Μοίρνα, το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας

by Κατερίνα Κουτουκάκη

«Τι όνομα να σου δώσω; Να σε θυμούνται, παιδί μου, να σε ρωτάνε και κάτι να σημαίνει! Να είσαι πεπρωμένο, αξέχαστη. Σημάδι να αφήνεις όπου ακουμπήσεις. Σαν το κόκκινο κρασί, που βάφει το λευκό τραπεζομάντιλο τις Κυριακές που τρώμε όλοι μαζί. Να είσαι μία και μοναδική. Μοίρνα θα σε πω! Μοίρα και Νάμα. Το κόκκινο γλυκό κρασί της Μοίρας. Να σε χαίρομαι, μικρή μου κόρη!»

Όμως ο αέρας και η βροχή μπήκαν ορμητικά στο καθιστικό, έσβησαν τα κεριά κι έριξαν το ποτήρι. Το κόκκινο κρασί χύθηκε πάνω στο τραπέζι.

Πόλη, Ρώμη, Πειραιάς, Σύρος, Θησείο, Πήλιο… Πενήντα χρόνια ζωής, τρεις γενιές ανθρώπων. Ζωή, θάνατος, όνειρα, εφιάλτες, έρωτες, χωρισμοί, επαναστάσεις και συμβιβασμοί! Όλα ένα ταξίδι. Και έγιναν τα τραγούδια δρόμος!...

319 pages, Paperback

Published January 1, 2017

Reviews

[Giorgos Katsoulas · Rating 4 out of 5]

Στην αρχη δυσκολευτηκα να το παρακολουθησω καθως περναγανε γρηγορα πολλοι χαρακτηρες χωρις να διαδραματιζεται καποια σπουδαια σκηνη.Μετα ομως τα πραγματα μπηκανε στην θεση τους.Λογος μεστος,ζωντανος, τρυφερος,με γνησια συγκινηση,γρηγορη πλοκη χωρις περιτες περιγραφες και υποπλοκες.Χαρακτηρες αληθινοι,ρεαλιστικοι ανθρωπινοι με τα καλα και τα κακα τους,τα λαθη τους και τις ιδοτροπιες του.Το μονο αρνητικο εγκειται στην ιδιορυθμια την δικια μου και οχι της γραφη της Κουτουκακη.Χαρακτηρες λαικοι,ανθρωποι της διπλανης πορτας,συνιθισμενοι ,εμενα προσωπικα οχι μονο δεν μου δημιουργουν κανενα ενδιαφερον,αλλα μου δημιουργουν και μια αποστροφη.Εμενα με ενδιαφερουν οι ξεχωριστοι,οι ανθρωποι που ξεφευγουν απο τον μεσο ορο και την κοινη λογικη.Ετσι παρακολουθησα την ιστορια δυσκολα χωρις ποτε να μπαινω μεσα της ολοκληρωτικα.Αλλα αυτο ειναι δικια μου αδυναμια (ιδιοσυγκρασια-περιεργεια-αρρωστια) πειτε το οπως θελετε και οχι της συγγραφεως.Οι φιλοι τετοιου ειδους θα ενθουσιαστουν μιας και μιλαμε για ενα απο τα κορυφαια βιβλια στο ειδος του.

[Maro Paletsaki · Rating 5 out of 5]

Με κατέκτησε από τις πρώτες σελίδες του. Με γέμισε συναισθήματα, εικόνες και μουσικές. Με συγκίνησε, με έκανε να γελάσω, με έκανε να κλάψω. Με μια γραφή που ρέει, η Μοίρνα μάς παίρνει μαζί της σε ένα ταξίδι στο χώρο και το χρόνο, από τον Πειραιά στο Πήλιο, από την Αθήνα στην Κωνσταντινούπολη, από το Σαρωνικό στις θάλασσες του κόσμου, από το σήμερα στο χθες, από το αναμενόμενο στο απρόβλεπτο! Μας βάζει μουσικές και κυρίως μας λέει αλήθειες ζωής! Ένα βιβλίο "γλυκόπιοτο" σαν ...κόκκινο γλυκό κρασί!
Η συγγραφέας Κατερίνα Κουτουκάκη έχει το χάρισμα με τα γραφόμενά της να ακουμπάει τις καρδιές των ανθρώπων!

[Λυδία Ψαραδέλλη · Rating 5 out of 5]

Πως μπορεί η υπέρτατη χαρά να διατηρήσει την δυναμική της από την στιγμή που την συνδέεις με την ισχυρότερη απώλεια της ζωής σου; Η συγγραφέας Κατερίνα Κουτουκάκη, στο βιβλίο της «Μοίρνα – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας», που κυκλοφορεί από τον Εκδοτικό Οργανισμό Λιβάνη, καταπιάνεται με σοβαρά θέματα πίσω από μια αφήγηση που μέσα από τις πρώτες σελίδες πλημμυρίζει μουσική και αισιοδοξία.

Η αφήγηση ξεκινάει με την περιγραφή ενός ταξιδιού της Μοίρνας (από το Μοίρα + Νάμα, το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας). Οι σκέψεις της εναλλάσσονται με τα γεγονότα καθώς στίχοι προϊδεάζουν, ενισχύουν την ιστορία και κάνουν πιο ομαλή την μετάβαση από το παρελθόν στο τώρα και το αντίθετο. Ένα φαινομενικά απλό ταξίδι που μας ταξιδεύει στην Ελλάδα ενώ με την σκέψη της αρχικά κάνει μια ιστορική αναδρομή σε σημαντικούς σταθμούς της ανθρωπότητας τριών γενιών χαρακτήρων, αληθινών, γνήσιων, πολυδιάστατων, με ενδιαφέρον, ψυχή και ιδιομορφίες που τους προσδίδουν ανάσα και δικαιολογία ύπαρξης. Η δε απώλειά τους στην πορεία πονάει τον αναγνώστη που βιώνει έντονα όλων των ειδών τα συναισθήματα ταυτόχρονα με τους χαρακτήρες που έχουν υπόσταση.

Η ιστορική αναδρομή της περιλαμβάνει σημαντικές στιγμές της ανθρωπότητας: εμφύλιος, κατοχή και φτάνει στο σήμερα κάνοντας σταδιακά λόγο για γεγονότα όπως τις απεργίες των αγροτών και τα μπλόκα τους, την οικονομική κρίση («η πόλη είχε αρχίσει να την πονά, όπου κι αν κοιτούσε»), τις επιπτώσεις της και καταπιάνεται με σημαντικά θέματα όπως η θέση της γυναίκας ανά τον χρόνο και τις περιόδους. Μέσα από την αναδρομή της ηρωίδας της ταξιδεύουμε μαζί στα πέρατα του κόσμου: Πακιστάν, Νότια Αφρική, Ακτή Ελεφαντοστού, Καμερούν, Αργεντινή, Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Σύρος.

Η ηρωίδα της είναι γενναία, κι ας μην το πιστεύει εκείνη. Τα γεγονότα θα την ταλαιπωρήσουν και η πίστη της θα δοκιμαστεί. Όταν ακούσει από χείλη που εμπιστεύεται το «Κάτι σου δίνει ο Θεός, κάτι σου παίρνει», θα το ενστερνιστεί, θα το κάνει δικό της και θα πορευθεί μια ζωή με αυτό, νιώθοντας τύψη για κάθε χαρά που ζει αλλά και φόβο για κάθε επόμενη. Πολλές φορές θα αρνηθεί την ευτυχία φοβούμενη την δοσοληψία που μπορεί να ακολουθήσει. Πόσο δύσκολο είναι να θεωρείς ότι ο Θεός είναι τιμωρός κάθε χαράς και κάθε προσωπικής ή οικογενειακής ευτυχίας και πόσο μπορεί αυτό να επηρεάσει όλη σου τη ζωή;

