Ze zullen denken dat we engelen zijn

by Bert Natter

De laatste mooie dag van het jaar. Op een terras aan een plein midden in de stad zitten een man en een vrouw die elkaar net hebben leren kennen. Met hoge snelheid rijdt een geldwagen in op het winkelende publiek en ramt de gevel van een café even verderop. Een enorme explosie volgt. Als midden op het plein een politiebusje stopt, lijkt het voorbij, maar dan barst de hel pas echt los. Onder een tafeltje wachten de man en de vrouw in elkaars armen op de dood, die niet komt.

In deze overdonderende roman zit Bert Natter de actualiteit op de hielen en weet hij een beeld van onze tijd te geven dat tegelijk onrustbarend en geestig is.

Genres: Fiction

288 pages, Paperback

Published January 18, 2018

About the author

Bert Natter (1968) debuteerde in 2008 met de roman Begeerte heeft ons aangeraakt, die werd bekroond met de Selexyz Debuutprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. In 2015 verschenen Remington (longlist Libris Literatuur Prijs) en Goldberg (shortlist ECI Literatuurprijs), in 2018 gevolgd door Ze zullen denken dat we engelen zijn. In 2022 publiceerde hij het literaire non-fictieboek Leven met Lidewij.

Reviews

[Ria · Rating 4 out of 5]

Een regenachtige middag vliegt om met deze thriller-roman waarbij je op de eerste bladzijde vol in een terroristische aanslag zit.

Alfred heeft een stoel bemachtigd op een terras aan de schaduwzijde van een plein. Toevallig op hetzelfde moment een onbekende vrouw, Prunella, de andere stoel aan hetzelfde tafeltje. Of niet toevallig? Ze stelt zich voor. Een geldwagen. Kabaal. Chaos.

Zij overleven de aanslag. Verwarring volgt. In werkelijkheid. In gedachten. In een leven. Wat is werkelijk waar van je herinnering? Wat doen misverstanden of onwetendheid met jouw/de waarheid? Verhoren volgen.
'Er moet eerst een aanslag plaatsvinden om ons te laten kijken in plaats van zien en ook om ons te laten beseffen hoe bijzonder een dag is waarop niets gebeurt.'

Het levensverhaal van Alfred leren we in fragmenten kennen. Als zorgzame (schoolbus)chauffeur voor gehandicapte kinderen en als jeugdvriend van Peter. Of toch niet helemaal? Wat is er gebeurd met zijn vrouw? Wat zijn de werkelijke bedoelingen van Prunella of wat wil Alfred met haar, een relatie? 'Had ik, was ik, zou ik', is zijn levensverhaal - Haar engelen zweven door het heelal.

Ook zijn er terugblikken naar zijn jeugd, zijn kat Serge of een herinnering in de kelder: 'De koffer van mijn vader ruikt als een woord waar je niet op kunt komen.' Of een glimlach ontrekkende zin: 'Ik ruik haar shampoo, of het spul waarmee ze haar kapsel in model brengt.'

Een boek dat leest. Met kunst van het weglaten. Een boek dat ik kreeg en heb kunnen laten signeren op Bookstoreday 2018 met een bijzonder stempel 'op de eerste mooie dag van het jaar'.
Een boek over de aspecten van het leven: angst, vriendschap, verdriet, liefde, rouw, verwarring, relatie, beklemming, geluk. Ook dat.
'Geluk is geen abstract begrip, het staat met tranen in haar ogen voor me.'

En toch zou er zomaar een ander einde aan dit vlotgeschreven (vakantie)boek kunnen worden toegedacht. Wat als de ander achter het brein zat? Toch? Natter is een verteller. Volgend boek komt.

[Arjen · Rating 2 out of 5]

Een raar en warrig verhaal, waar het van de hak op de tak gaat. Niet de moeite waard om te lezen.

