πάρχουν οικογένειες μεγάλες, μικρές, χαρούμενες, λυπημένες, πλούσιες, φτωχές, ήσυχες, φασαριόζικες, θυμωμένες, ευδιάθετες, αγχωμένες ή χαλαρές. Οι περισσότερες είναι κάποιες φορές λίγο απ’ όλα αυτά.
Το πιο μεγάλο βιβλίο για τις Οικογένειες, με χιούμορ και ευαισθησία, εξερευνά τις διάφορες μορφές της οικογένειας σήμερα, και γίνεται υπέροχη αφορμή για συζήτηση γύρω από ευαίσθητα θέματα, ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους.
Η παιχνιδιάρικη εικονογράφηση της Ros Asquith συμπληρώνεται τέλεια με τα κείμενα της Mary Hoffman, δημιουργώντας ένα βιβλίο που τα παιδιά θα αγαπήσουν και θα θέλουν να διαβάζουν ξανά και ξανά.
Το βιβλίο κέρδισε το School Library Association Information Book Award στην κατηγορία κάτω των 7, την πρώτη χρονιά που θεσμοθετήθηκε το βραβείο, το 2011 και ήταν στη μακρά λίστα για το NASEN Award.
Mary Hoffman is a bestselling British author and reviewer, born in 1945. She is a true enthusiast of Italy and spends a lot of her time there, which shows in her Stravaganza novels: a series currently in publication. In total, she has written over 80 books, including the aforementioned Stravaganza series and the bestselling picture book, Amazing Grace. Mary is also the editor of a review magazine Armadillo for kids.
Πολύ καλή προσπάθεια για να εξηγησεις τα διαφορα ειδη οικογενειων, σπιτιων, γιορτων κλπ Ο μικρος ενθουσιαστηκε θα το παρει αυριο στο νηπιαγωγειο να το διαβασουν στην ταξη του
Το βιβλίο αυτό ξεκινάει με τη φράση «Μια φορά κι έναν καιρό, οι περισσότερες οικογένειες στα βιβλία έμοιαζαν κάπως έτσι» κι αμέσως μετά μας δείχνει πώς έμοιαζαν μια φορά κι έναν καιρό οι περισσότερες οικογένειες στα βιβλία… Ένας μπαμπάς, μια μαμά, ένα μικρό αγόρι, ένα μικρό κορίτσι, ένας σκύλος και μια γάτα… Για να είμαστε, δε, ειλικρινείς, ακόμα και σήμερα, ενώ ο 21ος αιώνας καλπάζει φέρνοντας μαζί του ριζικές αλλαγές σε νοοτροπίες, έτσι μοιάζουν οι περισσότερες οικογένειες στα παιδικά βιβλία.
Να επισημάνω στο σημείο αυτό ότι και η δική μου οικογένεια είναι ας πούμε… παραδοσιακή, σχεδόν όπως αυτή των -μια φορά κι έναν καιρό (;)- περισσοτέρων οικογενειών στα βιβλία, απλά της λείπει ο σκύλος και έχει μια επιπλέον γάτα. Μεγάλωσα σε μια μεσοαστική οικογένεια του δυτικού κόσμου, είχα ετεροφυλόφιλους, εργαζόμενους γονείς, είμαι κι εγώ ετεροφυλόφιλη, παντρεμένη, ο άντρας μου εργάζεται, εργάζομαι κι εγώ, έχουμε και οι δυο ανώτατη μόρφωση, ζούμε σε ιδιόκτητο, άνετο σπίτι στο κέντρο της πρωτεύουσας της χώρας μας, έχουμε αυτοκίνητα, εξοχικό, έχουμε δυο παιδιά, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, που πηγαίνουν στο καλό δημόσιο σχολείο της γειτονιάς και κάνουν τις εξωσχολικές δραστηριότητες της αρεσκείας τους, χρησιμοποιούμε αντισύλληψη, έχουμε κατοικίδια, πάμε διακοπές όταν έχουμε άδεια, καταλάβατε πάνω κάτω ποιοι είμαστε.
Έχουμε, όμως, την τύχη, γιατί περί τύχης πρόκειται, να γνωρίζουμε αρκετές οικογένειες διαφορετικές τόσο από τη δική μας όσο και από αυτές των παιδικών βιβλίων. Και να συνυπάρχουμε αρμονικά και υπέροχα μαζί τους, χωρίς να τους κρίνουμε, χωρίς να τους απορρίπτουμε, χωρίς να μας παραξενεύουν.
