‘Rotmans weet te overtuigen. Als we durven te veranderen, gaan we erop vooruit.’ – Freek de Jonge
Onze samenleving en economie zijn fundamenteel aan het veranderen – we bevinden ons in een revolutionair tijdperk met grote maatschappelijke verschuivingen die chaos en instabiliteit veroorzaken. Hoe kunnen bedrijven en organisaties hierop inspelen? Wat betekent dat voor ons persoonlijke leven? Jan Rotmans maakt de verbinding tussen hoofd, hart en handen met aansprekende verhalen van mensen die een persoonlijke transitie durfden aan te gaan in onze snel veranderende wereld, van een zorgondernemer tot een bankier, van een ambtenaar tot een politica, van een schoolleider tot een student. Omwenteling is een fascinerende transitie-expeditie.
Een leerzaam en positief betoog over de moeder der veranderingen:de transformatie. Transformatie van de samenleving, organisaties en van onszelf. Wat me het meest aansprak, was het deel over de maatschappelijke omwenteling omdat het een positieve en hoopvolle kijk geeft op de ontwrichting en chaos waar we nu midden in lijken te zitten.
Ik was eigenlijk wel bang om een berg gegreenwashte leiderschaps- en verander-BS over me heen te krijgen en af en toe komt het boek daar ook wel een beetje in de buurt, maar het verhaal begon me eigenlijk steeds meer aan te spreken.
Het is namelijk wel duidelijk dat er een hoop dingen moeten veranderen: de overheid werkt niet meer zoals hij moet, fossiele energie moet weg, enzovoorts. En er zijn al een hoop grassroots bewegingen die dit aanpakken, kijk maar naar alle coöperaties die een windmolen hebben neergezet, en wat er hier in Lombok aan elektriciteitswinning gebeurt.
Rotmans heeft daar een aanpak voor en hoewel ik niet helemaal zeker weet of hij evidence based is, roept hij wel opvallend vaak dat organisaties meer sociaal-psychologen in dienst moeten nemen om te onderzoeken wat mensen (klanten) nou willen. Dat vind ik dan wel aardig klinken.
Dat maakt het tot een hoopvol boek en hoewel ik regelmatig verkondig dat, als het om het klimaat gaat, er geen hoop meer is (we moeten zelf aan de slag aan snel) spreekt me dat toch aan. Ook al vertelt de auteur erbij dat transities moeilijk zijn en vaak mislukken.
Ook prettig is dat hij verkondigt dat grote, diepe veranderingen beginnen bij een kleine, actieve groep. Niet eerst draagvlak zoeken of een burning platform verzinnen à la Kotter.
En tot vond ik het wel bijzonder dat transities aangaan, ook en vooral persoonlijke, ook iets te maken heeft met angsten overwinnen. Om te beginnen de angst dat iets niet kan slagen.
Opbouw en boodschap zijn helder. Fijne toevoeging aan het boek is dat de auteur uitkomt dat hij een activistische wetenschapper is en dat hij zijn persoonlijke verhaal vertelt hoe hij hiertoe is gekomen. Dat maakt dat je de soms ongenuanceerde uitspraken voor lief neemt. Ik vind het namelijk soms net iets te stellig opgeschreven waarvan ik soms de onderbouwing mis. Vooral wanneer het gaat om de omschrijvingen van bedrijven en het gevaar dat het dan doet denken aan stereotypen. Verder fijn om met dit boek te reflecteren op zowel verleden, heden en toekomst.
Ik vond het een super interessant boek over de transformatietijd waarin we leven. Jan Rotmans geeft een goed beeld van veranderingsprocessen en hoe je echt een omwenteling kunt maken door volledig anders te denken. Hij legt heel treffend uit hoe zo'n proces werkt, zowel bij het individu als in organisaties en de maatschappij. Heel herkenbaar en helder verhaal over deze bijzondere tijd!