What do you think?
Rate this book
Global Burnout
Available for the first time in English and freshly adapted as the acclaimed documentary Burning Out, Pascal Chabot's polemic treatise - Global Burnout - takes the phenomenon we call burnout as not just an individual problem that affects a few exhausted people, but rather 'a disease of civilization', connected to concepts of progress, technology, and desire, which are the hallmarks of this era of experimentation.
First analysing the archaeology of the concept, Chabot distinguishes three main types of burnout: the first, specific to professions who help others, appears to be the exhaustion of their humanism; the second, a trouble of adaptation and perfectionism; and the third, which is a consequence of the struggle for recognition. The philosophical implications of each of these three states is identified, allowing Chabot to buck the trend towards a negative, nearly fatalistic outlook, something not surprising considering the intrinsic gravity of the subject matter. An excellent story teller as well as an adequate elaborater of complex theories, Chabot's Global Burnout presents an introduction to the topic and therapy for the modern reader.
First analysing the archaeology of the concept, Chabot distinguishes three main types of burnout: the first, specific to professions who help others, appears to be the exhaustion of their humanism; the second, a trouble of adaptation and perfectionism; and the third, which is a consequence of the struggle for recognition. The philosophical implications of each of these three states is identified, allowing Chabot to buck the trend towards a negative, nearly fatalistic outlook, something not surprising considering the intrinsic gravity of the subject matter. An excellent story teller as well as an adequate elaborater of complex theories, Chabot's Global Burnout presents an introduction to the topic and therapy for the modern reader.
144 pages, Hardcover
First published January 9, 2013
6 people are currently reading
118 people want to read
About the author
Pascal Chabot
21 books9 followersPascal Chabot (né en 1973) est philosophe, conférencier et enseignant belge. Il enseigne la philosophie et les théories de la communication à l’IHECS (Institut des Hautes Etudes des Communications Sociales) à Bruxelles.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
November 19, 2018
Een interessante insteek in de verklaring en aanpak van burn-out. Fijn ook om het fenomeen vanuit een filosofische blik te bekijken en zo de nadruk te leggen op het verschil tussen doel en middel, de link met andere disciplines (sociologie, psychologie, …)
Ook de strijd die geduid wordt- de strijd als mens tussen het Intuïtieve en het normatieve evenwicht- is iets wat ik herken, bij mezelf, op mijn werkplek en in mijn praktijk.
Enige 'tegenvaller' is dat je soms wel 'leest'/'aanvoelt' dat het vertaald is uit het Frans
Aanrader!
http://www.generationbalance.be/uncat...
Ook de strijd die geduid wordt- de strijd als mens tussen het Intuïtieve en het normatieve evenwicht- is iets wat ik herken, bij mezelf, op mijn werkplek en in mijn praktijk.
Enige 'tegenvaller' is dat je soms wel 'leest'/'aanvoelt' dat het vertaald is uit het Frans
Aanrader!
http://www.generationbalance.be/uncat...
September 9, 2019
Dit boek staat qua niveau mijlen boven de 'pop'-psychologische bla bla die je in de meeste boeken over burn-out vindt. Neen, het boek heeft geen stappenplan om burn-out te vermijden, maar geeft met zeer grondige kennis van zaken een zinvol perspectief aan deze 'spiegelziekte'. Schitterende vertaling van Daan Bronkhorst.
December 12, 2020
Omdat er naast psychologie en sociologie ook een hele portie filosofie aan te pas komt. Benieuwd of het aandeel van moederschap vooral de vermoeidheid betreft zoals de schrijver doet uitschijnen, of een verandering aan perspectief en prioriteiten. Eens iemands ouder wil je niet meer terug betutteld worden. Gesoigneerd tot daaraan toe.
November 22, 2024
« Dans un monde ou l’on attend de l’individu qu’il dépense l’argent qu’il n’a pas pour acheter des choses dont il n’a pas besoin afin d’épater des gens qu’il n’aime pas, la boulimie semble partout, le sens nulle part. L’excès de travail des uns répond à la frénésie de consommation des autres, suscitée par la voracité financière des troisièmes »
January 7, 2021
Dat burn-out iets is met stress en oververmoeidheid dat wist ik wel maar dat het ook een filosofisch vraagstuk is, was nieuw voor mij.
Het boek begint goed met een motto: “Voor hen die beschouwen.” I like.
Chabot stelt dat tegenwoordig veel mensen - in rijke landen, voeg ik eraan toe - werken vanuit ijdelheid en voor geld, in tegenstelling tot liefde en geloof - of noodzaak, voeg ik eraan toe -. Dit heeft in de decennia vanaf WO2 een kloof tussen rijk en arm laten ontstaan, met een kleine elite rijken en superrijken, internationale nomaden die zich zelfs niet meer vebonden voelen aan een samenleving en zich aan elke verantwoordelijk onttrekken behalve aan die voor eigen vermogen en macht. We hebben in januari 2021 met de dramatische tweespalt in de USA kunnen zien waar die kloof in de samenleving toe kan leiden: populisme dat grens aan fascisme. Dat is waar het techno-kapitalisme mensen brengt, en burn-out dus.
Samenvatting voor mezelf geschreven: is één grote spoiler
Beroepsmatige uitputting
“De burn-out is niet alleen een probleem van individuen. De burn-out staat in nauwe relatie tot de vooruitgang en de technologie, tot gedrag en behoeften die karakteristiek zijn voor onze tijd.” Aha, vandaar de aandacht vanuit de filosofie. Volgens Chabot zijn mensen die een burn-out krijgen “(...) trouwe aanhangers van de waarden van de eenentwintigste eeuw. (...) Door hun noeste arbeid, meer dan veertig uur per werk, kan het systeem blijven bestaan. Toch zijn zij het die het tegen datzelfde systeem afleggen.” Chabot spreekt van alom geldende techno-kapitalistische logica: “We speuren voortdurend naar mogelijkheden om alles wat groeit en bloeit winstgevend te maken.” Chabot heeft een mooie vertaling van burn-out: beroepsmatige uitputting.
