Украінскія авіялініі: выбраныя вершы

by Serhiy Zhadan, Андрэй Хадановіч (Translator), Ілля Стронґовський (cover)

Пераклаў з украінскай Андрэй Хадановіч + Пераклады Алеся Аркуша, Уладзімера Арлова, Андрэя Вылінскага, Юрыя Гуменюка, Алега Жлуткі, Марыі Мартысевіч, Сяргея Прылуцкага, Марыі Пушкінай, Антона Рудака й Віталя Рыжкова ў бонус-анталёгіі “Адзінаццаць сяброў Жадана”

Сяргія Жадана любяць і ведаюць. Ня толькі ва Ўкраіне. Настолькі, наколькі ўвогуле сёньня могуць ведаць сучаснага літаратара. Кніжкі вершаў выходзяць неймавернымі для яго калегаў-паэтаў накладамі. Кожны раман чакаецца й сустракаецца з энтузіязмам. На жывых выступах разам з гуртом “Сабакі ў космасе” публіка танчыць – і гэта пад вершы. Праўда, трэба ведаць, як Сяргій іх чытае. З усіх апытаньняў вынікае, што Жадан – адзін з найаўтарытэтнейшых ва Ўкраіне празаікаў і, безумоўна, “галоўны”, калі можна так выразіцца, паэт. Хтосьці ўжо назваў яго найлепшым паэтам кірыліцы. (Не бяруся камэнтаваць, слаба ведаю, што пішуць сэрбы й балгары.) Хтосьці параўнаў зь “Бітлз” – маючы на ўвазе, што кожная новая праца пераўзыходзіць папярэднія, хоць, здавалася б, куды далей. У Беларусі Сяргія – прызнаюся зь лёгкім сумам як перакладчык – усё часьцей чытаюць проста ў арыгіналах, па-ўкраінску, прывозячы й замаўляючы сябрам з аказіяй ягоныя кніжкі. Тым ня менш, пералічыць усіх яго беларускіх перакладчыкаў – ад Алеся Аркуша да Антона Рудака – ня хопіць пальцаў на руках. І калі хтосьці й паўплываў на нашых найлепшых маладых паэтаў, то з пэўнасьцю – Жадан.

Жадан, які годна вытрымаў выпрабаваньне ня толькі літаратурнай славай, але і ўсімі катаклізмамі, празь якія праходзіла й праходзіць яго Ўкраіна. Калі ў 2004 быў камэндантам харкаўскага Майдану, а ў 2013 – адным з арганізатараў харкаўскага Эўрамайдану. Калі як аўтар сацыяльных тэкстаў і арганізатар шматлікіх акцыяў пляжыў розных оркаў і гоблінаў у харкаўскіх уладах. Калі змагаўся з культурнай падзеленасьцю краіны – прывозячы ў Кіеў ды перакладаючы на ўкраінскую паэтаў з Луганска, палемізуючы з рознымі снобамі й даводзячы вартасьць Усходняй Украіны. Калі ў часе нядаўніх падзеяў у Харкаве быў схоплены й ня стаў на калені перад “міратворцамі” з георгіеўскімі стужкамі, за што быў жорстка зьбіты й потым сур’ёзна лекаваўся. Калі ў часе вайны пісаў – цяпер піша! – геніяльныя й вельмі своечасовыя для Ўкраіны тэксты, абсалютна пазбаўленыя крыўды й агрэсіі. Тэксты, дзе прамаўляюцца старыя як сьвет біблійныя ісьціны, пра якія мы схільныя забываць. Ісьціны, што ў Сяргіевым пераказе гучаць абсалютна не зацёрта, чапляюць самыя балючыя кропкі, але й адначасна нясуць надзею там, дзе нагодаў для яе, здавалася б, усё меней. Бо сіла па-ранейшаму ў любові, бо “ўсе нашы страхі прывідныя, бы сьнягі”, а “чужымі нас робіць наша пагарда”, што “сама нас знаходзіць і забівае сама”.
Андрэй Хадановіч

266 pages, Hardcover

Published April 1, 2015

About the author

Serhiy Zhadan (23 August 1974 in Starobilsk, Luhansk region, Ukraine) is a contemporary Ukrainian novelist, writer, essayist, poet, translator, musician and public figure. Among his most notable works are novels Depeche Mode (2004, translated into into English in 2013 by Glagoslav Publications), Anarchy in the UKR (2005, translation into English is yet to come), Voroshilovgrad (2010, translated into into English in 2016 by Deep Vellum Publishing) and Orphanage (2017, translation into English forthcoming in 2020 by Yale University Press) as well as collection of short stories and poems Mesopotamia (2014, English translation by Yale University Press in 2018).

Please note that this English-language profile is intended for all own literary works of Serhiy Zhadan. For works of other authors translated into Ukrainian from a different language by Zhadan, please add both this profile (as a second author) as well as his Ukrainian-language profile: Сергій Жадан (as a third author)