What do you think?
Rate this book
Van Elmina naar Paramaribo: De slavenhaler
Aan de hand van de overtocht van slavenhaler Jan Wils van Afrika naar Suriname analyseert Frank Dragtenstein de trans-Atlantische slavernij in de zestiende en zeventiende eeuw, met nadruk op het Nederlandse aandeel daarin.
In het eerste deel beschrijft Dragtenstein de opkomst van het Europese slavernijsysteem in west Afrika, en de rol die vooral Portugal speelde in het aanleggen van forten, en het aansporen van interne Afrikaanse slavernijmarkten. In het tweede deel concentreert hij zich op de Nederlander Jan Wils, en diens overtocht van Elmina naar Paramaribo in 1686, met zo'n 500 tot slaaf gemaakten.
Dragtenstein baseert zich op uitgebreid historisch onderzoek, en bekritiseert onderweg een aantal mythes die slavernij of het Nederlandse aandeel daarin verzachten.
In het eerste deel beschrijft Dragtenstein de opkomst van het Europese slavernijsysteem in west Afrika, en de rol die vooral Portugal speelde in het aanleggen van forten, en het aansporen van interne Afrikaanse slavernijmarkten. In het tweede deel concentreert hij zich op de Nederlander Jan Wils, en diens overtocht van Elmina naar Paramaribo in 1686, met zo'n 500 tot slaaf gemaakten.
Dragtenstein baseert zich op uitgebreid historisch onderzoek, en bekritiseert onderweg een aantal mythes die slavernij of het Nederlandse aandeel daarin verzachten.
176 pages, Paperback
First published November 24, 2017
18 people want to read
About the author
Frank Dragtenstein
3 books2 followersRudolf Franklin Dragtenstein is een Surinaams-Nederlands historicus en Surinamist. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis van Afrikanen in de diaspora, de Surinaamse slavernij, marronage en gewapend verzet.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
December 10, 2017
Historicus Frank Dragtenstein komt met een kritische beschouwing op de staat van de Nederlandse geschiedschrijving over slavernij, en haalt aan de hand van bronnenonderzoek een aantal bestaande mythes onderuit. Vooral eerder onderzoek van Piet Emmer en Hendrik den Heijer krijgt een aantal terechte klappen te verwerken.
Dragtenstein stelt in het eerste deel het beeld van slavernij als van oorsprong Afrikaans bij. Door te wijzen op de infrastructuur die werd opgezet door vooral Portugeze slavendrijvers, en door de militaire macht die gebruikt werd om slavernij op te zetten, wordt het beeld van het vrijwillige karakter van het Afrikaanse deel van de trans-Atlantische slavernij op zijn minst genuanceerd, zo niet compleet omver getrokken.
In het tweede deel gaat Dragtenstein in op een specifieke, zeventiende-eeuwse reis van een Nederlands slavernijschip, van Elmina naar Paramaribo. De ontsluiting van de gebruikte bron--het reisverslag van Jan Wils--is waardevol, maar de contextualisering nog meer: Dragtenstein gebruikt de reis om aan te tonen waar het traditionele beeld in de Nederlandse geschiedschrijving moet worden bijgesteld, en waar het sommige historici aan enig humanitair perspectief ontbrak.
Eén kritiekpunt: de eindredactie van Walburgpers was ronduit slecht, met meerdere spelfouten, grammaticale missers, niet afgemaakte zinnen en slordige interpunctie. Dit doet echter weinig af aan de inhoud.
Dragtenstein stelt in het eerste deel het beeld van slavernij als van oorsprong Afrikaans bij. Door te wijzen op de infrastructuur die werd opgezet door vooral Portugeze slavendrijvers, en door de militaire macht die gebruikt werd om slavernij op te zetten, wordt het beeld van het vrijwillige karakter van het Afrikaanse deel van de trans-Atlantische slavernij op zijn minst genuanceerd, zo niet compleet omver getrokken.
In het tweede deel gaat Dragtenstein in op een specifieke, zeventiende-eeuwse reis van een Nederlands slavernijschip, van Elmina naar Paramaribo. De ontsluiting van de gebruikte bron--het reisverslag van Jan Wils--is waardevol, maar de contextualisering nog meer: Dragtenstein gebruikt de reis om aan te tonen waar het traditionele beeld in de Nederlandse geschiedschrijving moet worden bijgesteld, en waar het sommige historici aan enig humanitair perspectief ontbrak.
Eén kritiekpunt: de eindredactie van Walburgpers was ronduit slecht, met meerdere spelfouten, grammaticale missers, niet afgemaakte zinnen en slordige interpunctie. Dit doet echter weinig af aan de inhoud.
December 16, 2023
Weer een gekleurde auteur met een gekleurd boek.