Leerschool
“De machines en apparaten zijn minder autonoom dan de handleidingen deden geloven, want in werkelijkheid hebben ze ons nodig. We worden opgeëist door de computers die voor ons het rekenwerk zouden moeten doen maar die ons in werkelijkheid dwingen tien uur per dag voor een scherm te zitten.” Volgens Chabot verdient het werk, de arbeid, het om verdedigd te worden, omdat samen werken een leerschool is voor vele manieren waarop mensen kunnen samenleven.
Goede ideeën in mooie taal
“Het menselijk lichaam is slim. Het kent onze behoeften beter dan onze psyche met haar oogkleppen.”
“Geen enkel systeem is aanvaardbaar als het die grenzen (van de mens, red.) rücksichtslos overschrijdt of als het ons een rad voor ogen draait met geen andere bedoeling dan ons nog verder uit te buiten.”
“Het humanisme moet de economische en technische logica weer op het tweede plan zetten. Want zo kan die logica weer in dienst staan van doelstellingen die interessanter, milder en van grotere betekenis zijn.”
Verslaving aan te veel
“Burn-out is een ziekte van ‘te veel’, net zoals verslaving. Net als bij de workaholic is er een evenwicht verstoord. Een bepaalde menselijke activiteit is overheersend en verslavend geworden, heeft het psycho-fysieke systeem als het ware in brand gestoken.” BO heeft drie dimensies:
- Uitputting als reactie op stress, niet in staat om te ontspannen en te herstellen;
- Depersonalisatie met cynisme als uiting. Afstandelijke houding jegens collega’s en werk wegens verlies van de illusie dat werk (zelf)waardering oplevert;
- Inefficiëntie, alles lijkt moeizaam, indiv verliest vertrouwen in zichzelf.
Sociaal
BO heeft naast individuele ook sociale oorzaken: kwaliteit en kwantiteit van werk, onzekerheid, verlies van controle, gevoel van onrecht, achterblijvende beloning.
BO is de kwaal van hen die geloven in het systeem, van gelovigen; een geloofscrisis, wanhoop van degenen die hoop koesterden. “Want in burn-out moet de rijkdom van een sterke band van het individu met zijn werk wijken voor de enorme leegte van het verlies van betekenis.”
Atheïsme
Luiheid is de vlucht voor de inspanning. BO treft juist degenen die hard werken; het is een aantasting van de werkende met het bedrijf. Zoals de gelovige van zijn geloof valt: genoeg hebben van werk in een samenleving die dat werk verafgoodt. In de theologie heet BO ‘acedia’: verlies van enthousiasme, vuur, geloof; de kerk vreest het kille denken uit angst voor atheïsme. “De BO brengt de nieuwe atheïsten van het techno-kapitalisme voort.”
Tegenwoordig werken veel mensen in rijke landen vanuit ijdelheid en voor geld, in tegenstelling tot liefde en geloof. Dit heeft in de decennia vanaf WO2 een kloof tussen rijk en arm, met een kleine elite rijken en superrijken, internationale nomaden die zich zelfs niet meer vebonden voelen aan een samenleving en zich aan elke verantwoordelijk onttrekken behalve aan die voor eigen vermogen en macht. We hebben in januari 2021 met de dramatische tweespalt in de USA kunnen zien waar die kloof in de samenleving toe kan leiden: populisme dat grens aan fascisme. Dat is waar het techno-kapitalisme mensen brengt, en burn-out dus.
Metamorfose
BO verwijst naar metamorfose en catharsis. “Het individu is in oorlog met de illusies, overtuigingen, en dominante waarden waaraan hij niet langer wil vasthouden. (...) Uitputting en verlies van vertrouwen resulteren, naar ze (mensen op zoek naar een meer authentiek bestaan, red.) hopen, in een uiteindelijke metamorfose.”
BO door drie fundamentele oorzaken:
- Perfectionisme
- Uitputting van het humanisme, depersonalisatie
- Race om erkenning
Aanpassen
Mens is bij uitstek geschikt om zich aan te passen. Meestal doet hij dat tijdelijk om daarna de omgeving aan hemzelf aan te passen (vanuit behoefte aan zelfverwezenlijking, dienen van hogere doelen). Mensen passen zich dus aan aan omstandigheden vanwege hogere doelen - aanpassen is functioneel, geen doel op zich. Bij BO is er spake van aanpassing as such, zonder het dienen van een hoger doel. “Het toppunt van leegheid is dat je je altijd aanpast zonder ooit jezelf te worden. Of anders gezegd: dat je altijd werkt voor de middelen en nooit voor het doel.”
Tijd en aanpassen
Ons meest waardevolle bezit is tijd. Tijd is in onze samenleving een dwangbuis geworden vol aanpassing: deadlines, werkschema’s agenda’s met afspraken, dienstregelingen, files; tijd als hulpbron om uit te putten, tijd van velen ondergeschikt aan geld voor enkelen. Terwijl genieten in rust van tijd een van de grootste kansen voor intimiteit met jezelf en de wereld is: temps vécu, geleefde tijd, versus tijd als een stramien waarop levens worden geborduurd.
Eindeloos heeft twee betekenissen: (1) zonder limiet, (2) zonder doel. Dit kun je zien in modern werk, en in consumptie en technologie. Overal boulimia, nergens zingeving. De mens is variabel en veranderlijk, niet gespecialiseerd zoals een machine. Volgens Chabot is aanpassing omwille van de aanpassing (mens als machine) absurd; de richting die we op moeten is succesvolle aanpassing gericht op zelfverwerkelijking.
Anderen veranderen
Meest BO-gevoelig zijn beroepen die gericht zijn op het veranderen van andere mensen via de menselijke relatie: onderwijs, zorg en politiek. De ander weigert te veranderen, soms is zich verzetten onderdeel van de verandering. Dit leidt tot frustratie en twijfel bij de helper.
