Yavuz Sultan Selim

by Feridun M. Emecen

Kimdir Yavuz Sultan Selim? Kimine göre atının üzerinde peygamberin izini süren bir veli, kimine göre hasımlarını savaş meydanında perişan eden askerî bir deha, kimine göreyse zalim bir sultan... Tarih sahnesinden pek çok hükümdar geçmiştir, fakat çok azı Yavuz Sultan Selim kadar tartışılmıştır.

İlginç kişiliği ve kısa vadede kazandığı olağanüstü başarılarıyla I. Selim'in Osmanlı tarihinin en sıra dışı karakterlerinden biri olduğu kesindir. Hakkında hem popüler tarihçilik alanında hem de akademik sahada hatırı sayılır bir yazınsal birikim oluşmuş, hatta dönemindeki kimi olaylara odaklanan özel çalışmalar yapılmıştır. Ancak bu birikim Yavuz Sultan Selim hakkındaki sis perdesini kaldırmak şöyle dursun, onu daha da gizemli kılmıştır.

Hakkında anlatılan hikâyelerle gerçekler iç içe geçmiş, hangisinin gerçek Yavuz Sultan Selim olduğu ayırt edilemez hâle gelmiştir.

Bunca bilgi kirliliği içinde, Yavuz Sultan Selim'i tanımaya nereden başlamalıyız? Feridun M. Emecen'in özenli çalışması, tam olarak bu sorunun cevabını veriyor. Doğrudan arşiv belgelerine ve çağdaş kaynaklara yaslanan Yavuz Sultan Selim, ilk Osmanlı halifesinin siyasi hayatını biyografik bir bağlamda titizlikle inceliyor. Emecen, bu incelemeyi yaparken saf bir nakilcilikten uzak duruyor. Olayları "kişi, muhit, çevre" üçgeninde inceliyor, hayranlık yerine ampirik verileri esas alıyor ve analitik çözümlemelere başvuruyor. Bilimsellikten taviz vermezken, aynı zamanda Yavuz Sultan Selim'in hayat hikâyesini edebî bir üslupla aktarmayı başarıyor.
(Tanıtım Bülteninden)

Genres: History

432 pages, Paperback

First published January 1, 2010

About the author

1979 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yeniçağ Tarihi Kürsüsünden mezun oldu. 1989 yılında doçent, 1995 yılında profesör oldu. Akademik çalışmalarını 29 Mayıs Üniversitesi Tarih Bölümünde sürdürmektedir.

Reviews

[Legate of Suvla · Rating 5 out of 5]

Yavuz Sultan Selim'in hayatını okuyayım ama objektif ve akademik olsun, mitlere hikayelere, rivayetlere pek girmesin, yer verilse bile belirtilsin diyorsanız bu kitap tam sizlik.

İlber Ortaylının da önerdiği bu kitapta bir olay anlatılırken "Osmanlı kaynakları böyle belirtmiştir, Safevi kaynakları böyle belirtirmiş, orada olayı gören seyyah anılarında böyle belirtmiştir, bu bilgiler ışığında olayın kuvvetle şöyle gelişmesi muhtemeldir" diyerek Feridun Emecen okuyucuya en olası senaryoyu çizmektedir.

[Orhan Gülek · Rating 4 out of 5]

It ıs escapist

[Mehmet Koç · Rating 4 out of 5]

Prof.Feridun Emecen'in, Yavuz Sultan Selim kitabı çok başarılı bir tarihi biyografi. Bilhassa hakkında doğru yanlış, yüzlerce menkıbe uydurulan bir şahsiyetle ilgili rivayetlerde yaptığı kaynak eleştirileri ufuk açıcı. Son bölümde yer verilen minyatürlerle, Hasan Can ve Evliya Çelebi'nin Selimnameleri de ayrıca ilgi çekici. Lakin İran ve Mısır seferlerinin ekonomi-politik analizi oldukça eksik kalmış. Velhasıl, yarı popüler yarı akademik, okunası bir Yavuz biyografisi...

[Mortaza Firuzi]

çok değerli bir kitabıdı...çünkü birinci kaynaklardan yazılmıştı...yanı primary source kullanmıştı..

[Kenan Özdemir · Rating 5 out of 5]

Kahramanlık hikayelerinden ve menkıbelerden uzak, belgelere dayalı bir tarih kitabı okuma beklentisiyle almıştım. Beklediğimi buldum.

[Neder Bulan · Rating 4 out of 5]

Tarihle ilgilenenlerin hoşlanacağı bir kitap.

Roman şeklinde olmasa da kişilerin karakterlerini öğrenme fırsatımız oluyor, olayları listeleyip geçmiyor. Bu kitaptan hemen sonra Beatrice F. Manz'dan Timurlenk'i okudum. Timur kitabı daha akademik, daha tarihçilere yönelik ve ne savaşlarla ilgili anektotlar var, ne kişilerle ilgili. O kitabı sadece tarihçiler okusun bence. Fakat bu kitap (Yavuz Sultan Selim kitabı), hem sultanların, vezirlerin insan tarafını da aktarıyor, olayların nasıl geliştiğini de etraflıca anlatıyor ve okuyucuyu da sıkmıyor. Açıkçası yazarın üslubunu çok beğendim.

Şu tarihçi böyle nakletmiş, Osmanlı kaynaklarını şunu diyor, Safevi kaynakları bunu diyor, Venedik tarihçileri şöyle aktarıyor, şeklinde farklı görüşleri verip, sonra da kendince hangisinin daha makul olduğunu belirtiyor.

Olumsuz nokta olarak, ilk kısımlardaki dili biraz ağır bulduğumu belirteyim. Hatta bazı Osmanlıca alıntı yapılan kısımlar hiç açıklama olmadan verilmiş. Buraların dili biraz daha sadeleştirilebilir ya da Osmanlıca alıntıların Türkçe anlamları dipnot olarak verilebilir.

[Can Arat · Rating 4 out of 5]

Birincil dereceden kaynaklarla, son derece tarafsız yazılmış bir Yavuz Sultan Selim "biyografisi". Elbette söz konusu padişahın özel hayatı çok az biliniyor ama yine de padişah olarak yaptıkları, yönetimi, paşalarla vs. iletişimi göz önünde bulundurularak bir portresi çıkarılmış. Belki de Osmanlı'daki en "underrated" padişahı başarılı bir şekilde anlatmış yazar. Herkes Fatih'ten Kanuni'den bahseder ama aslında aynı zamanlarda sadece 8-9 yılda neredeyse topraklarını 2'ye katlamış yenilmez bir padişah bence en az bu isimler kadar merak celbetmeli. Tavsiye ederim.

[Hakan Kaysı · Rating 4 out of 5]

Çok tartışmalı bir Osmanlı Sultanını kaynakların karşılaştırmalı bir analizini yaparak olabildiğince nesnel bir şekilde ele almaya çalışmış. Safevilerle olsun Memlüklerle olsun mücadelenin, siyasi ve ekonomik nüfuz sağlama mücadelesi olduğu, dinin ise bu mücadelenin meşruiyetini sağlamaya dönük retoriğin bir parçası olduğu anlaşılıyor.

[Emre Ozsar · Rating 4 out of 5]

Son derece rahat okunan, tarihin belki de en tartışmalı en başarılı bir o kadar da hakkında rivayetler olan padişahlardan birini olabildiğince basit anlatmış Feridun Hoca. Keyifle okunuyor, hem akademik çalışma hem de bireysel okumalar için tavsiye ederim.