What do you think?
Rate this book
Όσο πιο δυνατά με έδερνε, τόσο πιο δυνατά του τραγουδούσα
"... Το ελληνικό καλοκαίρι µού φαινόταν ανέκαθεν ο µοναδικός ακατάλυτος νόµος µας. Η άσπρη µας πέτρα ξέξασπρη που φωτίζει τον κόσµο και καταργεί τους λεκέδες του.
Η διαφανής σαυρούλα που σκαρφαλώνει στο περβάζι. Οι ρόδες των ποδηλάτων που µισοβυθίζονται στην άµµο. Οι αφίσες που προαναγγέλλουν το πανηγύρι του Αγίου Παντελεήµονος και του Σωτήρα. Δηµοτικολαϊκά συγκροτήµατα πάνω σε πρόχειρα στημένα ικριώματα στην πλατεία, αρνιά και γουρουνοπούλες που σουβλίζονται απ’ το πρωί, ο παπάς της ενορίας κερνάει το πιο καλό κοψίδι στον εξάδελφό του απ’ την Αστόρια. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι τα βογκητά των ζευγαριών που κάνουν έρωτα πίσω από τα µισόκλειστα παντζούρια. Είναι η οθόνη του υπαίθριου σινεµά που θροΐζει σε ένα µελτεµάκι. Είναι τα θηριώδη σουτιέν και βρακιά της γιαγιάς που -κρεµασµένα από τα µανταλάκια- ρίχνουν σκιές προϊστορικών τεράτων στον απέναντι τοίχο. Στο ελληνικό καλοκαίρι, το µόνο που µπορείς να σφάξεις είναι ένα καρπούζι.
Εάν έγραφα µια ελληνική κωµωδία, θα έβαζα κάποιον φανατικό ιδεολόγο -αδιάφορο ποιανής ιδεολογίας- να επιχειρεί να εκφωνήσει λόγο σε παραλία. Ένας αέρας κυκλαδίτικος να καλύπτει τη φωνή του και να του παίρνει τα χαρτιά, ένα κύµα να τον µουσκεύει, ένα µισόγυµνο κορµί να τον ανταγωνίζεται θρασύτατα. Θα τον έβαζα να µουλαρώνει και να τελειώνει τον λόγο του µε τη φράση: "Θα Ξαναγυρίσουµε και θα Τρέµει η Γης!". Κι έπειτα ένα σµήνος γλάρων -σαν χορωδία αγγέλων ή τραγοπόδαρων σατύρων- να τον ειρωνεύεται γαβγίζοντας.
Διαβάζω ελληνική μυθολογία. Κανείς απ’ τους θεούς ή από τις μοίρες δεν προαναγγέλλει πουθενά τη συντέλεια του κόσμου. Δεν απειλεί πως οι άνθρωποι θα κριθούν κατά τα έργα και τις αμαρτίες τους. Δεν προφητεύει µια Δευτέρα Παρουσία. Ποια Δευτέρα Παρουσία; Αφού όλα και όλοι είναι ήδη, νυν και αεί, εδώ. Και η γη δεν τρέμει παρά από τους οργασμούς µας. Κι απ’ τις ωδίνες των τοκετών µας.
Το ελληνικό καλοκαίρι περιέχει τα πάντα. Δίνει λογαριασμό μονάχα στον εαυτό του".
Μέσα από κείμενα μικρότερα και μεγαλύτερα, επίκαιρα αλλά όχι επικαιρικά, που σκιαγραφούν όψεις της πραγματικότητας ή απογειώνονται προς τη μυθοπλασία, µε θρύψαλα, αναμμένα κάρβουνα και βότσαλα, ο Χρήστος Χωμενίδης αποπειράται μία πρώτη αυτοβιογραφία. Όχι δική του. Όλων µας.
Τα κείμενα του βιβλίου δημοσιεύθηκαν σε μια πρώτη μορφή σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακούς τόπους από το 2009 έως το 2017. Ξανακοιτάζοντάς τα, διαπίστωσα ότι συγκροτούν μια ενότητα που παλινδρομεί μεταξύ μυθοπλασίας και καταγραφής της πραγματικότητας και αποδίδει ανθρώπους, γεγονότα και τοπία. Δείτε το παρόν βιβλίο ως μια απόπειρα συλλογικής αυτοβιογραφίας.
Η διαφανής σαυρούλα που σκαρφαλώνει στο περβάζι. Οι ρόδες των ποδηλάτων που µισοβυθίζονται στην άµµο. Οι αφίσες που προαναγγέλλουν το πανηγύρι του Αγίου Παντελεήµονος και του Σωτήρα. Δηµοτικολαϊκά συγκροτήµατα πάνω σε πρόχειρα στημένα ικριώματα στην πλατεία, αρνιά και γουρουνοπούλες που σουβλίζονται απ’ το πρωί, ο παπάς της ενορίας κερνάει το πιο καλό κοψίδι στον εξάδελφό του απ’ την Αστόρια. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι τα βογκητά των ζευγαριών που κάνουν έρωτα πίσω από τα µισόκλειστα παντζούρια. Είναι η οθόνη του υπαίθριου σινεµά που θροΐζει σε ένα µελτεµάκι. Είναι τα θηριώδη σουτιέν και βρακιά της γιαγιάς που -κρεµασµένα από τα µανταλάκια- ρίχνουν σκιές προϊστορικών τεράτων στον απέναντι τοίχο. Στο ελληνικό καλοκαίρι, το µόνο που µπορείς να σφάξεις είναι ένα καρπούζι.
Εάν έγραφα µια ελληνική κωµωδία, θα έβαζα κάποιον φανατικό ιδεολόγο -αδιάφορο ποιανής ιδεολογίας- να επιχειρεί να εκφωνήσει λόγο σε παραλία. Ένας αέρας κυκλαδίτικος να καλύπτει τη φωνή του και να του παίρνει τα χαρτιά, ένα κύµα να τον µουσκεύει, ένα µισόγυµνο κορµί να τον ανταγωνίζεται θρασύτατα. Θα τον έβαζα να µουλαρώνει και να τελειώνει τον λόγο του µε τη φράση: "Θα Ξαναγυρίσουµε και θα Τρέµει η Γης!". Κι έπειτα ένα σµήνος γλάρων -σαν χορωδία αγγέλων ή τραγοπόδαρων σατύρων- να τον ειρωνεύεται γαβγίζοντας.
Διαβάζω ελληνική μυθολογία. Κανείς απ’ τους θεούς ή από τις μοίρες δεν προαναγγέλλει πουθενά τη συντέλεια του κόσμου. Δεν απειλεί πως οι άνθρωποι θα κριθούν κατά τα έργα και τις αμαρτίες τους. Δεν προφητεύει µια Δευτέρα Παρουσία. Ποια Δευτέρα Παρουσία; Αφού όλα και όλοι είναι ήδη, νυν και αεί, εδώ. Και η γη δεν τρέμει παρά από τους οργασμούς µας. Κι απ’ τις ωδίνες των τοκετών µας.
Το ελληνικό καλοκαίρι περιέχει τα πάντα. Δίνει λογαριασμό μονάχα στον εαυτό του".
Μέσα από κείμενα μικρότερα και μεγαλύτερα, επίκαιρα αλλά όχι επικαιρικά, που σκιαγραφούν όψεις της πραγματικότητας ή απογειώνονται προς τη μυθοπλασία, µε θρύψαλα, αναμμένα κάρβουνα και βότσαλα, ο Χρήστος Χωμενίδης αποπειράται μία πρώτη αυτοβιογραφία. Όχι δική του. Όλων µας.
Τα κείμενα του βιβλίου δημοσιεύθηκαν σε μια πρώτη μορφή σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακούς τόπους από το 2009 έως το 2017. Ξανακοιτάζοντάς τα, διαπίστωσα ότι συγκροτούν μια ενότητα που παλινδρομεί μεταξύ μυθοπλασίας και καταγραφής της πραγματικότητας και αποδίδει ανθρώπους, γεγονότα και τοπία. Δείτε το παρόν βιβλίο ως μια απόπειρα συλλογικής αυτοβιογραφίας.
382 pages, Paperback
First published January 1, 2017
4 people are currently reading
72 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
June 18, 2018
Αφήστε κάτω τις κάμερες! Σταματήστε να ποζάρετε και να τραβάτε την κάθε σας στιγμή, εμμονικά, νευρωτικά, λες και φοβάστε πως, αν δεν έχετε αποδείξεις ότι βρεθήκατε εκεί, ότι κάνατε εκείνο ή το άλλο, δε θα μπορέσετε να πείσετε ούτε τους ίδιους σας τους εαυτούς! Η μνήμη σας είναι πολύ πιο ισχυρή, ασύγκριτα πιο αξιόπιστη, από τη μνήμη του κινητού σας. Οι εμπειρίες δεν καταξιώνονται όταν γίνονται megabytes, ούτε όταν ανεβαίνουν στο facebook. Στις μέρες μας το δίλημμα καταντάει άτεγκτο: Ή φωτογραφίζεις ή ζεις.
Αν και κάνω μάλλον το αντίθετο για δικούς μου προσωπικούς λόγους και όχι γι αυτούς που γράφει ο συγγραφέας συμφωνώ στο παραπάνω όπως και σε πολλές από τις σκέψεις τις οποίες καταθέτει στη συγκεκριμένη συγγραφική του απόπειρα πράγμα που με εξέπληξε ευχάριστα καθώς ο Χωμενίδης δεν ανήκει στην κατηγορία των πολύ αγαπημένων μου συγγραφέων. Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελείται από διάφορα άρθρα- διηγήματα του συγγραφέα κάποια πολύ πετυχημένα που σου δίνουν τροφή για σκέψη και κάποια λιγότερο καυστικά και όλα μαζί συνθέτουν μια ιδιόμορφη αυτοβιογραφία του «σοφού παιδιού» της ελληνικής λογοτεχνίας όπου δίνεται η δυνατότητα στον αναγνώστη να γίνει ένα με τον συγγραφέα αφου με την ευθύτητα του λόγου του, την κοφτερή ματιά του απέναντι στην νεοελληνικη πραγματική ο Χωμενίδης καταργεί τις αποστάσεις και κάνει έναν ανοιχτό διάλογο με τον αναγνώστη επί παντός επιστητού . Οικονομική κρίση, αγάπη, έρωτας, θάνατος μερικά από τα θέματα που καταπιάνεται. Ανθρώπινο πολύ. Διαβάζεται απνευστί.
Αν και κάνω μάλλον το αντίθετο για δικούς μου προσωπικούς λόγους και όχι γι αυτούς που γράφει ο συγγραφέας συμφωνώ στο παραπάνω όπως και σε πολλές από τις σκέψεις τις οποίες καταθέτει στη συγκεκριμένη συγγραφική του απόπειρα πράγμα που με εξέπληξε ευχάριστα καθώς ο Χωμενίδης δεν ανήκει στην κατηγορία των πολύ αγαπημένων μου συγγραφέων. Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελείται από διάφορα άρθρα- διηγήματα του συγγραφέα κάποια πολύ πετυχημένα που σου δίνουν τροφή για σκέψη και κάποια λιγότερο καυστικά και όλα μαζί συνθέτουν μια ιδιόμορφη αυτοβιογραφία του «σοφού παιδιού» της ελληνικής λογοτεχνίας όπου δίνεται η δυνατότητα στον αναγνώστη να γίνει ένα με τον συγγραφέα αφου με την ευθύτητα του λόγου του, την κοφτερή ματιά του απέναντι στην νεοελληνικη πραγματική ο Χωμενίδης καταργεί τις αποστάσεις και κάνει έναν ανοιχτό διάλογο με τον αναγνώστη επί παντός επιστητού . Οικονομική κρίση, αγάπη, έρωτας, θάνατος μερικά από τα θέματα που καταπιάνεται. Ανθρώπινο πολύ. Διαβάζεται απνευστί.
December 9, 2017
Ανατόμος, συγκινητικός αλλά ταυτόχρονα χαριτωμένος και οξύς.
Τα διηγήματα-αναμνήσεις με αναφορές στην (επινοημένη ;) παιδική-εφηβική του ηλικία μαρτυρούν την "σχιζοφρένεια" του : αστικό παρόν αλλά και αριστερό παρελθόν (και αυτό δεν μπορούν πολλοί σύγχρονοι αριστεροί να του συγχωρήσουν).
Δεν χαϊδεύει αυτάκια : στην 17Ν, στα Εξάρχεια, στη Χρυσή Αυγή, στους Αγανακτισμένους, στους "αλληλέγγυους", στις σύγχρονες μας εμμονές.
Ή κάπου αλλού χαϊδεύει : στον Μίκη Θεοδωράκη, στην Χ. Αλεξίου, στα παιδιά που απέτυχαν στις Πανελλήνιες αλλά είναι και με ένα κινητό στο χέρι, σε κάποιους εστιάτορες που παραβαίνουν τον νόμο (αλλά φταίει μάλλον ο νόμος...). Δεν μπορούμε βέβαια να συμφωνούμε σε όλα.
Μια βόλτα από την Ελλάδα του 70 μέχρι τις ημέρες μας, και από τον Κουμανταρέα μέχρι τον Πύρρο Δήμα, και από την Χαρούλα Αλεξίου και την Αντζελίνα Τζολί έως τον Φιντέλ Κάστρο και τον Ιωαννίδη. Και από τα Χριστούγεννα των 70s (με ή χωρίς τον μπαμπά ή με τον καινούριο φίλο της μαμάς) μέχρι τα μοναχικά Χριστούγεννα του 2008 μετά τον θάνατο του νεογέννητου παιδιού του συγγραφέα.
Εντάξει, οι γνωστές ανωμαλίες του συγγραφέα : μα να παίρνεις μάτι την ξαδέρφη σου μωρέ μαλάκα ; Αν και το συγκεκριμένο διήγημα καταλήγει σε ένα συγκινητικό κρεσέντο (Πόσο τοις εκατό ήταν "αληθινό" άραγε ;). Μέχρι και σεξ με φάντασμα είχε...
Τα διηγήματα-αναμνήσεις με αναφορές στην (επινοημένη ;) παιδική-εφηβική του ηλικία μαρτυρούν την "σχιζοφρένεια" του : αστικό παρόν αλλά και αριστερό παρελθόν (και αυτό δεν μπορούν πολλοί σύγχρονοι αριστεροί να του συγχωρήσουν).
Δεν χαϊδεύει αυτάκια : στην 17Ν, στα Εξάρχεια, στη Χρυσή Αυγή, στους Αγανακτισμένους, στους "αλληλέγγυους", στις σύγχρονες μας εμμονές.
Ή κάπου αλλού χαϊδεύει : στον Μίκη Θεοδωράκη, στην Χ. Αλεξίου, στα παιδιά που απέτυχαν στις Πανελλήνιες αλλά είναι και με ένα κινητό στο χέρι, σε κάποιους εστιάτορες που παραβαίνουν τον νόμο (αλλά φταίει μάλλον ο νόμος...). Δεν μπορούμε βέβαια να συμφωνούμε σε όλα.
Μια βόλτα από την Ελλάδα του 70 μέχρι τις ημέρες μας, και από τον Κουμανταρέα μέχρι τον Πύρρο Δήμα, και από την Χαρούλα Αλεξίου και την Αντζελίνα Τζολί έως τον Φιντέλ Κάστρο και τον Ιωαννίδη. Και από τα Χριστούγεννα των 70s (με ή χωρίς τον μπαμπά ή με τον καινούριο φίλο της μαμάς) μέχρι τα μοναχικά Χριστούγεννα του 2008 μετά τον θάνατο του νεογέννητου παιδιού του συγγραφέα.