Een nieuw pact
Chabot ziet twee vormen van vooruitgang:
- Utilitair: nuttige technologische ontwikkelingen die exponentieel voortborduren op vorige;
- Subtiel: verfijning van de mens, opvoeding, hoe die leeft en voor zichzelf zorgt, zijn neurosen beteugelt en zich overgeeft aan vreugde. De mens leert niet exponentieel maar door tijd te besteden, door ervaring; elke mens begint weer van voor af aan.
De helpende beroepen helpen mensen om te bestaan, in hun subtiele vooruitgang. Terwijl de samenleving verrukt is over de nuttige vooruitgang, het materialisme. Onze tijd heeft ongeduld met het menselijke tekort, de condition humaine. Hulpenden verdienen veel minder dan de mensen die werken aan utilitaire vooruitgang.
Chabot pleit voor een nieuw pact tussen het machtige (utilitaire) en her fragiele (subtiele), om de mensheid te beschermen tegen zijn zelfvernietigend potentieel, omdat de subtiele ontwikkeling juist de grondslag is van vrijheid en groei van de mens.
Erkenning
“Mét het salaris is erkenning de meest begeerde beloning in de wereld van het werk. Bij burn-out gaat het vaak om klachten over het uitblijven van erkenning.” Door erkenning kan het lijden in plezier veranderen door het betekenis te geven. Erkenning heeft twee vormen:
- Bruikbaarheidsoordelen: betrekking op het concrete resultaat. Meest waardevol als ze komen van ‘peers’.
- Schoonheidsoordelen: ‘mooi werk’, oorspronkelijk voor ambacht nu ook in technologie.
Chabot haalt Hannah Arendt aan die onderscheid maakt tussen arbeid (labor, repetitief en functioneel) en werk / oeuvre (work, creatieve expressie van het subject), waarbij het eerste ondergeschikt is aan het tweede. Volgens Chabot is dit snobistisch en incorrect: “Het onderscheid tussen arbeid en werk bestaat niet. Wat telt is de kwaliteit van de persoonlijke, subjectieve investering.”
Bij BO lukt de transformatie van lijden naar plezier niet; het individu raakt dubbel uitgeput, door het werk en de zinloosheid ervan. Twee oorzaken:
- Psyche van de persoon: te hard voor jezelf, niet in staat tot genieten.
- Gevoelloosheid van leidinggevenden: teveel met zichzelf bezig, zelfbescherming door de hiërarchische relatie.
Managementstrategieën van angst en intimidatie zijn wreed.
Filosofische kritiek op erkenning
Nietzsche: een sterke aristocratische geest hoeft zich niet te onderwerpen aan de mening van anderen over hem; afwachten hoe anderen hem beoordelen is de ethiek van slaven.
Alex Honneth: erkenning kan een ideologisch wapen zijn om mensen via vleierij te onderwerpen en ontberingen te aanvaarden. Dan is erkenning niet emanciperend. Strategische erkenning bestaat alleen uit beloftes.
Chabot: moderne erkenning op social media is kitsch, onecht, ingegeven door belangen. Die vormen van erkenning depersonaliseren: doen-alsof om te worden gezien, gerust gesteld te worden en te flatteren.
Vrouwen
Volgens Chabot zijn actieve vrouwen extra gevoelig voor BO omdat vrouwen meer dan mannen voor de kinderen zorgen. Zij moeten zich aanpassen aan het ritme van de kinderen en voelen schuldgevoel dat ze niet meer tijd aan werk kunnen besteden. Chabot spreekt over “vrouwelijk perfectionisme” als een “dual mind”: perfectionistisch én onzeker.
De witte technoloog is de huidige standaard van intelligentie. De instrumentele rede is een construct van dominante mannen. Het resulteert in “(...) een grote ernst die als een betonlaag op de planeet ligt.” De strengheid van mannen met verantwoordelijkheid kan wreed zijn en hun desinteresse besmettelijk.
Wat ik vreemd vind is dat Chabot uitgebreid ingaat op moederschap en geen woord weidt aan vaderschap. Natuurlijk kan alleen de vrouw het kind dragen en baren, maar vanaf de geboorte lopen moeder- en vaderschap parallel. Ik denk dat het ‘unieke moederschap’ een mythe is; vaderschap is even uniek. Chabot spreekt over ‘vrouwelijke burn-out’ en hij haalt psychologe Guéritault aan die zelfs spreekt van ‘moederlijke burn-out’. Ik denk eerder dat het te onderzoeken issue is of we moeder- en vaderschap gelijkwaardig behandelen in relatie tot werk.
Beschavingsziekte
“De ziektes van de beschaving zijn ‘spiegelstoornissen’ die reflecteren wat te moeilijk is om te accepteren.”
“Wat de depressie betreft, die is geen ziekte van de beschaving. Ze weerspiegelt niets, ze lijkt vooral op een tragische bodemloze put. (...) Depressie kan toeslaan bij iedereen zonder onderscheid, terwijl burn-out gekoppeld is aan een context van werk.”
“De term ‘beschavingsziekte’ drukt soms uit dat de beschaving ziek is, soms dat men ziek is van de beschaving.” Toevoeging vanuit de filosofie: de relatie tussen het individu en de samenleving, hun interactie.
Vuur
Over de metafoor van het vuur: “De passie verwarmt, maar kan ook verzengen. Een beetje licht verlicht, te veel helderheid verblindt.”
De tegenstelling tussen de gepassioneerde werker en het kille systeem is als vuur en ijs.
Evenwicht en pact
Evenwicht: “Wij houden ons niet bezig met het vreemde wonder dat lopen is, behalve als we een been breken.” Twee soorten evenwicht:
- Intuïtief: komt voort uit het lichaam, op zoek naar het midden tussen teveel en te weinig (eten, activiteit, slaap, temperatuur); door yoga, sport of luieren krijgen er voeling met het intuïtief evenwicht van het lichaam;
- Normatief: respecteren van normen die door anderen zijn opgesteld; soms moeten we indiv intuïties laten wijken voor collectieve normen.
Tweestrijd: mens streeft naar trouw aan zichzelf en aan samenleving met andere doelstellingen. Beschavingsziektes ontstaan als de intuïtie en de norm sterk uit elkaar groeien.
Hierdoor hebben we behoefte aan een nieuw pact, een technologisch contract om mens en biosfeer te beschermen. “Dat contract houdt in dat de ontwikkelingslogica ten dienste van mensen miet staan en zich verre miet houden van geweld. Door maatschappelijke contracten hebben we de wetten gekregen die er in grote delen van de wereld voor zorgen dat mensen in relatieve vrede en zekerheid kunnen leven. Een postmodern contract met de techniek moet helpen onze toekomst veilig te stellen. Het kan ervoor zorgen dat de onevenredigheid van onze middelen ons geen schade berokkent. En dat we beschikken over de vrije tijd, de ontspanning en de rust die nodig is voor alle kunst, alle filosofie en alle beschouwing.”
Beperkingen
Zoals de meeste filosofische verhandelingen heeft ook deze beperkingen die de schrijver met eloquentie probeert onzichtbaar te maken; filosofen zijn nu eenmaal taalwerkers, goed in taal dus, zoals sekswerkers waarschijnlijk goed zijn in seks, maar dat wil niet zeggen dat je met ze in zee wilt gaan...
- Chabot poneert en generaliseert. Dat mag, maar zijn stellingen gaan niet op voor iedereen. Misschien bedoelt hij de meerderheid van de mensen, of specifieke groepen, of soms het ene en soms het andere, maar dat zegt hij niet.
- Chabot poneert boud, niet altijd terecht: “Waar denken leidinggevenden van multinationals aan tijdens hun dagelijkse vergaderingen? Aan lopende dossiers, dividenden, herstructureringen en ontslagen.” Dat is wel erg eenzijdig gesteld. Wsl vergaderen zij ook over investeringen in groei, over kwaliteit van producten en dienstverlening voor klanten, over het verbeteren van de relaties met afnemers, over medewerkertevredenheid, over vervanging van verouderde technologie etc etc etc... Tevens stelt Chabot dat vergaderingen onderbrekingen zijn van “normale activiteiten”, ze reducerend tot abnormale activiteiten. Welaan monsieur Chabot, bezoekt u eens een bedrijf; vergaderen is daar een normale activiteit, voor leidinggevenden zelfs een hoofdactiviteit, het is één van de hoofdvormen waarmee in kantoren wordt samengewerkt en informatie wordt gedeeld (voor fysiek werk in fabrieken en buitenwerk geldt dit minder natuurlijk). En kijkt u eens naar de politiek, democratische landen worden bestuurd met vergaderingen (van regeringen en controlerende kamers)...
- Zijn betoog lijkt vooral van toepassing op westerse geïndustrialiseerde samenlevingen terwijl hij spreekt over de wereld, de planeet alsof hij universele waarheden verkondigt. Op het platteland in India denken ze er misschien heel anders over.
- Chabot is kritisch over verlichtingsdenkers uit de jaren 60, maar poneert zijn kritiek op dezelfde wijze als die denkers destijds hun optimisme - waarom zou de visie van Chabot wél waar zijn?
- Af en toe verwijst Chabot naar de religieuze wereld waar mensen als tegenpool van het bedrijfsleven zouden werken vanuit liefde en geloof; maar is meneer Chabot dan zo naïef om over het hoofd te zien dat ook in de kerk volop ruimte is voor ijdelheid, ijverzucht en meritocratie?
- Ook Chabot, met zijn mooie passages, valt ten prooi aan het filosofensyndroom: taal om de taal: “Dat de betekenis wellicht te vinden is in het succesvol heen en weer gaan tussen enerzijds de inspanningen om je te integreren in de omgeving, en anderzijds de beschouwende blik op de wereld waarin het subject scheppend werkzaam is, met voldoening en sereniteit.” Het lijkt net alsof hier iets staat dat relevantie heeft in de werkelijkheid, maar of dat echt zo is???
- Chabot vergroot vrouw - man verschillen uit. De man is instrumenteel, ernstig en wreed, de vrouw is geestkrachtig, heeft mededogen en is fantasierijk. Dit zou ook een onderscheid kunnen zijn tussen extraverte en introverte mensen, of tussen gradaties van dominantie (bovengedrag versus ondergedrag in de psychologie). Kortom, hanteert Chabot wel het juiste criterium?
Het boek begint goed met een motto: “Voor hen die beschouwen.” I like.
Chabot stelt dat tegenwoordig veel mensen - in rijke landen, voeg ik eraan toe - werken vanuit ijdelheid en voor geld, in tegenstelling tot liefde en geloof - of noodzaak, voeg ik eraan toe -. Dit heeft in de decennia vanaf WO2 een kloof tussen rijk en arm laten ontstaan, met een kleine elite rijken en superrijken, internationale nomaden die zich zelfs niet meer vebonden voelen aan een samenleving en zich aan elke verantwoordelijk onttrekken behalve aan die voor eigen vermogen en macht. We hebben in januari 2021 met de dramatische tweespalt in de USA kunnen zien waar die kloof in de samenleving toe kan leiden: populisme dat grens aan fascisme. Dat is waar het techno-kapitalisme mensen brengt, en burn-out dus.
Samenvatting voor mezelf geschreven: is één grote spoiler
Beroepsmatige uitputting
“De burn-out is niet alleen een probleem van individuen. De burn-out staat in nauwe relatie tot de vooruitgang en de technologie, tot gedrag en behoeften die karakteristiek zijn voor onze tijd.” Aha, vandaar de aandacht vanuit de filosofie. Volgens Chabot zijn mensen die een burn-out krijgen “(...) trouwe aanhangers van de waarden van de eenentwintigste eeuw. (...) Door hun noeste arbeid, meer dan veertig uur per werk, kan het systeem blijven bestaan. Toch zijn zij het die het tegen datzelfde systeem afleggen.” Chabot spreekt van alom geldende techno-kapitalistische logica: “We speuren voortdurend naar mogelijkheden om alles wat groeit en bloeit winstgevend te maken.” Chabot heeft een mooie vertaling van burn-out: beroepsmatige uitputting.
Leerschool
“De machines en apparaten zijn minder autonoom dan de handleidingen deden geloven, want in werkelijkheid hebben ze ons nodig. We worden opgeëist door de computers die voor ons het rekenwerk zouden moeten doen maar die ons in werkelijkheid dwingen tien uur per dag voor een scherm te zitten.” Volgens Chabot verdient het werk, de arbeid, het om verdedigd te worden, omdat samen werken een leerschool is voor vele manieren waarop mensen kunnen samenleven.
Goede ideeën in mooie taal
“Het menselijk lichaam is slim. Het kent onze behoeften beter dan onze psyche met haar oogkleppen.”
“Geen enkel systeem is aanvaardbaar als het die grenzen (van de mens, red.) rücksichtslos overschrijdt of als het ons een rad voor ogen draait met geen andere bedoeling dan ons nog verder uit te buiten.”
“Het humanisme moet de economische en technische logica weer op het tweede plan zetten. Want zo kan die logica weer in dienst staan van doelstellingen die interessanter, milder en van grotere betekenis zijn.”
Verslaving aan te veel
“Burn-out is een ziekte van ‘te veel’, net zoals verslaving. Net als bij de workaholic is er een evenwicht verstoord. Een bepaalde menselijke activiteit is overheersend en verslavend geworden, heeft het psycho-fysieke systeem als het ware in brand gestoken.” BO heeft drie dimensies:
- Uitputting als reactie op stress, niet in staat om te ontspannen en te herstellen;
- Depersonalisatie met cynisme als uiting. Afstandelijke houding jegens collega’s en werk wegens verlies van de illusie dat werk (zelf)waardering oplevert;
- Inefficiëntie, alles lijkt moeizaam, indiv verliest vertrouwen in zichzelf.
Sociaal
BO heeft naast individuele ook sociale oorzaken: kwaliteit en kwantiteit van werk, onzekerheid, verlies van controle, gevoel van onrecht, achterblijvende beloning.
BO is de kwaal van hen die geloven in het systeem, van gelovigen; een geloofscrisis, wanhoop van degenen die hoop koesterden. “Want in burn-out moet de rijkdom van een sterke band van het individu met zijn werk wijken voor de enorme leegte van het verlies van betekenis.”
Atheïsme
Luiheid is de vlucht voor de inspanning. BO treft juist degenen die hard werken; het is een aantasting van de werkende met het bedrijf. Zoals de gelovige van zijn geloof valt: genoeg hebben van werk in een samenleving die dat werk verafgoodt. In de theologie heet BO ‘acedia’: verlies van enthousiasme, vuur, geloof; de kerk vreest het kille denken uit angst voor atheïsme. “De BO brengt de nieuwe atheïsten van het techno-kapitalisme voort.”
Tegenwoordig werken veel mensen in rijke landen vanuit ijdelheid en voor geld, in tegenstelling tot liefde en geloof. Dit heeft in de decennia vanaf WO2 een kloof tussen rijk en arm, met een kleine elite rijken en superrijken, internationale nomaden die zich zelfs niet meer vebonden voelen aan een samenleving en zich aan elke verantwoordelijk onttrekken behalve aan die voor eigen vermogen en macht. We hebben in januari 2021 met de dramatische tweespalt in de USA kunnen zien waar die kloof in de samenleving toe kan leiden: populisme dat grens aan fascisme. Dat is waar het techno-kapitalisme mensen brengt, en burn-out dus.
Metamorfose
BO verwijst naar metamorfose en catharsis. “Het individu is in oorlog met de illusies, overtuigingen, en dominante waarden waaraan hij niet langer wil vasthouden. (...) Uitputting en verlies van vertrouwen resulteren, naar ze (mensen op zoek naar een meer authentiek bestaan, red.) hopen, in een uiteindelijke metamorfose.”
BO door drie fundamentele oorzaken:
- Perfectionisme
- Uitputting van het humanisme, depersonalisatie
- Race om erkenning
Aanpassen
Mens is bij uitstek geschikt om zich aan te passen. Meestal doet hij dat tijdelijk om daarna de omgeving aan hemzelf aan te passen (vanuit behoefte aan zelfverwezenlijking, dienen van hogere doelen). Mensen passen zich dus aan aan omstandigheden vanwege hogere doelen - aanpassen is functioneel, geen doel op zich. Bij BO is er spake van aanpassing as such, zonder het dienen van een hoger doel. “Het toppunt van leegheid is dat je je altijd aanpast zonder ooit jezelf te worden. Of anders gezegd: dat je altijd werkt voor de middelen en nooit voor het doel.”
Tijd en aanpassen
Ons meest waardevolle bezit is tijd. Tijd is in onze samenleving een dwangbuis geworden vol aanpassing: deadlines, werkschema’s agenda’s met afspraken, dienstregelingen, files; tijd als hulpbron om uit te putten, tijd van velen ondergeschikt aan geld voor enkelen. Terwijl genieten in rust van tijd een van de grootste kansen voor intimiteit met jezelf en de wereld is: temps vécu, geleefde tijd, versus tijd als een stramien waarop levens worden geborduurd.
Eindeloos heeft twee betekenissen: (1) zonder limiet, (2) zonder doel. Dit kun je zien in modern werk, en in consumptie en technologie. Overal boulimia, nergens zingeving. De mens is variabel en veranderlijk, niet gespecialiseerd zoals een machine. Volgens Chabot is aanpassing omwille van de aanpassing (mens als machine) absurd; de richting die we op moeten is succesvolle aanpassing gericht op zelfverwerkelijking.
Anderen veranderen
Meest BO-gevoelig zijn beroepen die gericht zijn op het veranderen van andere mensen via de menselijke relatie: onderwijs, zorg en politiek. De ander weigert te veranderen, soms is zich verzetten onderdeel van de verandering. Dit leidt tot frustratie en twijfel bij de helper.
Een nieuw pact
Chabot ziet twee vormen van vooruitgang:
- Utilitair: nuttige technologische ontwikkelingen die exponentieel voortborduren op vorige;
- Subtiel: verfijning van de mens, opvoeding, hoe die leeft en voor zichzelf zorgt, zijn neurosen beteugelt en zich overgeeft aan vreugde. De mens leert niet exponentieel maar door tijd te besteden, door ervaring; elke mens begint weer van voor af aan.
De helpende beroepen helpen mensen om te bestaan, in hun subtiele vooruitgang. Terwijl de samenleving verrukt is over de nuttige vooruitgang, het materialisme. Onze tijd heeft ongeduld met het menselijke tekort, de condition humaine. Hulpenden verdienen veel minder dan de mensen die werken aan utilitaire vooruitgang.
Chabot pleit voor een nieuw pact tussen het machtige (utilitaire) en her fragiele (subtiele), om de mensheid te beschermen tegen zijn zelfvernietigend potentieel, omdat de subtiele ontwikkeling juist de grondslag is van vrijheid en groei van de mens.
Erkenning
“Mét het salaris is erkenning de meest begeerde beloning in de wereld van het werk. Bij burn-out gaat het vaak om klachten over het uitblijven van erkenning.” Door erkenning kan het lijden in plezier veranderen door het betekenis te geven. Erkenning heeft twee vormen:
- Bruikbaarheidsoordelen: betrekking op het concrete resultaat. Meest waardevol als ze komen van ‘peers’.
- Schoonheidsoordelen: ‘mooi werk’, oorspronkelijk voor ambacht nu ook in technologie.
Chabot haalt Hannah Arendt aan die onderscheid maakt tussen arbeid (labor, repetitief en functioneel) en werk / oeuvre (work, creatieve expressie van het subject), waarbij het eerste ondergeschikt is aan het tweede. Volgens Chabot is dit snobistisch en incorrect: “Het onderscheid tussen arbeid en werk bestaat niet. Wat telt is de kwaliteit van de persoonlijke, subjectieve investering.”
Bij BO lukt de transformatie van lijden naar plezier niet; het individu raakt dubbel uitgeput, door het werk en de zinloosheid ervan. Twee oorzaken:
- Psyche van de persoon: te hard voor jezelf, niet in staat tot genieten.
- Gevoelloosheid van leidinggevenden: teveel met zichzelf bezig, zelfbescherming door de hiërarchische relatie.
Managementstrategieën van angst en intimidatie zijn wreed.
Filosofische kritiek op erkenning
Nietzsche: een sterke aristocratische geest hoeft zich niet te onderwerpen aan de mening van anderen over hem; afwachten hoe anderen hem beoordelen is de ethiek van slaven.
Alex Honneth: erkenning kan een ideologisch wapen zijn om mensen via vleierij te onderwerpen en ontberingen te aanvaarden. Dan is erkenning niet emanciperend. Strategische erkenning bestaat alleen uit beloftes.
Chabot: moderne erkenning op social media is kitsch, onecht, ingegeven door belangen. Die vormen van erkenning depersonaliseren: doen-alsof om te worden gezien, gerust gesteld te worden en te flatteren.
Vrouwen
Volgens Chabot zijn actieve vrouwen extra gevoelig voor BO omdat vrouwen meer dan mannen voor de kinderen zorgen. Zij moeten zich aanpassen aan het ritme van de kinderen en voelen schuldgevoel dat ze niet meer tijd aan werk kunnen besteden. Chabot spreekt over “vrouwelijk perfectionisme” als een “dual mind”: perfectionistisch én onzeker.
De witte technoloog is de huidige standaard van intelligentie. De instrumentele rede is een construct van dominante mannen. Het resulteert in “(...) een grote ernst die als een betonlaag op de planeet ligt.” De strengheid van mannen met verantwoordelijkheid kan wreed zijn en hun desinteresse besmettelijk.
Wat ik vreemd vind is dat Chabot uitgebreid ingaat op moederschap en geen woord weidt aan vaderschap. Natuurlijk kan alleen de vrouw het kind dragen en baren, maar vanaf de geboorte lopen moeder- en vaderschap parallel. Ik denk dat het ‘unieke moederschap’ een mythe is; vaderschap is even uniek. Chabot spreekt over ‘vrouwelijke burn-out’ en hij haalt psychologe Guéritault aan die zelfs spreekt van ‘moederlijke burn-out’. Ik denk eerder dat het te onderzoeken issue is of we moeder- en vaderschap gelijkwaardig behandelen in relatie tot werk.
Beschavingsziekte
“De ziektes van de beschaving zijn ‘spiegelstoornissen’ die reflecteren wat te moeilijk is om te accepteren.”
“Wat de depressie betreft, die is geen ziekte van de beschaving. Ze weerspiegelt niets, ze lijkt vooral op een tragische bodemloze put. (...) Depressie kan toeslaan bij iedereen zonder onderscheid, terwijl burn-out gekoppeld is aan een context van werk.”
“De term ‘beschavingsziekte’ drukt soms uit dat de beschaving ziek is, soms dat men ziek is van de beschaving.” Toevoeging vanuit de filosofie: de relatie tussen het individu en de samenleving, hun interactie.
Vuur
Over de metafoor van het vuur: “De passie verwarmt, maar kan ook verzengen. Een beetje licht verlicht, te veel helderheid verblindt.”
De tegenstelling tussen de gepassioneerde werker en het kille systeem is als vuur en ijs.
Evenwicht en pact
Evenwicht: “Wij houden ons niet bezig met het vreemde wonder dat lopen is, behalve als we een been breken.” Twee soorten evenwicht:
- Intuïtief: komt voort uit het lichaam, op zoek naar het midden tussen teveel en te weinig (eten, activiteit, slaap, temperatuur); door yoga, sport of luieren krijgen er voeling met het intuïtief evenwicht van het lichaam;
- Normatief: respecteren van normen die door anderen zijn opgesteld; soms moeten we indiv intuïties laten wijken voor collectieve normen.
Tweestrijd: mens streeft naar trouw aan zichzelf en aan samenleving met andere doelstellingen. Beschavingsziektes ontstaan als de intuïtie en de norm sterk uit elkaar groeien.
