شهادت یا یک‌کم آسایشی که داریم/ فهرست

by Tadeusz Różewicz, محمدرضا خاکی (Translator)

"شهادت یا یه کم آرامشی که داریم/ فهرست " مجموعه دو نمایشنامه است. نمایشنامه اول روایت سر راستی را دنبال نمی‌کند. در این نمایش ابزورد در بخش اول با یک زوج جوان رو به روییم که مشغول بیان خیالات و تصورات خشونت بار خود هستند. در بخش دوم نمایشنامه نیز دو مرد همکار اداری را می‌بینم که در تراس یک کافه نشسته‌اند. آنها در حالی که جرات ترک کردن صندلی‌هایشان را ندارند بی‌تفاوت و در نهایت محافظه کاری نظاره گر ترکیدن و تکه تکه شدن یک انسان در چند قدمی‌شان در پیاده رو هستند. این تصویر قتل یک انسان است که در پس رویدادهای معمولی و روزمره مخفی شده است. معنی این تصویر یعنی که ما حاضریم به قیمت حفظ یک کم آرامش و آسایش خود چشم بر خشونت‌ها و بی‌عدالتی‌ها ببندیم و برای حفظ وضع موجود هر عمل غیر قانونی را قانونی قلمداد کنیم. این بی‌تفاوتی و فقدان روابط واقعی شخصی، حاکی از میل جامعه به در خود فرو رفتن، کشش مصرف‌گرایی، لذت جویی، خودخواهی تیپیکال خانواده‌های بورژوا است.
نمایشنامه فهرست نیز داستان یک قهرمان را روایت می‌کند که هیچ کاری از او بر نمی‌آید. در این نمایشنامه واقعیت از طریق وجدان خودآگاه قهرمان که بی گمان وجدان خود نویسنده است پدیدار می‌شود. قهرمان این داستان از ابتدا تا انتهای داستان در رختخواب خود خوابیده است. او سن و سال معینی ندارد. گاهی هفت ساله است و گاهی چهل ساله. هر چند همه چیز درباره این قهرمان مبهم است اما او در گذشته در زمان اشغال کشور لهستان توسط آلمانی‌ها یکی از اعضای نهضت مقاومت لهستان بوده است درست مثل نویسنده کتاب. به هر حال او یک قهرمان جنگ است که اکنون خانه نشین شده است. در اتاق او که گویی خیابانی از آن می‌گذرد آدم‌ها در حال رفت و آمد هستند. افراد می‌آیند به هم بر می‌خورند می‌روند و دوباره بر می‌گردند. هیچ اهمیتی ندارد چه کسی بیاید و چه رویدادی رخ دهد و در همه این حالت‌ها کاری از قهرمان ساخته نیست. او دیگر نه ارتباطی با جهان دارد نه حرکتی و نه حتی احساسی. فهرست مثل یک خواب و رویا است. خوابی که در آن بسیاری از لحظه‌های زندگی مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

Genres: Polish Literature, Classics, School, Plays, Drama, Poland, Favorites

Paperback

First published January 1, 1960

About the author

Tadeusz Różewicz - poet, playwright, and novelist, was one of Poland's most versatile and pre-eminent modern writers.

Remarkable for his simultaneous mastery of poetry, prose, and drama, he was nominated for the Nobel Prize for Literature. Tadeusz Różewicz has been translated into over forty languages. The most recent English-language volumes, recycling (2001), New Poems (2007) and Sobbing Superpower (2011), were finalists for the 2003 Popescu Prize (UK), the 2008 National Book Critics Award (USA) and the 2012 Griffin Prize (Canada) respectively. In 2007 he was awarded the European Prize for Literature.

Mother Departs (Matka odchodzi, 1999), exploring the life of his mother Stefania, is perhaps his most personal work. It won the Nike Prize in 2000, Poland’s most prestigious literary award. He lived in the city of Wrocław, Poland.

Różewicz studied art history at the Jagiellonian University in Kraków, but he has been associated with Silesia since the late 1940s and lived in Wrocław for thirty years. His work has been translated into many languages including English (his work is championed in the UK by the poet and critic, Tom Paulin, and the Nobel Laureate, Seamus Heaney), French, German, Serbian, Serbo-Croatian, Swedish, Danish and Finnish and he has received Polish state prizes and foreign awards. He is well-known in many countries as an excellent poet of the highest moral authority. Różewicz is a precursor of the avant-garde in poetry and drama, an innovator firmly rooted in the unceasing re-creation of the Romantic tradition, though always with a teasing ironic distance. He is a grand solitary, convinced of an artistic mission that he regards as a state of internal concentration, alertness, and ethical sensitivity.

Reviews

[Wiktoria]

nie rozumiem tej książki,
to wyglada tak, jakby moje 10 osobowości ze soba rozmawiało ale żadna z nich nie wie jaki jest temat rozmowy

[Sara · Rating 4 out of 5]

Trąci Gombrowiczem, ale ta dziwność podobała mi się bardziej niż "Ferdydurke"

[maja · Rating 4 out of 5]

KOCHANA BABUNIA ZGŁADZONA DZIĘKI JEGO INTRYDZE. PRZEZ DZIESIĘĆ LAT Z PREMEDYTACJĄ PODAWAŁ BABCI STRYCHNINĘ W BISZKOPTACH [ZOBACZ ZDJĘCIA]

[Cheeman Validi · Rating 5 out of 5]

"اونی که توی این دوره زمونه درد حالی اش نیست و نمی دونه چیه، بدترین جنایتکار دنیاست."

در یک کلام ۲ نمایشنامه ی عزیزِ عالی👌

[Talie · Rating 4 out of 5]

همسرایان: بازم که خوابش گرفت، خدای بزرگ!
ولی بدون آرد که نمیشه نون درست کرد.
روی صحنه هم که نمیشه خوابید. باید بازی کرد
باید مسائلی رو نمایش داد!
قهرمان: اگه قهرمان نمایش سرش رو بخارونه یا به دیوار نگاه کنه، کفایت میکنه؟
همسرایان: اینجوری خیلی بهتره.
قهرمان: من دلم نمیخواد هیچ کاری بکنم.
همسرایان: ولی حتی تو نمایشنامه های بکت هم، یه نفر چند تا
کلمه میگه، منتظر میشه...
یه کاری بکن، وگرنه نمایش همیجا تموم میشه.

ایده ی " فهرست" را دوست داشتم. " قهرمان" در تختش نشسته و اتاقش به  خیابانی تبدیل شده که شخصیت‌های مختلف از آن عبور می‌کنند و گاهی با  او دیالوگی دارند. به نظرم این دیالوگ‌ها و انتخاب شخصیت‌ها میتوانست حساب شده‌تر باشد. البته در مقدمه اشاره شده که این نمایشنامه ساختار باز دارد و این به کارگردان آزادی عمل زیادی برای خلق  صحنه‌های جدید می‌دهد.

از نمایشنامه "شهادت یا یک کم آسایش که داریم" بیشتر لذت بردم. نمایش خشونتی که جلوی چشم همگان است و همه خود را به ندیدن می‌زنند برای حفظ یک کم آسایشی که دارند که شاید چیزی جز رویا نباشد.

[Magda · Rating 2 out of 5]

To było tak bardzo bez sensu... Serio ja chcę wiedzieć co autor ćpał (edit po omówieniu lektury w szkole zaczęłam rozumieć ,ale i tak jestem pewna ,że autor ćpał jak to pisał)

[Piotrek Perdun · Rating 3 out of 5]

3.75 odmiany tekstu już imo niepotrzebne

[Pałka Amelia · Rating 5 out of 5]

Genialna, chaotyczna i emocjonalna. Jednak, według mnie, aby w pełni "skonsumować" te książkę, warto włączyć słuchowisko, które dzięki efektom dźwiękowym dopełniają wizję Różewicza.

[kacper · Rating 4 out of 5]

daje vibe gombrowicza

[Maciek Rogalski · Rating 4 out of 5]

Bezsens buja ostro, lepsze od Wesela

[diesirae · Rating 2 out of 5]

2,5

[suzanne · Rating 3 out of 5]

okej!!!

[Amene · Rating 3 out of 5]

یکی از متفاوت‌‌ترین نمایش‌نامه‌هایی بود که خوندم.
ایده و شکل دستور صحنه‌های اجرا فوق‌العاده و خلاقانه بود.
موضوع هردو نمایش‌نامه هم به شدت تمثیلی و نمادین بود.

[Veronica · Rating 5 out of 5]

Egzamin we wtorek, to trzeba chociaż jakąś lekturkę przeczytać...

A tak całkowicie na poważnie, to bardzo mi się ta sztuka podobała. Jest coś takiego w teatrze absurdu, co niesamowicie wytyka bolączki współczesności. Chociaż na pierwszy rzut oka nic się tu kupy nie trzyma, to wystarczy pochylić się nad poszczególnymi kwestiami, mini-scenkami, a dosterzemy swoje odbicie - nas jako ludzi, społeczeństwa, zagubionych jednostek.

[about my mind · Rating 5 out of 5]

دو اثر درجه یک ابزورد و تا حدودی سورئال با ساختاری متفاوت ...
لذت بردم واقعا و اینکه تو نمایش نامه فهرست ، رگه هایی از ارادت روژه‌ویچ به «در انتظار گودو » مشهود بود !

[magda · Rating 4 out of 5]

herbata? w takiej chwili?! gdy ja pragnę rozrachunku całego twojego życia?

zaraz zrobimy kawę. wprawdzie nie mam kawy, filiżanek i pieniędzy, ale od czego jest nadrealizm, metafizyka, poetyka snów.

[Olcia Marciniak · Rating 4 out of 5]

,,ludzie to kupa zwierząt pełzającą po gównie’’ ~dziennikarka

[gabi · Rating 4 out of 5]

czy coś zrozumiałam? nie, czy mi się podobało? oj taaak

[magdalena · Rating 5 out of 5]

dobre wspomnienia

[Nico · Rating 2 out of 5]

Nie mam pojęcia o co z tym chodzi

[Jagoda · Rating 3 out of 5]

Średnio zrozumiałam

[emilka]

troche nie zrozumiałam chyba

[kaszana]

I don't know what I just read..

[Helaa · Rating 5 out of 5]

jak się żyje, to trzeba jeszcze grać (absurdalnie zajebiste)

[Dominique]

that was... something

[Ishbel · Rating 5 out of 5]

Reread po wielu latach. I nic się nie zmieniło. Do dziś uważam, że to jeden z najwspanialszych tekstów literackich napisanych w języku polskim.

[Monika]

Skończyłam, ale jakim kosztem???? o wiele ciekawiej by się to oglądało niż czytało, to na pewno, bo to był czysty chaos, na który nie byłam gotowa

[xmartaxbooks]

Zostawiam bez oceny. Znalazłam kilka naprawdę ładnych, inspirujących zdań w tej pozycji. Jednak nie bardzo ją zrozumiałam. Na szczęście będę ją omawiać na lekcji języka polskiego, także mam nadzieje, że wtedy wszystko mi się rozjaśni.

Update: może nie wszystko mi się rozjaśniło, ale na pewno wiem więcej. Bardzo interesująca.

[Ana · Rating 4 out of 5]

ma ogromny potencjał, a didaskalia to jakieś cudo i kompletne złoto, uwielbiam też kreację głównego bohatera, tylko trochę nie zrozumiałe te ciągle dopisywanie i zmienianie (kto wie jak wygląda PRAWDZIWA kartoteka?) - a może to też element warty do, wzięcia pod uwagę podczas interpretacji?

[Adso · Rating 5 out of 5]

nie wydaje mi się żeby był jakikolwiek lepszy dramat polski imo. tutaj tak się dużo dzieje i tylko od czytelnika zależy jak dużo z tych sytuacji wyciągnie bardzo często ironicznych przesłań. totalny slay boots down