Εντάξει, οι γνωστές ανωμαλίες του συγγραφέα : μα να παίρνεις μάτι την ξαδέρφη σου μωρέ μαλάκα ; Αν και το συγκεκριμένο διήγημα καταλήγει σε ένα συγκινητικό κρεσέντο (Πόσο τοις εκατό ήταν "αληθινό" άραγε ;). Μέχρι και σεξ με φάντασμα είχε...
August 23, 2018
3/10
Υπόθεση: Ένα κακό κολλάζ από κείμενα γραμμένα με υπέρμετρη, σχεδόν κακεντρεχή δηκτικότητα που θέλει να προσδιορίζεται ως συλλογική αυτοβιογραφία.
Λυπάμαι που το λέω, και λυπάμαι γιατί ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, αυτός τον οποίο θεωρώ μακράν τον καλύτερο της γενιάς του, τείνει να με απογοητεύει. Ίσως φταίει η δίνη στην οποία παρασύρει η εμπορικότητα, η συγγραφή ως επάγγελμα, το "πρέπει" της έκδοσης νέου βιβλίου, η αλαζονεία στην οποία φαίνεται να έχει μεταλλαχθεί η πάλαι ποτέ συνταρακτική ειρωνεία που σαν μυτερό ξίφος έβγαινε από τη γραφή του και σημάδευε τον αναγνώστη. Με κάνει να αναρωτιέμαι πόσο η επιτυχία μπορεί να αλλοιώσει το ταλέντο του γράφοντος, πώς η προσφορά του συγγραφέα όταν βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση μπορεί να μετουσιωθεί σε έπαρση.. Κάποτε ο Χωμενίδης μας ειρωνευόταν σύσσωμους, τώρα μας κοιτά αφ' υψηλού, μας κουνάει το δάχτυλο και μας κατακρίνει. Κι όμως συνεχίζω να τον αγαπώ, να τον θεωρώ μοναδικό και να προσδοκώ από αυτόν ακόμη ένα εμπνευσμένο βιβλίο.
Υπόθεση: Ένα κακό κολλάζ από κείμενα γραμμένα με υπέρμετρη, σχεδόν κακεντρεχή δηκτικότητα που θέλει να προσδιορίζεται ως συλλογική αυτοβιογραφία.
Λυπάμαι που το λέω, και λυπάμαι γιατί ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, αυτός τον οποίο θεωρώ μακράν τον καλύτερο της γενιάς του, τείνει να με απογοητεύει. Ίσως φταίει η δίνη στην οποία παρασύρει η εμπορικότητα, η συγγραφή ως επάγγελμα, το "πρέπει" της έκδοσης νέου βιβλίου, η αλαζονεία στην οποία φαίνεται να έχει μεταλλαχθεί η πάλαι ποτέ συνταρακτική ειρωνεία που σαν μυτερό ξίφος έβγαινε από τη γραφή του και σημάδευε τον αναγνώστη. Με κάνει να αναρωτιέμαι πόσο η επιτυχία μπορεί να αλλοιώσει το ταλέντο του γράφοντος, πώς η προσφορά του συγγραφέα όταν βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση μπορεί να μετουσιωθεί σε έπαρση.. Κάποτε ο Χωμενίδης μας ειρωνευόταν σύσσωμους, τώρα μας κοιτά αφ' υψηλού, μας κουνάει το δάχτυλο και μας κατακρίνει. Κι όμως συνεχίζω να τον αγαπώ, να τον θεωρώ μοναδικό και να προσδοκώ από αυτόν ακόμη ένα εμπνευσμένο βιβλίο.
November 17, 2017
Εγώ με τον Χωμενίδη δεν μπορώ να είμαι αντικειμενική, οπότε και η κριτική μου δεν έχει ειδικό βάρος. Είναι ο συγγραφέας που συνεχώς αποτυπώνει στο χαρτί τις μύχιες σκέψεις μου, τα συναισθήματά μου, τις αναρωτήσεις μου ή και το γαμώτο μου.
Μια συρραφή άρθρων από διαφορετικές πηγές, άλλα καθηλωτικά, άλλα περισσότερο ή λιγότερο ενδιαφέροντα, αλλά κανένα από αυτά αδιάφορο ή βαρετό.
Σκέφτηκα αρκετές φορές να υπογραμμίσω φράσεις που έκαναν τον εσωτερικό μου συναγερμό να χτυπήσει, ας όψεται όμως που δεν μου αρέσει να κακοποιώ τα βιβλία μου.
Κρατάω μόνο μια από τις τελευταίες φράσεις του βιβλίου: "Για να αξιωθεί μια κοινωνία σημαντικούς ηγέτες, θα έπρεπε να διαθέτει αυτογνωσία, ψυχραιμία και ιδιαίτερο χιούμορ, ώστε να ξεχωρίζει το σπουδαίο από το γελοίο. Τότε όμως δεν θα είχε την ανάγκη τους - κάθε πολίτης θα ήταν ηγέτης του εαυτού του...".
Περιμένω το επόμενο.
Μια συρραφή άρθρων από διαφορετικές πηγές, άλλα καθηλωτικά, άλλα περισσότερο ή λιγότερο ενδιαφέροντα, αλλά κανένα από αυτά αδιάφορο ή βαρετό.
Σκέφτηκα αρκετές φορές να υπογραμμίσω φράσεις που έκαναν τον εσωτερικό μου συναγερμό να χτυπήσει, ας όψεται όμως που δεν μου αρέσει να κακοποιώ τα βιβλία μου.
Κρατάω μόνο μια από τις τελευταίες φράσεις του βιβλίου: "Για να αξιωθεί μια κοινωνία σημαντικούς ηγέτες, θα έπρεπε να διαθέτει αυτογνωσία, ψυχραιμία και ιδιαίτερο χιούμορ, ώστε να ξεχωρίζει το σπουδαίο από το γελοίο. Τότε όμως δεν θα είχε την ανάγκη τους - κάθε πολίτης θα ήταν ηγέτης του εαυτού του...".
Περιμένω το επόμενο.
April 10, 2018
Μέσα από σύντομες ιστορίες ο Χωμενίδης μοιράζεται εμπειρίες και σκέψεις του ίδιου και διαφόρων γνωστών και άγνωστων. Κάποιες είναι ιδιαίτερα εμπνευσμένες, κάποιες πιο απλοικές. Δίνει πάντως τροφή για σκέψη.
Read
May 21, 2018«Εάν δεχθούμε πως η κάθε γενιά αποτελεί-μεταξύ των άλλων-και μιαν ευρύτερη παρέα, μια διαρκή συνέλευση συνομιλήκων περίπου ανθρώπων οι οποίοι έρχονται ταυτόχρονα αντιμέτωποι με τα ίδια καθοριστικά γεγονότα και διαμορφώνουν από κοινού τα οράματα και τους εφιάλτες τους, η κάθε γενιά έχει τον πολυφίλητο κεκοιμημένο της. Εκείνον που χάθηκε στη λάμψη επάνω της πρώτης νιότης του, αφήνοντας όσους έμειναν πίσω άλαλους από το παγωμένο άγγιγμα του θανάτου. Εκείνον που στην εν ζωή γοητεία του προστέθηκε το φωτοστέφανο του ανέγγιχτου απ’ τη φθορά, του άτρωτου από το γήρας. Εκείνον που θα παραμείνει στους αιώνες σχεδόν έφηβος.»
Από «Το σοφό παιδί» μέχρι σήμερα έχουν περάσει είκοσι πέντε χρόνια και ο Χρήστος Χωμενίδης δημιουργεί ένα βιβλίο με λίγο περίεργο τίτλο και διάφορα μικρά ή λίγο μεγαλύτερα κείμενα που θα μπορούσαν κάλλιστα να αποτελέσουν μια συλλογή διηγημάτων. Τα συγκεκριμένα κείμενα όμως, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο συγγραφέας στο σημείωμα του στην αρχή του βιβλίου, είχαν δημοσιευθεί σε μια πρώτη μορφή σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακούς τόπους από το 2009 έως το 2017. Στην πορεία και ξανακοιτάζοντας τα διαπίστωσε ότι όλα μαζί αποτελούν μια ενότητα με στοιχεία μυθοπλασίας και αναφοράς στην πραγματικότητα. Μέσα τους διακρίνουμε πρόσωπα, ανθρώπους, γεγονότα και τοπία και μας καλεί να δούμε το παρόν βιβλίο ως μια απόπειρα συλλογικής αυτοβιογραφίας.
Ο τίτλος του νέου βιβλίου του Χρήστου Χωμενίδη ίσως είναι ένας από τους μακροσκελείς τίτλους που έχω δει ποτέ σε βιβλίο και σίγουρα ξεφεύγει από τα τετριμμένα. «Όσο πιο δυνατά με έδερνε, τόσο πιο δυνατά του τραγουδούσα». Θα σκεφτεί κανείς το εξής… Που να αναφέρεται άραγε; Τι είχε στο μυαλό του ο συγγραφέας όταν διάλεγε τίτλο για το βιβλίο του; Ο τίτλος, λοιπόν, έχει να κάνει με μία από όλες τις ιστορίες που συγκέντρωσε ο Χωμενίδης στο συγκεκριμένο βιβλίο και φέρει τον ίδιο ακριβώς τίτλο. Πρόκειται για την ιστορία του Δημήτρη, ενός πενηντάρη που έχει ένα μικρό μπαρ στην Κέρκυρα. Ενός ανθρώπου που σίγουρα θα μπορούσε να είναι η προσωποποίηση της φράσης: «Το αύριο θα είναι καλύτερο από το χθες». Στη σημερινή εποχή που όλα είναι κάπως εύθραυστα αυτή η φράση τείνει να θεωρηθεί ειρωνεία. Πως θα μπορούσε το αύριο να είναι καλύτερο από το χθες όταν όλα γύρω μας μοιάζουν έτοιμα να καταρρεύσουν; Ο πρωταγωνιστής αυτής της ιστορίας, γεννημένος το 1960 και έχοντας βγάλει μόνο το δημοτικό, μοιάζει να κάνει έναν απολογισμό της ζωής του αναφερόμενος και στις καταστάσεις που αντιμετώπισε παλεύοντας καθημερινά για τα προς το ζην.
«Για να λέμε την αλήθεια, παλιά όποιος σήκωνε τα μανίκια δεν έμενε ούτε μισή ώρα άνεργος. Θυμάμαι κάθε χάραμα στην πλατεία Ομονοίας, που την έστηναν τα μαστόρια-σοβατζήδες, καλ��υπατζήδες-κι ερχόντουσαν οι εργολάβοι και τους έδιναν μεροκάματο. Το θέμα είναι ότι όλες σχεδόν οι παραγωγικές δουλειές είτε ψόφησαν με τα χρόνια είτε πέρασαν στους μετανάστες. Βιοτεχνία, χωράφι, οικοδομή… Το τελευταίο διάστημα είχαμε γεμίσει με Έλληνες που περιφέρονταν και ξόδευαν κι εγώ τουλάχιστον-που είμαι κι αγράμματος-δεν καταλάβαινα τι δουλειά έκαναν. Οι μάνατζερ με τις αστακομακαρονάδες και οι δημόσιοι υπάλληλοι που γέμιζαν τα πρωινά τις καφετέριες… Τώρα μπορεί να μη φταίνε κι εκείνοι, να μας πήρε μπάλα η παγκόσμια κρίση. Υπάρχει όμως έστω και μια γενιά που να μη τα βρήκε κάποτε πάρα πολύ σκούρα;»
Ο Χωμενίδης αναφέρεται σε όλους και σε όλα με λόγο καυστικό, χιουμοριστικό, εύστοχο, απολαυστικό, ορμητικό και βγάζει προς τα έξω πολλές αλήθειες που δύσκολα τις ξεστομίζει κανείς. Μπλέκει τη μυθοπλασία με τη ρεαλιστικότητα σε ένα ταξίδι στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον. Στα κείμενα του θα βρούμε ηχηρά ονόματα όπως αυτά των Ανδρέα Παπανδρέου, του Μίκη Θεοδωράκη, του Φιντέλ Κάστρο, του Νίκου Μπελογιάννη, του Μένη Κουμανταρέα, της Χαρούλας Αλεξίου, του Πύρρου Δήμα αλλά και ονόματα απλών καθημερινών ανθρώπων. Ο συγγραφέας κάνει λόγο για τη γενιά του Μεσοπολέμου, για την πάλη των τάξεων, για τους μαθητές που αγωνιούν και αγχώνονται για τις πανελλαδικές εξετάσεις, για τη μεταπολεμική Ελλάδα, για τη Χούντα, για κομμάτια της ζωής του. Κάθε κεφάλαιο είναι διαφορετικό από το προηγούμενο αλλά αν τα κοιτάξουμε συνολικά θα δούμε ότι κατά κάποιον τρόπο έχουν μια συνοχή. Γιατί αντικατοπτρίζουν την ελληνική κοινωνία, την καθημερινότητα μας, τις συνήθειες μας, τις σκέψεις μας, τις φράσεις που ξεστομίζουμε. Ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να είναι μέρος αυτού του βιβλίου. Μέρος μιας από όλες αυτές τις ιστορίες. Σίγουρα θα αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτές. Ιστορίες που ίσως ζήσαμε στα μικράτα μας, στην εφηβεία μας, στα πρώτα μας νιάτα, στην μετέπειτα πορεία της ζωής μας.
«Κι όμως, το ελληνικό καλοκαίρι είναι ακόμα εδώ. Οι δρόμοι στην Αθήνα έχουν και φέτος τον Αύγουστο ερημώσει σχεδόν. Οι πληθυσμοί των πολυκατοικιών έχουν και πάλι ξεχυθεί στις ακρογιαλιές, ίσως όχι σε πλαζ πολυτελείας και σε μπιτς μπαρ με μοχίτο, αλλά σε σπίτια συγγενών και φίλων και σε κάμπινγκ, που το νερό απ’ το κοινόχρηστο ντουζ κυλάει με το σταγονόμετρο και σου κάνει τη χάρη να σε αφήνει με τα αλάτια. Και όμως, τα παιδάκια εξακολουθούν να πετάνε βότσαλα στη θάλασσα και να παραβγαίνουν ποιανού θα αναπηδήσει περισσότερες φορές. Και οι μεγάλοι (μεγάλος αυτοαποκαλείται όποιος έχει συμπληρώσει τα πέντε) επιμένουν να ερωτεύονται και να λένε φράσεις όπως «πρώτη φορά» ή «για πάντα». Και οι γέροι… δεν παραιτούνται από το να κάνουν σχέδια για το μέλλον.»
Από «Το σοφό παιδί» μέχρι σήμερα έχουν περάσει είκοσι πέντε χρόνια και ο Χρήστος Χωμενίδης δημιουργεί ένα βιβλίο με λίγο περίεργο τίτλο και διάφορα μικρά ή λίγο μεγαλύτερα κείμενα που θα μπορούσαν κάλλιστα να αποτελέσουν μια συλλογή διηγημάτων. Τα συγκεκριμένα κείμενα όμως, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο συγγραφέας στο σημείωμα του στην αρχή του βιβλίου, είχαν δημοσιευθεί σε μια πρώτη μορφή σε εφημερίδες, περιοδικά και διαδικτυακούς τόπους από το 2009 έως το 2017. Στην πορεία και ξανακοιτάζοντας τα διαπίστωσε ότι όλα μαζί αποτελούν μια ενότητα με στοιχεία μυθοπλασίας και αναφοράς στην πραγματικότητα. Μέσα τους διακρίνουμε πρόσωπα, ανθρώπους, γεγονότα και τοπία και μας καλεί να δούμε το παρόν βιβλίο ως μια απόπειρα συλλογικής αυτοβιογραφίας.
