De Rijn

by Martin Hendriksma

Wat weten we nog van onze nationale rivier? Martin Hendriksma trok van de Rijnbron bij de Zwitserse Gotthardpas naar de monding in de Noordzee. Onderweg verzamelde hij een schat aan verhalen. Over verdronken dorpen waarvan de kerkklokken, diep in het rivierwater, nog steeds luiden. Over monniken die opklommen tot wijnmagnaat. Over hoe de industrie de natuur de nek omdraaide, terwijl de verantwoordelijke bestuurders wegkeken. Schippers, schilders en soldaten brengen het Rijnwater tot leven; de stroom die de geschiedenis van landen, steden en mensen sinds de Romeinen bepaalt.
In De Rijn toont Martin Hendriksma zich wederom een geboren verteller. Hij schreef een kolkend boek dat door de levendige stijl en de onvergetelijke anekdotes onze kijk op de rivier voor altijd verandert.

Genres: Nonfiction, Travel

380 pages, Hardcover

Published January 1, 2017

Reviews

[Marco · Rating 4 out of 5]

Zeer geslaagde biografie van een rivier. Mooi hedendaags reisverhaal vermengt met allerhande wetenswaardigheden, geschiedenis en gebeurtenissen rond de Rijn. Het scala aan verhalen varieert van zwemmen in en het temmen van de Rijn, wijnbouw op de oevers, de mythische Loreley, toerisme door de eeuwen heen, vermaarde hotels, de inname van de brug bij Remagen in WO2, componisten, schilders, Dorestad tot de zalm die terugkeert nadat de vervuiling het hoofd is geboden. Oude verhalen over de Rijn vermengt met nieuwe, zoals over de Rijnvloot en de rol van de rivier als transportader. Ook het hoogwater en de dreigende overstromingen komen aan bod in dit heerlijke en vol liefde geschreven reisboek. Aanrader.

[Boudewijn · Rating 4 out of 5]

Niet echt een biografie, maar eerder een reisverhaal van de reis van de auteur langs de Rijn, waarbij hij heden en verleden met elkaar vereenigd. Startend met Klaus Pechstein, die in september 1969 als eerste mens bijna de complete – zwaar vervuilde – Rijn afzwom en eindigend op de Maasvlakte, neemt Martin Hendriksma ons mee in zijn (fiets)reis langs de Rijn. Bekende verhalen (zoals de Ludendorff brug bij Remagen) maar ook (voor mij althans) minder bekende verhalen als de Xantener Knabe
Ik vond dit boek erg vermakelijk en leerzaam, niet in de laatste plaats door de subtiele humor die de auteur hier en daar aanbarcht, wat een vloeibaar verhaal oplevert dat nergens verveelt.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Ik had dit boek eerst tot bijna de helft gelezen en heb na enige maanden de draad weer opgepakt. Het merkwaardige is dat het boek me nu veel meer is gaan boeien dan bij het lezen van het eerste deel. Het kan aan mij als lezer liggen, het kan ook zijn dat de auteur, al schrijvende, steeds meer thuis raakte in zijn onderwerp, in dit geval de Rijn. Hij weet daarover in ieder geval goed te vertellen en het verhaal van een rivier biedt natuurlijk ook vele mogelijkheden. De Rijn was al voor de oude Romeinen belangrijk en bleef belangrijk als vaarroute voor de scheepvaart, als militaire verdedigingslinie en als bron van drinkwater. Hendriksma besteedt ook aandacht aan de giflozingen in de Rijn waardoor het milieu verpest wordt. De kortste paragraaf in zijn boek bestaat uit drie korte zinnetjes:
‘ De Rijn was vermoord.
De vis was vermoord.
De visserij was vermoord.’

