What do you think?
Rate this book
Повесть о жизни #5-6
Verhaal van een leven 3
Verhaal van een leven is wat Paustovski zelf een ‘epische autobiografie' heeft genoemd. Dit memoriaal, dat loopt van het einde van de tsarentijd tot aan de hongersnoden die voortkwamen uit de Nieuwe Economische Politiek van de Sovjets, doet die betiteling eer aan. Het is een omvangrijke reeks persoonlijke herinneringen op het strijdtoneel van de geschiedenis.
Het derde deel bevat Sprong naar het zuiden en Boek der omzwervingen, en is daarmee het laatste deel van de memoires. Eerder verschenen de eerste twee delen van Paustovski's Verhaal van een leven in de Russische Bibliotheek, bestaande uit Verre jaren, Onrustige jeugd, Begin van een onbekend tijdperk en Tijd van de grote verwachtingen.
Het derde deel bevat Sprong naar het zuiden en Boek der omzwervingen, en is daarmee het laatste deel van de memoires. Eerder verschenen de eerste twee delen van Paustovski's Verhaal van een leven in de Russische Bibliotheek, bestaande uit Verre jaren, Onrustige jeugd, Begin van een onbekend tijdperk en Tijd van de grote verwachtingen.
540 pages, Hardcover
First published January 1, 1946
5 people are currently reading
75 people want to read
About the author
Konstantin Paustovsky
322 books121 followersKonstantin Georgiyevich Paustovsky was a Russian Soviet writer nominated for the Nobel Prize for literature in 1965.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
August 20, 2020
Een tijdje geleden werd Konstantin Paustovski's beroemde zesdelige autobiografie "Het verhaal van een leven" opnieuw uitgegeven, in een herziene geannoteerde vertaling die ook nog eens verrijkt is met stukken die de Russische censuur niet hadden doorstaan. Ik was al jaren nieuwsgierig naar deze memoires, en de vakantie leek mij een mooi moment om er eens wat van te proeven. Dat was een mooie gedachte, want na een paar bladzijden was ik volkomen verslaafd, en kon ik alleen afkicken door alle zes delen achter elkaar te "bingen". Dus dat deed ik, met de gretigheid en het koortsachtige tempo van een kettingroker.
Paustovski leefde van 1892 tot 1968, en "Het verhaal van een leven" speelt vanaf ongeveer 1900 tot de vroege jaren dertig. Een periode waarin ongelofelijk veel veranderde op ongehoord spectaculaire en disruptieve wijze. Zeker in Rusland. Bovendien leefde Paustovski een opmerkelijk avontuurlijk leven, vol van onrust en omzwervingen en zoektochten naar het onmogelijke. En daarover weet hij geweldig te vertellen, niet in een "gewone" autobiografie die zijn avontuurlijke leven analyseert en duidt, maar in een stroom van verhalen en anekdotes en treffende beelden waarin Paustovski de geuren, kleuren, sferen en klanken van dit leven oproept. En ook de onvoorspelbare beweeglijkheid ervan. Paustovski is een verteller, geen analyticus of filosoof; hij denkt in associaties en beelden en impressies, niet in psychologische of historische verklaringen. En juist dat geeft zijn zesdelige boek een enorme vaart en een meeslepend vuur. Bij hem geen uitputtende uitleg over wat hij van Lenin vond en waarom. Maar wel een anekdotisch verhaal over hoe hij naar een redevoering van Lenin luistert zonder hem te verstaan, de hand op zijn schouder voelt van een hem onbekende mede- luisteraar, en hoe hij met die mede- luisteraar in gesprek raakt over de foto van diens beeldschone, maar helaas gestorven bruid. En juist DAT voorval in DAT bonte en buitenissige decor maakt op Paustovski een overweldigende indruk. Even overweldigend als later de werkelijk adembenemende treinreis waarbij Paustovski steeds samen met zijn mede- reizigers de trein moet stoppen om hekjes en spoorweghuisjes te slopen om de stoomlocomotief aan de gang te houden. Als dat mislukt volgt onvermijdelijke vriesdood. Bovendien zijn Paustovski en zijn medereizigers maar millimeters verwijderd van de dood door de kogels van een eveneens per trein reizende legendarische gangsterbende.....