Μεγαλωμένη στα πλαίσια μιας ζεστής οικογένειας που τα μέλη της τα ενώνουν αόρατοι, άρρηκτοι δεσμοί. «Στριμωγμένες ζωές» τις αποκαλεί η συγγραφέας και η αφήγησή της στο αποδεικνύει μέχρι και την τελευταία της σελίδα. Όπως αναφέρει, δε μπορείς να ξεχωρίσεις που αρχίζει η ζωή του άλλου και που τελειώνει η δική σου. Καθώς το ταξίδι της ολοκληρώνεται οι σχέσεις των ανθρώπων δοκιμάζονται, ανεκπλήρωτοι έρωτες αναδεικνύονται, και άλλες σχέσεις μετατρέπονται και αλλοιώνονται. Η συγγραφέας καταφέρνει να αγγίξει τον αναγνώστη της με τις δυνατές περιγραφές αλλά και τους ισχυρούς της χαρακτήρες. Εκφράσεις όπως «Η καρδιά άμα ραγίσει, είναι χειρότερη κι από γυαλί», «Μαζί της δεν ήθελε να ζήσει μέτρια.. Μαζί της ήθελε να ζει «πολύ»!» και «Οι νόμοι, οι δημοκρατίες, τα κάστρα και οι συνειδήσεις είναι για να αλώνονται». Πόση δύναμη μπορεί να κρύβει ένα «Γιατί τελικά ήταν κρίμα…»! Πιστέψτε με, πολλή!

Εγγονή προσφύγων μικρασιατών δεύτερης γενιάς η Μοίρνα, ζει και θρέφεται από την αγάπη της οικογένειάς της, κάτι που δεν θα της λείψει παρά το μεγάλο κενό που θα νιώσει σε κάποιο σημείο της ζωής της. Τότε που η ψυχική της δύναμη γίνεται ένα με την ματιά της που «ακουμπάει» στα πλακάκια και οι αναμνήσεις έρχονται για να την κρατήσουν γερή. Ο λόγος που πάρθηκαν οι αποφάσεις της μετά από τη συγκεκριμένη δοκιμασία, θα σας συγκινήσει.

Αναφορές στις συνήθειες των μικρασιατών όπως το γυάλισμα των κρυστάλλων στο φωτιστικό, το γύρισμα του καφέ και το διάβασμα του φλιτζανιού, η αναφορά στο σχολαρχείο, τον μπακλαβά αλλά και σοφές συμβουλές του παππού δίνουν έναν αέρα πολίτικο, μαγεμένο γεμάτο συναίσθημα, πολιτισμό, πίστη στα Θεία (δυό θαύματα θα σας συγκλονίσουν -στις πρώτες και τελευταίες σελίδες του-) και τονίζει το δέσιμο των γενεών του βιβλίου. Ζωντανές εικόνες, χαρακτήρες που δρουν και άλλοι που όπως τους περιγράφει «ήταν σαν να έπαιζαν σε έργο χωρίς ήχο. Και χωρίς χρώμα…».

Συμβουλεύοντας τον αναγνώστη, θα χρησιμοποιούσα τα λόγια της Κατερίνας Κουτουκάκη: «Βλέπε, άκου, ανάσαινε, μάθαινε, νιώσε!»… Ζήσε την κάθε λέξη, την κάθε πρόταση, την κάθε στιγμή του βιβλίου γιατί αξίζει να πραγματοποιήσεις αυτό το μουσικό ταξίδι.

(Δημοσιεύθηκε στις 2.4.2017 στο RadioAlchemy.net https://goo.gl/E4kDVp )

[Manolis Michelakis · Rating 5 out of 5]

Επειδή θα θεωρηθεί μεροληπτική οποιαδήποτε κριτική απο μέρους μου .... θα πω μόνο! Κατερίνα μου, αγαπημένη μου, συνοδοιπόρε στη ζωή μου, σε ευχαριστώ καμάρι μου, που για ακόμα μια φορά με κάνεις τόσο υπερήφανο!

[Χ. ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ · Rating 5 out of 5]

Ένα ταξίδι ζωής , μέσα από την σκέψη και τις αναμνήσεις που έρχονται στο μυαλό της ηρωίδας του βιβλίου της Μοίρνας καθώς ταξιδεύει προς κάποιο προορισμό, συντροφιά με τα αγαπημένα της τραγούδια.
Μοίρνα , από το Μοίρα και Νάμα, το κόκκινο γλυκό κρασί της Μοίρας , έτσι διάλεξε να την βαφτίσει η μητέρα της, για να έχει ένα όνομα ξεχωριστό, να είναι μια και μοναδική.
Μεγάλωσε σε μια πολυπληθή οικογένεια με ρίζες του παππού Κυριάκου από την Κωνσταντινούπολη και μεγαλωμένη με ιστορίες από αυτή, ζει μέσα στην οικογένεια της την ζεστασιά και την αγάπη που προσφέρει ο ένας στον άλλο, κάτι που στην πορεία της ζωής της θα της λείψει πολύ, κάνει τον αγώνα της ( με υποκινητή τον παππού Κυριάκο) για να σπουδάσει στο εξωτερικό, ερωτεύεται και παντρεύεται και κάποια στιγμή αρχίζει να συνειδητοποιεί πως ο γάμος της έχει βαλτώσει , έχει γίνει μια συνήθεια και τότε έρχεται ξανά ο έρωτας στη ζωή της.
Μια γυναίκα που από νωρίς ενστερνίζεται τα λόγια της μάνας της ότι : ο Θεός κάτι σου δίνει και κάτι σου παίρνει και πορεύεται με αυτό στη ζωή της, έτσι για κάθε χαρά που νιώθει ξέρει ότι θα δώσει κάτι για αντάλλαγμα. Μέσα από τις αναμνήσεις της, ταξιδεύουμε μαζί της : Ιταλία, Πακιστάν, Νότια Αφρική, Καμερούν, Αργεντινή, Κωνσταντινούπολη, Σύρος , Στερεά Ελλάδα….
Μέσα από τις αναμνήσεις της μας αφηγείται κάθε χαρά αλλά και κάθε πόνο, κάθε λύπη που ένιωσε μετά, ένα αλισβερίσι που νομίζει ότι κάνει με το Θεό , και την πονάει τόσο που δεν αφήνεται στη χαρά γιατί οι λύπες είναι έντονες την πονούν πολύ και της παίρνουν μακριά ανθρώπους αγαπημένους.
Ένα μυθιστόρημα έντονα τρυφερό, με γέμισε συναισθήματα ένιωσα τον πόνο αλλά και την χαρά της ηρωίδας, μια γραφή που ρέει και σε παρασέρνει στα ταξίδια του νου και της ζωής μέσα από στίχους αγαπημένους.
Ένα βιβλίο με αλήθειες της ζωής και γλυκόπιοτο σαν το κόκκινο γλυκό κρασί!!!

[Τόνια Κυριφίδη · Rating 5 out of 5]

Όταν ξεκίνησα να διαβάζω το βιβλίο αυτό, μπερδεύτηκα λίγο στην αρχή, γιατί δεν είχα «μπει» ακόμη στον τρόπο σκέψης και γραφής της δημιουργού. Μετά όμως τις πρώτες σελίδες, ξεκίνησε για μένα ένα οδοιπορικό στο μέλλον, μα και στο παρελθόν που τόσο έντεχνα αφηγείται η συγγραφέας στο βιβλίο της. Μέσα από στίχους αγαπημένων τραγουδιών, τόσο μελετημένα και με αγάπη διαλεγμένους, ξετυλίγεται το κουβάρι ολόκληρης της ζωής της ηρωίδας! Η Μοίρνα, ένα ευαίσθητο, χαρισματικό και τόσο δοτικό πλάσμα μάς αφηγείται - με τρόπο μοναδικό - τα παιδικά, νεανικά και τα μετέπειτα χρόνια της, ενώ ταυτόχρονα έχει ξεκινήσει ένα ταξίδι, ανοίγοντας μια νέα σελίδα στην ζωή της!
Λόγια καθημερινά και τόσο αληθινά, περιγραφές γλαφυρές, γεμάτες άρωμα και χρώμα, χαρακτήρες τόσο ανθρώπινοι κι αυθεντικοί, δίνουν στην ιστορία μία δύναμη και μία ένταση που δεν υπάρχει περίπτωση να μην την αισθανθεί ο αναγνώστης!
Η οικογένεια της Μοίρνα, τα παιδικά της χρόνια, οι συνήθειες, οι παραδόσεις, οι κουβέντες της γιαγιάς είναι τόσο κοντά στις δικές μου μνήμες, που διαβάζοντας το βιβλίο νόμισα πως την ηρωίδα του την γνωρίζω από παλιά! Αισθάνθηκα τον πόνο της, ένιωσα την αγωνία της, κατάλαβα τους φόβους της!
Μέσα στις 320 σελίδες της ιστορίας, σημείωσα αμέτρητες φράσεις που μίλησαν στην ψυχή μου και που μου ξύπνησαν δικά μου βιώματα, αναμνήσεις, αλλά και σκέψεις!
Μία φράση που τυπώθηκε καλά μες το μυαλό μου και που επαναλαμβάνεται αρκετές φορές μέσα στην ιστορία, είναι η κουβέντα που είπε η κυρία Ευανθία στην κόρη της Μοίρνα και η οποία την ακολούθησε σ´ όλη της τη ζωή, σημαδεύοντας τις επιλογές και τις αποφάσεις της και που είναι: «πως όταν ο Θεός κάτι σου δίνει, μετά κάτι σου παίρνει»...
Και έτσι η Μοίρνα έζησε μια ζωή μέσα στο φόβο πως για ό,τι της χαρίσε ο Θεός απλόχερα, της το πήρε αργότερα με τρόπο τραγικό, στερώντας της ανθρώπους αγαπημένους! Λες και η ζωή τους ήταν ο φόρος που έπρεπε να πληρώσει εκείνη για κάθε ευτυχισμένη στιγμή που κατάφερε να ζήσει...
Και μέσα από αυτόν το φόβο, πορεύτηκε στη ζωή της, αφήνοντας πίσω επιθυμίες, ανεκπλήρωτους έρωτες και χαμένα όνειρα!
Μέχρι που κουράστηκε να φοβάται και αποφάσισε να ακολουθήσει τα «θέλω» και όχι τα «πρέπει» της...
« Όταν τα “πρέπει” γίνονται πολλά, αρκεί ένα και μόνο “θέλω” για να τα κάνει όλα τα “πρέπει” σκόνη, αέρα, βαλίτσα και φυγή!»(σελ.81)
Κι έτσι η Μοίρνα βαρέθηκε να φοβάται να «πάρει», μήπως και χρειαστεί να «δώσει» στον Θεό!
«Όταν ο θυμός γίνει σιωπή, τότε θα μείνει θυμός για πάντα!» (σελ.132)
Αποφάσισε λοιπόν να πάρει τη ζωή στα χέρια της. «Κάποιοι έχουν όλο τον κόσμο δικό τους και κάποιοι δεν έχουν τίποτα στον κόσμο δικό τους!» (σελ.108)
Και κάπως έτσι κυλάει ιστορία της Μοίρνας, που προσπαθεί να φτάσει στον προορισμό της, που δεν είναι άλλος από την λύτρωση και την πραγματική αγάπη!
Η ευτυχία όμως και η δικαίωση θα είναι άραγε εντάξει στο ραντεβού τους με την ηρωίδα;
Το βιβλίο αυτό είναι γεμάτο μηνύματα που δίνουν τροφή για σκέψη. Και αναφέρεται στη ζωή όλων μας! Στα όνειρα, στα «θέλω» μας, στις επιθυμίες, αλλά και τα «πρέπει» που οφείλουμε να ακολουθήσουμε!
Πόσο εύκολο τελικά είναι να βρούμε το δρόμο μας, χωρίς να προδώσουμε τις αξίες μας και χωρίς να θέσουμε τον εαυτό μας βορρά στις απαιτήσεις των άλλων;
Ο καθένας από μας ίσως βρει διαφορετικές απαντήσεις διαβάζοντας την ιστορία της Μοίρνας. Αξίζει όμως να διαβάσει αυτό το βιβλίο, γιατί μέσα στις γραμμές του κρύβονται πολλές αλήθειες για τον καθένα μας!!!
Ευχαριστώ από καρδιάς την Κατερίνα για το όμορφο αυτό ταξίδι, που με σεργιάνισε σε γνώριμες γωνιές της παιδικής, εφηβικής και ενήλικης ζωής μου!!!