Het boek is vooral lezenswaard dankzij de veelzijdigheid van de verhalen, die toch met elkaar verbonden zijn door die al duizenden jaren stromende rivier. Zo komt de muziek van Schumann langs, die zelfmoordpogingen deed door zich in de Rijn te verdrinken; zo komt de landschapsschilder Koekkoek langs die zijn brood verdiende met het schilderen van Rijnlandschappen en in het Duitse Kleef woonde. Zo komt ook de Rotterdamse havenbaron Lodewijk Pincoff aan de orde en de aanleg van de nieuwe Waterweg om Rotterdam als havenstad te doen overleven.
Hendriksma interviewde voor dit boek tientallen personen en hij raadpleegde ook veel bronnen. Hij reisde langs de hele Rijn, per boot, lopend, fietsend, op allerlei manieren. Daar deed hij enkele jaren over. Het resultaat mag er zijn. Een boek over de vele facetten van een rivier die al eeuwen tot de verbeelding spreekt. De taal is goed verzorgd en het is letterlijk en figuurlijk een stevig boek.

[Henri Jacobs · Rating 4 out of 5]

Het vlot en boeiend geschreven verhaal van Martin Hendriksma beschrijft de reis die hij maakte langs de volle lengte van de Rijn. Over een periode van een aantal jaren reisde hij in etappes vanaf de bron in Zwitserland tot en met de monding van de Rijn in de Noordzee. Onderweg interviewde hij een groot aantal mensen die direct of indirect een relatie met deze rivier hebben, deelt daarnaast veel achtergrondinformatie en historische gegevens die maken dat het geheel niet alleen een omvangrijk boek is geworden maar vooral ook een die je met plezier leest.

[Benny · Rating 4 out of 5]

De oude Rijn spreekt de hedendaagse reiziger niet meer aan. Die droomt van de Mekong, de Niger, de Ganges of de Amazone. Zo gaat dat. Laten we meteen maar bekennen dat ook wij hieraan schuldig zijn. Toegegeven: we reisden wel degelijk langs de Rijn, maar dat was tijdens de coronapandemie toen Verwegistan niet tot de (reis)mogelijkheden behoorde.

In deze uiterst informatieve en sierlijk geschreven rivierbiografie poogt Martin Hendriksma de grote Europese rivier in ere te herstellen. Hij volgt de rivier van bron tot monding, duikt onderweg de rijke geschiedenis van de rivier in en vergelijkt met het soms nogal ontluisterende heden. Niet zelden bekruipt mij daarbij het verlangen de auto in te stappen voor een ritje van een paar uur naar de rivier zelf.

Dit is een uitstekend boek voor reisideeën “niet ver van huis”. Voor leeszetelreizigers is het smullen van de vele verhalen en anekdotes. Een aanrader, niet alleen om die inhoud, maar ook omdat het bijzonder vermakelijk geschreven is.

[Harmen · Rating 3 out of 5]

Het waren voor mij toch iets te veel losse verhalen. Ook had ik iets te vaak het gevoel dat het een reporter is die de dingen iets leuker/mooier probeert te laten zijn. Een wat strakkere thematische indeling was het boek misschien ook ten goede gekomen. Heb dan toch liever een wat droger boek met feiten en notenapparaat. Maar nu genoeg gezeurd: de verschillende mensen langs de Rijn worden komisch en raak beschreven en ik heb als aardrijkskundedocent weer leuke anekdotes voor de les. Hendriksma neemt je mee naar interessante plekken en er staan ook mooie ondersteunende foto's in.

[Riet · Rating 3 out of 5]

Een aardig boek over de geschiedenis van de Rijn. De schrijver trekt in etappes langs de hele rivier, vanaf de bron tot aan Katwijk aan Zee. er zittenheel aardige stukken bij, maar vooral het begin vond k wat saai. De laatste hoofdstukken over het waterbeheer in Nederland zijn interessant. Toch haalt het niet bij het boek van Claudio Magris over de Donau of van Peter Ackroyd over de Theems. .

[Jan Mars · Rating 4 out of 5]

Een leerzaam en vlot geschreven biografie aan de hand van voornamelijk anekdotes en vraaggesprekken met betrokkenen en deskundigen over de Rijn. De auteur lijdt helaas aan de haar-ziekte (de Rijn en haar bedding), wat af en toe behoorlijk storend is, maar verder geen klachten en wel bewondering voor de weidsheid van de benadering.

[Arie Kok · Rating 4 out of 5]

Boeiend, informatief en goed verteld verhaal.

[Hko]

Niet uitgelezen. Er gebeurt niks, de observaties maken niet wijzer en gaan steeds meer op elkaar lijken.