Ξεκινώντας πριν από πολλά χρόνια τη μελέτη μου αυτή ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι θα είχα ν' αντιμετωπίσω ένα θέμα με τόσο ευρύ φάσμα, με τόσο πολλά και ποικίλα επιμέρους ενδιαφέροντα προβλήματα, που απασχολούσαν, λίγο ή πολύ, κάθε Έλληνα και άνοιγαν ζωηρές συζητήσεις σε πολλούς κύκλους. Η μεγάλη μου ικανοποίηση ήταν, όταν το βιβλίο μου με την πρώτη του κιόλας έκδοση, του 1983, είχε βρει ζωηρή απήχηση, ιδίως στους εκπαιδευτικούς και στους πολιτικούς (σ' αυτούς άλλωστε και αφιερώθηκε), οι οποίοι μάλιστα το θεώρησαν χρήσιμο όργανο και φιλικό μήνυμα στον πολύμοχθο αγώνα τους για τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος, για τη βελτίωση της νεοελληνικής παιδείας και κοινωνίας. Φίλοι μάλιστα καθηγητές της παιδαγωγικής και κοινωνιολογίας μου έκαναν την τιμή όχι μόνο να εκφραστούν επαινετικά για το βιβλίο, αλλά και να το συστήσουν στους φοιτητές και σε άλλους γνωστούς των, χαρακτηρίζοντας το ιδιαίτερα χρήσιμο για την αγωγή των Ελλήνων.
Ο Απόστολος Βακαλόπουλος, ιστορικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεοελληνικής ιστοριογραφίας κατά τον 20ό αιώνα.
Γεννημένος στον Βόλο, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του το 1914 και σπούδασε στην νεοϊδρυθείσα Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έχοντας από νωρίς εκδηλώσει ζωηρό ενδιαφέρον για την ιστορία και την αρχαιολογία. Ειδικεύτηκε στην υστεροβυζαντινή και νεοελληνική ιστορία και εργάσθηκε αρχικά ως καθηγητής στη Μέση εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930.
Διατέλεσε κατά σειρά Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1939), Υφηγητής της Ιστορίας της Νεωτέρας Ελλάδος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1943) και καθηγητής από το 1951 μέχρι την συνταξιοδότησή του το 1974.