Δύο επιστολές για τη ρηχότητα του κακού

by Gershom Scholem, Hannah Arendt, Παναγιώτης Τσιαμούρας (translator)

«Σήμερα είμαι της άποψης πως το κακό δεν είναι ποτέ ριζικό, άλλα μονάχα ακραίο, και ότι δεν έχει ούτε βαθύτητα ούτε κάποια δαιμονική διάσταση. Το κακό δύναται να κατακυριεύει τα πάντα και να σαρώνει τον κόσμο ολόκληρο, ακριβώς γιατί διασπείρεται σαν μύκητας. Εδώ έγκειται η ρηχότητά του».
- Χάννα Άρεντ

«Μια Εβραία εναντίον των Εβραίων» : Απλουστεύοντας τη σε υπερβολικό βαθμό, και αυτό ακριβώς έπραξε μεγάλο τμήμα της διεθνούς εβραϊκής κοινότητας, κάπως έτσι θα μπορούσε να συνοψίσει κανείς την οξύτατη πολεμική που ξέσπασε στις αρχές της δεκαετίας του '60 με αφορμή την έκδοση του Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil ("Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ: Έκθεση για την κοινοτυπία του Κακού") της Χάννα Άρεντ.

Ο παλαιός της φίλος Γκέρσομ Σόλεμ, στενός φίλος και συνερ­γάτης του Βάλτερ Μπένγιαμιν, σιωνιστής και μέγας ειδικός στην Καββάλα και την εβραϊκή παράδοση, αντέδρασε αμέσως με μία επιστολή οξείας κριτικής προς τη Χάννα Άρεντ, και βεβαίως αυτή του απάντησε. Ο επιστολικός τους διάλογος είναι το αντικείμενο του παρόντος βιβλίου, με το όποιο εγκαινιάζεται η σειρά «Δύο επιστολές» των Εκδόσεων Άγρα.

Στη νέα αυτή σειρά θα δημοσιεύονται δύο επι­στολές προσωπικοτήτων, που εκφράζουν ένα ιστορικό διακύβευμα είτε στο χώρο της πολιτικής είτε της φιλοσοφίας, των τεχνών, της Ιστορίας.

Genres: Judaism, Nonfiction

96 pages, Paperback

First published January 1, 1963

About the author

Gerhard Scholem, who, after his immigration from Germany to Israel, changed his name to Gershom Scholem (Hebrew: גרשם שלום), was a German-born Israeli philosopher and historian. He is widely regarded as the founder of the modern, academic study of Kabbalah, becoming the first Professor of Jewish Mysticism at the Hebrew University of Jerusalem. His close friends included Walter Benjamin and Leo Strauss, and selected letters from his correspondence with those philosophers have been published.

Scholem is best known for his collection of lectures, Major Trends in Jewish Mysticism (1941) and for his biography Sabbatai Zevi, the Mystical Messiah (1973). His collected speeches and essays, published as On Kabbalah and its Symbolism (1965), helped to spread knowledge of Jewish mysticism among non-Jews.

Reviews

[Aggeliki Spiliopoulou · Rating 4 out of 5]

Μετά την έκδοση του βιβλίου της "Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ " η Χάννα Άρεντ δέχθηκε δριμύτατη κριτική από μεγάλο μέρος της εβραϊκής κοινότητας.  Πέραν ότι παρουσίασε τον Άιχμαν ως ένα άβουλο, πειθήνιο όργανο του Ράιχ, η Άρεντ επέρριψε ευθύνες στα εβραϊκά συμβούλια και στους Εβραίους λειτουργούς για τον τρόπο που έδρασαν κατά την περίοδο της Τελικής Λύσης. Επίσης στέκεται κριτικά απέναντι στον τρόπο διεξαγωγής της δίκης του Άιχμαν  καθότι θεωρούσε πως επικεντρωνόταν στα εγκλήματα μόνο κατά των Εβραίων, ως ένα είδος προπαγάνδας υπέρ του σιωνισμού και του κράτους του Ισραήλ σε διεθνές επίπεδο, και υπέδειξε την αναρμοδιότητα ενός κράτους να δικάζει εξ ονόματος όλων.
Ο καλός της φίλος,  Gershon Scholem, σιωνιστής, ειδικός στη Καββάλα και την εβραϊκή παράδοση,  αντέδρασε έντονα στο βιβλίο της Άρεντ με μια επιστολή όπου εκφράζει τις αντιρρήσεις του στις θέσεις της. "Μια Εβραία εναντίον των Εβραίων" ήταν ο χαρακτηρισμός που της απέδωσε. Η επιστολή αυτή δεν έμεινε φυσικά αναπάντητη.  Η Άρεντ εμμένει στις αρχικές της θέσεις υπογραμμίζοντας την ανεξαρτησία της ως σκεπτόμενου ανθρώπου από όποια θρησκευτική ή άλλη πεποίθηση.
Στη παρούσα έκδοση περιλαμβάνονται οι δύο αυτές επιστολές, η εισαγωγή και οι σημειώσεις του μεταφραστή.
Είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα όσων ακολούθησαν τη λήξη του Β'ΠΠ και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης για τα εγκλήματα που διέπραξε η Γερμανία κατά της ανθρωπότητας.

[Jonfaith · Rating 3 out of 5]

Matters only become interesting over the last half dozen letters. these, of course, involve Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil which pushes Arendt and Scholem further apart. I would hesitate to suggest it divides them as based on the letters I don't feel they were ever that close. The correspondence begins with the mutual concern over the fate of Walter Benjamin, it finds some impetus after the war with the reclamation project of Jewish libraries and specific texts on Judaica across the ruins of the Reich. This is an interesting subject but is conveyed here in purely bureaucratic terms. There isn't much confiding nor any shared aesthetic observations, well, until the Eichmann Affair anyway.

As interesting as the Between Friends: The Correspondence of Hannah Arendt and Mary McCarthy, 1949-1975 proved, this is dry and polite and very padded with glossy reproductions of the letters and an index containing the reports Arendt sent back from Germany during the reclamation endeavor.

[Kaggelo · Rating 4 out of 5]

Ενα πολυ μικρο βιβλιαρακι σε μεγεθος αλλα πολυ μεγαλο σε αξια και ενδιαφερον. Προκειται για την ανταλλαγη επιστολων μεταξυ του Gershom Scholem και της Hannah Arendt με αντικειμενο το βιβλιο της δευτερης "Ο Αιχμαν στην Ιερουσαλημ-Εκθεση για την κοινοτοπια του κακου" στο πλαισιο των εντονων αντιδρασεων και της διαμαχης που αυτο προκαλεσε. Για την καλυτερη κατανοηση της σημασιας των επιχειρηματων αλλα και για μεγαλυτερη αναγνωστικη απολαυση επιβαλλεται πρωτα η αναγνωση του παραπανω βιβλιου.
Προκειται για μια πολυ φροντισμενη εκδοση με πολυ καλη μεταφραση, κατατοπιστικη εισαγωγη και πολυ χρησιμες σημειωσεις στο τελος.

[Petros Lamprides · Rating 3 out of 5]

Η καταγραφή ενός διαλόγου που οι προεκτάσεις του είναι σχετικές με την ηθική φιλοσοφία, την πολιτική, την ιστορία, τη θεωρία του εθνικισμού, τη διαπραγμάτευση της ταυτότητας και της θεσης που παίρνει κανείς απέναντι στα γεγονότα (είτε αυτά τον αφορούν άμεσα ή έμμεσα) και πολλά άλλα διαχρονικά ζητήματα, δεν θα μπορούσε να μην είναι εξ ορισμού ενδιαφέρουσα. σε αυτή τη σύντομη αλλά και περιεκτική έκδοση, αξίζει επίσης μνεία και για τη μετάφραση και τις σημειώσεις, πολύ εύστοχη κατά τη γνώμη μου η επιλογή του μεταφραστή της λέξης "ρηχοτητα" αντί για "κοινοτοπία" και η επεξήγηση της, αφού όντως προκύπτει και από το ίδιο το γραπτό της Άρεντ.

[Φερειπείν · Rating 5 out of 5]

Δύο επιστολές για τη ρηχότητα του κακού. Γκερσόμ Σόλεμ. Χάνα Άρεντ

"Σήμερα είμαι της άποψης πως το κακό δεν είναι ποτέ ριζικό, αλλά μονάχα ακραίο, και ότι δεν έχει ούτε βαθύτητα ούτε κάποια δαιμονική διάσταση. Το κακό δύναται να κατακυριεύει τα πάντα και να σαρώνει τον κόσμο ολόκληρο, ακριβώς γιατί διασπείρεται σαν μύκητας. Εδώ έγκειται η ρηχότητά του" - ΧΑΝΑ ΑΡΕΝΤ. Ο επιστολικός διάλογος μεταξύ Σόλεμ και Άρεντ αξιοποιούμενος αυτοκαταγγέλοντας τη σπουδαιότητά του, μέσα στην εξειδίκευση της θεματικής του, δεν προτείνεται από μένα προσωπικά για την απόλαυση της ανάγνωσής του, ή τουλάχιστον δεν προτείνεται μόνο γι' αυτό. Η οξυδέρκεια του λόγου, αυτού του τόσο ιδιαίτερου, στις τοποθετήσεις του συγγραφικού διδύμου, το δικαιώνει αυτενεργώς χωρίς να χρειάζεται συστάσεις. Το βασικό όμως κίνητρο της επιλογής μου είναι ο τρόπος που υποδέχονται την απάντηση ο ένας του άλλου, και ο τρόπος που επιλέγουν να υπερασπιστούν έκαστος τις θέσεις του που αξιώνει την τοποθέτησή τους στο μέτρο του πολιτισμού, διδάσκοντας τον και αναπαράγωντάς τον με αδυσώπητη προσήλωση.

[W.C. · Rating 5 out of 5]

One hopes an English translation of this is soon to come. Many of the letters here have been available in various places, but going through the extant correspondence gives the reader a portrait of a very human friendship, of the harmonies and clashes of the decades long exchange between two brilliant minds, two very different sensibilities.
As is well known, Arendt and Scholem encountered one another as mutual friends/admirers of Walter Benjamin. It was Arendt, very early on in their correspondence, who wrote Scholem about Benjamin's suicide. But Scholem and Arendt carried on as correspondents (they had very few face-to-face encounters) for decades. Intellectual gossip has made much of the clash of these two after Arendt published EICHMANN IN JERUSALEM. The crux of Scholem's at times very vehement disagreement with the book was that he felt Arendt had judged the victimized Jews too harshly, while she clearly felt she was only reporting what was factual and even obvious. Scholem, a Zionist since his teens, felt that Arendt should have kept the realities and needs of Jewish culture and the survival of Israel more in mind as she wrote. Arendt explicity rejected anything she felt might keep her from seeing things as clearly as she felt was possible. In the end it wasn't the offended, hurt Scholem who broke off the correspondence, but Arendt. (She had had more than her share of attacks and was impatient to move away from the debate.) In the last letters here, a few phrases tell us that Scholem truly didn't understand why she no longer responded when he wrote.
Also included here are documents, a number of them in English, detailing how Jewish artifacts (books, etc.) were saved, fought over, and used as bargaining chips as the post WWII-world tried to find its new cultural order. These machinations are, in their way, fascinating to observe.

[Shlomi Pasternak · Rating 2 out of 5]

ארוך, מייגע ולא רלוונטי