[Dolf Patijn · Rating 4 out of 5]

Deze roman van Natter begint met een aanslag terwijl de hoofdpersoon, Alfred, op een terras zit waar een hem onbekende vrouw, Prunella, contact met hem zoekt. De aanslag is bloederig en kost veel slachtoffers maar wordt door Natter op ingetogen manier verteld en deze ingetogen, sobere stijl houdt hij in de rest van het boek vast. Alfred en Prunella blijven in contact en het verhaal richt zich voor een deel op de relatie tussen deze twee overlevenden. Daarnaast zijn er nog een paar zijlijnen zoals het verleden van Alfred, die eerder getrouwd was en de relatie tussen hem en een aantal van de inwoners van het dorp waar hij geboren was en weer naar teruggekeerd is.

Het is een verhaal dat je vasthoudt, mede door de sobere ingetogen stijl van Natter waardoor de gebeurtenissen beklemmender worden. Het lijntje naar het verleden van Alfred wordt niet verder uitgewerkt. Er wordt slechts een klein beetje bekend over wat er is gebeurd en hij doet ook niet echt wat met de relatie tussen Alfred en de dorpsbewoners maar gebruikt dit meer om te laten zien dat Alfred vrij geïsoleerd is.

Dit boek is naar mijn mening zeker een aanrader. Het was een vijf-sterren-boek geweest als hij meer met de verhaallijn over het verleden had gedaan of dit gewoon had weggelaten.

[Djuna · Rating 4 out of 5]

3,5*

[Sharon Thal · Rating 3 out of 5]

Pakkend verhaal, de omslag halverwege vind ik verrassend. De ontknoping aan het einde wat voorspelbaar. Leest snel weg!

[Lotte Marijt · Rating 3 out of 5]

Super makkelijk leesbaar boek met hele korte zinnen en hoofdstukken. Heel vlot uitgelezen.

In het begin start het boek gelijk heel heftig. Toch vond ik het boek niet echt heel erg trekken; het was bijna feitelijk geschreven en ik kon me niet helemaal verbinden met de hoofdpersoon.

Later in het verhaal komt dat weer goed. De delen op het politiebureau waren saaier, maar al met al zijn de dagen na de aanslag fijner om te lezen.

Soms lees je Alfred’s gedachtes, dat was verduidelijkend, daardoor bind je hem aan je. Jammer dat er zoveel mysterieus blijft, zijn verleden, sommige contacten die hij heeft, Ellen. Maar ook het einde, met Peter in het ziekenhuis.

Het taxileven vond ik mooi, en zijn contact met de kinderen was warm en liefdevol, je leest dat hij echt wat voor ze kan betekenen.

Jammer van sommige losse eindjes, en ik had Alfred graag nog wat gelaagder willen zien.
Ook had het boek wat diepgaander gemogen, nu was ik er zo doorheen.

[Erik Snel · Rating 4 out of 5]

eigenlijk een 7,5. Ik ben fan van Bert Natter. Ook dit boek is mooi, gevoelig, spannend en knap van opbouw.

[Frederieke · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend en beklemmend.

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Leeskring Leiderdorp
🤔 Van begin tot het eind vooral een boeiend boek dat mooi is geschreven en met interessante thema's (terrorisme, liefdesrelaties, eenzaamheid)
MW 14/2/21

[Judith · Rating 4 out of 5]

Fijn boek met spanning en een goede opbouw. Ik vond het karakter van Prunella moeilijk te peilen maar dat stoorde niet omdat het boek als geheel makkelijk wegleest. Echt een boek om op een vrije dag snel uit te lezen!

[Loïse · Rating 5 out of 5]

Voor een boek dat ik random in de bibliotheek tegenkwam was ik erg verrast. Ik was nieuwsgierig naar hoe de schrijver woorden zou geven aan de aanslag waar het boek over gaat, maar dat heeft hij naar mijn mening goed gedaan. Fijne schrijfstijl, duidelijke personages die lang mysterieus blijven waardoor het verhaal alle kanten op kan gaan. Ik ga zeker meer lezen van Bert Natter.

[Aurora · Rating 4 out of 5]

Een heftig verhaal in tijden dat terrorisme actueel is. We beginnen er middenin, het overvalt en overspoelt, zoals een aanslag ook altijd is. Daarna laat de schrijver ons alle aspecten van menselijkheid zien; woede, verdriet, angst, vriendschap, liefde, misverstanden, schuld, verlangen, veroordeling... Hierdoor leef je helemaal mee met de personages. Je wenst ze niks dan goeds.. maar gaan ze dat ook krijgen?

[Jojo Anthonio · Rating 5 out of 5]

Dit is een indrukwekkend verhaal over alle facetten van het leven; woede, verdriet, verlangen, schuld, begeerte, spijt, verwarring, angst, leegte, liefde, wroeging, misverstanden, vriendschap, dood...
Bert laat zien, dat hij het leven begrijpt in alle facetten. Is het einde van het verhaal ook een nieuw begin?

[TienD · Rating 3 out of 5]

Modern, actueel verhaal. Knappe beschrijving van de innerlijke leefwereld van de hoofdpersoon.

[Vera VB · Rating 3 out of 5]

Ee heftig verhaal in tijden van terrorisme. Alfred E. zit op een terras te genieten van mogelijk de laatste warme dag. Een vrouw vraagt of ze bij hem aan tafel mag zitten. Nog voor ze goed kennis kunnen maken, rijdt een geldwagen het plein op, ondertussen mensen overhoop rijdend en boort zich nadien in een gebouw. Niet veel later verschijnt een politiewagen, gewapende mannen stappen uit en beginnen op alles en iedereen te schieten. Alfred en de vrouw overleven het.
Alhoewel Alfred het gebeuren snel achter zich wil laten en er niet te veel ophef over wil, dringt het toch door in zijn leven, zijn gedachten, zijn nachten. De vrouw, Prumilla laat hem ook niet los. Ze bezoeken elkaar en er begint een spel van aantrekken en afstoten.
Alfred rijd met een bus waarin hij gehandicapte kinderen vervoert. Hij mag blij zijn dat hij dat mag doen. Blijkbaar is er iets in zijn verleden waardoor hij in een re-integratie project zit. Het is lang wachten op wat er eigenlijk gebeurd is. Mensen mijden hem, verwijten hem dingen, hij is Die Alfred E, je weet wel.
Soms weet je niet of dat wat Alfred ziet, hoort, doet en denkt echt is of alleen maar zo in zijn gedachten. Hij ziet in ieder geval een andere realiteit dan anderen.
Terwijl hij de politie helpt met de aanslag, want mogelijk ontbreekt er nog een dader, gebeurt er iets met hem dat grote gevolgen heeft, maar weerom heeft hij het zo niet beleefd en al helemaal zo niet bedoeld.
Alfred is een zielig figuur die probeert zijn leven op de rails te krijgen na een ernstig incident in zijn verleden. Hij heeft geen echte vrienden of het moeten de kinderen zijn in zijn bus en de uitbater van het café.
Er komen veel emoties langs, eigenlijk alles wat een mens in zijn leven van emoties kan overkomen, zit in dit boek.

[G · Rating 3 out of 5]

3,75
Voor school
Heel interessant om te lezen hoe deze mensen reageren op zo’n impactvolle gebeurtenis.
Aflfred was heel onbetrouwbaar en erg interessant, en hij maakte soms wat aparte keuzes, net zoals Prunella.
Ook erg interessant hoe Ellen precies is overleden en hoe groot de rol van Alfred was hierin. Waarom heeft hij gedaan wat hij heeft gedaan?
Heeft hij mentale problemen, zo ja, welke?
De kinderen maakten het boek echt voor mij.
Prachtig geschreven zinnen en het verhaal zat erg goed in elkaar.
Omdat de hoofdstukken heel kort waren was het makkelijk te lezen en de tekst vloog niet over mijn hoofd heen.

[Katrien · Rating 4 out of 5]

Dit boek davert en kabbelt tegelijk.
Ik kon het moeilijk wegleggen, vooral omdat de beschrijving van de aanslag zo intrigerend was. Hoewel wat ik meegemaakt heb (industrieel ongeval) van een heel andere grootte-orde was (godzijdank geen doden, enkel lichtgewonden), zijn veel indrukken wel dezelfde. En de gevoelens achteraf. En de reacties op prikkels.
Ik vond het heel sterk.
En zoals in het echte leven, niet alle vragen worden beantwoord.

[Anton Segers · Rating 4 out of 5]

Ja, deze roman lijkt eerst te simpel en rechtdoor geschreven, het oogt bij momenten al te kaal, traag.
Zodat er na de sterk dynamische start een matig middenstuk komt, met weinig evolutie of diepte.
Maar dit is een sleeper, hij kruipt onder je huid, en het laatste derde werkt verrassend emotioneel.
Bert Natter is onderschat. Een aanrader.

[Kim · Rating 4 out of 5]

Mooi boek. Alfred, de hoofdpersoon, ontsnapt ter nauwernood aan een aanslag. De roman vertelt over zijn leven daarvoor en daarna. Een leven dat niet makkelijk is. Veel dingen blijven voor de lezer niet helemaal duidelijk. Je vraagt je steeds weer dingen af. Dat maakt dat je wilt blijven lezen. Zeker de moeite waard.

[Max Kommer · Rating 3 out of 5]

Heel snel lees ik doorgaans niet, maar hier was ik in een paar uur doorheen. En dat was niet omdat ik het niet weg kon leggen, maar omdat het niet echt veel om het lijf heeft. De plot is aardig, er zitten een paar mooie zinnen in, maar daar houdt het wel mee op.

[Roseanne · Rating 5 out of 5]

Het verhaal is aangrijpend. Het onderwerp is iets dat mij erg aanspreekt waardoor ik het boek ook gemakkelijk doorlas. Richting het einde wordt het verhaal wel wat voorspelbaar, maar dit neemt niets weg van de rest van het boek dat erg mooi is.

[kim · Rating 3 out of 5]

een boek dat m’n aandacht trok in de bieb, en dit bleef vasthouden tot ik op een gegeven moment een beetje klaar was met de traagheid in het verhaal. er blijven veel vragen over, ik moest wennen aan de schrijfstijl maar over all wel een goed boek

[Anita · Rating 1 out of 5]

Kan niet echt boeien.

[Costiaan Mesu · Rating 2 out of 5]

Tot het einde toe hoop je dat er iets komt dat alles aan elkaar verbind. Dat is niet zo. Deze roman is een interessant opgevouwen papiertje vol los zand .

[Flo · Rating 3 out of 5]

2,75 sterren eigenlijk. voor een nederlands boek erg leuk, maar helaas erg duidelijk door een man geschreven ://

[Jan Mars · Rating 4 out of 5]

Dat komt later. Tot nu toe: prachtig & spannend

[Merel van Dam · Rating 3 out of 5]

Goed geschreven en het begin is pakkend, maar eigenlijk leidde het verhaal daarna nergens toe en ik denk dat ik vrij snel weer zal vergeten

[Klara · Rating 3 out of 5]

Een matig verhaal van een schrijver van wie ik nooit eerder iets gelezen had. Het leest gemakkelijk weg, staat vol boeiende zinnen en rake beeldspraak. Ik vroeg me tijdens het lezen voortdurend af, of de ik-figuur me niet een vertekend beeld van de werkelijkheid voorschotelde... Pas toen ik het boek uit had, realiseerde ik me dat het hele verhaal natuurlijk fictie is. En juist die twijfel waarmee het boek je opzadelt, maakt het verhaal toch eigenlijk best wel geniaal...! Ik ben meteen in een ander boek van Bert Natter begonnen (Goldberg)!

[Stefanie Schulte]

Bereid je voor op een begin waar geen ontkomen aan is: overweldigend, ijzingwekkend en beklemmend. Vanuit het niets zit je midden in een terroristische aanslag en vooral in het hoofd van hoofdpersoon Alfred. Hoe gaat hij verder na deze dramatische gebeurtenis. En wat is nu realiteit: de gepresenteerde feiten, of de individuele beleving. De observatie van de werkelijkheid blijkt vaak anders wanneer je ernaar terugkijkt. De essentie van het verhaal is de innerlijke psychologie, met thema’s als verlies, rouw, eenzaamheid en hoe de buitenwereld bepaalt hoe er over je wordt geoordeeld. En toch is het geen zwaar boek. Dit komt door de vaart, de humor, de sterke dialogen en vooral de ‘eenvoud’ van de pen van Natter. Hij beheerst de kunst van het weglaten als geen ander en laat veel vrij aan de lezer om zelf in te vullen, waardoor we allemaal ons eigen verhaal van hem krijgen. Sterk!