Wielki naród zasługuje na wielkie kino o rzeczach ważnych. I takie kino otrzyma.
Państwowe dotacje i crowdfundingowe zbiórki pompują strumienie złotówek. W luksusowych limuzynach i w błocie po kolana roją się na planie statyści, kaskaderzy, producenci oraz najlepsi dostępni fachowcy (również ci sprowadzeni z zagranicy), a wszystkie sznurki spoczywają w rękach jednego człowieka.
W swoim najnowszym komiksie Jacek Świdziński odsłania kulisy pracy nad superprodukcją o historycznych wydarzeniach, ciągle mających wpływ na kształt współczesnej Polski. Pokazuje do jakich wyrzeczeń i poświęceń jest zdolna ekipa filmowa, by powstało dzieło, które przemówi do serc widzów na całym świecie i "zrobi z nas bohaterów, którymi jesteśmy".
Świdziński przechodzi samego siebie. "Powstanie. Film narodowy" opowiada o powstawaniu wielkiej polskiej produkcji i ludziach związanych z projektem. Od stażysty po filmoznawstwie, przez drugą reżyserkę, po producenta, który ma doświadczenie w mataczeniu, bo maczał palce w budowie autostrad.
To film, który pod wieloma względami przypomina "Misia" Barei, ale jest mocno osadzony we współczesności i szarych realiach przemysłu kulturalnego.
Producent do drugiej reżyserki: – O tym filmie proszę myśleć jak o piramidzie Cheopsa, Puszczy Białowieskiej, bombie atomowej i autostradzie A5 w jednym. Transparentnym projekcie, którego sukces wymaga rozpisania przetargów i wyselekcjonowania najlepszych możliwych ludzi. Wybrańców, dających światu film, który będzie jednocześnie wieczny, gęsty, ostateczny i przejezdny. *** <3 <3 <3
Jacek Świdziński nie ma łatwo. Minimalistyczna kreska, która przywodzi na myśl Mahlera czy - odrobinę - Toma Gaulda, jest tym, czego komiksowa publika często nie cierpi. I choć są w jego komiksach wybujałe sceny batalistyczne, to wciąż czarno-biała estetyka i prosta kreska skazują Świdzińskiego na bycie fetowanym przez wąskie grono odbiorczyń i odbiorców. Niesłusznie. “Powstanie. Film Narodowy” to komiks przygodowy z szybkimi zwrotami akcji i humorem czasem lotów nienajwyższych. Jednocześnie jest to dzieło przenikliwie mądre, będące smutną w efekcie analizą naszej codzienności.
Kręcimy film narodowy. Film narodowy to taki, na który pieniądze da każde ministerstwo, jak mówi bohater komiksu. W filmie narodowym wystąpią Kozacy, Żydzi i obdartusy, statyści będą wykręcać się przed udziałem w rzezi a “kaskaderzy rozsiewają plotki, że film nie powstanie”, bo wolontariusze są brani do eksplozji. Będą protestować członkowie związku monarchistów Rzeczypospolitej i Fundacja na rzecz szlachty polskiej, a do głównej roli na pewno nie zostanie wybrany aktor, który “był agentem w filmie o inwigilowaniu opozycji”. A wszystko to na umowy o dzieło.
Kręcony film ma opowiadać o insurekcji kościuszkowskiej, ale nie ma to większego znaczenia. Najważniejsze jest, by był narodowy i odniósł sukces międzynarodowy. Odnosi. Jak? Tego już wam nie opowiem, sami przeczytajcie.
W komiksie Świdzińskiego zderza się kilka opowieści - o powstawaniu filmu, jego twórcach i twórczyniach, świecie kultury i regułach w nim panujących, warunkach pracy w sektorze kulturalnym, absurdach codzienności. “Powstanie. Film Narodowy” to humoreska strasznie przez to wszystko smutna.
Jest “Powstanie…” książką pięknie zaprojektowaną - kontrast barw narodowych rzadko tak sprawnie jest wykorzystywany na okładkach. Wszystko tu działa - okładka, wyklejki, papier, fonty. Mądry, zabawny, wciągający, ładny. Świdziński tworzy gombrowiczowski w duchu komiks, w którym więcej treści niż w większości powieści mających krytycznie ukazywać nasze współczesne przywary. Jeden z najważniejszych komiksów ostatnich lat.
Do typowej dla autora dawki absurdu, na który składa się mix Barei, Mrożka, Baranowskiego i Monty Pythona, doszła bardziej niż poprzednio zwarta fabuła i może ciut bardziej bezpośredni humor, choć nadal daleki od banału. Efekt murowany, najlepszy do tej pory komiks Świdzińskiego.
Najprzyjemniejsza słodko-gorzka lektura, jaka trafiła w moje ręce od niepamiętnych czasów. "Powstanie. Film narodowy" to komiks opisujący powstawanie filmu narodowego, którego producentem jest Janusz biznesu autostradowego, a całą robotę odwala za darmo stażysta w nadziei na otrzymanie umowy o dzieło. Podejrzewam, że wielu znajdzie tu bohatera, z którym będzie się identyfikować. Na pewno znajdzie archetypy postaci, z którymi na co dzień zmaga się w robocie. Genialne dialogi, trafne obserwacje, dużo śmiechu, który prowadzi do smutnej, prawdziwej i niezbędnej refleksji o obecnym rynku pracy. Bardzo liczę na ekranizację, byłby to pierwszy projekt artystyczny, który z własnej woli wsparłabym w ramach crowdfundingu, by ubiec Putina ;)
Ależ to jest dobre! Graficznie daleko posunięta redukcja. Monochromatyczne ilustracje, z charakterystyczną kreską. W sferze znaczeniowej – rewelacja! Mnóstwo mrugnięć okiem i drobnych smaczków. Są kulisy powstawania superprodukcji, jest wizja filmu narodowego, jest Polska ze wszystkimi przywarami, jest dowcip. Są kolesie, frustracja, „załatwienie” i proza życia w Polsce. Bardzo dobra rzecz!
Przyznaję, że kopię dostałam za darmo z autografem, bo jestem taka fajna, że znam autora (!). Bardzo mi się podobała ta satyra na przemysł rozrywkowy, polskie zapędy nacjonalistyczne i rynek pracy. Bardzo zabawne i kreska też bardzo fajna. Odbieram jedną gwiazdkę za żarty, które tam były, ale ich nie zrozumiałam, bo aż taka fajna, żeby wszystko załapać nie jestem.
Świetna satyra, zwłaszcza na zarządzanie kulturą (Sztuka to zbyt poważna sprawa, żeby się nią zajmowali artyści - por. też [T.pl] we Wrocławiu), ale również na dyżurne narodowe cierpiętnictwo, z którego przed laty śmiał się w podobny sposób już Mrożek. Autor w warstwie treściowej sięga do klasyków (niekomiksowego) gatunku, m.in. do "Misia" Barei (wielki film narodowy ma taką samą funkcję, jak wielki miś ze słomy: "odpowiada żywotnym potrzebom całego społeczeństwa" i "jest na miarę naszych możliwości"), natomiast w oszczędnej kresce, zwłaszcza przy modelowaniu kosynierów, przypomina znów Mrożka - tym razem jego rysunki. Autor sam jest absolwentem filmoznawstwa, więc w postaci gońca-filmoznawcy obsadził samego siebie. Jak opowiada w wywiadzie w Trójce - w większość postaci sam się też wczuwał, żeby nikogo nie obrazić - korzystał z doświadczeń własnych i przyjaciół.