Zelfs de gekleurde Afrikanen die slavenhandel bedreven waren afstammelingen van de verdorven Europeanen (Lancados, Tangomaos, Tapoeijers en Caboceros). De ‘echte’ zwarten (nobele wilden ?) werden door deze halve en hele Europeanen tot slavenhandel gemanipuleerd, aldus de auteur.
Dit standspunt van de auteur verbaast mij, vooral omdat hij het boek van Perbi (A history of indigenous slavery in Ghana) op zijn bronnen & literatuurlijst zet. Niet gelezen? Niet begrepen?
Dit met moreel gedreven vooringenomenheid geschreven boek is toch leerzaam. Dragtenstein gebruikt het logboek (uit 1686) van Jan Wils om de dagelijkse gang van zaken aan de West-Afrikaanse kust en aan boord van het WIC slavenschip ‘Coninck van Salomon’ te beschrijven.
Je krijgt mee waar het gekonkel onder de Europeanen aan boord om ging: eigenbelang. En ook hier is het weer de elite die de ruimte krijgt om privé voordeel te halen, naast hun officiële taak. Er bestaan daarvoor wel regels maar er wordt (uiteraard) niet gehandhaafd.
De slechte situatie van de slaven aan boord wordt met een schokkende vanzelfsprekendheid beschreven. In het rijtje feiten over het weer, hoe diep de ankerplaats was en welke windrichting men gevaren had werd ook even vermeld dat er weer 2 of 3 gestorven slaven overboord gegooid waren. Al het bewieroken, schoonbranden en ‘soopjes’ jenever konden dat sterven kennelijk niet voorkomen.
Geen wonder dat er regelmatig opstanden uitbraken. (Er zijn 493 (!) opstanden geregistreerd over de gehele periode van de slavenhandel.) Op het schip van Wils wordt de geplande opstand in de kiem gesmoord en de leider, Bomba Swaen, opgehangen.
De kleurige afbeeldingen in het midden-katern bieden ook fraaie en heldere kaartjes, compleet met handelsstromen en aantallen. Van de 295.000 slaven die naar Suriname vervoerd werden kwamen er 84.000 van de Goudkust/Elmina (en 102.000 uit Angola/Luanda).
Geen echte aanrader, maar toch een aardig informatieve studie over de Nederlandse slavenhandel onder de WIC, toegespitst op Ghana en Elmina.
Zelfs de gekleurde Afrikanen die slavenhandel bedreven waren afstammelingen van de verdorven Europeanen (Lancados, Tangomaos, Tapoeijers en Caboceros). De ‘echte’ zwarten (nobele wilden ?) werden door deze halve en hele Europeanen tot slavenhandel gemanipuleerd, aldus de auteur.
Dit standspunt van de auteur verbaast mij, vooral omdat hij het boek van Perbi (A history of indigenous slavery in Ghana) op zijn bronnen & literatuurlijst zet. Niet gelezen? Niet begrepen?
Dit met moreel gedreven vooringenomenheid geschreven boek is toch leerzaam. Dragtenstein gebruikt het logboek (uit 1686) van Jan Wils om de dagelijkse gang van zaken aan de West-Afrikaanse kust en aan boord van het WIC slavenschip ‘Coninck van Salomon’ te beschrijven.
Je krijgt mee waar het gekonkel onder de Europeanen aan boord om ging: eigenbelang. En ook hier is het weer de elite die de ruimte krijgt om privé voordeel te halen, naast hun officiële taak. Er bestaan daarvoor wel regels maar er wordt (uiteraard) niet gehandhaafd.
De slechte situatie van de slaven aan boord wordt met een schokkende vanzelfsprekendheid beschreven. In het rijtje feiten over het weer, hoe diep de ankerplaats was en welke windrichting men gevaren had werd ook even vermeld dat er weer 2 of 3 gestorven slaven overboord gegooid waren. Al het bewieroken, schoonbranden en ‘soopjes’ jenever konden dat sterven kennelijk niet voorkomen.
Geen wonder dat er regelmatig opstanden uitbraken. (Er zijn 493 (!) opstanden geregistreerd over de gehele periode van de slavenhandel.) Op het schip van Wils wordt de geplande opstand in de kiem gesmoord en de leider, Bomba Swaen, opgehangen.
De kleurige afbeeldingen in het midden-katern bieden ook fraaie en heldere kaartjes, compleet met handelsstromen en aantallen. Van de 295.000 slaven die naar Suriname vervoerd werden kwamen er 84.000 van de Goudkust/Elmina (en 102.000 uit Angola/Luanda).
Geen echte aanrader, maar toch een aardig informatieve studie over de Nederlandse slavenhandel onder de WIC, toegespitst op Ghana en Elmina.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews