Niezwykłe przygody doktora

by Michał Bułhakow

Niezwykłe przygody doktora i wczesne nowele są przesycone autobiografizmem. To nie tylko proza fabularna osnuta na przeżyciach z lat dziesiątych i początku dwudziestych , gdy Bułhakow praktykował jako lekarz w Kijowie i na prowincji , podczas wojny domowej walczył w szeregach białej armii, debiutował jako pisarz, zmagał się z wyniszczającym go nałogiem morfinizmu, drwił z absurdów sowieckiej rzeczywistości. To także felietony i dzienniki z lat 1922-1925: Pod jarzmem, Listy do władz, uwidaczniające bezsilne próby twórcy, by wydostać się spod presji reżimu oraz Zapiski nieboszczyka - jedno z wielu dzieł odzwierciedlających bułhakowowską fascynację teatrem.

464 pages, Hardcover

Published January 1, 1994

Reviews

[Cirmius · Rating 1 out of 5]

Okropny boomersko przaśny styl przeorał mnie na chyba ponad rok. Jak na 450 stron wartościowe były z dwa opowiadania dotyczące okresu wojny polsko-bolszewickiej.
Bardzo ciekawa jest reporterska perspektywa Bulhakova na działania polskiej armii i bandy Petlury. Nawet nie wiem czy jest sens opisywać jak karkołomne mogłoby być zapatrywanie się na Bulhakova przez polanofobię. Autor nie zostawia suchej nitki na jakiejkolwiek stronie konfliktu prowadzącej działania wojenne, po prostu nasze narodowe predyspozycje cyrkowe mają tradycję kilkuwiekową.
Większość opowiadań ze zbioru z kategorii wojennych ma charakter "cywilny" i jest napisana z odpowiednim pisarskim rzemiosłem, a wnioski nie wykraczają poza rozumowanie współczesnego europejczyka. Opisane czynniki pozwalają czytelnikowi przenieść się w czasie i nie widzę w tym stwierdzeniu żadnej hiperboli. Czułem się identycznie jakbym oglądał reportaż o konflikcie na bliskim wschodzie, jednocześnie podobne wnioski pozwalały mi się przenieść na teren działań wojennych i patrzeć oczyma Bulhakova. Jest to fascynujące też przez wcześniej wspomniany fakt, że my jako naród również jesteśmy wplecieni w tę historię. Historię człowieka sercem związanego z Kijowem, który ma dosyć Białych, Czerwonych, Popierdolonych, Petlury, Polaków zakłócających spokój jego świętego miejsca. Uważam zresztą patriotyzm lokalny za coś pięknego, bo tacy ludzie nadają duszy miastom. Opisy Kijowa najbardziej mnie ujęły – z przedstawieniem rozłamu tamtego kościoła na czele.
Największą bolączką zbioru jest opowiadanie teatralne. Przede wszystkim dlatego, że ten gniot jest najobszerniejszy z całego zbioru i tak niewybitnych opowiadań. Jest fajny pomysł na postać dyrektora Teatru Narodowego, która działa jak pewne mechanizmy/systemy/instytucje. Najlepiej obrazują to jego intencje w momencie krytyki dramatu protagonisty – sceny, które mu się nie podobają, tak naprawdę będą ciężkie do zrealizowania z jego aktorami. Chociaż to właściwie nie ciekawa postać, tylko motywacja. Tak samo z Filusiem, który sprzedając bilety, wyznacza miejsca na podstawie pierwszych słów kupującego. A bileciarz z wieloletnim doświadczeniem zna już ludzi na wylot. To są pojedyncze trafne obserwacje rzeczywistości nie odbiegające daleko od naszej XXI-wiecznej. Może dlatego literatura Bułhakowa cieszy się obecnie popularnością? Szkoda tylko, że emocji w tym IMO brak.

[Mambaramba · Rating 3 out of 5]

Historia z teatrem niepotrzebnie długa jak na fakt, że to jednowątkowe opowiadanie. Reszta przyjemnie chaotyczna, tak jak Bułhakow ma w zwyczaju, jedyny minus to to, że fragmenty biograficzne się nie kleją z rzeczywistościa ale trudno.