„Lecz nie było już świata…”. Miłość i śmierć. Wiersze.

by Bolesław Leśmian, Andrzej Nowakowski (Editor)

Mija osiemdziesiąta rocznica śmierci Bolesława Leśmiana i zarazem sto czterdziesta rocznica jego urodzin. Mimo upływu lat twórczość autora Sadu rozstajnego (1912), Łąki (1920), Napoju cienistego (1936) oraz Dziejby leśnej (1938) fascynuje nadal. Więcej: fascynuje coraz bardziej! Dzisiaj mamy już pewność, że miejsce Leśmiana jest na szczycie Parnasu polskiej literatury, obok takich twórców jak Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid czy Wisława Szymborska i Czesław Miłosz. A jednocześnie uświadamiamy sobie, że jego poezja ciągle i uporczywie wymyka się analizom i refleksjom literaturoznawczym; nie poddaje się też historycznoliterackiej kwalifikacji. Leśmian był zawsze poetą osobnym, za życia – prawie nieobecnym. W dwudziestoleciu międzywojennym uważano go za młodopolskiego epigona, nierozumiejącego współczesności. Wiele lat po śmierci poety Czesław Miłosz pisał: „Ważną nauką powinna być pomyłka mojego pokolenia co do Leśmiana, bo przesłonił go nam jego język młodopolski, a więc staroświecki (...), czyli byliśmy jak sprzedawca w sklepie konfekcji męskiej, który osądza dobro i zło według kroju ubrania”. Być może jest tak, że to właśnie Leśmian przeniósł model wrażliwości literackiej polskiego modernizmu w przyszłość – w sposób najbardziej wiarygodny, najpełniejszy i najbardziej przejmujący.

Poezja Leśmiana stawia pytania najbardziej fundamentalne. Dotyczą one istoty Boga, Miłości, Śmierci, Niebytu i Zaświatów. Dla twórcy Dwojga ludzieńków granice pomiędzy tymi pojęciami nie istnieją. W tej poezji Świat oraz Byt nie są warunkiem koniecznym dla zaistnienia Miłości. Kochankowie po śmierci „sił resztką dotrwali do wiosny, do lata,/ By powrócić na ziemię – lecz nie było już świata”...

Andrzej Nowakowski

Genres: Poetry

140 pages, Paperback

Published October 28, 2017

About the author

Bolesław Leśmian (actually Bolesław Lesman) was a Polish poet of Jewish descent. He was an artist and member of the Polish Academy of Literature. He was one of the most influential poets of the early 20th century in Poland, one of the best poets of 20th century and cousin of another notable poet of the epoch - Jan Brzechwa and a nephew of famous poet and writer of Young Poland - Antoni Lange.

Reviews

[Ada · Rating 4 out of 5]

Ładnie wydany wybór wierszy Leśmiana z esejami krytyczno-literackimi z tyłu książki. Pomiędzy wierszami znajdują się fotografie.

Nie daję 5-ciu gwiazdek tylko dlatego, że chciałabym żeby wybór esei był bardziej urozmaicony.

Wszystkie są skierowane do czytelników 'zaawansowanych' - wszyscy mamy znać Begsona i znać opinię wielkich krytyków na temat Leśmiana. Ja ostatnio na temat Leśmiana czytałam w liceum. I chciałabym się dowiedzieć więcej informacji podstawowych. Chociażby eseje tychże wielkich krytyków byłyby mile widziane.

Cudownie jest czytać Leśmiana bez oprawy 'maturalnej' : dla czystej przyjemności czytania.

Moje ulubione wiersze z tego tomu ( na dany moment) :

Zapomnienie
Leżę na wznak na łące
Szmer Wioseł
Do Śpiewaka
Romans
Piła
Urszula Kochanowska
Marcin Swoboda

[Agata · Rating 4 out of 5]

,,I dlaczego te oczy były coraz łzawsze?
Czy nie wolno nic nigdy porzucać na zawsze"

"Nic - tylko płacz i żal i mrok i niewiadomość i zatrata! / Takiż to świat! Niedobry świat! Czemuż innego nie ma świata?"

[werka · Rating 4 out of 5]

Poezja Leśmiana to poezja, która dużo duma nad innym światem, nad światem, którego nie znamy – wręcz duchowym dla mnie. Oprócz tego czytając te wiersze czułam taką baśniowość owych dzieł i niezmiernie mi się to podobało. (Coś jak powrót do romantyzmu, ale nie do końca?)

[Paula · Rating 5 out of 5]

Leśmian top

[Puźniaczek · Rating 5 out of 5]

"To przede wszystkim triumf poezji i tych jej możliwości, które w przestrzeni filozofii czy nauk ścisłych pozostają niedostępne"

[Jagoda · Rating 5 out of 5]

4.5/5 ☆

Jeszcze żadna poezja nie wpłynęła na mnie w takim stopniu.

"I powymarły jeszcze raz, bo nigdy dość się nie umiera..."

"Jeden zowąd śmierć sobie wybiera,
Ale drugi tą śmiercią umiera."