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Μοίρνα, Μοίρα και Νάμα, το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας. Μια σταγόνα από το κρασί της μοίρας, που θεωρεί τον εαυτό της λεκέ στο τραπεζομάντιλο της ζωής, κι όμως είναι άλλη μια ρουμπινένια, εύγεστη σταγόνα, που άλλους γλυκαίνει κι άλλους συντροφεύει. Μοίρνα, μια κοπέλα που μεγάλωσε σε μια πολυμελή οικογένεια, έζησε τους έρωτές της και σύντομα κατάλαβε πως ο Θεός για ό,τι σου δίνει δε διστάζει να σου πάρει κάτι σε αντάλλαγμα. Μια κοπέλα που ωριμάζει σελίδα τη σελίδα, αναπαύεται σε έναν γάμο που καταντά συνήθεια και μια μέρα γνωρίζει τον έρωτα. Θα καταλάβει κάποια στιγμή ότι αυτή της η αντίληψη είναι σχεδόν ψυχαναγκαστική; Θα αφεθεί ελεύθερη να χαρεί και να ζήσει χωρίς να φοβάται το δάκρυ που θα ακολουθήσει αμέσως μετά; Θα κάνει την επανάστασή της απέναντι στη ζωή, τον καθωσπρεπισμό και τον ίδιο τον Θεό; Άλλη μια αναμενόμενη, προβλέψιμη ερωτική ιστορία; Όχι, γιατί την έγραψε η κυρία Κατερίνα Κουτουκάκη.

Το κείμενο είναι τρυφερό, σίγουρα ρομαντικό, έχει έρωτα και γλυκόπικρες στιγμές. Παρ’ όλ’ αυτά περιέχει στις σελίδες του ανθρώπους γνήσιους, αληθινούς, σάρκινους, με φυσιολογικές αντιδράσεις και συνηθισμένα λάθη. Ούτε ιππότες με άσπρα άλογα, ούτε ερωτικές σκηνές, ούτε όρκους αιώνιας αγάπης, ούτε ατελείωτες σελίδες με εσωτερικές σκέψεις της πρωταγωνίστριας. Τα γεγονότα ακολουθούν το ένα το άλλο, αρχίζουν να πιέζουν ασφυκτικά τον μικρόκοσμο της Μοίρνας και την οδηγούν σε κινήσεις κάποτε επιπόλαιες, κάποτε εγωιστικές, κάποτε πηγαίες. Κινήσεις που κάνουμε όλοι μας υπό το κράτος του πανικού, της θλίψης και πάνω απ’ όλα της αγάπης.

Εκτός από το στυλ και τη γραφή, τη «Μοίρνα» την ξεχώρισα και για τους αφηγηματικούς της άξονες. Την ιστορία τη διηγείται σε τρίτο πρόσωπο η Μοίρνα, οδηγώντας το αμάξι της με άγνωστο στον αναγνώστη αρχικά προορισμό. Πότε με ραδιοφωνικούς σταθμούς, πότε με δικά της cd, η κοπέλα συνοδεύει τις αναμνήσεις μιας ολόκληρης ζωής με στίχους γνωστών ασμάτων, που δίνουν τον δικό τους διακριτικό τόνο στη ροή της ιστορίας. Σταδιακά ξεδιπλώνεται η ζωή της πρωταγωνίστριας και ταυτόχρονα το ταξίδι της. Αρχίζουν να φαίνονται ταμπέλες, αρχίζει να διακρίνεται στο βάθος ο τελικός προορισμός, την ίδια στιγμή που οι ανατροπές και οι εξελίξεις στη ζωή της ηρωίδας κατά το παρελθόν αρχίζουν να μπαίνουν κι αυτές σε μια σειρά. Και η αφήγηση αρχίζει να γίνεται πιο ασφυκτική, να κλιμακώνεται, με τέτοιον τρόπο που η συνέχεια της ιστορίας στο παρόν δείχνει άκρως προβλέψιμη. Και περίμενα να γίνει έτσι όπως όδευε. Είπαμε όμως, εδώ έχουμε να κάνουμε με μια συγγραφέα που είτε αγαπά και σέβεται τον αναγνώστη της είτε γνωρίζει να γράφει καλά. Η ανατροπή έρχεται ακριβώς στο σημείο που κατάλαβα ότι είχα μαντέψει το τέλος και μπράβο στην κυρία Κουτουκάκη που έδωσε το φινάλε που έδωσε και εγώ δεν περίμενα.

Στην αρχή το βιβλίο δε με κράτησε ιδιαίτερα, γιατί στην ιστορία παρενέβησαν πολλά πρόσωπα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι χάθηκα. Από την άλλη, ούτε σελίδες μπρούσα να προσπεράσω γιατί μέσα σε αυτές τις παραγράφους παρεμβάλλονταν σημαντικές και καίριες απόψεις και παρατηρήσεις για τον άνθρωπο και οι σκηνές εναλλάσσονταν ακόμη και στην ίδια πρόταση. Από τη στιγμή όμως που άρχισε να κατασταλάζει ο «κουρνιαχτός» και αποκρυσταλλώθηκαν οι άξονες της αφήγησης, δεν μπορούσα να αφήσω το βιβλίο από τα χέρια μου. Σημαντικές απόψεις και παρατηρήσεις, που παρασάγγας απέχουν από «αμπελοφιλοσοφίες», τοποθετήση γεγονότων και χαρακτήρων σε ρεαλιστικότατο καμβά, η συγγραφέας να υποδύεται όλα τα πρόσωπα στο μυαλό της και να τα φωτίζει ακριβοδίκαια, ήταν ελάχιστα από τα χαρακτηριστικά που αγάπησα στη «Μοίρνα». Τα βέλη χτυπούν τους πάντες και τα πάντα, από την ίδια την Ελλάδα («Την Ελλάδα τη βρήκε παντού μπροστά της, σε όποια γωνιά του πλανήτη κι αν ταξίδεψε. Μόνο εδώ όταν γυρνούσε την έχανε...Άμυαλη κόρη, ανοικοκύρευτη, η Ελλάδα. Ντύνεται και στολίζεται για να βγει έξω και το σπιτικό της το αφήνει άνω κάτω, βρώμα και τσαπατσουλιά», σελ. 100) μέχρι τις υποχωρήσεις σε έναν γάμο («Ήταν δύο άνθρωποι που είχαν συμβιβαστεί με καταστάσεις που καθόλου δεν τους άρεσαν και προσπαθούσαν να συμβιώνουν στην ανάμνηση του έρωτα και της αγάπης που τους είχε ενώσει. Από ανασφάλεια και αδυναμία», σελ. 224).

Πάνω απ’ όλα, το βιβλίο με άγγιξε γιατί κατά καιρούς έχω νιώσει κι εγώ έτσι στη ζωή μου. Κατά διαστήματα φοβόμουν να απολαύσω τη χαρά, μην τυχόν και ενοχλήσω τον Θεό και μου στερήσει ό,τι αγαπούσα εκείνη τη στιγμή. Σιαγά σιγά όμως κατάλαβα με τον δικό μου τρόπο και τις δικές μου εμπειρίες πόσο λανθασμένη είναι αυτή η αντίληψη. Η ζωή τα έχει όλα, χαρές και λύπες. Ίσως η έντ��ση των συναισθημάτων και η έντονα θετική διάθεση να προκαλεί αμέσως το δίπολο και να έρχεται ακάλεστο κάτι κακό. Όλα στη ζωή είναι ζεύγη, καλό και κακό, χαρά και λύπη, πεθερά και νύφη (αστειάκι). Η συγγραφέας κατάφερε να δείξει την αλήθεια αυτής της σκέψης χωρίς ούτε να προσβάλει ούτε να αερολογίσει. Πάντα μέσα από τα γεγονότα και κυρίως τα λόγια ενός άντρα που έφερε τα πάνω κάτω. Ίσως εδώ να εδράζεται και η μοναδική αντίρρησή μου: η Μοίρνα βρέθηκε ανάμεσα στον Πέτρο και τον Αντώνη, με τον πρώτο τελμάτωσε και με τον δεύτερο φοβήθηκε (τη συνέχεια θα τη διαβάσετε στο βιβλίο, εδώ δεν κάνω κανένα spoiler). Πώς λοιπόν γίνεται να υπάρχουν (ακόμη ; ) άντρες στωικοί, που καταλαβαίνουν την αγάπη της γυναίκας απέναντί τους και όμως φέρονται όπως ο Αντώνης; Είναι η δύναμη της αγάπης ή η υπερβολή στη φαντασία της κυρίας Κουτουκάκη; Όπως και να έχει, πείστηκα, απόλυτα.

Ένα καλογραμμένο, ρεαλιστικό μυθιστόρημα, γεμάτο διαχρονικές αλήθειες και καίριες παρατηρήσεις, που ξεδιπλώνει την ιστορία μιας αγάπης και μιας οικογένειας που έπαιζε τάβλι με τον Θεό, φοβούμενη τον εγωισμό Του. Το απόλαυσα ως την τελευταία του σταγόνα.

[BloomyMommy · Rating 3 out of 5]

Αν κ αναγκάστηκα να το αφήσω για αρκετό διάστημα δεν δυσκολεύτηκα να ξαναμπώ στη ζωή της Μοίρνας. Διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Ωραία πινελιά τα αποσπάσματα από τραγούδια που υπάρχουν μέσα, με έκαναν να ψάξω όσα δε μου θύμιζαν κάτι. Δυστυχώς όμως η ιστορία δεν ήταν αυτή που την διαβάζεις κ σε καθηλώνει. Μέχρι κ κάτι από τα συνηθισμένα θα την χαρακτήριζα. Μου άρεσε η μικρή ανατροπή στο τέλος κ ο τρόπος που γράφει η συγγραφέας. Θα ήθελα να διαβάσω κ άλλες δουλειές της.
"Το ίδιο μέρος μπορεί να το κοιτάζουν δύο άνθρωποι και να βλέπουν εντελώς διαφορετικό πράγμα.(σελ.58)"

[Δημήτρης Κώτσος · Rating 5 out of 5]

Από τα πολύ ωραία μυθιστορήματα που έχω διαβάσει το τελευταίο καιρό!Ωραία γραφή χωρίς συναισθηματικές υπερβολές.Δίνει έμφαση στους ήρωες της και συγκεκριμένα στο ψυχολογικό κομμάτι τους.

Ξεχώρισα από το βιβλίο αυτά τα λόγια:
Είναι η αγάπη που κάνει στρογγυλές τις γωνίες και ευθείες τις στροφές.

[Ευαγγελία · Rating 1 out of 5]

Γιατί το διάβασα;;;
Δεν μου πρόσφερε τίποτα πέρα από ένα ψυχοπλάκωμα μετά από τόσο θανατικό. Δεν είχε κάτι ενδιαφέρον...