Kortom, "Het verhaal van een leven" is vol van goed verteld spektakel en avontuur. En ook vol van meeslepend opgeschreven ontberingen, verschrikkingen en dood. Maar het is vooral vol van bekoringen. Paustovski zegt het meerdere malen, en al in de inleiding van de hele cyclus: met "Het verhaal van het leven" wil hij de lezer vooral het gevoel geven dat het leven doordesemd is van bekoringen en schoonheid. Ondanks alle ontberingen en leed. Dat gevoel roept Paustovski heel pregnant op, door de werkelijk ongelofelijk rijke zintuiglijkheid van zijn zeer vele beschrijvingen van totaal verschillende personen, landschappen, steden en regio's. Een voorbeeld: "De lucht in de tuin was koud als glas, en als op glas zag je de transparante schaduwen van de bomen. De naar water geurende ochtend vervulde heel de ruimte rondom het huis. De uitademing van de bladeren en van de schors van de bomen, van de sneeuw van de bergen, van de beekjes die langs de toppen langs steile rotswanden omlaagvielen en van munt en van wijn, het leek mij allemaal in die geur besloten te liggen. Dat alles vloeide samen in één enkele kruidige en prikkelende geur. Het was de adem van de subtropische ochtend aan zee. De geluiden, de ochtend met zijn frisse vochtigheid, de hoge kwinkslagen van de vogels, de wiegende natte takken, de lucht die uit de hemel gulpte en de geuren, ze voelden ontegenzeggelijk aan als geluk, maar wel een langzaam, rustig en betrouwbaar geluk". Extra intrigerend is dat Paustovski zijn memoires opschreef in de jaren vijftig en zestig: we zien hier dus hoe de oudere Paustovski zich scenes uit het leven van de jonge Paustovski herinnert, en hoe hij alle geuren en kleuren en klanken ervan in alle frisheid weer opnieuw oproept. Alsof juist die zintuiglijkheid voor hem het meest essentieel is, zowel in de beleving van toen als in de herinnering. Alsof hij niet alleen een algemeen beeld wil geven van wie hij ooit was en wat hij ooit heeft meegemaakt, maar juist ook elk zintuiglijk detail van het bonte decor van zijn geleefde leven. Want precies in die niet in algemeenheden te vatten details schuilt voor Paustovski de onuitputtelijke bekoring van het leven. En daarom laat hij ons steeds die details in al hun rijkdom proeven, zien, horen en ruiken.
Vooral die zintuiglijkheid en die rijkdom van details maakten mij verslaafd aan Paustovski's proza. Mede daardoor slaagt hij er in om tientallen verschillende bonte personages kernachtig neer te zetten in goed gekozen sfeerbeelden en anekdotes. Ook de rijkdom en bonte veelvormigheid van Paustovski's eigen leven glanst volop, door de kracht van de sfeerbeelden en de verhalen. Voor mij werkt dat beter dan diverse meer psychologiserende memoires die ik gelezen heb. En ook beter dan een strak gecomponeerde autobiografie. Want Paustovski's verhalen dartelen alle kanten op, zijn daardoor beweeglijk en onvoorspelbaar, en doen daarmee volop recht aan zijn zwervende leven en de rijke verscheidenheid van al zijn indrukken.
Bovendien offreert hij ons behoorlijk wat schitterende portretten van bekende en onbekende Russische schrijvers die hij gekend heeft. Met name zijn impressies van Babel, Boelgakov, Platonov en Ilf vond ik echt adembenemend: ik ben fan van deze schrijvers, en door Paustovski's trefzekere impressies weet ik nu nog beter waarom. Ook in die impressies wordt niks geanalyseerd of geduid: we krijgen alleen verhalen en associatieve details over de betreffende schrijver en zijn decor. En die zijn op de een of andere manier helemaal raak. Paustovski maakt daarmee tevens meeslepend voelbaar hoe Babel, Platonov, Boelgakov, Ilf en ook vele andere schrijvers obsessief zochten naar manieren om de bekoringen van het leven extra intens te ervaren door hun schrijfkunst. Dus ook de vele schrijversportretten in Paustovski's memoires gaan nadrukkelijk over de bekoringen van het leven en de ervaring daarvan. Op een manier die mij heel vrolijk maakte.
Ik heb overigens niet bij elke bladzij gejubeld. Soms is Paustovski naar mijn smaak te sentimenteel, sommige van zijn passages over de "grootsheid" van het Russische volk vond ik te bombastisch. In enkele gecensureerde stukken is hij dan wel weer expliciet kritisch op Stalin en op de vervolging van veel Russen, ook van Babel en Platonov. Maar meestal zwijgt hij daarover, en sommige critici vinden dat Paustovski - die zijn memoires schreef in de periode dat ook in Rusland afstand van Stalin nam- zich vaker en explicieter kritisch en meer dissident had mogen uitspreken. Dat vind ik moeilijk te beoordelen. Het lijkt mij dat Paustovski al aardig wat risico nam met de dingen die hij wél heeft opgeschreven. Ik sluit bovendien niet uit dat hij bewust ervoor koos om bekoringen voorop te zetten en niet de verdrukking daarvan. Wellicht koos Paustovski bewust voor een uitgebreid verhaal over de genialiteit van Babel en van Platonov, en de bekoringen van hun werk, zonder dit te willen overstemmen met al te veel aandacht voor hun vervolging en vervolgers. Aan de andere kant weet ik nu ook niet zeker of ik iets zit goed te praten dat niet goed te praten valt.
Maar ondanks dit soort aarzelingen heb ik dus flink genoten van Paustovski's memoires. Ideale vakantieliteratuur, want hij laat je meereizen langs allerlei exotische oorden die je dan meteen proeft, voelt, hoort en ruikt. En bovendien inspireert hij zijn lezers om ook de geuren, klanken en kleuren van hun eigen herinneringen zo intens mogelijk te koesteren. Vooral daardoor maakten deze memoires mij behoorlijk opgetogen.
Paustovski leefde van 1892 tot 1968, en "Het verhaal van een leven" speelt vanaf ongeveer 1900 tot de vroege jaren dertig. Een periode waarin ongelofelijk veel veranderde op ongehoord spectaculaire en disruptieve wijze. Zeker in Rusland. Bovendien leefde Paustovski een opmerkelijk avontuurlijk leven, vol van onrust en omzwervingen en zoektochten naar het onmogelijke. En daarover weet hij geweldig te vertellen, niet in een "gewone" autobiografie die zijn avontuurlijke leven analyseert en duidt, maar in een stroom van verhalen en anekdotes en treffende beelden waarin Paustovski de geuren, kleuren, sferen en klanken van dit leven oproept. En ook de onvoorspelbare beweeglijkheid ervan. Paustovski is een verteller, geen analyticus of filosoof; hij denkt in associaties en beelden en impressies, niet in psychologische of historische verklaringen. En juist dat geeft zijn zesdelige boek een enorme vaart en een meeslepend vuur. Bij hem geen uitputtende uitleg over wat hij van Lenin vond en waarom. Maar wel een anekdotisch verhaal over hoe hij naar een redevoering van Lenin luistert zonder hem te verstaan, de hand op zijn schouder voelt van een hem onbekende mede- luisteraar, en hoe hij met die mede- luisteraar in gesprek raakt over de foto van diens beeldschone, maar helaas gestorven bruid. En juist DAT voorval in DAT bonte en buitenissige decor maakt op Paustovski een overweldigende indruk. Even overweldigend als later de werkelijk adembenemende treinreis waarbij Paustovski steeds samen met zijn mede- reizigers de trein moet stoppen om hekjes en spoorweghuisjes te slopen om de stoomlocomotief aan de gang te houden. Als dat mislukt volgt onvermijdelijke vriesdood. Bovendien zijn Paustovski en zijn medereizigers maar millimeters verwijderd van de dood door de kogels van een eveneens per trein reizende legendarische gangsterbende.....
Kortom, "Het verhaal van een leven" is vol van goed verteld spektakel en avontuur. En ook vol van meeslepend opgeschreven ontberingen, verschrikkingen en dood. Maar het is vooral vol van bekoringen. Paustovski zegt het meerdere malen, en al in de inleiding van de hele cyclus: met "Het verhaal van het leven" wil hij de lezer vooral het gevoel geven dat het leven doordesemd is van bekoringen en schoonheid. Ondanks alle ontberingen en leed. Dat gevoel roept Paustovski heel pregnant op, door de werkelijk ongelofelijk rijke zintuiglijkheid van zijn zeer vele beschrijvingen van totaal verschillende personen, landschappen, steden en regio's. Een voorbeeld: "De lucht in de tuin was koud als glas, en als op glas zag je de transparante schaduwen van de bomen. De naar water geurende ochtend vervulde heel de ruimte rondom het huis. De uitademing van de bladeren en van de schors van de bomen, van de sneeuw van de bergen, van de beekjes die langs de toppen langs steile rotswanden omlaagvielen en van munt en van wijn, het leek mij allemaal in die geur besloten te liggen. Dat alles vloeide samen in één enkele kruidige en prikkelende geur. Het was de adem van de subtropische ochtend aan zee. De geluiden, de ochtend met zijn frisse vochtigheid, de hoge kwinkslagen van de vogels, de wiegende natte takken, de lucht die uit de hemel gulpte en de geuren, ze voelden ontegenzeggelijk aan als geluk, maar wel een langzaam, rustig en betrouwbaar geluk". Extra intrigerend is dat Paustovski zijn memoires opschreef in de jaren vijftig en zestig: we zien hier dus hoe de oudere Paustovski zich scenes uit het leven van de jonge Paustovski herinnert, en hoe hij alle geuren en kleuren en klanken ervan in alle frisheid weer opnieuw oproept. Alsof juist die zintuiglijkheid voor hem het meest essentieel is, zowel in de beleving van toen als in de herinnering. Alsof hij niet alleen een algemeen beeld wil geven van wie hij ooit was en wat hij ooit heeft meegemaakt, maar juist ook elk zintuiglijk detail van het bonte decor van zijn geleefde leven. Want precies in die niet in algemeenheden te vatten details schuilt voor Paustovski de onuitputtelijke bekoring van het leven. En daarom laat hij ons steeds die details in al hun rijkdom proeven, zien, horen en ruiken.
Vooral die zintuiglijkheid en die rijkdom van details maakten mij verslaafd aan Paustovski's proza. Mede daardoor slaagt hij er in om tientallen verschillende bonte personages kernachtig neer te zetten in goed gekozen sfeerbeelden en anekdotes. Ook de rijkdom en bonte veelvormigheid van Paustovski's eigen leven glanst volop, door de kracht van de sfeerbeelden en de verhalen. Voor mij werkt dat beter dan diverse meer psychologiserende memoires die ik gelezen heb. En ook beter dan een strak gecomponeerde autobiografie. Want Paustovski's verhalen dartelen alle kanten op, zijn daardoor beweeglijk en onvoorspelbaar, en doen daarmee volop recht aan zijn zwervende leven en de rijke verscheidenheid van al zijn indrukken.
Bovendien offreert hij ons behoorlijk wat schitterende portretten van bekende en onbekende Russische schrijvers die hij gekend heeft. Met name zijn impressies van Babel, Boelgakov, Platonov en Ilf vond ik echt adembenemend: ik ben fan van deze schrijvers, en door Paustovski's trefzekere impressies weet ik nu nog beter waarom. Ook in die impressies wordt niks geanalyseerd of geduid: we krijgen alleen verhalen en associatieve details over de betreffende schrijver en zijn decor. En die zijn op de een of andere manier helemaal raak. Paustovski maakt daarmee tevens meeslepend voelbaar hoe Babel, Platonov, Boelgakov, Ilf en ook vele andere schrijvers obsessief zochten naar manieren om de bekoringen van het leven extra intens te ervaren door hun schrijfkunst. Dus ook de vele schrijversportretten in Paustovski's memoires gaan nadrukkelijk over de bekoringen van het leven en de ervaring daarvan. Op een manier die mij heel vrolijk maakte.
Ik heb overigens niet bij elke bladzij gejubeld. Soms is Paustovski naar mijn smaak te sentimenteel, sommige van zijn passages over de "grootsheid" van het Russische volk vond ik te bombastisch. In enkele gecensureerde stukken is hij dan wel weer expliciet kritisch op Stalin en op de vervolging van veel Russen, ook van Babel en Platonov. Maar meestal zwijgt hij daarover, en sommige critici vinden dat Paustovski - die zijn memoires schreef in de periode dat ook in Rusland afstand van Stalin nam- zich vaker en explicieter kritisch en meer dissident had mogen uitspreken. Dat vind ik moeilijk te beoordelen. Het lijkt mij dat Paustovski al aardig wat risico nam met de dingen die hij wél heeft opgeschreven. Ik sluit bovendien niet uit dat hij bewust ervoor koos om bekoringen voorop te zetten en niet de verdrukking daarvan. Wellicht koos Paustovski bewust voor een uitgebreid verhaal over de genialiteit van Babel en van Platonov, en de bekoringen van hun werk, zonder dit te willen overstemmen met al te veel aandacht voor hun vervolging en vervolgers. Aan de andere kant weet ik nu ook niet zeker of ik iets zit goed te praten dat niet goed te praten valt.
Maar ondanks dit soort aarzelingen heb ik dus flink genoten van Paustovski's memoires. Ideale vakantieliteratuur, want hij laat je meereizen langs allerlei exotische oorden die je dan meteen proeft, voelt, hoort en ruikt. En bovendien inspireert hij zijn lezers om ook de geuren, klanken en kleuren van hun eigen herinneringen zo intens mogelijk te koesteren. Vooral daardoor maakten deze memoires mij behoorlijk opgetogen.
June 10, 2025
Zes boekdelen en nog krijg ik geen genoeg van Paustovski. Wat de laatste delen van deze uitgave nog bijzonderder maakt is het handvol hoofdstukken die de sovjetcensuur niet overleefden. Als de Westerse lezer al dacht dat Paustovski blinde vlekken had voor de schaduwkanten van het revolutionaire bewind, blijkt uit de gecensureerde stukken dat in deze zachtaardige natuurliefhebber ook een scherpe beoordelaar van de macht schuilgaat. De diepe frustraties van Paustovski over spilzucht, bureaucratie, corruptie en incompententie maken hem nog menselijker en tastbaarder dan wat zijn eerdere beschrijvingen van de mensen rondom hem toestonden. Hoe veel auteurs zijn in de voorbije eeuwen door Moskouse ambtenaren gekortwiekt, afgebleekt en versuft? Het is niet te zeggen.
De integrale hexalogie is een monument dat dankzij het onvermoeibare zwoegen van Wim Hartog tot ons is gekomen in het Nederlands. Wie in deze tijden van bruut imperialistisch geweld toch door Oekraïne, Rusland, de Kaukasus en Centraal-Azië wil reizen, kan een ticket boeken bij Konstantin Paustovski.
De integrale hexalogie is een monument dat dankzij het onvermoeibare zwoegen van Wim Hartog tot ons is gekomen in het Nederlands. Wie in deze tijden van bruut imperialistisch geweld toch door Oekraïne, Rusland, de Kaukasus en Centraal-Azië wil reizen, kan een ticket boeken bij Konstantin Paustovski.
January 19, 2019
Een scherper paar ogen dan dat van Paustovski bestaat niet.
April 14, 2023
Wat een ontdekking. Ik las de drie delen van dit verhaal van zijn leven in een ruk door. Wat een verteller en wat een schrijver. Zijn beschrijvingen wekken al je zintuigen tot leven. Je reist met hem mee door de Sovjet unie en door de zijkant van een vreselijk stuk geschiedenis. Absolute topper, zeker de hoofdstukken over Odessa, Majakovski en zoveel andere schrijvers en dichters. Ik ga verder met het lezen van de Russen. In deze tijd een noodzakelijkheid om veel te begrijpen.
March 2, 2020
In dit laatste deel van Paustovski’s levensherinneringen reizen we met hem mee naar Abchazië, Batoem, Tblisi, Kiev, Poesjkino, Moskou, Frankrijk en de Kalmukse steppe, met zijn luchtspiegelingen.
De reisherinneringen zijn wederom prachtig. Het meeste indruk maakten op mij echter de vier eerder gecensureerde hoofdstukken, waarin Paustovski uit de doeken doet hoe de Stalin-terreur invloed had op het leven van schrijvers en andere ‘denkende’ mensen en hoe een krantenredactie onder Stalin moest functioneren. Dingen die daarbij ook naar voren komen is bijvoorbeeld dat alles telefonisch geregeld werd, zodat er geen papieren herinneringen zouden worden achterlaten. De directeur van de krantenredactie had een telefoon die rechtstreeks verbonden was met het Kremlin. Hij kreeg via deze telefoon de meest onzinnige instructies, die allemaal toch uitgevoerd moesten worden. Wat voor instructies: lees dit graag zelf! Hoewel het mij bij hen nog niet zo was opgevallen, bedacht ik me dat ook bij Grossman (Leven en Lot) en bij Haratischwili (Het Achtste Leven) alle instructies van hogeren per telefoon gebeurden. Paustovski beschrijft ook de permanente, taaie vermoeidheid die hij voelt onder het Stalin-regime, vanwege de bloedeloze, niet levende taal van alle resoluties...en al het andere. Des te knapper is het dat hij ondanks al het bovenstaande ervoor gekozen heeft om vooral te schrijven over de periodes wanneer hij zich vrij voelde.
‘Ik ben ervan overtuigd dat de prachtige kern van het leven door geen enkele dictator en geen enkele van zijn monsterlijke misdaden tegenover de menselijkheid kapotgemaakt kan worden.’ (p. 294)
Dit blijkt. Paustovski laat in alle verhalen over zijn leven een tomeloos optimisme zien, dat aanstekelijk werkt. Hij bewondert de natuur, maar voelt zich evengoed in zijn element als hij in een waterdichte regenjas door een natte stad loopt. Of tijdens zijn eindeloze gesprekken met zijn vrienden Frajerman en Babel. En zelfs al zijn enge ziektes, zoals malaria en vlektyfus, beschrijft hij op een vrolijke toon, bijvoorbeeld als men hem een goedje geeft dat blijkt te bestaan uit gedroogde en tot poeder gestampte spinnen. (!) Ook andere enge dieren maken het boek spannend, zoals wormen zo dun als haar in een meer, ratten in de drukkerij en schorpioenen die ’s nachts in je bed willen kruipen. Hiervoor kan je de poten in emmers water zetten, zo schrijft hij. Zo lijkt er voor alle problemen wel een oplossing te zijn bij Paustovski. Behalve misschien voor de eenzaamheid die hij soms voelt, omdat hij vaak weinig geestverwanten om zich heen heeft. Gelukkig heeft hij daarom alles voor ons opgeschreven.
De reisherinneringen zijn wederom prachtig. Het meeste indruk maakten op mij echter de vier eerder gecensureerde hoofdstukken, waarin Paustovski uit de doeken doet hoe de Stalin-terreur invloed had op het leven van schrijvers en andere ‘denkende’ mensen en hoe een krantenredactie onder Stalin moest functioneren. Dingen die daarbij ook naar voren komen is bijvoorbeeld dat alles telefonisch geregeld werd, zodat er geen papieren herinneringen zouden worden achterlaten. De directeur van de krantenredactie had een telefoon die rechtstreeks verbonden was met het Kremlin. Hij kreeg via deze telefoon de meest onzinnige instructies, die allemaal toch uitgevoerd moesten worden. Wat voor instructies: lees dit graag zelf! Hoewel het mij bij hen nog niet zo was opgevallen, bedacht ik me dat ook bij Grossman (Leven en Lot) en bij Haratischwili (Het Achtste Leven) alle instructies van hogeren per telefoon gebeurden. Paustovski beschrijft ook de permanente, taaie vermoeidheid die hij voelt onder het Stalin-regime, vanwege de bloedeloze, niet levende taal van alle resoluties...en al het andere. Des te knapper is het dat hij ondanks al het bovenstaande ervoor gekozen heeft om vooral te schrijven over de periodes wanneer hij zich vrij voelde.
‘Ik ben ervan overtuigd dat de prachtige kern van het leven door geen enkele dictator en geen enkele van zijn monsterlijke misdaden tegenover de menselijkheid kapotgemaakt kan worden.’ (p. 294)
Dit blijkt. Paustovski laat in alle verhalen over zijn leven een tomeloos optimisme zien, dat aanstekelijk werkt. Hij bewondert de natuur, maar voelt zich evengoed in zijn element als hij in een waterdichte regenjas door een natte stad loopt. Of tijdens zijn eindeloze gesprekken met zijn vrienden Frajerman en Babel. En zelfs al zijn enge ziektes, zoals malaria en vlektyfus, beschrijft hij op een vrolijke toon, bijvoorbeeld als men hem een goedje geeft dat blijkt te bestaan uit gedroogde en tot poeder gestampte spinnen. (!) Ook andere enge dieren maken het boek spannend, zoals wormen zo dun als haar in een meer, ratten in de drukkerij en schorpioenen die ’s nachts in je bed willen kruipen. Hiervoor kan je de poten in emmers water zetten, zo schrijft hij. Zo lijkt er voor alle problemen wel een oplossing te zijn bij Paustovski. Behalve misschien voor de eenzaamheid die hij soms voelt, omdat hij vaak weinig geestverwanten om zich heen heeft. Gelukkig heeft hij daarom alles voor ons opgeschreven.
September 12, 2021
Iets minder mooi dan deel 2. Maar je gaat met die man op reis door heel Rusland.
Iemand die virtueel wil reizen moet zijn boeken lezen! Je komt op plekken waar de meeste reizigers nooit zullen komen, ontmoet mensen die zeldzaam zijn en reist in een tijd die voorbij is.
Iemand die virtueel wil reizen moet zijn boeken lezen! Je komt op plekken waar de meeste reizigers nooit zullen komen, ontmoet mensen die zeldzaam zijn en reist in een tijd die voorbij is.
March 17, 2023
Ну ладно, с эмигрантами закончили, дальше должно стать попроще
March 15, 2022
De laatste twee delen (5 en 6) van de machtige memoires Verhaal van een Leven. De draad wordt opgepakt in 1923 in de Kaukasus in het schitterend beschreven Abchazië, de regio in het noorden van Georgië waar vanaf de late jaren tachtig zoveel om te doen is. Per boot belandt Paustovski in Soechoem aan de Zwarte Zee, waar hij met Malaria-ijlkoortsen komt te liggen. Als medicijn trekt hij met een gezelschap de Kaukasus in, langs ijzingwekkende kloven en feeërieke bergmeren waar ze in rotsen slapen, getart door nieuwsgierige jakhalzen en beren. Paustovski op z’n best, zo beeldend als hij schrijft. Je zou bijkans een liefde ontwikkelen voor edelweiss en cipressenappels.
Verderop aan de Zwarte Zee belandt hij in Batoem, waar onder meer Babel en zijn vrouw verblijven. Een tijd van onbezorgdheid en relatieve rust in een kleurrijk boarding house met zeelieden en eigenheimers aan de haven van het door ratten geteisterde Batoem. Hij richt er de krant de Vuurtoren op.
Via het Georgische binnenland in Tiflis komt hij een tijd te werken bij de Trans-Kaukasische Spoorwegen door Armenië en Azerbeidzjan. In de trein op weg naar Jerevan met de majestueuze Ararat die opdoemt. Langs de rivier de Araks en de Perzische grens. Nachitsjevan, Dzjoelfa en vroegere Armeense hoofdstad Ani. De onbeantwoorde liefde van Maria doet hem terugkeren naar Kiev, naar moeder en zus Galja.
**********
Het weerzien, waarbij moeder erg oud is geworden en zus inmiddels volledig blind. Tijdens een kort bezoek aan de Kaukasus met een hevig ziekbed, keert hij opnieuw in Kiev terug en zijn ze allebei plots overleden. Hij komt bij zinnen op het platteland ten oosten van Moskou en nestelt zich daarna in de stad waar hij op de redactie Het Vierde Kantje komt te werken met de crème de la crème van de schrijvers op dat moment: Babel, Boelgakov, Ilf, Olesja. Afgezien van Boelgakov wordt het gezien als de schrijversschool uit Odessa. Paustovski is onder de indruk van Ilf, helft van het schrijversduo Ilf & Petrov, bekend van het briljante en ontzettend geestige De Twaalf Stoelen. Ilf is scherpzinnig, heeft humor en neemt het in discussies vaak op voor de underdog. Paustovski woont dan in Poesjkino, een flinke boemelrit bij Moskou vandaan.
Opnieuw zijn er ijlkoortsen tijdens een vrieskou wanneer Lenin begraven wordt. Hij past niet in het keurslijf van een vaste baan en het kost hem meer en meer moeite elke dag op tijd bij de ROSTA te zijn, het Sovjet-persbureau. Geen goed woord heeft hij over voor de nieuwe leider Stalin in het gecensureerde en pas veel later teruggevonden hoofdstuk De Gietijzeren Klauw. De jaren 1925-1930 zou hij het liefst uit z’n leven schrappen. De angst regeert en zelfs de taal wordt obligaat uitgehold.
Herkenbaar en fraai zijn Paustovski’s omzwervingen langs de mondingen van de Wolga en de Oeral, door de woestenij en over de steppen van Turkmenistan en Kazachstan, hetgeen me erg doet denken aan m’n verblijf in Kirgizië. Overnachten in joerten met nomaden.
Vele streken volgen, van de noordelijke Barentszzee in Moermansk tot aan Oeral-steden als Berezniki. We schrijven dan inmiddels begin jaren dertig. Hij kan moeilijk op een en dezelfde plek blijven, een rode draad in zijn leven.
***********
Op de vraag of je nog met een gerust hart Russen kunt lezen in deze tijd, zou je je kunnen afvragen wat een Rus eigenlijk is? Neem Paustovski. Geboren in Moskou, maar op zijn zesde verhuisd naar Kiev. Hij had een Poolse moeder en was kwart Kozak, wier wortels voor een groot deel in Oekraïne liggen. Bert Wagendorp verwoordde het onlangs treffend in de Volkskrant:
https://www.volkskrant.nl/columns-opi...
Bovenal was Paustovski wereldburger en pacifist. En een van de grootste beeldende chroniqueurs van schoonheid en levensverhalen die er is geweest. Buitencategorie. Om te herlezen.
Verderop aan de Zwarte Zee belandt hij in Batoem, waar onder meer Babel en zijn vrouw verblijven. Een tijd van onbezorgdheid en relatieve rust in een kleurrijk boarding house met zeelieden en eigenheimers aan de haven van het door ratten geteisterde Batoem. Hij richt er de krant de Vuurtoren op.
Via het Georgische binnenland in Tiflis komt hij een tijd te werken bij de Trans-Kaukasische Spoorwegen door Armenië en Azerbeidzjan. In de trein op weg naar Jerevan met de majestueuze Ararat die opdoemt. Langs de rivier de Araks en de Perzische grens. Nachitsjevan, Dzjoelfa en vroegere Armeense hoofdstad Ani. De onbeantwoorde liefde van Maria doet hem terugkeren naar Kiev, naar moeder en zus Galja.
**********
Het weerzien, waarbij moeder erg oud is geworden en zus inmiddels volledig blind. Tijdens een kort bezoek aan de Kaukasus met een hevig ziekbed, keert hij opnieuw in Kiev terug en zijn ze allebei plots overleden. Hij komt bij zinnen op het platteland ten oosten van Moskou en nestelt zich daarna in de stad waar hij op de redactie Het Vierde Kantje komt te werken met de crème de la crème van de schrijvers op dat moment: Babel, Boelgakov, Ilf, Olesja. Afgezien van Boelgakov wordt het gezien als de schrijversschool uit Odessa. Paustovski is onder de indruk van Ilf, helft van het schrijversduo Ilf & Petrov, bekend van het briljante en ontzettend geestige De Twaalf Stoelen. Ilf is scherpzinnig, heeft humor en neemt het in discussies vaak op voor de underdog. Paustovski woont dan in Poesjkino, een flinke boemelrit bij Moskou vandaan.
Opnieuw zijn er ijlkoortsen tijdens een vrieskou wanneer Lenin begraven wordt. Hij past niet in het keurslijf van een vaste baan en het kost hem meer en meer moeite elke dag op tijd bij de ROSTA te zijn, het Sovjet-persbureau. Geen goed woord heeft hij over voor de nieuwe leider Stalin in het gecensureerde en pas veel later teruggevonden hoofdstuk De Gietijzeren Klauw. De jaren 1925-1930 zou hij het liefst uit z’n leven schrappen. De angst regeert en zelfs de taal wordt obligaat uitgehold.
Herkenbaar en fraai zijn Paustovski’s omzwervingen langs de mondingen van de Wolga en de Oeral, door de woestenij en over de steppen van Turkmenistan en Kazachstan, hetgeen me erg doet denken aan m’n verblijf in Kirgizië. Overnachten in joerten met nomaden.
Vele streken volgen, van de noordelijke Barentszzee in Moermansk tot aan Oeral-steden als Berezniki. We schrijven dan inmiddels begin jaren dertig. Hij kan moeilijk op een en dezelfde plek blijven, een rode draad in zijn leven.
***********
Op de vraag of je nog met een gerust hart Russen kunt lezen in deze tijd, zou je je kunnen afvragen wat een Rus eigenlijk is? Neem Paustovski. Geboren in Moskou, maar op zijn zesde verhuisd naar Kiev. Hij had een Poolse moeder en was kwart Kozak, wier wortels voor een groot deel in Oekraïne liggen. Bert Wagendorp verwoordde het onlangs treffend in de Volkskrant:
https://www.volkskrant.nl/columns-opi...
Bovenal was Paustovski wereldburger en pacifist. En een van de grootste beeldende chroniqueurs van schoonheid en levensverhalen die er is geweest. Buitencategorie. Om te herlezen.
May 10, 2019
Bij de mobilisatie had hij afscheid van haar genomen zonder zich ook maar eenmaal om te draaien. Dat zou zijn krachten te boven zijn gegaan.
Er zijn beproevingen die een mens bespaard zouden moeten blijven, zo meedogenloos zijn ze, zo druisen ze in tegen al het verhevene en kostbare waar iemand al die jaren voor geleefd heeft en waar hij de mensen voortdurend verwoed toe heeft aangezet met al zijn gedachten, boeken en heel de structuur van zijn innerlijke wereld.
Nog lang stond zijn vrouw te kijken hoe hij wanhopig en met iets gebogen rug wegliep.
Ik moest er bij deze gedachte aan terugdenken hoe mijn moeder toen zij, na hem van lichtzinnigheid te hebben beschuldigden hem te hebben vervloekt om haar gebroken leven en de onvermijdelijk trieste toekomst van haar kinderen, van mijn vader scheidde, in tranen uitgebarsten was op het moment dat zij de schuldig gebogen rug van mijn vader zag bij het weggaan.
Er zijn beproevingen die een mens bespaard zouden moeten blijven, zo meedogenloos zijn ze, zo druisen ze in tegen al het verhevene en kostbare waar iemand al die jaren voor geleefd heeft en waar hij de mensen voortdurend verwoed toe heeft aangezet met al zijn gedachten, boeken en heel de structuur van zijn innerlijke wereld.
Nog lang stond zijn vrouw te kijken hoe hij wanhopig en met iets gebogen rug wegliep.
Ik moest er bij deze gedachte aan terugdenken hoe mijn moeder toen zij, na hem van lichtzinnigheid te hebben beschuldigden hem te hebben vervloekt om haar gebroken leven en de onvermijdelijk trieste toekomst van haar kinderen, van mijn vader scheidde, in tranen uitgebarsten was op het moment dat zij de schuldig gebogen rug van mijn vader zag bij het weggaan.
May 4, 2019
Paustovski’s beschrijving van de zuidelijke streken die hij bezoekt voelt soms aan als een onderdeel van Sprookjes van 1000 en 1 nacht. Bedwelmend, betoverend, mysterieus. Vol exotische geluiden en geuren. Tussen de regels door gaat het over het leven na de revolutie, de armoede, de honger, de kunst om in leven te blijven, genoeg geld te verdienen. Enkele gecensureerde hoofdstukken, vol met zware kritiek op de uitwassen van de revolutie, zijn ook opgenomen en zeer lezenswaardig.
Verder zitten de verhalen vol met mensen die zoeken en dolen en worstelen en vaak ook boven komen.
Verder zitten de verhalen vol met mensen die zoeken en dolen en worstelen en vaak ook boven komen.
May 30, 2020
Verhaal van een leven deel III van Konstantin Paustovski. Dit derde en laatste deel van de herziene versie beschrijft herinneringen van de Russische schrijver vanaf 1921. Paustovski trekt naar het zuiden, Odessa, Jalta en later ook delen van Georgië, Abchazië en Kalmukkie in Centraal Azië. Maar zijn ziel hoort thuis in de bossen van midden Rusland. Prachtige beschrijvingen van de natuur en ontmoetingen met andere schrijvers waaronder Babel. Deze editie bevat eerder door het Sovjet regime gecensureerde hoofdstukken die Wim Hartog ook weer kundig in het Nederlands vertaalde.
February 27, 2023
Het lezen van Verhaal van een leven van Paustovksi was een weldaad, een complete ontspanning, ook door de bijna bijbelse vormgeving van de drie boeken: de dunne bladzijden en de mooie ronde letter. Het voelt verdrietig dat ik aan het eind gekomen ben. Hier een willekeurig citaat:
'Onder de trap huisde een Koerd, schoenpoetser van beroep. Uit zijn blauwe, golvende baard en zelfs uit zijn als paardenkastanjes zo grote, treurige ogen steeg een geur van laarzensmeer op. Het was een complexe geur van terpentijn en boenwas. Zo kwam het althans op mij over.’
'Onder de trap huisde een Koerd, schoenpoetser van beroep. Uit zijn blauwe, golvende baard en zelfs uit zijn als paardenkastanjes zo grote, treurige ogen steeg een geur van laarzensmeer op. Het was een complexe geur van terpentijn en boenwas. Zo kwam het althans op mij over.’
July 14, 2019
Het blijft zo mooi!
September 2, 2018
Братьев нет, опираться отныне приходилось на одного себя. Москва гудела от революционных речей. Всякий деятельный человек лез на трибуну, откуда громко вещал, пока его не заставляли замолчать, принуждая уступить место другому оратору. Кто говорил убедительнее, того слушали. Но ровно до той поры, пока не появится среди толпы говорящий убедительнее. А на деле все вещали о разном, не понимая, к чему готовиться. Кто встанет у власти? Доверия никто не имел. Будь Константин постарше, оказаться и ему среди вынесенных к трибуне. Он бы обязательно сказал, неизменно призвав прежде уважительно относиться друг к другу. Но такого случиться не могло. Паустовский имел возможность приукрасить, показав себя горячим борцом за взгляды большевиков, однако он подобные суждения обходил стороной. Он старался сохранить собственное представление о действительности, смиряясь с необходимостью существовать в представленных ему условиях, но не готовый прямо говорить, о чём ему думается. Должны пройти десятилетия, когда он снизойдёт до откровенного разговора.
(c) Trounin
(c) Trounin
April 16, 2019
Великолепная часть "Повести о жизни". Честный и глубоко личностный рассказ о трудном этапе в жизни страны.
April 17, 2022
Появились некоторые просоветские настроения и это, конечно, интересно.
Displaying 1 - 16 of 16 reviews