مبانی اسطوره شناسی

by عباس مخبر

ناقوس مرگ اسطوره از ۲۵۰۰ سال پیش تا کنون بارها به صدا درآمده است، اما هر بار اسطوره با نیرویی تازه و در هیئتی دیگر سربرآورده و بقای خود را استمرار بخشیده است؛ چرا؟ منتقدان اسطوره و کسانی که فقط برکارکردهای نامطلوب آن در جهان معاصر انگشت می‌گذارند هنوز هم کم نیستند، اما تقریباً هیچ‌یک از آن‌ها برای این سؤال پاسخی ندارند که چرا اسطوره‌ها در دنیای مدرن و پسامدرن کنونی هم‌چنان به حیات خود ادامه می‌دهند و تولید و بازتولید می‌شوند. اگر اسطوره‌ها آن‌طور که شماری از نظریه‌پردازان اعتقاد دارند نوعی علم ابتدایی و یا نوعی دین ابتدایی‌اند، در دوران ما و پس از به کرسی نشستن علم و دین پیشرفته، راز ماندگاری و بقای آن‌ها چیست؟ آیا فقط توهماتی شیرین و تسکین‌دهنده‌اند که در دنیایی توفانی، آرامشی خوش و غیرمسئولانه را به ما هدیه می‌دهند؟ و یا سرنخ‌هایی هستند که ما را در جست‌وجوی معنای زندگی یاری می‌دهند و با ما از یک شب بلند طولانی سخن می‌گویند که از نیاکان پیش از تاریخمان تا به امروز تاب‌اش آورده‌ایم؟ اسطوره با علم، عقل، هنر، دین و عاطفه چه نسبتی دارد؟ قهرمانان اسطوره‌ای کیستند و شباهت حیرت‌انگیز آن‌ها از کجا ناشی می‌شود؟ و سرانجام، اسطوره در دنیای معاصر چه جایگاهی دارد؟

Genres: Mythology, Philosophy

303 pages, Paperback

First published January 1, 2016

Reviews

[Sina · Rating 4 out of 5]

برای من که از خیلی وارد بحث تحلیلی اسطوره شناسی تحلیلی نشده بودم کتاب خوبی بود. لااقل برای شروع خوب بود.
همین که بهم یه دید اولیه درمورد دیدگاه های مطرح تو این حوزه بهم بده کافی بود به نظرم.

پ.ن.: به طرز واضحی مشخصه که بلد نیستم برای کتاب غیرداستانی ریویو بنویسم:))

[Arman · Rating 5 out of 5]

«این مطلب دیگر واقعیتی پذیرفته شده است که اسطوره ها صرف نظر از خاستگاهشان از دیرباز تا به امروز به بقای خود ادامه داده اند. در دنیای معاصر نیز مدام اسطوره های تازه ای ساخته می شوند و یا اسطوره های گذشته در جامه ای نو بازسازی می شوند.[...] اسطوره هایی که گاه می توانند سرنخ هایی برای حل مشکلات زندگی باشند و گاهی همچون سلاحی ویران کننده در خدمت نیروهایی پیام آور شوربختی، سیه روزی و مرگ و ویرانی قرار گبرند».
-از متن کتاب-

این کتاب می تواند بعنوان کتابی درسی برای علاقه مندان به اسطوره تجویز شود. همچنین کسانی که دارای مطالعات پایه ای و مقدماتی اسطوره شناسی هستند نیز می توانند از آن برای جمع بندی و تصحیح خوانده هایشان بهره ببرند.
نویسنده به واسطه ی سال ها ترجمه کتب اسطوره شناسی و تدریس کلاس های آزاد اسطوره شناسی به خوبی از پس طبقه بندی دانسته هایش برآمده و با ارجاع به منابع دست اول بر غنای متن کتاب افزوده است.

کتاب در ابتدا به جوامعی که احتمالا اولین پدیدآورندگان اسطوره بوده اند می پردازد. سپس خیلی زود رویکردها و نظریه های متعدد و متنوع اسطوره شناسی معرفی کرده و آن ها را به بحث می گذارد. در فصل بعد بررسی و بحث و بسط آراء و نظریات 5 اسطوره شناس نامی و مهم(فروید، یونگ، الیاده، استروس، کمبل) می پردازد و انصافا ازپس این کار به خوبی برمی آید.
دو فصل بعدی نیز به رابطه ی اسطوره، علم و دین، و نیز رابطه ی اسطوره و هنر می پردازد.
فصل بعدی، فصل زیبای "قهرمان در اسطوره" می باشد که نویسنده به شرح نظریات اتو رانک، لرد رگلان و کمبل درباره ی سفر قهرمان در اساطیر می پردازد و آن ها را با یکدیگر مقایسه می کند.فصل آخر نیز به امکان و ویژگی های زیست مندی اساطیر در دنیای مدرن و در آینده از منظر اسطوره شناسان مهم می پردازد.