Ο τίτλος του νέου βιβλίου του Χρήστου Χωμενίδη ίσως είναι ένας από τους μακροσκελείς τίτλους που έχω δει ποτέ σε βιβλίο και σίγουρα ξεφεύγει από τα τετριμμένα. «Όσο πιο δυνατά με έδερνε, τόσο πιο δυνατά του τραγουδούσα». Θα σκεφτεί κανείς το εξής… Που να αναφέρεται άραγε; Τι είχε στο μυαλό του ο συγγραφέας όταν διάλεγε τίτλο για το βιβλίο του; Ο τίτλος, λοιπόν, έχει να κάνει με μία από όλες τις ιστορίες που συγκέντρωσε ο Χωμενίδης στο συγκεκριμένο βιβλίο και φέρει τον ίδιο ακριβώς τίτλο. Πρόκειται για την ιστορία του Δημήτρη, ενός πενηντάρη που έχει ένα μικρό μπαρ στην Κέρκυρα. Ενός ανθρώπου που σίγουρα θα μπορούσε να είναι η προσωποποίηση της φράσης: «Το αύριο θα είναι καλύτερο από το χθες». Στη σημερινή εποχή που όλα είναι κάπως εύθραυστα αυτή η φράση τείνει να θεωρηθεί ειρωνεία. Πως θα μπορούσε το αύριο να είναι καλύτερο από το χθες όταν όλα γύρω μας μοιάζουν έτοιμα να καταρρεύσουν; Ο πρωταγωνιστής αυτής της ιστορίας, γεννημένος το 1960 και έχοντας βγάλει μόνο το δημοτικό, μοιάζει να κάνει έναν απολογισμό της ζωής του αναφερόμενος και στις καταστάσεις που αντιμετώπισε παλεύοντας καθημερινά για τα προς το ζην.
«Για να λέμε την αλήθεια, παλιά όποιος σήκωνε τα μανίκια δεν έμενε ούτε μισή ώρα άνεργος. Θυμάμαι κάθε χάραμα στην πλατεία Ομονοίας, που την έστηναν τα μαστόρια-σοβατζήδες, καλ��υπατζήδες-κι ερχόντουσαν οι εργολάβοι και τους έδιναν μεροκάματο. Το θέμα είναι ότι όλες σχεδόν οι παραγωγικές δουλειές είτε ψόφησαν με τα χρόνια είτε πέρασαν στους μετανάστες. Βιοτεχνία, χωράφι, οικοδομή… Το τελευταίο διάστημα είχαμε γεμίσει με Έλληνες που περιφέρονταν και ξόδευαν κι εγώ τουλάχιστον-που είμαι κι αγράμματος-δεν καταλάβαινα τι δουλειά έκαναν. Οι μάνατζερ με τις αστακομακαρονάδες και οι δημόσιοι υπάλληλοι που γέμιζαν τα πρωινά τις καφετέριες… Τώρα μπορεί να μη φταίνε κι εκείνοι, να μας πήρε μπάλα η παγκόσμια κρίση. Υπάρχει όμως έστω και μια γενιά που να μη τα βρήκε κάποτε πάρα πολύ σκούρα;»
Ο Χωμενίδης αναφέρεται σε όλους και σε όλα με λόγο καυστικό, χιουμοριστικό, εύστοχο, απολαυστικό, ορμητικό και βγάζει προς τα έξω πολλές αλήθειες που δύσκολα τις ξεστομίζει κανείς. Μπλέκει τη μυθοπλασία με τη ρεαλιστικότητα σε ένα ταξίδι στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον. Στα κείμενα του θα βρούμε ηχηρά ονόματα όπως αυτά των Ανδρέα Παπανδρέου, του Μίκη Θεοδωράκη, του Φιντέλ Κάστρο, του Νίκου Μπελογιάννη, του Μένη Κουμανταρέα, της Χαρούλας Αλεξίου, του Πύρρου Δήμα αλλά και ονόματα απλών καθημερινών ανθρώπων. Ο συγγραφέας κάνει λόγο για τη γενιά του Μεσοπολέμου, για την πάλη των τάξεων, για τους μαθητές που αγωνιούν και αγχώνονται για τις πανελλαδικές εξετάσεις, για τη μεταπολεμική Ελλάδα, για τη Χούντα, για κομμάτια της ζωής του. Κάθε κεφάλαιο είναι διαφορετικό από το προηγούμενο αλλά αν τα κοιτάξουμε συνολικά θα δούμε ότι κατά κάποιον τρόπο έχουν μια συνοχή. Γιατί αντικατοπτρίζουν την ελληνική κοινωνία, την καθημερινότητα μας, τις συνήθειες μας, τις σκέψεις μας, τις φράσεις που ξεστομίζουμε. Ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να είναι μέρος αυτού του βιβλίου. Μέρος μιας από όλες αυτές τις ιστορίες. Σίγουρα θα αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτές. Ιστορίες που ίσως ζήσαμε στα μικράτα μας, στην εφηβεία μας, στα πρώτα μας νιάτα, στην μετέπειτα πορεία της ζωής μας.
«Κι όμως, το ελληνικό καλοκαίρι είναι ακόμα εδώ. Οι δρόμοι στην Αθήνα έχουν και φέτος τον Αύγουστο ερημώσει σχεδόν. Οι πληθυσμοί των πολυκατοικιών έχουν και πάλι ξεχυθεί στις ακρογιαλιές, ίσως όχι σε πλαζ πολυτελείας και σε μπιτς μπαρ με μοχίτο, αλλά σε σπίτια συγγενών και φίλων και σε κάμπινγκ, που το νερό απ’ το κοινόχρηστο ντουζ κυλάει με το σταγονόμετρο και σου κάνει τη χάρη να σε αφήνει με τα αλάτια. Και όμως, τα παιδάκια εξακολουθούν να πετάνε βότσαλα στη θάλασσα και να παραβγαίνουν ποιανού θα αναπηδήσει περισσότερες φορές. Και οι μεγάλοι (μεγάλος αυτοαποκαλείται όποιος έχει συμπληρώσει τα πέντε) επιμένουν να ερωτεύονται και να λένε φράσεις όπως «πρώτη φορά» ή «για πάντα». Και οι γέροι… δεν παραιτούνται από το να κάνουν σχέδια για το μέλλον.»
November 9, 2018
Το σύνολο των ιστοριών διατρέχει διαφορετικές πτυχές αναμνήσεων,που έχουν βαθιά ριζωμένα στην αφήγηση το στοιχείο της πραγματικότητας.
Ο συγγραφέας με αυτοβιογραφικό ύφος και έντονη αφηγηματική γραφή πηγαινοέρχεται ανάμεσα σε παρελθόν και παρόν σα να’ναι ο ίδιος ο χρόνος.Στέκεται σε στιγμές που χάραξαν στο νου του,αναρωτιέται,απορεί,αναπολεί,χαμογελά και νοηματοδοτεί.
Οι ιστορίες λοιπόν δεν είναι «τρομακτικές» με τη συμβατική έννοια του όρου,είναι ιστορίες κυρίαρχα πραγματικές ή τουλάχιστον ρεαλιστικές και μέσα από τη κόφτη και σύντομη αφήγηση του Χωμενίδη ασθμαίνει άγχος και αμηχανία δίνοντας το περίγραμμα πολλών σχέσεων στο σήμερα.
Αφήστε κάτω τις κάμερες,σταματήστε να ποζάρετε και να τραβάτε τη κάθε σας στιγμή εμμονικά,νευρωτικά λες και φοβάστε πως αν δεν έχετε αποδείξεις ότι βρεθήκατε εκεί,ότι κάνατε εκείνο ή το άλλο,δε θα μπορέσετε να πείσετε ούτε τους ίδιους σας τους εαυτούς.Η μνήμη σας είναι πιο ισχυρή και αξιόπιστη από τη μνήμη του κινητού σας.Οι εμπειρίες δε καταξιώνονται όταν γίνονται megabytes ούτε όταν ανεβαίνουν στο facebook και instagram.Στις μέρες μας το δίλλημα καταντάει άτεγκτο:Ή φωτογραφίζεις ή ζεις.Άντε να περάσει και αυτή η μόδα
.
Ο συγγραφέας με αυτοβιογραφικό ύφος και έντονη αφηγηματική γραφή πηγαινοέρχεται ανάμεσα σε παρελθόν και παρόν σα να’ναι ο ίδιος ο χρόνος.Στέκεται σε στιγμές που χάραξαν στο νου του,αναρωτιέται,απορεί,αναπολεί,χαμογελά και νοηματοδοτεί.
Οι ιστορίες λοιπόν δεν είναι «τρομακτικές» με τη συμβατική έννοια του όρου,είναι ιστορίες κυρίαρχα πραγματικές ή τουλάχιστον ρεαλιστικές και μέσα από τη κόφτη και σύντομη αφήγηση του Χωμενίδη ασθμαίνει άγχος και αμηχανία δίνοντας το περίγραμμα πολλών σχέσεων στο σήμερα.
Αφήστε κάτω τις κάμερες,σταματήστε να ποζάρετε και να τραβάτε τη κάθε σας στιγμή εμμονικά,νευρωτικά λες και φοβάστε πως αν δεν έχετε αποδείξεις ότι βρεθήκατε εκεί,ότι κάνατε εκείνο ή το άλλο,δε θα μπορέσετε να πείσετε ούτε τους ίδιους σας τους εαυτούς.Η μνήμη σας είναι πιο ισχυρή και αξιόπιστη από τη μνήμη του κινητού σας.Οι εμπειρίες δε καταξιώνονται όταν γίνονται megabytes ούτε όταν ανεβαίνουν στο facebook και instagram.Στις μέρες μας το δίλλημα καταντάει άτεγκτο:Ή φωτογραφίζεις ή ζεις.Άντε να περάσει και αυτή η μόδα
.
September 13, 2019
Δεν ξέρω τι να γράψω για αυτό το βιβλίο. Μου άφησε μία ανάμεικτη εντύπωση.
Από την μία, τα διηγήματα που το αποτελούν διαβάζονται εύκολα, Από την άλλη, διακρίνονται για μία επίγευση υποκειμενικότητας και προκατάληψης. Νιώθω ότι η ειρωνεία και το σατυρικό πνεύμα που χαρακτήριζαν το ύφος του Χωμενίδη, μετουσιώνονται σε αλαζονεία και έπαρση.
Ο συγγραφέας κάθεται στο βάθρο και κουνάει το δάχτυλο στον αναγνώστη, προσπαθώντας εν μέρει να το χειραγωγήσει, πουλώντας μία ντεμέκ σατυρική/ επικριτική διάθεση.
Από την μία, τα διηγήματα που το αποτελούν διαβάζονται εύκολα, Από την άλλη, διακρίνονται για μία επίγευση υποκειμενικότητας και προκατάληψης. Νιώθω ότι η ειρωνεία και το σατυρικό πνεύμα που χαρακτήριζαν το ύφος του Χωμενίδη, μετουσιώνονται σε αλαζονεία και έπαρση.
Ο συγγραφέας κάθεται στο βάθρο και κουνάει το δάχτυλο στον αναγνώστη, προσπαθώντας εν μέρει να το χειραγωγήσει, πουλώντας μία ντεμέκ σατυρική/ επικριτική διάθεση.
July 27, 2018
Απολαυστική συλλογή κειμένων, δομημένα με τρόπο να αποτελούν μια συλλογική βιογραφία, δηλαδή μια παρουσίαση ιστοριών -μεταξύ πραγματικότητας και μύθου- του συγγραφέα και της κοινωνίας στην εποχή του, μέσα απο την μοναδική πένα του Χωμενίδη. Ίσως το βασικό μειονέκτημα, τα κείμενα είναι ήδη δημοσιευμένα και ίσως σε κάποιους γνωστά, εξουδετερώνεται από την συμπαθητική ανθολόγηση τους.
June 5, 2018
Όσο πιο δυνατά με έδερνε, τόσο πιο δυνατά του τραγουδούσα, Χ.Α. Χωμενίδης
Στην αρχή του βιβλίου (συλλογική αυτοβιογραφία) ο συγγραφέας μας αναφέρει πως πρόκειται για κείμενα τα οποία συγκροτούν μια ενότητα που παλινδρομεί μεταξύ μυθοπλασίας και καταγραφής της πραγματικότητας και αποδίδει ανθρώπους, γεγονότα και τοπία.
Ο κύριος Χωμενίδης είναι πλέον ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς και χαίρομαι ιδιαίτερα κάθε φορά που τον διαβάζω.
Τα διηγήματά του είναι το ίδιο απολαυστικά όσο ήταν «Το νεαρό άσπρο ελάφι ή η Νίκη». Αρκετές φορές είναι αυτοβιογραφικά, άλλοτε φανταστικά ενώ δεν λείπουν και κάποια εντελώς σουρεαλιστικά, τα οποία και λάτρεψα περισσότερο.
Ο συγγραφέας, σαν άνθρωπος παρατηρεί γύρω του τα πάντα, σαν φωτογραφικός φακός καταγράφει και σαν εξαίρετος λογοτέχνης που είναι μας μεταφέρει και μας περιγράφει εικόνες που κι οι ίδιοι μπορεί να είδαμε φευγαλέα όμως δεν τους τους δώσαμε την απαραίτητη σημασία που τους έπρεπε τη δεδομένη στιγμή. Άλλοτε μας δίνει την οπτική του και τις απόψεις του σε αρκετά θέματα, μα τις περισσότερες φορές μας αφήνει να σχηματίσουμε τις δικές μας.
Γράφει για τις ομορφιές της ζωής μα και για τον θάνατο, γιατί κι αυτός μέσα στη ζωή μας βρίσκεται άλλωστε. Περιγράφει με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο γεγονότα που συγκλόνισαν ολόκληρο τον κόσμο όπως ήταν ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο ή αυτός του Ρόμπιν Γουίλιαμς ή της Έιμυ Γουάινχαουζ και μας φέρνει αντιμέτωπους με τη σύγχρονη αρρώστια που λέγεται κατάθλιψη. Κάπου μας αναφέρει πως όποιες συνθήκες κι αν επικρατούσαν κατά τον χρόνο μηδέν της ύπαρξής μας, εμείς πρέπει να τους είμαστε ευγνώμονες. Η ζωή αποτελεί τόσο μεγάλο θαύμα, ώστε καθαγιάζει και τις πλέον αντίξοες περιστάσεις. Κανένας άνθρωπος δεν το επέλεξε, μα και κανείς δε μετάνιωσε επειδή γεννήθηκε. Και τις χειρότερες προδιαγραφές είναι στο χέρι μας να τις γυρίσουμε υπέρ μας.
Μας αναφέρει επίσης, πως οι βιογραφίες σχεδόν όλων μας αποτελούν μελέτες πάνω στον ελιγμό και στο συμβιβασμό με ελάχιστα ίσως φωτεινά διαλείμματα.
Στο διήγημά του που τιτλοφορείται «Το ελληνικό καλοκαίρι περιέχει τα πάντα» με έκανε μέσα σε μερικές μόνο σειρές να καταλάβω πώς είναι το ελληνικό καλοκαίρι από αμέτρητες διαφορετικές ματιές και μου θύμισε ξεχασμένες αναμνήσεις. Όντως περιέχει τα πάντα.
