De mooiste Nederlandse Sagen en Legenden

by Merit Roodbeen

Wie kent niet het droevige lot van de Vliegende Hollander, de scheepskapitein die eeuwig over de wereldzeeën moest ronddolen? Dit boek bevat naast de klassieke sagen en legenden vele onbekende sprookjesachtige vertellingen. De verhalen spelen zich af in een al dan niet ver verleden en worden bevolkt door kleurrijke personages uit alle rangen en standen.

Genres: Mythology, Fairy Tales, History

319 pages, Paperback

First published January 1, 1999

Reviews

[Lotte Jellema · Rating 2 out of 5]

Heerlijk om af en toe een verhaaltje of twee te lezen voor het slapengaan. Wat ik persoonlijk erg jammer vond is dat dit boek puur bestaat uit de verhalen, en dat nergens uitgelegd wordt waar de auteur de verhalen vandaan heeft, hoe oud ze zijn, welke relevantie ze hebben etc.

[Matthieu Wegh · Rating 3 out of 5]

? Een boek uit mijn bieb, waaruit ik al eerder verhalen gelezen had.
🤔 De verhalen hebben allemaal iets met een stad of dorp en dat maakt dit boek ook interessant. Zelfs al is het een verhaal dat zich afspeelt voor de hemelpoort waar Petrus wacht dan gaat het over plaatsen in Nederland: Appingedam en Delfzijl.
De Vliegende Hollander wilde ik nu lezen (over een spookschip dus) en het meisje van Hunsingoo heb ik weer herlezen, mooi als een legenda verbeeld wordt in de beeltenis van een stad/dorp of streek en als daar dan bij aangegeven wordt wat de symbolen voor betekenis hebben, dan spreekt mij dat aan...
Wat ik wel mis, is een soort van verantwoording waar de verhalen vandaan komen, ook een inleiding of een voorwoord van de totstandkoming van dit boek, mist node en dat vind ik zelf wel jammer..
MW 15/5/22

[Liselotte · Rating 2 out of 5]

Dit is nu niet bepaald een goed boek. De enige reden dat ik 'm heb is omdat ik research doe naar het onderwerp, anders zou ik zeggen: doe geen moeite om deze te lezen of te halen.

[Paul Groos · Rating 3 out of 5]

Veel van de verhalen zijn geschreven in een fijn, gedetailleerd, beeldend proza, dat de sfeer mooi weergeeft. De keerzijde is dat er erg veel verhalen zijn die nauwelijks wat voorstellen en door die vertelwijze enorm worden opgerekt.
Het geheel is een aardig overzicht van de Nederlandse vertelcultuur en bewijst eens te meer dat die niet zo veel voorstelt. Veel verhalen zijn ongeveer hetzelfde. Er is opvallend veel aandacht voor vals beschuldigde terechtgestelden, echtparen waarvan de man een eed aan zijn vrouw gestand moet doen en natuurlijk ontmoetingen met de duivel. De christelijke inslag is erg groot en regelmatig redt een gebed aan onze lieve heer of zelfs Maria zelf de hoofdpersoon.
Echte parels staan er niet in, al zijn er een paar behoorlijke griezelverhalen en een enkel charmant liefdesverhaal.
Geen verspilde leestijd, vooral vanwege de taalvaardigheid van de auteurs.

[MNZRKK · Rating 2 out of 5]

Zoals in een andere review ook al werd gezegd, zijn de verhalen in deze bundel alleen interessant als ze in een historische en/of sociaal-culturele context kunnen worden geplaatst. Van wanneer is het verhaal, wat zegt het over de tijdgeest en de omstandigheden waarin de mensen toen verkeerden, welke gebeurtenis hangt er misschien mee samen, enz. Dat werd helaas niet gedaan; nu zijn het alleen de verhalen en die zijn op zich niet zo bijzonder - sterk gedateerd zelfs. Leuk voor de sentimentele ziel, maar niet echt onderhoudend voor de iets kritischere lezer.

[Luana · Rating 3 out of 5]

Pretty comprehensive compendium of folk tales of the Low Countries. I definitely learned quite a few things, but I wish there had been a source index/historical references glossary. This one sent me to Wikipedia after every couple stories.

It's so funny how much Jesus/Satan figures in the popular imagination of the last 500 years.

[Max · Rating 2 out of 5]

Als je nou de helft van de verhalen er uit haalt is dit opeens een leuke collectie. De beste zijn duidelijk de spook/horror verhalen, veel origineler dan diegenen waarin God opeens voorkomt en het verhaal op een originele manier laat eindigen met een DEM. Had gehoopt op een echt Nederlands sprookjes karakter, maar behalve de vliegende Hollander lijkt die er niet echt te zijn.