شاید تنها اشکالی که بتوان بر این کتاب گرفت، عدم حضور اسطوره های ایرانی در میان مثال ها می باشد، که البته این نیز منطقی ست. زیرا به دلیل عدم معرفی شدن و آشنایی اسطوره شناسان با این اساطیر، آن ها به نظریات مهم اسطوره شناسی وارد نشده اند و بنابراین تطابق این اساطیر با نظریه های مطرح این عرصه، مجال و فرصت دیگری می طلبد.

[Ilgar Adeli · Rating 3 out of 5]

راجب اینم بعدا مینویسم
فقط اینکه نمره بخاطر خود کتاب نیست بخاطر خود ذات اسطوره شناسیه
در کل کتاب خیلی خوبیه اگه بخواید راجب اسطوره شناسی بخونید

[Pardis · Rating 4 out of 5]

گفتار و انديشه اش به تندى باد
و منش و هوشى در ساختن قوانين و شهرها.
اين همه را به خود آموخته است
و پناه جستن از خدنگ جان سوز سرما
و پناه جستن از شلاق بى امان باران را
خانه اى ساده زير آسمان پاك و سرد بنا مى كند
انسان چابك، انسان چاره ساز
هرگز از چاره گرى نمى ماند
و آن گاه كه روى به آينده مى نهد، هيچ تنگنايى راه بر او نمى‌بندد
تنها مرگ، آری مرگ است که انسان را از آن رهایی نیست
اما چه بسیار مهلکه های تاب سوز که پشت سر نهاده است.
سوفکل: آنتیگنه

[Amin Medi · Rating 1 out of 5]

می‌خواهم خیلی خلاصه حرفی راجع به این کتاب بزنم.
روزی که کتاب را خریدم دقت نکردم که ترجمه نیست، و ظاهرا تالیف است.
چند صفحه‌ی اول کتاب را خوندم و منبع انگلیسی‌ای را که به آن ارجاع داده شده بود نگاه کردم.
مطالب کتاب فارسی عمدتاً ترجمه و خلاصه‌شده از متون انگلیسی هستند.

این کتاب تالیف نیست، خلاصه‌سازی و کتاب‌سازی است و مشکل اساسی در این دست کارها اعتبار اثر است. شما در لا به لای خطوط کتاب متوجه نمی‌شوید کجا دارید حرف چه کسی را می‌خوانید. کتاب از هر منظر فاجعه است، مثل دیگر ترجمه‌های خود آقای مخبر که ژانر اسطوره را از آن خودشان، و به تبع آن تباه کرده‌اند.

[Marzi Motlagh · Rating 5 out of 5]

این کتاب چکیده ی تمام چیزی بود که من دنبالش بودم. دقیقا مثل اسمش "مبانیِ اسطوره شناسی" بود و توی این حجم، کاملتر از این نمی تونست باشه!

مدتیه تصمیم گرفتم کتابهای اساطیری بخونم و این میل به خاطر اولیس جیمز جویس به جونم افتاد. البته هنوز اولیس رو نخوندم و اما ایلیاد و اودیسه و یه کتاب در مورد هومر رو خوندم و فکر کردم شاید قبل از خوندن اولیس، بهتره یکم عمیق تر اسطوره ها رو بشناسم و این شد که مبانی اسطوره شناسی رو انتخاب کردم. "اسطوره های موازی" از نشر مرکز با ترجمه ی همین نویسنده، انتخاب بعدی منه و اگر شما هم پیشنهاد جذابی توی این حوزه دارید خوشحال میشم برام بنویسید🍃

[Sahand · Rating 2 out of 5]

مشکل انسجام داره. بعضی مطالب چند بار تکرار شده و درعوض بعضی جاها که نیاز به تفصیل داشته سرسری رد شده. می‌تونست کتاب موجزتر و در عین حال جذاب‌تری باشه.

[Farimah Mahmoodi · Rating 3 out of 5]

خوبه و خوندنش توصیه به کسایی که اسطوره‌شناسی دوست دارن توضیه میشه ولی مطلب تکراری زیاد داره.

[Alireza Ziloochi · Rating 4 out of 5]

برای ورود به مبحث اسطوره شناسی کتاب خوبیه. عباس مخبر معلم خوبیه درسگفتارهاشم به دردتون می خوره.

[Rodion · Rating 4 out of 5]

بنظرم باید اسمش تقریبا مبانی اسزوره شناسی می بود. جاهایی واقعا نیاز بود مراجعه کنم به گوگل و متوسل به منابع ساده تر بشم.برای فهم و درک برخی قسمتها.اما با توجه به اینکه موضوع چندان ساده نیست و هر نوع پراکنده گویی می تونست ازار دهنده و گیج کننده باشه، طبقه بندی خوبش به ااد ادم می رسید.
قسمت هایی که از مولف ها ک تب دیگه وام گرفته بود و وارد متنش کرده بود هم زیاد بود.گاهی از دستم در می رفت که این الان ترجمه ست یا تالیف.

[Shayan Hamraz · Rating 2 out of 5]

خیلی کلی‌گویی می‌کرد. خوب نبود

[Kosar · Rating 4 out of 5]

کتاب آسونی نبود برام. ولی بسیار علاقه مند شدم به خوندن بیشتر از این موضوع.