Οι δρόμοι του Αρχάγγελου

by Mikis Theodorakis

Τί έιναι αυτό άραγε που θα φέρει τον αρχάγγελο Μιχαήλ στον τίτλο της αυτοβιογραφίας του συνονόματού του Μιχαήλ Θεοδωράκη; Γιατί δεν την ονόμασε Η Μουσική μου - Αφήγημα ή απλώς Αυτοβιογραφικά, καταπώς αρχικά σκεφτόταν, ή όπως αλλιώς; Να η απάντησή του:
''... το μυστηριακό και ακαθόριστο: Οι δρόμοι του Αρχάγγελου νομίζω ότι ταιριάζει πιό πολύ. Μήπως, στο κάτω κάτω, είμαστε εμείς που διαλέγουμε τα μονοπάτια της ζωής; Όλο και κάποιος Αρχάγγελος μας οδηγεί με τις αόρατες φτερούγες του''
Ο Θεοδωράκης πιάνει να γράψει την αυτοβιογραφία του το 1985, σε ηλικία εξήντα χρονών, σε μια εποχή που αισθάνεται - δεν είναι η πρώτη φορά ούτε η τελευταία - μόνος, αυτοφυλακισμένος, και διωκόμενος, με σκοπό να φωτίσει τη μουσική δημιουργία του. Έχοντας λοιπόν ως αποκλειστικό σκοπό να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των τραγουδιών του και της μελοποιημένης από αυτόν ποίησης, είναι αποφασισμένος να μην κάνει λόγο παρά ελάχιστα για την πολιτική πλευρά της ζωής του, τότε μοναχά που είναι εντελώς απαραίτητο.
Διαβάζοντας όμως σήμερα την Αυτοβιογραφία, βλέπουμε ότι η αναφορά στην εξωμουσική δράση όχι μόνο δεν είναι ξώφαλτση αλλά, αντίθετα, κυριαρχεί. Αναπόφευκτα και ορμητικά, η πολιτική δράση του συγγραφέα, ξεπερνώντας κάθε αρχική πρόθεση, κατακλύζει το βιβλίο. Και πώς αλλιώς; Η πολιτική και η μουσική στη ζωή αυτού του ανθρώπου είναι αξεχώριστες σαν τις δύο σελίδες ενός φύλλου, όσο και αν ο ίδιος νιώθει συχνά διχασμένος ανάμεσα στις δύο.
Μια αφήγηση που αφορά τον ίδιο τον συνθέτη και το έργο του, όπως ο ίδιος θέλει να τα προσδιορίσει. Προσωπική του κατάθεση, αποτελεί πρωτογενές υλικό, δείγμα γραφής ενός μεγάλου αφηγητή, που η καλλιτεχνική και πολιτική παρουσία του σημάδεψαν την Ελλάδα του 20ου αιώνα.

1292 pages

First published April 1, 2009

About the author

Michael "Mikis" Theodorakis (Greek: Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης) is a Greek songwriter and composer who has written over 1000 songs.

He scored for the films "Zorba the Greek" (1964), "Z" (1969), and "Serpico" (1973). He composed the "Mauthausen Trilogy" also known as "The Ballad of Mauthausen", which has been described as the "most beautiful musical work ever written about the Holocaust" and possibly his best work.

He was viewed as Greece's best-known living composer. He was awarded the Lenin Peace Prize.

Reviews

[Roula T · Rating 3 out of 5]

Larger than life, φλύαρη, λεπτομερής εξιστόρηση μέρους μόνο της ζωής του Μίκη Θεοδωράκη από τον ίδιο. Δεν ξέρω πώς τα καταφέρνει να γράψει 1200 σελίδες και να μην έχει εξαντλήσει την αφήγηση όλων των γεγονότων της ζωής του. Πολύ ενδιαφέροντα τα πρώτα κεφάλαια στα οποία εξιστορεί τα παιδικά του χρόνια και το πώς ανακαλύπτει και καλλιεργεί την κλίση του στη μουσική. Πραγματικά απίστευτο, αν σκεφτεί κανείς ότι μεγάλωσε στην ελληνική επαρχία της δεκαετίας 1930-40. Στα νεανικά του χρόνια η αφήγηση ξεφεύγει από το προσωπικό στο συλλογικό και στη συμμετοχή του στην Αριστερά και στις εξορίες που ακολούθησαν -επίσης πολύ δυνατό κομμάτι του βιβλίου. Μου έκανε εντύπωση που η εξιστόρηση για τα Δεκεμβριανά, που συμμετείχε και θεωρούσε ότι τον καθόρισαν, είναι πολύ αποσπασματική, με αναφορά σε διάφορα επεισόδια. Δεν μου άρεσαν καθόλου τα κομμάτια που παρεμβάλονται με ιστορίες-ονειροφαντασίες (πχ σχεδόν 100 σελίδες αφήγησης για τον Θεριανό, έναν πρόγονο-προπάππο του Θεοδωράκη ο οποίος ως άλλος σαμάνος του βάζει το διαλυμένο του γόνατο στη θέση του, σε ένα ιντερλούδιο που θυμίζει ηθογραφικό παραμύθι), δεν είχαν θέση θεωρώ στο βιβλίο και έκοβαν τη ροή.