Na hoogmoed komt de val. Dat is de kern van deze verzameling aan essays van Toynbee.
Voor een boek uit 1950 leest de verzameling aan essays vloeiend. De auteur waarschuwt tegen het trekken van het zwaard, wat volgens hem altijd neerkomt op zelfmoord van een beschaving. De vergelijkingen die worden gemaakt, lezen vrij overtuigend. Eenmaal het zwaard getrokken, geraken beschavingen in een vicieuze cirkel die neerkomt op de eigen vernietiging omdat het bloeddorstige zwaard zich niet laat sussen.
In de context van de tijd is het logisch dat de auteur een dergelijk standpunt inneemt tegen het militarisme. Na de verwoestingen die de Tweede Wereldoorlog had aangericht, zochten mensen naar verklaringen voor het eindeloze geweld. Deze essays voorzien in die maatschappelijke behoefte rond 1950.
Mijn favoriete essays zijn die van Sparta en Assyrië. Tegenwoordig zien we Assyrië nog steeds als dé militaire grootmacht. Dat beeld is sinds 1950 niet bepaald veranderd. Het is interessant dat de conclusie is getrokken dat Assyrië zijn eigen ondergang heeft veroorzaakt door Babylonië binnen te vallen. Ondanks de militaire successen, zakte Assyrië in elkaar door de hubris van diens politieke leiders. Eenmaal het zwaard getrokken, blijft hij getrokken tot het bittere einde.
Zeker een aanrader om te lezen! Het boek vormt een logisch pacifistisch betoog. De huidige wereldleiders zouden Toynbee wellicht ook moeten lezen.