Geen enkel ander dier wordt vaker gegeten, en ook taalkundig nemen we het varken, de zeug en de biggen vaak en graag in de mond. Bijvoorbeeld om mensen een gebrek aan manieren te verwijten, of vraatzucht en luiheid. Het varken is ook figuurlijk meerduidig: een symbool van religieuze onreinheid, seksueel genot en bodemloze domheid. Steeds duidelijker wordt hierdoor vooral hoe na het varken ons zelfs fysiek staat. Volgens recent onderzoek is de transplantatie van varkensharten in menselijke borstkassen aanstaande. Geen wonder dat de mens zich nadrukkelijk door een schier eindeloze reeks taboes en vooroordelen van zijn favoriete boerderijdier probeert te onderscheiden. Culturele wetenschapper Thomas Macho volgde de carrière van dit intens geliefde en gehate dier vanaf de vroegste domesticatie tot aan zijn positie als vlees- en metaforenleverancier nummer één. Macho's boek is een prachtig geïllustreerd pleidooi voor dit fraaie dier, een portret van oude en nieuwe rassen en vormt het bewijs dat het varken en de mens in complexiteit en tegenstrijdigheid niet voor elkaar onderdoen.
(In het Nederlands gelezen.) Interessant en fijn om de geschiedenis van varkens en de ambivalentie die er is in de relatie met de mens te lezen. Mooi geïllustreerd, wel veel van dezelfde soort tekeningen. De schrijfstijl vond ik wel een beetje gek en af en toe storend. Maar het is het waard omdat het het varken in het licht zet, en dat doet me goed.
In tegenstelling tot het vorige boekje dat ik las uit deze serie - 'Slakken' van Werner Florian - heb ik hier niet zoveel plezier aan beleefd. De zoektocht naar de aanwezigheid van het varken in de (vnl. westerse) cultuur heeft duidelijk niet zoveel opgeleverd. Er wordt redelijk oeverloos ingegaan op enkele verschijningen in de antieke mythologie en de christelijke kerkgeschiedenis, maar veel levert het allemaal niet op. Het hoofdstuk over religieuze spijswetten, waar ik veel van verwachtte, bracht geen nieuwe of diepere inzichten. Zelfs een tot de verbeelding sprekende titel als "Metamorfosen: de erotisering van het varken" liet me op mijn honger vanwege verregaande saaiheid. Over bereidingswijzen valt ook geen woord trouwens, terwijl juist daar de invloed op de cultuur zit, dacht ik zo. Denk alleen al aan de Spaanse bijna religieuze aanbidding van de Jamon. Meermaals bekroop me de gedachte dat de auteur eigenlijk liever over runderen had geschreven. Hij merkt herhaaldelijk op dat daar wel veel voorbeelden van bestaan.
Een ander punt van kritiek is dat er bij de bespreking van de verschillende varkensrassen/soorten expliciet enkel ingegaan werd op die soorten die we in Europa reeds kennen, en niet op de ongetwijfeld geweldige varkens- en zijnenrijkdom in Afrika of Azië.
De illustraties zijn wel prachtig, maar niet toereikend. Veel artefacten en kunstwerken worden besproken terwijl er vergeefs naar een afbeelding wordt gezocht.
The book is a meandering exploration of pigs throughout history, whereby the majority of Macho's porcines are mystical/fictitious/exaggerated. The author often has to rely on other animals to make a point. There's little to be found on contemporary pigs and their treatment by humans. All in all an interesting read, that by focusing so heavily on (ancient) history, leaves much unexplored. If you want to learn more about the politics surrounding the integration of the pig's body into the capitalist economy maybe read "Schwein & Zeit" ("Being and Swine. Animals, Politics, Revolt") by Fahim Amir instead.
Fraai geïllustreerd boekje over varkens in de oudheid, varkens en religie, spaarvarkens, varkensvlees, varkens in de literatuur... Met portretten van twaalf varkensrassen. 'Hoe kunnen we eten waarvan we houden? Hoe kunnen we niet eten waarvan we houden? En hoe kunnen wij niet houden van wat wij eten? Wij eten wat ons eten zal.'
Kleines Büchlein über Schweine und die menschliche Beziehung zu ihnen. Viele Abbildungen und Geschichten. Wie auch die anderen Bücher der Reihe Naturkunden sehr lesenswert.