Το βιβλίο των Εκδόσεων Ίκαρος Το πιο μεγάλο βιβλίο για τις οικογένειες, σε κείμενα της Mary Hoffman, εικονογράφηση της Ros Asquith και απόδοση στα ελληνικά από τον Αντώνη Παπαθεοδούλου, εκτός από πολύχρωμο, παιχνιδιάρικο και διασκεδαστικό, ρίχνει μια ευρεία ματιά στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες και στις διαφορετικές μορφές των οικογενειών που συνυπάρχουν σε αυτές και δίνει τροφή για σκέψη και συζήτηση σε γονείς και παιδιά. Μας μαθαίνει ή μας υπενθυμίζει, με χιούμορ και ευαισθησία, μέσα από δεκάδες παραδείγματα, ότι καμιά οικογένεια δεν είναι ίδια με καμιά άλλη. Ότι υπάρχουν οικογένειες μεγάλες, μικρές, χαρούμενες, λυπημένες, πλούσιες, φτωχές, ήσυχες, φασαριόζικες, θυμωμένες, ευδιάθετες, αγχωμένες ή χαλαρές. Ότι υπάρχουν εν δυνάμει εκατομμύρια οικογενειών. Και ότι οι περισσότερες είναι κάποιες φορές λίγο απ’ όλα αυτά. Και πολλά άλλα!
Δεν μένει, όμως, μόνο εκεί. Μιλάει για τις μονογονεϊκές οικογένειες, για οικογένειες με γονείς απόντες, για οικογένειες ουράνιο τόξο, για οικογένειες με υιοθετημένα παιδιά… Μιλάει για τα σπίτια στα οποία κατοικούν αυτές οι οικογένειες, τόσο διαφορετικά μεταξύ τους… Μιλάει για την εκπαίδευση στο πλαίσιο αυτών των οικογενειών, που αλλάζει κατά περίσταση… Μιλάει για τις δουλειές που κάνουν ή δεν κάνουν τα μέλη μιας οικογένειας, για τις διακοπές που πάνε ή δεν πάνε, για το φαγητό που τρώνε και για τα ρούχα που φορούν, για τα κατοικίδια που έχουν ή δεν έχουν και για τις γιορτές, εθνικές ή θρησκευτικές ή απλά αυθόρμητες, για τα χόμπι τους, για τις μεταφορές τους και για τα συναισθήματα των μελών τους.
Και στο τέλος, μας παρακινεί να φτιάξουμε το οικογενειακό μας δέντρο, για να (ξανα) γνωρίσουμε καλύτερα τη δική μας οικογένεια.
Εμείς, λοιπόν, αρχικά διαβάσαμε απλά το βιβλίο, μετά ψάξαμε να βρούμε και να εντάξουμε τη δική μας οικογένεια σε κάθε ενότητά του και έπειτα αναζητήσαμε στο περιβάλλον μας παραδείγματα προς ταυτοποίηση· πού βρίσκουν θέση στο βιβλίο διαφορετικές από εμάς οικογένειες, που όμως τις γνωρίζουμε καλά (ή λιγότερο καλά) και συνυπάρχουμε καθημερινά με τα μέλη τους; Και εν τέλει, διαπιστώσαμε πόσο όμορφες είναι αυτές οι διαφορές και πόσο ενδιαφέρουσα κάνουν την καθημερινότητά μας. Φανταστείτε να ήμαστε όλοι ίδιοι; Boring…
Σκεφτήκαμε ακόμα πόσο τυχεροί είμαστε για κάποια πράγματα, πόσο άτυχοι είμαστε για κάποια άλλα και φυσικά συζητήσαμε (ξανά, με αφορμή τα όσα διαβάσαμε και είδαμε) και για πιο… ευαίσθητα θέματα. Ναι, υπάρχουν παιδιά ορφανά, ναι υπάρχουν παιδιά που οι γονείς τους τα έχουν εγκαταλείψει, ναι υπάρχουν υιοθετημένα παιδιά, για διάφορους λόγους, ναι, υπάρχουν γκέι γονείς, ναι, υπάρχει παρένθετη μητρότητα, ναι υπάρχουν ανάδοχες οικογένειες, ναι υπάρχουν μεικτοί γάμοι, ναι, υπάρχουν θετοί μπαμπάδες και μαμάδες και ετεροθαλή αδέλφια, ναι υπάρχουν διαζύγια, ναι υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε άλλους θεούς η δεν πιστεύουν σε θεούς, ναι υπάρχουν άνθρωποι πιο πλούσιοι από εμάς, ναι υπάρχουν άνθρωποι πιο φτωχοί από εμάς, ναι υπάρχουν άνθρωποι με άλλο χρώμα δέρματος από το δικό μας, ναι υπάρχουν πιο ήρεμες οικογένειες από τη δική μας, ναι υπάρχουν πιο νευρικές οικογένειες από τη δική μας, ναι, κάποιοι δεν οδηγούν, ναι κάποιοι πάνε διακοπές στο εξωτερικό, ναι, κάποιοι έχουν έρθει από άλλες χώρες… Και άλλα πολλά! Απ΄όλα έχει ο μπαχτσές! Και δεν πειράζει! Όλα είναι οκ, αρκεί να υπάρχει αγάπη μεταξύ των μελών της κάθε οικογένειας.
Συμπερασματικά, η διαφορετικότητα είναι πλέον κανονικότητα, είτε το εγκρίνουμε ηθικά είτε όχι, και ελπίζω σύντομα να μην έχουμε ανάγκη από τέτοια βιβλία για να την εξηγήσουμε στα παιδιά, αλλά να είναι αυτονόητη η αποδοχή της! Για όσο, όμως, ακόμα χρειάζεται να μιλάμε για αυτήν, έχουμε ανάγκη από κείμενα σαν κι αυτό, λίγο politically correct, αλλά τόσο όσο πρέπει, γιατί, όπως και να το κάνουμε, στην ελληνική κοινωνία ταμπού υπάρχουν κι όσο προχώ και προοδευτικοί και να ‘μαστε, δεν ξέρουμε πώς ακριβώς να θίξουμε ορισμένα «δύσκολα» (στο στραβό μας το κεφάλι) θέματα στο παιδί μας. Βέβαια, το πρόβλημα δεν είναι στο παιδί μας, είναι στο προαναφερθέν στραβό μας κεφάλι και στην παραδοσιακή -με την κακή έννοια- κοινωνία στην οποία ζούμε, αυτή που δεν αποδέχεται οτιδήποτε ξεφεύγει από τα δικά της στεγανά, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Για πάμε, τέλος, ένα τεστ. Προσπαθήστε να ορίσετε τι είναι οικογένεια… Ε, σας εγγυώμαι ότι είναι ο ορισμός που δώσατε και πολλά πολλά ακόμα! Ο καθένας έχει και αναγνωρίζει καταρχάς τη δική του!
Προσοχή: Αν δεν νιώθετε άνετα να συζητήσετε για τη διαφορετικότητα με το παιδί σας, αποφύγετε καταρχάς να τους διαβάσετε αυτό το βιβλίο. Απλά θα σας φέρει σε δύσκολη θέση και θα το μπερδέψετε περισσότερο. Αγοράστε το, όμως, ξεφυλλίστε το, αναζητήστε την ομορφιά στη διαφορετικότητα, αποδεχτείτε και έπειτα φωνάξτε το παιδί δίπλα σας και διαβάστε το παρέα. Πιστέψτε με, δεν θα έχει πολλές ερωτήσεις. Πώς να κρυφτείς, άλλωστε, απ’ τα παιδιά; Έτσι κι αλλιώς, τα ξέρουν όλα…
«Το πιο μεγάλο βιβλίο για τις οικογένειες» είναι ένα μεγάλο σκληρόδετο βιβλίο που βοηθάει το μικρό παιδί να καταλάβει τους διάφορους και διαφορετικούς τύπους οικογενειών που συναντάει στην καθημερινότητά του. Περιγράφει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όλων μα όλων των οικογενειών και τους εναλλακτικούς τρόπους που αντιμετωπίζουν τη ζωή: ο καθένας έχει τα δικά του ενδιαφέροντα, τον δικό του τρόπο μετάβασης στην εργασία, κάποιοι είναι άνεργοι ή άστεγοι, όλοι όμως οι χαρακτήρες και οι προσωπικότητες είναι εδώ, συγκεντρωμένοι σε ένα καλοδουλεμένο και λεπτομερέστατα εικονογραφημένο άλμπουμ.
Κακά τα ψέματα, ο άνθρωπος έχει μπει για τα καλά στον 21ο αιώνα και πάμπολλα στερεότυπα έχουν αρχίσει και απορρίπτονται ή εμπλουτίζονται, μιας και το ποτάμι του χρόνου δε γυρίζει πίσω και το μυαλό του ατόμου είναι φτιαγμένο μόνο για πρόοδο και εξέλιξη, μιας και ούτε στιγμή δε σταματάει να σκέφτεται, να κατασκευάζει, να προτείνει μα πάνω απ’ όλα να προοδεύει. Το βιβλίο αυτό για τις οικογένειες διαφέρει παρασάγγας από άλλα σχετικά, μιας και δεν αφήνει τίποτα απ’ έξω, βοηθώντας έτσι τον μικρό αναγνώστη, που θα μελετήσει το άλμπουμ με τη βοήθεια κάποιου μεγαλύτερου, να καταλάβει πως η ζωή είναι πολύχρωμη, διαφορετική, ποικίλη και φυσικά καθόλου «ροζ». Η συγγραφέας δε διστάζει να εντάξει και κάποια ας πούμε μη καλοδεχούμενα χαρακτηριστικά, όπως ένας άνεργος ή ένας άστεγος, άνθρωποι πρόθυμοι να ζήσουν με αμοιβή και μια στέγη πάνω απ’ το κεφάλι τους αλλά μια σειρά από ατυχείς συγκυρίες τους ανάγκασε να κάτσουν λίγο στην άκρη μέχρι να τους ξαναφωνάξουν, στοιχεία που ίσως σε άλλα βιβλία εξαλείφονται ή αναφέρονται δευτερευόντως. Εδώ διάβαζα για τις μονογονεϊκές οικογένειες μαζί με τις πολύτεκνες, για τα ετερόφυλα και ομόφυλα ζευγάρια μαζί με την παραδοσιακή εικόνα που αρκετοί από μας έχουμε με τη γιαγιά και τον παππού, διάβαζα για τους διαφορετικούς τρόπους εργασίας αλλά να που σε κάποιες οικογένειες δουλεύει μόνο ο ένας ή κάποιος είναι άνεργος. Επίσης, αναφέρονται τα διαφορετικά μεγέθη σπιτιών, χωρίς να εξαλείφεται η μορφή του αστέγου, ενώ σε αρκετά σημεία στην εικονογράφηση λαμβάνουν μέρος και άνθρωποι με αμαξίδιο!
Το κείμενο δεν είναι μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος αλλά το εφαλτήριο για πολλές και διαφορετικές συζητήσεις μεταξύ παιδιού και γονιών. Καταγράφονται και αναπαριστώνται, όπως έγραψα και πριν, όλες οι μορφές μιας οικογένειας όπως απαντώνται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, όλες οι βιολογικές, κοινωνιολογικές και οικονομικές εκφάνσεις τους και όλα αυτά σε συνδυασμό με την πολύχρωμη, λεπτομερή και ζωηρή εικονογράφηση είμαι σίγουρος πως θα χαρίσουν ατέλειωτες δημιουργικές ώρες ποιοτικής συζήτησης σε μικρούς και μεγάλους. Παρατηρήστε τις λεπτομέρειες στην ενότητα «Σπίτια», ψάξτε περαιτέρω πληροφορίες για τις γιορτές που αναφέρονται στην αντίστοιχη ενότητα, χαζέψτε τις άπειρες μικρολεπτομέρειες που στολίζουν σα γιρλάντα κάθε σελίδα και διασκεδάστε με τις γκάφες και τα νάζια των μικρών παιδιών και των γατιών που κλέβουν τη παράσταση σχεδόν παντού! Γνωρίστε τα διαφορετικά μέσα μεταφοράς, τις γιορτές, τα παιχνίδια, τα μαγαζιά, τις διακοπές, τα χόμπι και τόσα άλλα!
Η τελευταία πρόταση του βιβλίου θα έλεγα πως είναι η καλύτερη απόδειξη πως όλα στη ζωή έχουν και μια θετική έκβαση: «Κι αν η μαμά ή ο μπαμπάς σου ζουν με καινούριο σύντροφο, τότε έχεις και καινούρια κλαδιά να βάλεις» [στο οικογενειακό δέντρο]. Σίγουρα δεν υπακούνε όλα σε έναν ενιαίο και γενικό κανόνα, γι’ αυτό υπάρχει και η λέξη «εξαίρεση» στην ομιλία μας. Υπάρχουν παιδιά δυστυχισμένα, ορφανά ή φτωχά, που βασανίζονται και κακοποιούνται από οικείους όμως το ταξίδι που χαρίζει αυτό το βιβλίο σε ψυχούλες και ανοιχτά μυαλά έχει μια σωστή, απαραίτητη νότα αισιοδοξίας που θα εμψυχώσει τους μικρούς αναγνώστες και θα τους βοηθήσει να καταλάβουν πολλά πράγματα απαραίτητα για την κατανόηση του μεγάλου ταξιδιού που λέγεται «ζωή».
Κατ’ εμέ, αυτό το βιβλίο είναι μια εξαιρετική καταγραφή της σημερινής πραγματικότητας και απευθύνεται σε ανθρώπους πρόθυμους να συζητήσουν το διαφορετικό και να αποδεχτούν και να κατανοήσουν την πολυπολιτισμικότητα και τις άπειρες πλέον μορφές οικογενειακής ανατροφής και κοινωνική ένταξης σε ένα σύνολο που διαρκώς διευρύνεται. Απλές παράγραφοι, χιλιάδες εικόνες, συνεχείς προτροπές από τη συγγραφέα για συζήτηση και μεγάλο, χορταστικό μέγεθος, είναι μια καλή επιλογή για να κλείσει επιτέλους η τηλεόραση, αυτή η μοντέρνα νταντά, και να ανοίξουν νέοι δρόμοι επικοινωνίας και αγάπης. Συγχαρητήρια στις εκδόσεις «Ίκαρος» που έφεραν αυτό το υποδειγματικό βιβλίο στην ελληνική αγορά.