Το ελληνικό καλοκαίρι είναι τα βογκητά των ζευγαριών που κάνουν έρωτα πίσω από τα μισόκλειστα παντζούρια. Είναι η οθόνη του υπαίθριου σινεμά που θροΐζει σε ένα μελτεμάκι. Είναι τα θηριώδη σουτιέν και βρακιά της γιαγιάς που – κρεμασμένα από τα μανταλάκια – ρίχνουν σκιές προϊστορικών τεράτων στον απέναντι τοίχο. Στο ελληνικό καλοκαίρι το μόνο που μπορείς να σφάξεις είναι ένα καρπούζι.
Κάπου αλλού μας αναφέρει πως ο άνθρωπος δεν αποτελεί το άθροισμα των χαρακτηριστικών του, αλλά είναι ό,τι εκπέμπει η ατμόσφαιρα που δημιουργεί γύρω του. Αυτό δεν μπορεί να το δείξει καμία φωτογραφία. Εξού και υπάρχουν οι όμορφοι και οι ωραίοι. Οι δεύτεροι υπερτερούν των πρώτων.
Κλείνοντας θα δανειστώ μια υπέροχη φράση του που καλό θα ήταν να την κάνουμε πράξη όλοι μας.
Το πιο ευγενές ζητούμενο είναι να μπαίνουμε στη θέση των άλλων, να βλέπουμε τον κόσμο και με τα δικά τους μάτια, να αγωνιζόμαστε και για το δικό τους δίκιο.
Στην αρχή του βιβλίου (συλλογική αυτοβιογραφία) ο συγγραφέας μας αναφέρει πως πρόκειται για κείμενα τα οποία συγκροτούν μια ενότητα που παλινδρομεί μεταξύ μυθοπλασίας και καταγραφής της πραγματικότητας και αποδίδει ανθρώπους, γεγονότα και τοπία.
Ο κύριος Χωμενίδης είναι πλέον ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς και χαίρομαι ιδιαίτερα κάθε φορά που τον διαβάζω.
Τα διηγήματά του είναι το ίδιο απολαυστικά όσο ήταν «Το νεαρό άσπρο ελάφι ή η Νίκη». Αρκετές φορές είναι αυτοβιογραφικά, άλλοτε φανταστικά ενώ δεν λείπουν και κάποια εντελώς σουρεαλιστικά, τα οποία και λάτρεψα περισσότερο.
Ο συγγραφέας, σαν άνθρωπος παρατηρεί γύρω του τα πάντα, σαν φωτογραφικός φακός καταγράφει και σαν εξαίρετος λογοτέχνης που είναι μας μεταφέρει και μας περιγράφει εικόνες που κι οι ίδιοι μπορεί να είδαμε φευγαλέα όμως δεν τους τους δώσαμε την απαραίτητη σημασία που τους έπρεπε τη δεδομένη στιγμή. Άλλοτε μας δίνει την οπτική του και τις απόψεις του σε αρκετά θέματα, μα τις περισσότερες φορές μας αφήνει να σχηματίσουμε τις δικές μας.
Γράφει για τις ομορφιές της ζωής μα και για τον θάνατο, γιατί κι αυτός μέσα στη ζωή μας βρίσκεται άλλωστε. Περιγράφει με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο γεγονότα που συγκλόνισαν ολόκληρο τον κόσμο όπως ήταν ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο ή αυτός του Ρόμπιν Γουίλιαμς ή της Έιμυ Γουάινχαουζ και μας φέρνει αντιμέτωπους με τη σύγχρονη αρρώστια που λέγεται κατάθλιψη. Κάπου μας αναφέρει πως όποιες συνθήκες κι αν επικρατούσαν κατά τον χρόνο μηδέν της ύπαρξής μας, εμείς πρέπει να τους είμαστε ευγνώμονες. Η ζωή αποτελεί τόσο μεγάλο θαύμα, ώστε καθαγιάζει και τις πλέον αντίξοες περιστάσεις. Κανένας άνθρωπος δεν το επέλεξε, μα και κανείς δε μετάνιωσε επειδή γεννήθηκε. Και τις χειρότερες προδιαγραφές είναι στο χέρι μας να τις γυρίσουμε υπέρ μας.
Μας αναφέρει επίσης, πως οι βιογραφίες σχεδόν όλων μας αποτελούν μελέτες πάνω στον ελιγμό και στο συμβιβασμό με ελάχιστα ίσως φωτεινά διαλείμματα.
Στο διήγημά του που τιτλοφορείται «Το ελληνικό καλοκαίρι περιέχει τα πάντα» με έκανε μέσα σε μερικές μόνο σειρές να καταλάβω πώς είναι το ελληνικό καλοκαίρι από αμέτρητες διαφορετικές ματιές και μου θύμισε ξεχασμένες αναμνήσεις. Όντως περιέχει τα πάντα.
Το ελληνικό καλοκαίρι είναι τα βογκητά των ζευγαριών που κάνουν έρωτα πίσω από τα μισόκλειστα παντζούρια. Είναι η οθόνη του υπαίθριου σινεμά που θροΐζει σε ένα μελτεμάκι. Είναι τα θηριώδη σουτιέν και βρακιά της γιαγιάς που – κρεμασμένα από τα μανταλάκια – ρίχνουν σκιές προϊστορικών τεράτων στον απέναντι τοίχο. Στο ελληνικό καλοκαίρι το μόνο που μπορείς να σφάξεις είναι ένα καρπούζι.
Κάπου αλλού μας αναφέρει πως ο άνθρωπος δεν αποτελεί το άθροισμα των χαρακτηριστικών του, αλλά είναι ό,τι εκπέμπει η ατμόσφαιρα που δημιουργεί γύρω του. Αυτό δεν μπορεί να το δείξει καμία φωτογραφία. Εξού και υπάρχουν οι όμορφοι και οι ωραίοι. Οι δεύτεροι υπερτερούν των πρώτων.
Κλείνοντας θα δανειστώ μια υπέροχη φράση του που καλό θα ήταν να την κάνουμε πράξη όλοι μας.
Το πιο ευγενές ζητούμενο είναι να μπαίνουμε στη θέση των άλλων, να βλέπουμε τον κόσμο και με τα δικά τους μάτια, να αγωνιζόμαστε και για το δικό τους δίκιο.
January 28, 2018
Συλλογή άρθρων, διηγημάτων, ιστοριών του συγγραφέα, άλλες φορές ιστορίες αυτοβιογραφικές του παρελθόντος, άλλες φορές σχολιασμός της επικαιρότητας, άλλες φορές κριτική και προβληματισμοί για διάφορα ζητήματα, άλλες φορές προσωπικές ιστορίες του συγγραφέα στο παρόν, κάποιες φορές "μίνι ρεπορτάζ" από συζητήσεις ή "συνεντεύξεις" του συγγραφέα με άλλους ανθρώπους ή απλά μεταφέροντας περιστατικά όπου ήταν αυτόπτης μάρτυρας, κάποιες φορές ανεκδοτολογικές ιστορίες παραλλαγμένες, μερικές φορές εντελώς φανταστικές ιστορίες και μερικές φορές αυτοβιογραφικά και άκρως συναισθηματικά κείμενα... Πολλές φορές λίγο από όλα αυτά.
Το βιβλίο δεν αποτελεί πάντα ένα χρονογράφημα της τελευταίας δεκαετίας, όπως αφήνει ο εκδοτικός οίκος να εννοηθεί. Δεν υπάρχει ενιαίος θεματικός άξονας πάντα ενώ όπως είναι φυσικό, ο κάθε αναγνώστης ανάλογα με την διάθεσή του εκείνη την στιγμή, τις απόψεις του και το υπόβαθρό του, θα βρει άλλες ιστορίες δυνατές και άλλες αδιάφορες. Με κάποιες σκέψεις του συγγραφέα θα συμφωνήσει και με κάποιες θα διαφωνήσει.
Πιστεύω ότι η πλειοψηφία του κόσμου πάντως αναγνωρίζει κάτι το θετικό στον Χωμενίδη. Χωρίς απαραίτητα να συμφωνούμε για το ποιο είναι αυτό το θετικό. Εγώ θεωρώ ότι ακόμα κι αν κάποιες φορές διαφωνώ με την οπτική του γωνία, έχει σίγουρα μια πολύ παρατηρητική και διεισδυτική ματιά στα πράγματα, είτε μιλάμε για μια τυχαία συνάντηση στο καφενείο της γειτονιάς, είτε για την αποξένωση των ανθρώπων στα αστικά κέντρα, είτε για την τύχη του Σοσιαλισμού στο Μεσοπόλεμο ας πούμε. Έχει μια ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ και μια οργιώδη φαντασία που οδηγεί σε ενδιαφέρουσα λογοτεχνία και σε απολαυστική κριτική και σάτιρα. Η γραφή του είναι καλαίσθητη χωρίς να είναι εξεζητημένη, χρησιμοποιεί νεολογισμούς και κοινές εκφράσεις χωρίς να την φτηναίνει καθώς και όμορφες παλιακές λέξεις σε ένα αμάλγαμα που παρόλα αυτά δεν είναι αφύσικο και είναι κατανοητό στον καθένα. Ακόμα, έχει γενικά θάρρος. Το θάρρος της γνώμης του και το θάρρος να σχολιάσει και να εμπνευστεί και να σατιρίσει και να αποθεώσει και να κράξει τους πάντες και τα πάντα. Κι αυτό δεν είναι καθόλου λίγο.
Τέλος, πάντα τα βιβλία του Χωμενίδη έχουν αυτό το κάτι που τα κάνει ελκυστικά χωρίς να μπορεί απόλυτα να εξηγηθεί. Δεν τα λες λογοτεχνικά αριστουργήματα, συχνά έχουν αρκετά ελαττώματα, όσο τα διαβάζεις μπορεί ακόμα και να κουνάς το κεφάλι σου με δυσπιστία, απορία ή απόγνωση, πάντα ωστόσο φτάνεις στο τέλος και αισθάνεσαι ότι τελικά κάτι κέρδισες και ότι δεν έχασες τον χρόνο σου.
Να το διαβάσετε; Αν και σαν συλλογή είναι αποσπασματική και ίσως δεν έχει το βάθος των μυθιστορημάτων του συγγραφέα, αν γενικά σας αρέσει ο Χωμενίδης ή τον βρίσκετε ΟΚ, ναι, να το διαβάσετε. Αν ανήκετε σε αυτούς που ποτέ δεν συμπάθησαν τα βιβλία του συγγραφέα ως τώρα, δεν νομίζω ότι αυτό θα σας κάνει να αλλάξετε γνώμη, οπότε όχι. Αν δεν έχετε πάλι ποτέ ακούσει για τον Χωμενίδη, ρίξτε μια ματιά. Αν δεν δοκιμάσετε πως θα ξέρετε;
Το βιβλίο δεν αποτελεί πάντα ένα χρονογράφημα της τελευταίας δεκαετίας, όπως αφήνει ο εκδοτικός οίκος να εννοηθεί. Δεν υπάρχει ενιαίος θεματικός άξονας πάντα ενώ όπως είναι φυσικό, ο κάθε αναγνώστης ανάλογα με την διάθεσή του εκείνη την στιγμή, τις απόψεις του και το υπόβαθρό του, θα βρει άλλες ιστορίες δυνατές και άλλες αδιάφορες. Με κάποιες σκέψεις του συγγραφέα θα συμφωνήσει και με κάποιες θα διαφωνήσει.
Πιστεύω ότι η πλειοψηφία του κόσμου πάντως αναγνωρίζει κάτι το θετικό στον Χωμενίδη. Χωρίς απαραίτητα να συμφωνούμε για το ποιο είναι αυτό το θετικό. Εγώ θεωρώ ότι ακόμα κι αν κάποιες φορές διαφωνώ με την οπτική του γωνία, έχει σίγουρα μια πολύ παρατηρητική και διεισδυτική ματιά στα πράγματα, είτε μιλάμε για μια τυχαία συνάντηση στο καφενείο της γειτονιάς, είτε για την αποξένωση των ανθρώπων στα αστικά κέντρα, είτε για την τύχη του Σοσιαλισμού στο Μεσοπόλεμο ας πούμε. Έχει μια ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ και μια οργιώδη φαντασία που οδηγεί σε ενδιαφέρουσα λογοτεχνία και σε απολαυστική κριτική και σάτιρα. Η γραφή του είναι καλαίσθητη χωρίς να είναι εξεζητημένη, χρησιμοποιεί νεολογισμούς και κοινές εκφράσεις χωρίς να την φτηναίνει καθώς και όμορφες παλιακές λέξεις σε ένα αμάλγαμα που παρόλα αυτά δεν είναι αφύσικο και είναι κατανοητό στον καθένα. Ακόμα, έχει γενικά θάρρος. Το θάρρος της γνώμης του και το θάρρος να σχολιάσει και να εμπνευστεί και να σατιρίσει και να αποθεώσει και να κράξει τους πάντες και τα πάντα. Κι αυτό δεν είναι καθόλου λίγο.
Τέλος, πάντα τα βιβλία του Χωμενίδη έχουν αυτό το κάτι που τα κάνει ελκυστικά χωρίς να μπορεί απόλυτα να εξηγηθεί. Δεν τα λες λογοτεχνικά αριστουργήματα, συχνά έχουν αρκετά ελαττώματα, όσο τα διαβάζεις μπορεί ακόμα και να κουνάς το κεφάλι σου με δυσπιστία, απορία ή απόγνωση, πάντα ωστόσο φτάνεις στο τέλος και αισθάνεσαι ότι τελικά κάτι κέρδισες και ότι δεν έχασες τον χρόνο σου.
Να το διαβάσετε; Αν και σαν συλλογή είναι αποσπασματική και ίσως δεν έχει το βάθος των μυθιστορημάτων του συγγραφέα, αν γενικά σας αρέσει ο Χωμενίδης ή τον βρίσκετε ΟΚ, ναι, να το διαβάσετε. Αν ανήκετε σε αυτούς που ποτέ δεν συμπάθησαν τα βιβλία του συγγραφέα ως τώρα, δεν νομίζω ότι αυτό θα σας κάνει να αλλάξετε γνώμη, οπότε όχι. Αν δεν έχετε πάλι ποτέ ακούσει για τον Χωμενίδη, ρίξτε μια ματιά. Αν δεν δοκιμάσετε πως θα ξέρετε;
May 6, 2018
Συλλογή-μάλλον-των χρονογραφημάτων που έχει δημοσιεύσει την τελευταία δεκαετία σε εφημερίδες/περιοδικά ο Χωμενίδης. Αρκετά από αυτά τα έχω διαβάσει στο Facebook. Δε μου κέντρισαν το ενδιαφέρον, το έβγαλα σπρώχνοντας το βιβλίο. Σε μια εφημερίδα θα τα διάβαζα με ενδιαφέρον, εδώ νομίζω δεν είχαν ιδιαίτερο λόγο έκδοσης.
September 18, 2018
Διαφορετικό στυλ από τα υπόλοιπα βιβλία του. Αν είσαι φαν του γενικά καλό είναι να το διαβάσεις γιατί του δίνει προσωπικό ύφος μοιραζόμενος προσωπικές αναμνήσεις, σκέψεις και απόψεις.
May 12, 2019
Αγαπημένη γραφή από έναν εξαίρετο λογοτέχνη. Τα περισσότερα διηγήματα είναι ατμοσφαιρικά, διαβάζονται απνευστί και σε τοποθετούν στο χωροχρόνο δίχως να κουράζουν.
December 25, 2017
Ακατανοητος τιτλος που δεν αντικατοπτριζει το περιεχόμενο του βιβλιου.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews