Ojalá poder ler a antoloxía completa, pero, obviamente, lin soamente os autores que nos mandaron. Sen dúbida no futuro lerei a Gabriela Mistral e a Sara de Ibáñez, as dúas únicas mulleres da antoloxía que probablemente lle darán mil voltas a poetas literalmente insufribles de ler como Lezama Lima ou certos poemas de Octavio Paz (se ben algúns fragmentos son moi salvables). A poesía que máis disfrutei, para sorpresa de ninguén e por rabia que me dea, foi a de Borges e algúns dos poemas de Neruda.
Me ha llevado unos añitos acabarlo, pero ha merecido la pena. He descubierto joyas que me encantaría memorizar. Hay muchas vanguardias que me la sudan bastante fuerte.
Para los amantes de la poesía, sobretodo si estás iniciando. Te permite darte un abre bocas de los artistas de época y encontrar tus favoritos para seguir leyendo su obra.
Olivio Jiménez no busca incluir al mayor número de poetas, ni tampoco hacer una antología con los nombres de siempre. Al contrario, propone una selección de poetas y poemas muy personal, y con la cual también busca posicionarse frente al panorama de la poesía actual. En este sentido, no se trata de una antología hecha sólo de consagraciones, sino también de muchas vindicaciones. Además de incluir a los clásicos contemporáneos más notorios (Vallejo, Neruda, Mistral, Huidobro, Paz, Lezama, Parra, Girondo), Olivio Jiménez incluye a otros poetas cuyos nombres no han resonado tanto a nivel continental. Entre ellos cuento sobre todo a poetas del grupo mexicano Contemporáneos, poco conocidos fuera de su país, y que Olivio Jiménez integra ampliamente: Gorostiza, Novo, Villaurrutia, Pellicer, se hallan aquí bien representados. Asimismo, José Juan Tablada –perteneciente a la generación anterior a Contemporáneos– es quien abre la antología, con lo cual creo que se valora bien su rol como poeta de transición entre el modernismo y la vanguardia. Por otra parte, Olivio Jiménez también incluye a muchos poetas que a mi parecer no tienen mucha relevancia continental, y que se incluyen en la antología porque comparten la fe católica, o cristiana, del compilador, o por alguna otra razón que desconozco. Tal es el caso de Francisco Luis Bernárdez, Eduardo Carranza, Hérib Campos Cervera, Evaristo Ribera Chevremont, quienes tienen poemas bonitos, pero no de gran resonancia estética ni cultural, creo yo. Por otra parte, hay poetas aquí que, hoy por hoy, ya están a punto de ser olvidados, y que me da gusto ver resguardados en esta antología porque son buenos. ¿La gente va a seguir leyendo a Vicente Gerbasi, a Ricardo E. Molinari? ¿A Leopoldo Marechal, a Mariano Brull, a Miguel Otero Silva? ¿A León de Greiff, a José Coronel Urtecho? No lo sé, sin embargo, esta antología deja testimonio de que estos nombres alguna vez sonaron fuerte, y su preservación es uno de los méritos de esta selección, hecha desde una sensibilidad más próxima al modernismo, que a la actualidad. No olvidemos que Olivio Jiménez también hizo una antología del modernismo hispanoamericano, ésa sí bastante buena. Creo que su antología del modernismo se siente más actual que su antología contemporánea. Porque por otro lado, también cabe mencionar todas las omisiones que hizo Olivio Jiménez: ¿Dónde están César Moro y Pablo de Rokha? ¿Alejandra Pizarnik y Olga Orozco? ¿Emilio Adolfo Westphalen y Raúl Zurita? ¿Ernesto Cardenal y Blanca Varela? ¿De verdad valía la pena no poner a Enrique Lihn para darle espacio a Francisco Luis Bernárdez? ¿No incluir ni un poema vertical de Roberto Juarroz para incluir más cosas de Eugenio Florit? Decisiones controvertidas, la verdad, sin embargo, creo que esta antología tan personal refracta muy bien con el panorama y los gustos actuales, y está muy bien eso.
Debo dar grazas a Octavio Paz e a Nicanor Parra por levantar un pouco o que deviña en desastre con José Lezama Lima (vergoña lle tiña que dar chamar neobarroco a pedazo merda de «poemas»). Tamén me pareceron moi interesantes Huidobro e Neruda, así como Vallejo e Borges. Guillén outro who (e do resto non opino porque non os lin: quedan para outra ocasión)
PD: estou segurísimo de que existen máis mulleres poetas merecedoras de ser incluidas nesta antoloxía, e en detrimento de algúns que se din poetas e non chegan a malos escritores