[Robin Schoehuijs · Rating 2 out of 5]

Vermoeiend oud bijgeloof en vrouwenhaat

[Els Konings · Rating 2 out of 5]

Ben ermee gestopt. Ik vond het maar niks.

[Heidi’s Zee · Rating 3 out of 5]

Matige selectie, maar je krijgt een beeld van de verbeelding en vertelkunst.


'Ja bekijk ze maar eens goed, slechte Ellert, slechte Brammert, elke bloeddruppel heeft zijn sporen in jullie handen nagelaten, zoals zorg en ellende mijn voorhoofd doen rimpelen. (Het meisje uit Orvelterveen)

Koning Jan van Arkel sprak 'het is niet de gewoonte van kippen om de vos aan te vallen.' (Graaf Jan)

Duivelbanner, heksenmeester – spokenjager met cirkels. (De advocatenbroers van Beetsterzwaag)

Een prinses die niet sterven kan zolang er op haar Terschellingereiland nog mensen wonen. Uit regen en wind komt ze aangestapt, om het volk te helpen.

De Roofridder van Hoensbroek voorviel de duivel als een aapje. 'Alleen Maria kan het venster van de hemel openen voor de Zondaars.' (De aap van Hoensbroek)

Basilisk verschool lang in de Utrechtse Kelders, tot een jonge knul voor de vuurogen een spiegel ophield.

Zoals oude heksen zich kunnen voordoen als o zulke goede medelijdende vrouwtjes wie niets te veel is om anderen te helpen en die zo graag eens de zieken komen bezoeken. Een waarzegster zag in de kaarten dat ze betoverd was, in de ogen wie het was, en door toverpoeder in haar kachel vuur te werpen liet ze het de aanwezigen zien. (De bultenaar van Buiksloot)

'Zal het pijn hebben, zo voor zijn dood?' 'Alle mensen zijn mijn vijanden… ik zal genieten als ik ze zie lijden.' (De bloeddorstige rechter)

Jouw geluk is afhankelijk van een ander, het mijne van mezelf. Recht hebben jullie, plicht hebben wij… zo denk jij. 'Wie weet wanneer in dit leven het uur van de dood komt? Kijk naar het spelende kind en hoor het lachen! Het sterft nog eerder dan de grijsaard die voorbij strompelt.' (de straatvlinder van Roggel)

'De snoek bezat een vreemde kracht.' (Het monster in het meer van Halen)

Heintje duivel: Ik wacht altijd het goede ogenblik af. De mensen aanvaarden mijn hulp pas als ze radeloos genoeg zijn. Dan kom ik in hun leven, … en en neem wat me toekomt. Wat ik te bieden heb, is veel, en wat ik vraag, is weinig, maar voor mij genoeg. (De macht van de liefde) Zijn contract teken je met bloed. 'Ik ben een goede vriend van de mensen, en ik sta altijd klaar om iedereen uit de penarie te halen.' Hij speelde het spel volgens de regels.' (Gorchem's Duivelsgracht) De heer was de man met de bokkenpoot. (De vreemde gast van Spekholzerheide)

Schaap vs wolf (het slimme schaap van Thorn)

Wat gebeuren moest, altijd kwam het uit. Wie hield de stroom van een rivier tegen? (Schimmel van Middelstum)

Laagheid lacht om laagheid. (De helderziende herbergier)

Een Amsterdams meisje verdedigde een pand 'steek je hoofd in het gat en ik neem het in mijn handen.' (Het huis met de zeven hoofden)

De Zwarte Bende van Breda → Zwartmaken en galgenveld // Bokkenrijders (kan je naasten zijn)

'Al zou ik tot in eeuwigheid door moeten varen, ik váár!' Hoogmoed tekende de vliegende Hollander.
De grens van Limburg en Braband kende een ingang naar de hel (de dolende Peelridder)

Bij diefstal, 'ik zal je nu deze drie poeder meegeven. Het eerste moet je vanacht in de Kloosterwiel gooien en dan moet je afwachten wat er plaatsvindt. Als de gespen niet terugkomen, dan moet je de volgende nacht het tweede poeder op het haardvuur verbranden. Wanneer er dan nog niets is gebeurd, neem dan in de derde nacht het derde en laatste poeder en begraaf dat onder een boom in de tuin. Dan móét er iets gebeuren. (de beul van den Bosch)