Kuşçubaşı Eşref

by Benjamin C. Fortna, Selçuk Uygur (Translator)

Trablusgarp fedaisi, Batı Trakya savaşçısı, efsanevi Teşkilat-ı Mahsusa subayı, 150’lik…


Osmanlı’nın son dönemine damgasını vuran Kuşçubaşı Eşref, bugün hâlâ tartışılan bir karakter; kimilerinin görmezden geldiği, kimilerininse mitik hale getirdiği, tarihsel gerçeklik ile popüler hayal gücünün sınırları arasında flulaşan efsanevi bir figür. Dünyaca ünlü tarihçi Profesör Benjamin C. Fortna’nın, Kuşçubaşı’nın kendi eliyle kaleme aldığı hatıralar ve sandukasından çıkan şahsi belgelerden üzerinden yaptığı bu birinci sınıf çalışma, Kuşçubaşı hakkında bugüne kadar yazılan en detaylı ve güvenilir biyografi olma özelliğini taşıyor. Fortna, çalışmasını bireye merkezleyerek, devlet ve toplum arasındaki katı sınırları sorgulamaya ve çok daha incelikli bir tarihsel gerçekliğe varmaya kapı aralıyor.

“Sadakat, hıyanet, milliyet ve vatanperverlik gibi heybetli ve telaffuzu hoş kavramlar tekil insanların hayatlarına giydirilerek izah edilmeye çalışıldığında kağşarlar, keskinliklerini kaybederler. Eşref Bey kolayca kullanılan soyut kavramları sigaya çekmemizi sağlayan somut bir hayat yaşamıştır. İlaveten, yaşadığı zamanın dünyasını dostlarla ve düşmanlarla paylaşmıştır. Her insan bir ilişkiler ağının parçası, o halde her biyografide yan rollerde başka ilginç karakterler de boy göstermelidir. Nitekim Kuşçubaşı Eşref Bey biyografisinde kendisinden başka Mustafa Kemal, Enver, Cemal ve Hurşid paşaların, Süleyman Askerî ve Yakup Cemil’in, Çerkes Ethem’in, Ahmed’in, Reşid’in, Selim Sami’nin hikâyelerinin bazı cepheleri de saklıdır.”

-Abdulhamit Kırmızı-


“Ziyadesiyle mühim ve orijinal bir çalışma. Osmanlı İmparatorluğu’nun çetin ve travmatik geçen son on yılına emsalsiz bir iç bakış sunuyor.”

-Erik-Jan Zürcher-

Genres: History, Biography

448 pages, Paperback

First published December 17, 2015

Reviews

[Graf von Wrangel · Rating 5 out of 5]

Tarihe eşlik edebileceğiniz bir eser. Yazar, zorlu ve sırlarla dolu bir hayat yaşamış olan Kuşçubaşı Eşref'in hayatına bir nebze de olsa ışık tutuyor. Kitabı okurken hayatın beyaz veya siyah olmadığını bilakis birçok noktanın gri olduğunu anlıyorsunuz. İnsanoğlunun zaaflarının, ihtiraslarının tarihte büyük rol oynadığını fark ediyorsunuz. Ezcümle kitabı herkese tavsiye ediyorum.

[Musab · Rating 5 out of 5]

osmanlı’nın son dönemlerinde ve birinci dünya savaşı’nda yaptıklarıyla dikkat çeken bir ismin sıradışı hayat hikayesi. her zaman ismi üzerinde kutuplaşılan tarihi şahsiyetlerden birisi olan kuşçubaşı eşref’in hayatı belgelerle ancak bu kadar iyi anlatılabilirdi bence. kitaptan sonra kutuplaşmaya gerek olmadığını şartlara göre doğrularıyla yanlışlarıyla bir hayat yaşadığını görüyoruz. kitapta aynı zamanda başta kanal cephesi ile ilgili olmak üzere kuşçubaşı’nın yaşadığı dönemdeki genel siyasi ve sosyal meselelere de değiniliyor. kuşçubaşı ile ilgili olarak komutanı enver paşa’ya olan sonsuz sadakati ve tüm yaşananlara rağmen Atatürk’ün vefatından sonra kızına yazdığı mektupta Atatürk hakkında söyledikleri beni çok etkiledi.

[Nusret Berk · Rating 4 out of 5]

Ülkemizde hakkında pek kaynak bulunmadığı için Kuşçubaşı Eşref kitabını tavsiye ederim. Yazar Eşref hakkında ve kronolojik bir sırayla ilerlemiş. Fakat Atatürk hakkında tarafsız olduğu pek söylenemez. İnceden inceye o dönem için Atatürk'ün hep haksız olduğu izlenimini yaratıyor. Yinede bu kısımları bir kenara bırakacak olursak, Eşref'in hayatını öğrenmek için okunması gereken bir eser.

[Joanna · Rating 4 out of 5]

A fascinating character who lived during turbulent times. I would have liked to learn more about how he is remembered today.