Hierdoor hebben we behoefte aan een nieuw pact, een technologisch contract om mens en biosfeer te beschermen. “Dat contract houdt in dat de ontwikkelingslogica ten dienste van mensen miet staan en zich verre miet houden van geweld. Door maatschappelijke contracten hebben we de wetten gekregen die er in grote delen van de wereld voor zorgen dat mensen in relatieve vrede en zekerheid kunnen leven. Een postmodern contract met de techniek moet helpen onze toekomst veilig te stellen. Het kan ervoor zorgen dat de onevenredigheid van onze middelen ons geen schade berokkent. En dat we beschikken over de vrije tijd, de ontspanning en de rust die nodig is voor alle kunst, alle filosofie en alle beschouwing.”
Beperkingen
Zoals de meeste filosofische verhandelingen heeft ook deze beperkingen die de schrijver met eloquentie probeert onzichtbaar te maken; filosofen zijn nu eenmaal taalwerkers, goed in taal dus, zoals sekswerkers waarschijnlijk goed zijn in seks, maar dat wil niet zeggen dat je met ze in zee wilt gaan...
- Chabot poneert en generaliseert. Dat mag, maar zijn stellingen gaan niet op voor iedereen. Misschien bedoelt hij de meerderheid van de mensen, of specifieke groepen, of soms het ene en soms het andere, maar dat zegt hij niet.
- Chabot poneert boud, niet altijd terecht: “Waar denken leidinggevenden van multinationals aan tijdens hun dagelijkse vergaderingen? Aan lopende dossiers, dividenden, herstructureringen en ontslagen.” Dat is wel erg eenzijdig gesteld. Wsl vergaderen zij ook over investeringen in groei, over kwaliteit van producten en dienstverlening voor klanten, over het verbeteren van de relaties met afnemers, over medewerkertevredenheid, over vervanging van verouderde technologie etc etc etc... Tevens stelt Chabot dat vergaderingen onderbrekingen zijn van “normale activiteiten”, ze reducerend tot abnormale activiteiten. Welaan monsieur Chabot, bezoekt u eens een bedrijf; vergaderen is daar een normale activiteit, voor leidinggevenden zelfs een hoofdactiviteit, het is één van de hoofdvormen waarmee in kantoren wordt samengewerkt en informatie wordt gedeeld (voor fysiek werk in fabrieken en buitenwerk geldt dit minder natuurlijk). En kijkt u eens naar de politiek, democratische landen worden bestuurd met vergaderingen (van regeringen en controlerende kamers)...
- Zijn betoog lijkt vooral van toepassing op westerse geïndustrialiseerde samenlevingen terwijl hij spreekt over de wereld, de planeet alsof hij universele waarheden verkondigt. Op het platteland in India denken ze er misschien heel anders over.
- Chabot is kritisch over verlichtingsdenkers uit de jaren 60, maar poneert zijn kritiek op dezelfde wijze als die denkers destijds hun optimisme - waarom zou de visie van Chabot wél waar zijn?
- Af en toe verwijst Chabot naar de religieuze wereld waar mensen als tegenpool van het bedrijfsleven zouden werken vanuit liefde en geloof; maar is meneer Chabot dan zo naïef om over het hoofd te zien dat ook in de kerk volop ruimte is voor ijdelheid, ijverzucht en meritocratie?
- Ook Chabot, met zijn mooie passages, valt ten prooi aan het filosofensyndroom: taal om de taal: “Dat de betekenis wellicht te vinden is in het succesvol heen en weer gaan tussen enerzijds de inspanningen om je te integreren in de omgeving, en anderzijds de beschouwende blik op de wereld waarin het subject scheppend werkzaam is, met voldoening en sereniteit.” Het lijkt net alsof hier iets staat dat relevantie heeft in de werkelijkheid, maar of dat echt zo is???
- Chabot vergroot vrouw - man verschillen uit. De man is instrumenteel, ernstig en wreed, de vrouw is geestkrachtig, heeft mededogen en is fantasierijk. Dit zou ook een onderscheid kunnen zijn tussen extraverte en introverte mensen, of tussen gradaties van dominantie (bovengedrag versus ondergedrag in de psychologie). Kortom, hanteert Chabot wel het juiste criterium?
July 11, 2020
2020 Reading Challenge Book Review
Book: Global Burnout by Pascal Chabot
Topic: Holiday or winter themed reads, love stories and romances, happy cries, comedies, a feel good read.
Review: Alright, yeah this book doesn't exactly fit into this topic. I'm gonna call it a "feel good read" because it feels good to be able to explain why everything is so bad. And no one reads these, so no one will argue.
This book was recommended to me by a coworker of mine
during the end of days period during our employment in China. Everyone at the school was stressed, anxious, and wasn't doing their best work under the constant changes, pressures, and difficulties that were coming along with COVID-19, physical changes of residence, upcoming changes to employment, online teaching, and the dread of not knowing what would happen next.
It's a quick read. The english version I had was about 120 pages of reading. And, for the most part, it's a good read. He spends a lot of time summarizing where the term burnout comes from, how appropriate it is, and how it mirrors the world we currently inhabit. This "mirror disorder", he explains, happens not because of the environment, and not because of the individual, but because of the relationship between the two.
One of my favorite lines from the book is "Until recently, the chance to burn one's wings was reserved for a few exceptional individuals." Our entire civilization is based around trying to achieve the goals of a company, a sun that will never need us like we need it. You will spend the best years of your life toiling for a company that could replace you in an instant.
Is there a solution? He has a sarcastic bit about words not being able to do much to the situation, but continues anyway. He says that the solution is to go back to the sci-fi ideas of the 1960's. Machines are meant to work for us, to give us more time. And yet, in the modern world, we are slaves to machines and are working more than ever before. Our work has less meaning because we are so small on the scale. He says change can only happen when we make a pact with technology. To take the yoke of progress away from science and math and give it to the humanities. That humanities had, long ago, thrown away "progress" because it feared them, and now they must come back and say that progress should happen because of our human flaws, not in spite of them.
My only real gripe was the post-face of the English edition. It didn't seem very organized, and was sort of just slapped on by the author and didn't further enforce his major argument. Instead, he tried to make a new one. This post-face, on energy and repression, was interesting, but just not what I needed after his actual final words 20 pages earlier.
Final Score: 7.5/10 (I'll give it an 8/10 if you skip the post-face). It's a good read. A quick read. I don't think I'll return to it for a second reading, but I would recommend it.
Book: Global Burnout by Pascal Chabot
Topic: Holiday or winter themed reads, love stories and romances, happy cries, comedies, a feel good read.
Review: Alright, yeah this book doesn't exactly fit into this topic. I'm gonna call it a "feel good read" because it feels good to be able to explain why everything is so bad. And no one reads these, so no one will argue.
This book was recommended to me by a coworker of mine
during the end of days period during our employment in China. Everyone at the school was stressed, anxious, and wasn't doing their best work under the constant changes, pressures, and difficulties that were coming along with COVID-19, physical changes of residence, upcoming changes to employment, online teaching, and the dread of not knowing what would happen next.
It's a quick read. The english version I had was about 120 pages of reading. And, for the most part, it's a good read. He spends a lot of time summarizing where the term burnout comes from, how appropriate it is, and how it mirrors the world we currently inhabit. This "mirror disorder", he explains, happens not because of the environment, and not because of the individual, but because of the relationship between the two.
One of my favorite lines from the book is "Until recently, the chance to burn one's wings was reserved for a few exceptional individuals." Our entire civilization is based around trying to achieve the goals of a company, a sun that will never need us like we need it. You will spend the best years of your life toiling for a company that could replace you in an instant.
Is there a solution? He has a sarcastic bit about words not being able to do much to the situation, but continues anyway. He says that the solution is to go back to the sci-fi ideas of the 1960's. Machines are meant to work for us, to give us more time. And yet, in the modern world, we are slaves to machines and are working more than ever before. Our work has less meaning because we are so small on the scale. He says change can only happen when we make a pact with technology. To take the yoke of progress away from science and math and give it to the humanities. That humanities had, long ago, thrown away "progress" because it feared them, and now they must come back and say that progress should happen because of our human flaws, not in spite of them.
My only real gripe was the post-face of the English edition. It didn't seem very organized, and was sort of just slapped on by the author and didn't further enforce his major argument. Instead, he tried to make a new one. This post-face, on energy and repression, was interesting, but just not what I needed after his actual final words 20 pages earlier.
Final Score: 7.5/10 (I'll give it an 8/10 if you skip the post-face). It's a good read. A quick read. I don't think I'll return to it for a second reading, but I would recommend it.
July 29, 2021
Dit boek pak je waarschijnlijk pas op als je plotseling een burn-out blijkt te hebben.
Dan pas wil je er meer over weten.
Je hoort wel veel over burn-out, de laatste jaren. Dat wel.
Maar wat is het precies?
In dit boek wordt dat zeer goed uitgelegd.
Het is géén zelfhulpboek.
Hoe je uit een burn-out geraakt, staat er niet in.
De schrijver gaat op zoek naar de oorzaken van het “opgebrand zijn”.
Opmerkelijk is, voor mij, dat hij de link legt met de kapitalistische, hoogtechnologische maatschappij.
Je werkt voor een ‘baas’ die je niet ziet.
Je wordt constant in de gaten gehouden, veel meer dan wat Winston Smith meemaakte in 1984.
Je moet meer en meer presteren. En je probeert dat ook zo goed mogelijk te doen, zonder er enige erkenning voor te krijgen. (De grote onzichtbare baas geeft je toch al genoeg erkenning in de vorm van wedde? …)
En opeens zeggen je lichaam en je geest STOP.
Zeer interessant boek.
Dan pas wil je er meer over weten.
Je hoort wel veel over burn-out, de laatste jaren. Dat wel.
Maar wat is het precies?
In dit boek wordt dat zeer goed uitgelegd.
Het is géén zelfhulpboek.
Hoe je uit een burn-out geraakt, staat er niet in.
De schrijver gaat op zoek naar de oorzaken van het “opgebrand zijn”.
Opmerkelijk is, voor mij, dat hij de link legt met de kapitalistische, hoogtechnologische maatschappij.
Je werkt voor een ‘baas’ die je niet ziet.
Je wordt constant in de gaten gehouden, veel meer dan wat Winston Smith meemaakte in 1984.
Je moet meer en meer presteren. En je probeert dat ook zo goed mogelijk te doen, zonder er enige erkenning voor te krijgen. (De grote onzichtbare baas geeft je toch al genoeg erkenning in de vorm van wedde? …)
En opeens zeggen je lichaam en je geest STOP.
Zeer interessant boek.
February 13, 2021
En tant que coach, je travaille beaucoup avec des personnes en burnout et je peux confirmer que la métamorphose et l’installation d’un nouvel équilibre - comme le décrit l’auteur - sont tout à fait les recettes pour s’en sortir du burnout. J’ai bien aimé cette approche philosophique du sujet, en y ajoutant l’aspect sociétal de la maladie. La contribution néfaste da notre société et de tous ses idéaux et attentes est une réalité devant laquelle on a souvent envie de fermer les yeux. Ouvrons nos yeux et faisons en sorte que l’humanité devienne de nouveau une priorité, notamment dans les couloirs, les bureaux et les salles de réunion des entreprises.
June 8, 2019
De moeite om te lezen!
August 23, 2019
Een interessant filosofisch perspectief gelinkt aan sociologische en psychologische verklaringen.
Burnout brengt een individu terug naar zichzelf en wat voor zich zinvol is.
Burnout brengt een individu terug naar zichzelf en wat voor zich zinvol is.
December 31, 2024
Thought provoking, sometimes tangential but quite passionate throughout. Very strong on the dehumanisation of current work ethic.
July 25, 2022
Wouldn't of read this if it wasn't for uni, it was alright. Very brainy
Displaying 1 - 12 of 12 reviews