What do you think?
Rate this book
Αυτός ο πόλεμος
Το κείμενο Αυτός ο πόλεμος είναι η μαρτυρία, η εξομολόγηση, η προσπάθεια εξιλέωσης και ταυτόχρονα η προφητεία ενός μεγάλου συγγραφέα για την πατρίδα του, τους συμπολίτες του, τον κόσμο της εποχής του αλλά και τον εαυτό του.
Γράφτηκε τον Δεκέμβριο του 1939 και προοριζόταν για τη νεοϋορκέζικη Herald Tribune. Στις αρχές του επόμενου χρόνου κυκλοφόρησε και στα γερμανικά, αλλά οι ναζί κατέσχεσαν όλα τα αντίτυπα όταν εισέβαλαν στο Άμστερνταμ.
Ο εθνικοσοσιαλισμός εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τις ιστορικές και οικονομικές κακουχίες του γερμανικού λαού. Η δικτατορία βρήκε πρόσφορο έδαφος στα πάθη του, τα παρόξυνε και τα ποδηγέτησε. Όταν ένας λαός γίνεται σύσσωμος έρμαιο μιας τραχιάς, στριγκής, ημιπαράφρονος φωνής και αφήνεται να υπνωτιστεί από υποβλητικές μαζικές τελετές συλλογικής μύησης προκειμένου να αναπληρώσει αυτό που έχει, υποτίθεται, χάσει, ποια δύναμη του λόγου μπορεί εδώ να αντισταθεί; Η ψυχική, πνευματική, ηθική και πολιτική παράδοση έχει επιτελεστεί πολύ νωρίτερα. Η ιστορία αυτή εμπεριέχει μια αιώνια υπόμνηση και προειδοποίηση για τις δημοκρατίες.
Το διάβημα του Τόμας Μαν είναι, νομίζω, συμβολικό και εκφράζει την ανάγκη του να μιλήσει χωρίς να ελπίζει. Ως εθνικός συγγραφέας, δεν μπορεί να ελπίζει.
Προβαίνει, εντούτοις, σε μια σειρά από ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις που δεν είναι απλές διαπιστώσεις αλλά, αν προσέξουμε, έχουν κατά βάθος έναν ηθικό χαρακτήρα, κάτι σαν συμβολική εξιλέωση ενός ολόκληρου έθνους. Οι Γερμανοί παρασύρονται από την άθλια προπαγάνδα και την εγκληματική αγκιτάτσια του αντισημιτισμού και του ρατσισμού και καταδέχονται μια κίβδηλη ανακούφιση των παθών τους: δαιμονοποιώντας τους Εβραίους και άλλους, μπορούν επιτέλους να νιώσουν οι ίδιοι υπέρτεροι, ισχυροί, ανίκητοι. Όπως, όμως, ορθά επισημαίνει ο Μαν, το αίσθημα φυλετικής ανωτερότητας λίγη χαρά έμελλε να δώσει σε εκείνους που, με τις επιλογές τους, όχι μόνο έβαλαν τις βάσεις της μελλοντικής τους καταστροφής, αλλά στάθηκαν προπάντων οι ίδιοι μάρτυρες του αργού και βασανιστικού ηθικού τους θανάτου.
Από το Επίμετρο του Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου
Γράφτηκε τον Δεκέμβριο του 1939 και προοριζόταν για τη νεοϋορκέζικη Herald Tribune. Στις αρχές του επόμενου χρόνου κυκλοφόρησε και στα γερμανικά, αλλά οι ναζί κατέσχεσαν όλα τα αντίτυπα όταν εισέβαλαν στο Άμστερνταμ.
Ο εθνικοσοσιαλισμός εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τις ιστορικές και οικονομικές κακουχίες του γερμανικού λαού. Η δικτατορία βρήκε πρόσφορο έδαφος στα πάθη του, τα παρόξυνε και τα ποδηγέτησε. Όταν ένας λαός γίνεται σύσσωμος έρμαιο μιας τραχιάς, στριγκής, ημιπαράφρονος φωνής και αφήνεται να υπνωτιστεί από υποβλητικές μαζικές τελετές συλλογικής μύησης προκειμένου να αναπληρώσει αυτό που έχει, υποτίθεται, χάσει, ποια δύναμη του λόγου μπορεί εδώ να αντισταθεί; Η ψυχική, πνευματική, ηθική και πολιτική παράδοση έχει επιτελεστεί πολύ νωρίτερα. Η ιστορία αυτή εμπεριέχει μια αιώνια υπόμνηση και προειδοποίηση για τις δημοκρατίες.
Το διάβημα του Τόμας Μαν είναι, νομίζω, συμβολικό και εκφράζει την ανάγκη του να μιλήσει χωρίς να ελπίζει. Ως εθνικός συγγραφέας, δεν μπορεί να ελπίζει.
Προβαίνει, εντούτοις, σε μια σειρά από ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις που δεν είναι απλές διαπιστώσεις αλλά, αν προσέξουμε, έχουν κατά βάθος έναν ηθικό χαρακτήρα, κάτι σαν συμβολική εξιλέωση ενός ολόκληρου έθνους. Οι Γερμανοί παρασύρονται από την άθλια προπαγάνδα και την εγκληματική αγκιτάτσια του αντισημιτισμού και του ρατσισμού και καταδέχονται μια κίβδηλη ανακούφιση των παθών τους: δαιμονοποιώντας τους Εβραίους και άλλους, μπορούν επιτέλους να νιώσουν οι ίδιοι υπέρτεροι, ισχυροί, ανίκητοι. Όπως, όμως, ορθά επισημαίνει ο Μαν, το αίσθημα φυλετικής ανωτερότητας λίγη χαρά έμελλε να δώσει σε εκείνους που, με τις επιλογές τους, όχι μόνο έβαλαν τις βάσεις της μελλοντικής τους καταστροφής, αλλά στάθηκαν προπάντων οι ίδιοι μάρτυρες του αργού και βασανιστικού ηθικού τους θανάτου.
Από το Επίμετρο του Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου
- GenresNonfictionHistory
112 pages, Paperback
First published January 1, 1940
1 person is currently reading
56 people want to read
About the author
Thomas Mann
2,075 books5,279 followersLibrarian Note: There is more than one author in the GoodReads database with this name. See this thread for more information.
See also:
Serbian: Tomas Man
Thomas Mann was a German novelist, short story writer, social critic, philanthropist, essayist, and Nobel Prize laureate in 1929, known for his series of highly symbolic and ironic epic novels and novellas, noted for their insight into the psychology of the artist and the intellectual. His analysis and critique of the European and German soul used modernized German and Biblical stories, as well as the ideas of Goethe, Nietzsche, and Schopenhauer. His older brother was the radical writer Heinrich Mann, and three of his six children, Erika Mann, Klaus Mann and Golo Mann, also became important German writers. When Hitler came to power in 1933, Mann fled to Switzerland. When World War II broke out in 1939, he emigrated to the United States, from where he returned to Switzerland in 1952. Thomas Mann is one of the best-known exponents of the so-called Exilliteratur.
See also:
Serbian: Tomas Man
Thomas Mann was a German novelist, short story writer, social critic, philanthropist, essayist, and Nobel Prize laureate in 1929, known for his series of highly symbolic and ironic epic novels and novellas, noted for their insight into the psychology of the artist and the intellectual. His analysis and critique of the European and German soul used modernized German and Biblical stories, as well as the ideas of Goethe, Nietzsche, and Schopenhauer. His older brother was the radical writer Heinrich Mann, and three of his six children, Erika Mann, Klaus Mann and Golo Mann, also became important German writers. When Hitler came to power in 1933, Mann fled to Switzerland. When World War II broke out in 1939, he emigrated to the United States, from where he returned to Switzerland in 1952. Thomas Mann is one of the best-known exponents of the so-called Exilliteratur.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
January 23, 2018
Ένα εξαιρετικά σύντομο βιβλίο αλλά με ιδιαίτερη αξία, ιστορική και πολιτική. Στην ουσία ένα κείμενο-έκκληση της “ύστατης στιγμής”, μια απόπειρα να προβληματιστούν και να σκεφτούν οι πολίτες του Ράιχ που οδεύουν. Βέβαια τέτοιου είδους απόπειρες είναι καταδικασμένες εκ των προτέρων σχεδόν σε αποτυχία αλλά αυτό δεν μειώνει την αξία του κειμένου.
Δύο είναι τα χαρακτηριστικά που κάνουν εντύπωση. Το ένα είναι οι χαρακτηρισμοί από το συγγραφέα του ναζιστικού καθεστώτος και των ανθρώπων του χωρίς καμιά ωραιοποίηση και χωρίς μετριοπάθεια. Χωρίς διπλωματικές ευγένειες ο συγγραφέας τους αντιμετωπίζει και λέει ευθέως ότι πρόκειται για αισχρή συμμορία, όπως και αποδείχθηκε στη συνέχεια. Σήμερα ίσως φαίνεται αυτονόητο αλλά αν αναλογιστούμε πότε γράφτηκε το κείμενο έχει ιδιαίτερη αξία.
Το άλλο σημείο που κάνει εντύπωση είναι η σκιαγράφηση (με μεγάλη ακρίβεια θα έλεγα) μιας ενωμένης Ευρώπης ως απάντηση και λύση για τα προβλήματα που την ταλανίζουν. Και πραγματικά έστω και με αργούς ρυθμούς, έστω και με προβλήματα, η ενωμένη Ευρώπη έγινε πραγματικότητα ως θεσμός. Και παρά την αμφισβήτηση που υφίσταται σήμερα, ή μάλλον πιο σωστά εξαιτίας αυτής, αυτό το κείμενο αποτελεί μια διαχρονική υπενθύμιση του μπορεί να οδηγήσουν οι θελκτικές και πλάνες φωνές των δημαγωγών, που υπόσχονται εύκολες λύσεις.
Χρήσιμο και το επίμετρο βοηθάει στην κατανόηση της εξέλιξης της σκέψης του συγγραφέα και δείχνει ότι ο σκεπτόμενος άνθρωπος δεν μπορεί να είναι δογματικός και οφείλει να εξελίσσει τη σκέψη του. Τέλος οι υποσημειώσεις σε καίρια σημεία θα βοηθήσουν όσους δεν έχουν ασχοληθεί πολύ με αυτή τη περίοδο.
Δύο είναι τα χαρακτηριστικά που κάνουν εντύπωση. Το ένα είναι οι χαρακτηρισμοί από το συγγραφέα του ναζιστικού καθεστώτος και των ανθρώπων του χωρίς καμιά ωραιοποίηση και χωρίς μετριοπάθεια. Χωρίς διπλωματικές ευγένειες ο συγγραφέας τους αντιμετωπίζει και λέει ευθέως ότι πρόκειται για αισχρή συμμορία, όπως και αποδείχθηκε στη συνέχεια. Σήμερα ίσως φαίνεται αυτονόητο αλλά αν αναλογιστούμε πότε γράφτηκε το κείμενο έχει ιδιαίτερη αξία.
Το άλλο σημείο που κάνει εντύπωση είναι η σκιαγράφηση (με μεγάλη ακρίβεια θα έλεγα) μιας ενωμένης Ευρώπης ως απάντηση και λύση για τα προβλήματα που την ταλανίζουν. Και πραγματικά έστω και με αργούς ρυθμούς, έστω και με προβλήματα, η ενωμένη Ευρώπη έγινε πραγματικότητα ως θεσμός. Και παρά την αμφισβήτηση που υφίσταται σήμερα, ή μάλλον πιο σωστά εξαιτίας αυτής, αυτό το κείμενο αποτελεί μια διαχρονική υπενθύμιση του μπορεί να οδηγήσουν οι θελκτικές και πλάνες φωνές των δημαγωγών, που υπόσχονται εύκολες λύσεις.
Χρήσιμο και το επίμετρο βοηθάει στην κατανόηση της εξέλιξης της σκέψης του συγγραφέα και δείχνει ότι ο σκεπτόμενος άνθρωπος δεν μπορεί να είναι δογματικός και οφείλει να εξελίσσει τη σκέψη του. Τέλος οι υποσημειώσεις σε καίρια σημεία θα βοηθήσουν όσους δεν έχουν ασχοληθεί πολύ με αυτή τη περίοδο.
February 24, 2024
Το Κατηγορώ του Τόμας Μαν
Για να είμαι ειλικρινής, δεν περίμενα πως η πρώτη μου επαφή με τον Τόμας Μαν θα ήταν επιστολικού χαρακτήρα. Είχα προιδεάσει τον εαυτό μου πως θα ξεκινούσα είτε με τον Θάνατο στη Βενετία, είτε με το Μαγικό Βουνό, αλλά οι πολιτικές απόψεις ενός απολίτικου ανθρώπου (κατά τον ίδιο) μου δημιούργησαν το ερώτημα σχετικά με τι μπορεί να πει ο Μαν για την πολιτική επικαιρότητα του Δεκεμβρίου του 1939.
Η απάντηση; Πάρα πολλά, σε πολύ λίγη έκταση. Για την ακρίβεια, Ο Μαν δεν μασάει τα λόγια του και επιδίδεται σε ένα δριμύ κατηγορώ απέναντι στη Γερμανία, την αφέλεια του γερμανικού λαού, και φυσικά στο Ναζιστικό καθεστώς που πριν λίγους μήνες είχε ξεκινήσει ολοκληρωτικό πόλεμο κατά της Ευρώπης. Ο ίδιος προσπαθεί να κατανοήσει-ίσως μάταια- την πνευματική αδυναμία της Γερμανίας να αντισταθεί στους τυράννους, και τα συμπλέγματα κατωτερότητας ενός λαού που προσπαθούσε να αποδείξει στον κόσμο τι πραγματικά αξίζει, ακόμη και αν το έκανε με την βία και το αίμα. Αναγνωρίζοντας τα θετικά στοιχεία ενός πολιτικού φιλευθερισμού βρετανικού τύπου, Ο Μαν φαίνεται σχεδόν να εξυμνεί την Μεγάλη Βρετανία σαν μοντέλο κοινωνικό-πολιτικής διαμόρφωσης έναντι της Γερμανίας, αλλά πολύ περισσότερο, φαίνεται να χρησιμοποιεί αυτή την σκέψη ως εφαλτήριο για να εκφράσει μια πιο μεγάλη ιδέα: αυτή της ενωμένης Ευρώπης. Ο Μαν, στο μεταίχμίο του προφήτη αλλά και ενός ανθρώπου που γνωρίζει τις εξελίξεις γύρω του, αναγνωρίζει πως μόνο μια ενωμένη Ευρώπη μπορεί να θέσει τέλος στην μακραίωνη αιματοχυσία της ηπείρου. Μάλιστα εν έτει 1939, ο Μαν εκδικάζει το αποτέλεσμα του πολέμου και βλέπει νίκη των Συμμάχων με μια πολύ απλή βάση, πως αργά η γρήγορα όλα τα αυταρχικά καθεστώτα τελειώνουν.
Υπάρχουν πολλά που έχουν λεχθεί για το λογοτεχνικό έργο του Μαν και ακόμη περισσότερα που μπορούν να ειπωθούν. Πιστεύω όμως πως το έργο που αφορά τον πολιτικό Μαν έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον το οποίο ευελπιστώ να εξερευνήσω.
Για να είμαι ειλικρινής, δεν περίμενα πως η πρώτη μου επαφή με τον Τόμας Μαν θα ήταν επιστολικού χαρακτήρα. Είχα προιδεάσει τον εαυτό μου πως θα ξεκινούσα είτε με τον Θάνατο στη Βενετία, είτε με το Μαγικό Βουνό, αλλά οι πολιτικές απόψεις ενός απολίτικου ανθρώπου (κατά τον ίδιο) μου δημιούργησαν το ερώτημα σχετικά με τι μπορεί να πει ο Μαν για την πολιτική επικαιρότητα του Δεκεμβρίου του 1939.
Η απάντηση; Πάρα πολλά, σε πολύ λίγη έκταση. Για την ακρίβεια, Ο Μαν δεν μασάει τα λόγια του και επιδίδεται σε ένα δριμύ κατηγορώ απέναντι στη Γερμανία, την αφέλεια του γερμανικού λαού, και φυσικά στο Ναζιστικό καθεστώς που πριν λίγους μήνες είχε ξεκινήσει ολοκληρωτικό πόλεμο κατά της Ευρώπης. Ο ίδιος προσπαθεί να κατανοήσει-ίσως μάταια- την πνευματική αδυναμία της Γερμανίας να αντισταθεί στους τυράννους, και τα συμπλέγματα κατωτερότητας ενός λαού που προσπαθούσε να αποδείξει στον κόσμο τι πραγματικά αξίζει, ακόμη και αν το έκανε με την βία και το αίμα. Αναγνωρίζοντας τα θετικά στοιχεία ενός πολιτικού φιλευθερισμού βρετανικού τύπου, Ο Μαν φαίνεται σχεδόν να εξυμνεί την Μεγάλη Βρετανία σαν μοντέλο κοινωνικό-πολιτικής διαμόρφωσης έναντι της Γερμανίας, αλλά πολύ περισσότερο, φαίνεται να χρησιμοποιεί αυτή την σκέψη ως εφαλτήριο για να εκφράσει μια πιο μεγάλη ιδέα: αυτή της ενωμένης Ευρώπης. Ο Μαν, στο μεταίχμίο του προφήτη αλλά και ενός ανθρώπου που γνωρίζει τις εξελίξεις γύρω του, αναγνωρίζει πως μόνο μια ενωμένη Ευρώπη μπορεί να θέσει τέλος στην μακραίωνη αιματοχυσία της ηπείρου. Μάλιστα εν έτει 1939, ο Μαν εκδικάζει το αποτέλεσμα του πολέμου και βλέπει νίκη των Συμμάχων με μια πολύ απλή βάση, πως αργά η γρήγορα όλα τα αυταρχικά καθεστώτα τελειώνουν.
Υπάρχουν πολλά που έχουν λεχθεί για το λογοτεχνικό έργο του Μαν και ακόμη περισσότερα που μπορούν να ειπωθούν. Πιστεύω όμως πως το έργο που αφορά τον πολιτικό Μαν έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον το οποίο ευελπιστώ να εξερευνήσω.
Read
March 4, 2018http://www.athina984.gr/2017/11/13/af...
Αντιμέτωπος με το ζόφο του ναζισμού ο Τόμας Μαν έγραψε τα Χριστούγεννα του 1939, ήδη αυτοεξόριστος στην Αμερική, και φανερά συγκλονισμένος, ένα κείμενο με τίτλο “Αυτός ο πόλεμος” για λογαριασμό της νεοϋρκέζικης Herald Tribune, με κεντρικό ερώτημα πώς ο γερμανικός λαός έγινε έρμαιο του φασισμού και ανέχθηκε τη χιτλερική βαρβαρότητα.
Πώς ανέχεται “Τη βρώμικη βαναυσότητα και την εκδικητικότητά τους, την απουσία κάθε ίχνους μεγαλοψυχίας στη φύση τους, την άνανδρη ευχαρίστηση με την οποία κακομεταχειρίζονται τους αδύναμους, ταπεινώνουν τον άνθρωπο, βιαιοπραγούν πάνω σε σώμα και πνεύμα, την απόλυτη εν ολίγοις φαυλότητά τους;”
Ο συγγραφέας καταφέρεται εναντίον της γερμανικότητας την ίδια ώρα που με πόνο παραμένει θαυμαστής της. Με όρους πολιτικούς η μετατόπισή του προς τον φιλελευθερισμό και η απομάκρυνσή του από τις ρομαντικές θεωρήσεις περί αγαθής γερμανικής ψυχής και αγνού γερμανικού πνεύματος ήταν επώδυνη με μοναδικό ελπιδοφόρο ορίζοντα το τέλος της τρέλας και την ένωση της Γερμανίας με την υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο με στόχευση την ειρήνη και την ευημερία όλων.
“Είναι εντυπωσιακό πόσο ουσιαστικός και προφητικός γίνεται ο Μαν προβλέποντας κατά κάποιον τρόπο τις μεταπολεμικές εξελίξεις, όπως τη δημιουργία μιας Ενωμένης Ευρώπης και δείχνοντας ότι αυτή είναι η πραγματική ιστορική αναγκαιότητα και όχι οι ναζιστικές φαντασιώσεις περί ζωτικού χώρου” υπογραμμίζει στο Επίμετρό του ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου.
Το κείμενο του Τόμας Μαν “Αυτός ο πόλεμος” σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πόλις.
Αντιμέτωπος με το ζόφο του ναζισμού ο Τόμας Μαν έγραψε τα Χριστούγεννα του 1939, ήδη αυτοεξόριστος στην Αμερική, και φανερά συγκλονισμένος, ένα κείμενο με τίτλο “Αυτός ο πόλεμος” για λογαριασμό της νεοϋρκέζικης Herald Tribune, με κεντρικό ερώτημα πώς ο γερμανικός λαός έγινε έρμαιο του φασισμού και ανέχθηκε τη χιτλερική βαρβαρότητα.
Πώς ανέχεται “Τη βρώμικη βαναυσότητα και την εκδικητικότητά τους, την απουσία κάθε ίχνους μεγαλοψυχίας στη φύση τους, την άνανδρη ευχαρίστηση με την οποία κακομεταχειρίζονται τους αδύναμους, ταπεινώνουν τον άνθρωπο, βιαιοπραγούν πάνω σε σώμα και πνεύμα, την απόλυτη εν ολίγοις φαυλότητά τους;”
Ο συγγραφέας καταφέρεται εναντίον της γερμανικότητας την ίδια ώρα που με πόνο παραμένει θαυμαστής της. Με όρους πολιτικούς η μετατόπισή του προς τον φιλελευθερισμό και η απομάκρυνσή του από τις ρομαντικές θεωρήσεις περί αγαθής γερμανικής ψυχής και αγνού γερμανικού πνεύματος ήταν επώδυνη με μοναδικό ελπιδοφόρο ορίζοντα το τέλος της τρέλας και την ένωση της Γερμανίας με την υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο με στόχευση την ειρήνη και την ευημερία όλων.
“Είναι εντυπωσιακό πόσο ουσιαστικός και προφητικός γίνεται ο Μαν προβλέποντας κατά κάποιον τρόπο τις μεταπολεμικές εξελίξεις, όπως τη δημιουργία μιας Ενωμένης Ευρώπης και δείχνοντας ότι αυτή είναι η πραγματική ιστορική αναγκαιότητα και όχι οι ναζιστικές φαντασιώσεις περί ζωτικού χώρου” υπογραμμίζει στο Επίμετρό του ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου.
Το κείμενο του Τόμας Μαν “Αυτός ο πόλεμος” σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πόλις.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews