Στο βιβλίο αυτό, η βιογραφία της Λούνας ανοίγει ένα μονοπάτι για να ξανασκεφτούμε τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης στην πόλη τους, τη Shoah, τη φτώχεια και τα ανάποδα μεταπολεμικά χρόνια.
Επειδή ήταν φτωχή, αγράμματη και γυναίκα, τα ίχνη της εύκολα χάνονται ανάμεσα στους αφανείς της ιστορίας. Αρχειακά τεκμήρια, καταγεγραμμένες μαρτυρίες, φωτογραφίες και προσωπικές αναμνήσεις συναρμόζονται ως ισότιμες «πηγές» που καλούν σε ίση κριτική διάθεση. Εισβάλλουμε στον κόσμο και στη σιωπή των αφανών με λέξεις που δεν είναι δικές τους, γιατί τα λόγια τους δεν ακούστηκαν, πάρα πολλές φορές αγνοήθηκαν ή λησμονήθηκαν. Ακολουθούμε τα ίχνη ενός βίου που δέθηκε με τις περιπέτειες του 20ού αιώνα, διατρέχοντας τους τόπους απ’ όπου πέρασε η Λούνα, εκείνους που κατοίκησε. Τα ίχνη της αναζητούνται σε κτίρια, οικοδομές, τοπία της πόλης.
Οι ιστορίες που λέγονται είναι ιστορίες που δέθηκαν με αυτούς τους τόπους, με την κατοίκησή τους από τη Λούνα και από τους δικούς της.
Η Ρίκα Μπενβενίστε γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Ιστορία στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη μεσαιωνική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, στο Παρίσι, απ' όπου έλαβε και το διδακτορικό της δίπλωμα. Έχει διδάξει στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και σήμερα είναι καθηγήτρια της ιστορίας της Μεσαιωνικής Ευρώπης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την ιστορική ανθρωπολογία της μεσαιωνικής Δύσης, την ιστοριογραφία, καθώς και την εβραϊκή ιστορία και το Ολοκαύτωμα.
Γνωρίζω αρκετές μελέτες και κείμενα που έχουν γραφτεί για αυτό που λέγεται Ολοκαύτωμα, κι όλες έχουν τον ίδιο πόνο και το ίδιο ερώτημα. Υπάρχει και η λογοτεχνία των διασωθέντων που με γλαφυρότητα περιγράφουν τα όσα φρικτά συνεβησαν στα κολαστήρια. Κι όμως τούτη εδώ η "ιστορική βιογραφία" ενός φτωχοκόριτσου από τη Θεσσολονίκη, διαθέτει μια δυναμική και μια καθαρότητα, που δεν χωράει αμφιβολία για το τι συνεβη τότε και τι συνεβη στους φτωχους Εβραίους της Θεσσαλονικης, οι οποιοι επιβιβάστηκαν σε από τον συνοικισμο του Βαρωνου Χιρς και τελικό προορισμό τους θαλαμους αεριων του Μπιρκεναου. Η δομη και γλώσσα που χρησιμοποιει η Μπενβενιστε ειναι η δομη που παντα χρησιμοποιουσε και στα υπεροχα μαθηματα της (κυριως για εμας τους παλιους φοιτητες της). Λιτη και ξεκαθαρη, καθοδηγει τον αναγνωστη να ψαξει και να αναζητησει τους λογους, τα αιτια, τα συναισθηματα, τα αρχεια και να διαβασει παραπανω για τους αφανεις, τους διασωθεντες και τους εκτοπισμενους στα στρατωπεδα συγκεντρωσης των Ναζί. Η Λούνα, είναι ενας απλός ανθρωπος, που πονεσε και εχασε τα παντα. Το αναγλυφο της πολης της Θεσσαλονικης περιγραφεται με απολυτη ακριβεια και δινει τη δυνατοτητα ακομη και στον πιο αδαή αναγνωστη να περιπλανηθει μεσα στην Ιστορια της πολης, των ανθρωπων, των συνοικιων, των γευσεων, της μυρωδιας, των συναισθηματων. Εξαιρετικο!
Απογοήτευση …απόλυτος σεβασμός στο θέμα φυσικά, αλλά η γραφή με κούρασε πολύ. Το ίδιο …θελκτική με το διάβασμα Διδακτορικού… Στριφνό πατσγουορκ «πηγών», καμία αφηγηματικότητα , βιβλίο «εργαστηρίου», «κρύο», καμία σχέση με αντίστοιχα βιβλία του είδους από το εξωτερικό . Ο αναγνώστης δε «γνωρίζει» τη Λούνα στο τέλος , η οποία παραμένει «άγνωστη» και χάρτινη, ένα θολό μπακράουντ σε καμία περίπτωση ηρωίδα του βιβλίου. . Ο τίτλος καταλήγει να είναι προσχηματικός . Στην Ελλάδα βέβαια πήρε και βραβείο (σχεδόν το περιμένεις βέβαια πια βλέποντας ότι βγαίνει από τις εκδοσεις Πόλις).
Rika Benveniste évoque sa tante, rescapée des camps nazis, dans un livre qui montre l'horreur concentrationnaire. Un livre qu'il est indispensable de lire.