وی در دیماه ۱۳۱۸ در تهران بهدنیا آمد. پدرش مهدی الهی قمشهای از علمای برجستهٔ زمان خود و مادرش خانم طيبه تربتی است. تحصیلات ابتدایی، متوسطه و دانشگاهی را به ترتیب در دبستان دانش، دبیرستان مروی، و دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران به پایان برد و نیز تحصیلات حوزوی و سنتی را نزد پدرش مهدی الهی قمشهای و استادان دیگر دنبال کرد. سپس به تدریس در دانشگاه تهران و چند مرکز آموزشی دیگر در داخل ایران و بعدها در خارج از ایران پرداخت. شهرت اصلی او به خاطر سخنرانیهای متنوعش در محافل عمومی و سخنرانیهای تلویزیونی برای بینندگان عام است. علاوه براین، ایشان به ترجمه و نوشتن چند کتاب در زمینهٔ عرفان اسلامی و هنر دست زدهاند. قریب یک سال نیز ریاست کتابخانه ملی ایران را عهده دار بود. ایشان دارای همسر و دو فرزند، یک پسر و یک دختر به نامهای شاهد و شادی میباشند. همسر ایشان دارای درجهٔ دکتری در رشتهٔ علوم و صنایع غذایی بوده و استاد دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه شهید بهشتی و موسسهٔ علوم و صنایع غذایی و تغذیه و بهداشت میباشند
تجربیات کاری استاد دانشگاه تهران، به مدت سی سال ارائه دورههای درسی در آکسفورد، کمبریج، دانشگاه لندن، برکلی، یوسیالای، آکادمی تمینوس، و بسیاری دیگر
مطالعات دانشگاهی: دکترای عرفان و فلسفه اسلامی از دیدگاه بوعلی سینا، از دانشگاه تهران مطالعات آزاد دیگر: زیباییشناسی ادبیات فارسی زبان و ادبیات عرب ادبیات انگلیسی آمریکایی زبان و ادبیات فرانسه
مطالب اصلی دروس فلسفه ارسطو فلسفه اشراق و شهود در ادبیات کلاسیک ایران ادبیات انگلیسی از دیدگاه شکسپیر عرفان مولانا و ابن عربی
آثار الهی قمشهای دارای تالیفات و ترجمههای متعددى است. همچنین، مجموعهای از سخنرانیهای او که به زبانهای فارسی و انگلیسی در سازمانها و دانشگاههای داخل و خارج ایران ایراد شده، به صورت نوارهای صوتی و تصویری در زمینههای متنوع عرفان، ادبیات و هنر به علاقهمندان عرضه شدهاست. تعدادی از این سخنرانیها نیز از شبکهٔ چهار سیما و شبکهٔ جام جم پخش میشود.
فهرست آثار مکتوب: گزیدهٔ فیه ما فیه (مقالات مولانا)، تلخیص و شرح، انتشارات علمی و فرهنگی گزیدهٔ منطقالطیر (عطار)، انتشارات علمی و فرهنگی شرح گلشن راز ( شیخ محمود شبستری)، انتشارات علمی و فرهنگی ترجمهٔ گزیدهٔ سخنان شکسپیر، انتشارات علمی و فرهنگی تصحیح دیوان حافظ، انتشارات سروش و انجمن خوشنویسان بررسی آثار ترجمهشدهٔ اسلامی به زبان انگلیسی، انتشارات سمت مقالات، انتشارات روزنه پیامبر، ترجمهٔ اثر جبران خلیل جبر
نصیحت گوش کن جانا که از جان دوستتر دارند جوانانِ سعادتمند پندِ پیرِ دانا را . کاش جوانان دریابند که چه سعادتی است پند پیرانِ فرهيخته دانا را پذیرفتن و گوهرهایی را که با هزار رنج و مرارت از ژرفای دریای هستی بیرون آمده است به رایگان در گوش کردن. شاید همین رایگان بودن است که جوانان قدر این گوهرها را نمیشناسند و چه بسیار نعمتهای دیگر در جهان هست که آدمی به سبب سهلی و آسانی در برخورداری از قدر آنها غافل میماند.