Kaas en de evolutietheorie

by Bas Haring

Kaas en de evolutietheorie vertelt hoe de evolutietheorie van Charles Darwin een licht werpt op alledaagse vragen Waarom sterven wij? Wat is goed en kwaad? Hoe is kaas uitgevonden?

Deel één gaat over de evolutietheorie niet over fossielen, dinosaurussen en Neanderthalers, maar over de mechanismen van de evolutie. Hoe werkt de evolutie? En hoe kunnen we de evolutie waarnemen door goed om ons heen te kijken? De evolutietheorie blijkt eigenlijk heel simpel en logisch in elkaar te zitten.

In het tweede deel van het boek komen eeuwenoude filosofische vraagstukken en hun relatie met de evolutietheorie aan de

Waarom is het leven ontstaan?
Is homoseksualiteit natuurlijk?
Hoe kunnen we onsterfelijk worden?
Moet je luisteren naar de meerderheid?
Mag je de wet overtreden?
Waarom krijgen we kinderen?
Hoe ontstaan familiebanden?
Bestaat God?

Aan de hand van sprekende en grappige voorbeelden legt Bas Haring uit hoe de evolutietheorie ingrijpt op zulk soort vraagstukken, en wordt de ware betekenis van de evolutietheorie duidelijk.

Kaas en de evolutietheorie is geschreven voor de jeugd maar is zeker zo interessant voor volwassenen.

- Winnaar Gouden Uil Jeugdliteratuur 2002
- Winnaar Duitse Prijs voor het Beste boek over Wetenschappen
- Winnaar Eureka!-prijs 2002 voor het beste en het mooiste op gebied van wetenschap en kennis
- Vlag en Wimpel - Griffeljury 2002
'

Genres: Nonfiction, Science, Philosophy, Evolution, Childrens, Biology, Popular Science

160 pages, Kindle Edition

First published January 1, 2001

Reviews

[Gijs Grob · Rating 3 out of 5]

In 'Kaas & De evolutietheorie' legt Bas Haring aan kinderen uit hoe de evolutietheorie werkt. Hij doet dat volstrekt zonder jargon (evolutie en genen zijn de enige biologische termen die langskomen), met analogieën en gedachte-experimenten en met vrolijke tekeningetjes. Zo komen onderwerpen als de selfish gene, het founder effect, evolutionary constraints, female choice, teleologie, kin selection, eusocialiteit en memes langs zonder dat één van deze woorden genoemd worden.

Helaas is Haring soms wat kort door de bocht (vooral in zijn hoofdstukje over het ontstaan van het leven - nu net iets wat de evolutietheorie niet verklaart, alleen het proces dat loopt nadat aan de drie voorwaarden variatie, concurrentie en reproductie is voldaan) en zijn hoofdstukken over moraal en God zijn gewaagd. Hierin geeft Haring net iets teveel antwoorden, terwijl hij hier meer vragen aan de lezer had kunnen stellen. Hij vergeet bijv. de vraag te stellen waarom egoïsme en stelen nog steeds bestaan, iets waar hij met gemak een gedachte-experiment had tegenover kunnen stellen. Bovendien ziet Haring in moraal een puur menselijke factor, al het werk van Frans de Waal ten spijt. Met deze hoofdstukjes komt Haring ineens betweterig over - zonde.

Ook in de biologische onderwerpen laat Haring hier en daar wat liggen: hij vergeet te vertellen dat er voor evolutie heel, heel veel tijd nodig is, zijn definitie van 'fittest' is niet helemaal juist, omdat hij vergeet te vermelden dat de omstandigheden de hele tijd veranderen, hij beschouwt fokken en evolutie net iets te gemakkelijk als één ding, terwijl fokken nu juist wel gebruik maakt van een externe wil en dus een teleologisch proces is. Over het nut van seks leren we helaas niks, noch over typische evolutie-onderwerpen als homologie, analogie, trade-off, neutraliteit of bottlenecks.

Niettemin een uitstekende en zeer laagdrempelige introductie tot Darwins theorie.

[Siméon Lahaije · Rating 3 out of 5]

Hoewel Haring een goede poging heeft gedaan om de evolutietheorie simpel en begrijpelijk uit te leggen aan de leek, is de uitwerking toch niet helemaal geslaagd. Het boek had veel gehad aan meer echte voorbeelden van evolutie zoals bijvoorbeeld de lange nekken van giraffen, en deze kunnen contrasteren met Lamarckiaanse evolutie om het verschil met de Darwiniaanse helder te maken. Het feit dat Haring menselijke uitvindingen (Windows, kaas) als voorbeelden gebruikt om te laten zien dat er geen schepper hoeft te bestaan en ingewikkelde organismen begrepen kunnen worden vanuit de evolutietheorie, gaat juist tegen zijn punt in; deze uitvindingen zijn wél ontworpen door een 'schepper' en dus verkeerde voorbeelden om evolutie te begrijpen of kracht bij te zetten. Uitgebreidere besprekingen van rudimentaire kenmerken, analogie en homologie waren interessanter en relevanter geweest. De stukken over moraal en God aan het einde van het boek daarentegen niet; ze zijn te kort voor het onderwerp dat ze bespreken en meer bedoeld voor Haring om een punt te maken dan dat ze bijdragen aan een begrip van evolutie. Haring heeft wel een prettige en duidelijke schrijfstijl, wat het des te spijtiger maakt dat de introductie niet geslaagd is.

[Marjolein · Rating 3 out of 5]

Een leuk boek over de evolutietheorie, leest fijn weg en is in prettig taalgebruik geschreven. Het boek bevat echter geen diepgaande informatie en is vrij simpel, het had dieper kunnen gaan. Dit neemt niet weg dat het wel een leuk boek is om te lezen!

[Phaedra · Rating 5 out of 5]

It was so interesting

[Manon · Rating 3 out of 5]

Grappig boekje en waarschijnlijk een goede inleiding op de evolutietheorie voor kinderen of mensen die er echt niets van weten, maar tijdens het lezen wilde ik toch een hoop voetnoten plaatsen. Het boek spreekt zichzelf hier en daar tegen, wat waarschijnlijk voorkomt uit het feit dat het boekje enerzijds accuraat wil zijn (en het dus wil hebben over evolutie op het niveau van genen) maar tegelijkertijd probeert simpel en leesbaar te zijn (en het dus toch vaak op een individueel dier betrekt).
Er worden talloze metaforen gebruikt om processen binnen de evolutie uit te leggen, maar sommige van deze metaforen zijn omslachtig en misleidend, vooral omdat ze regelmatig een zekere mate van intentie suggereren of de aanwezigheid van een entiteit die bepaalde keuzes maakt. Bijvoorbeeld, om uit te leggen waarom de wereld om ons heen er zo succesvol uitziet en toch ontstaan kan zijn door een (gedeeltelijk) willekeurig proces, wordt er het voorbeeld gebruikt van een speler die tegen de kampioen van een bepaald spelletje speelt op een heel aantal verschillende borden. Door elke keer willekeurige zetten te doen en alle verliezende borden snel weg te zetten, zal hij op een gegeven moment overblijven met een bord waarop hij het toch verdomd goed doet en lijken de zetten die hij gemaakt heeft intentioneel. Op zich een prima metafoor, maar tegelijkertijd wordt in dit metafoor wel uitgegaan van een entiteit met een einddoel, en dat terwijl Bas Haring in zijn boek de hele tijd probeert te onderstrepen dat we zo niet moeten denken. Hij zegt zelf ergens aan het begin van het boek dat het blijkbaar heel lastig is voor mensen om te denken over natuurlijke processen zonder over intentie en einddoelen na te denken en uit zijn metaforen blijkt keer op keer dat hij dat zelf ook niet kan.
Aan het einde van het boek worden dan nog een handjevol gegeneraliseerde conclusies over mannelijkheid en vrouwelijkheid getrokken, die vanuit een gesimplificeerde weergave van de evolutie inderdaad te begrijpen zijn, maar als je er wat langer over nadenkt toch niet goed in elkaar steken. Zo beweert Bas Haring dat als je mannen op straat vraagt of ze alle vrouwen waarmee ze seks zouden willen hebben kunnen aanwijzen, en vrouwen vraagt of ze de mannen aan willen wijzen, dat mannen er meer aan zouden wijzen. Dat zou dan logisch zijn, afgaande op de biologische drijfveer voor mannetjes om veel nageslacht te krijgen. Ik wil niet ontkennen dat er een biologische drijfveer bestaat, noch dat er biologische verschillen bestaan tussen mannen en vrouwen, maar dit lijkt me nu juist exact een van de voorbeelden waarbij aangeleerd gedrag en sociale constructies een veel belangrijkere rol spelen. Het is voor mannen veel geaccepteerder om over seks te praten, seks te willen en met veel verschillende partners seks te hebben. Als een vrouw dat doet, wordt ze door de samenleving afgeschilderd als een slet. Dat lijkt me de belangrijkste reden dat een vrouw minder mannen aan zou wijzen. Door puur en alleen de biologie te noemen in deze kwestie rechtvaardigt Haring (waarschijnlijk onbewust) de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen die voortkomt uit genderstereotypen. Maar dat is maar een klein negatief puntje in dit boek, het speelt verder geen belangrijke rol.
Al met al zou ik zeggen, als je niets af weet van de evolutietheorie, of je bent zo iemand die gekscherend 'mijn grootvader was toch geen aap', roept, zou ik dit boekje aanschaffen, lezen, en daarna snel nog veel meer over evolutie opzoeken en lezen. ;)

[Elsje · Rating 3 out of 5]

Als je dit boekje hebt gelezen, weet je prima hoe evolutie in elkaar zit. En voor mij als ingewijde in de materie vond ik het knap hoe simpel Haring de materie weet te maken.

Het boekje behandelt in korte hoofdstukken de invloed van evolutie, zoals vastgelegd in de evolutietheorie van Charles Darwin, op het onstaan maar vooral het overblijven van eigenschappen. In natuur en cultuur (normen en waarden). Met aansprekende, verhelderende voorbeelden.

De titel 'Kaas & de evolutietheorie' slaat op het feit dat kaas (ja, die eetbare materie) per toeval ontdekt werd en is blijven bestaan doordat mensen het lekker vinden, een handige eigenschap van kaas dus. En dat is eigenlijk de lijn die hij naar alles doortrekt: iets ontstaat toevallig en blijft bestaan doordat het voordelen heeft.

Er zit veel herhaling in het boekje. Dat vond ik overigens geen punt. Het is een immers jeugdboek en de materie ingewikkeld dus telkens even teruggaan om de rode lijn vast te kunnen houden is zelfs noodzakelijk denk ik. Voor volwassenen misschien iets teveel herhaling, dat moet ik toegeven, maar niettemin vond ik het niet erg irritant.

[Mips · Rating 5 out of 5]

Prima non-fictieboek over de evolutietheorie.
(heeft eigenlijk jongeren als doelgroep, maar 40+ vindt het ook geweldig :) )
Helder, leesbaar, grappig en bovendien ook nog enorm goed gestructureerd met 'gevatte besluiten' na elk hoofdstuk...

Wat mij betreft mag Haring over alle mogelijke wetenschappelijke onderwerpen een boekje schrijven: ik stel me kandidaat!

Uit het boek:

'Als je maar een beetje dom en willekeurig aanrommelt en al je mislukkingen door iedereen vergeten worden, kom je toch heel slim over' (mips: oef!)

'Onsterfelijke wezens hebben evolutionair geen enkel voordeel ten opzichte van sterfelijke wezens' (mips:jammer!)

[Liselot · Rating 2 out of 5]

het was niet zo grappig als ik hoopte. en natuurlijk ook geen spannende nieuwe informatie. maar wel prima! vermakelijk!

[Hoàng Minh]

Hoàng Minh giữ vai trò lãnh đạo chiến lược tại 789F, đồng thời trực tiếp tham gia định hướng phát triển nội dung chuyên môn. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, anh hiểu rõ nhu cầu của người chơi trưởng thành trong môi trường giải trí trực tuyến. Hoàng Minh chú trọng xây dựng hệ thống thông tin khách quan và dễ tiếp cận. Anh luôn đặt yếu tố an toàn và minh bạch lên hàng đầu. Điều này giúp thương hiệu tạo được sự tin cậy lâu dài.
Website: https://789f.jpn.com/ceo-hoang-minh
Địa chỉ: 199 Lê Quang Định, Phường 7, Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
SĐT: 0359222221
social

https://www.facebook.com/ceohoangminh...
https://www.youtube.com/@ceohoangminh...
https://www.linkedin.com/in/ceohoangm...
https://www.pinterest.com/ceohoangmin...
https://gravatar.com/ceohoangminh789f
https://www.tumblr.com/ceohoangminh789f
https://www.twitch.tv/ceohoangminh789...
https://heylink.me/ceohoangminh789f/
https://scholar.google.com/citations?...
https://www.gta5-mods.com/users/ceoho...
https://experienceleaguecommunities.a...
https://bit.ly/m/ceohoangminh789f
https://substance3d.adobe.com/communi...
https://www.blogger.com/profile/06587...
https://profile.hatena.ne.jp/ceohoang...
https://community.hubspot.com/t5/user...
https://linktr.ee/ceohoangminh789f
https://ceohoangminh789f.bandcamp.com...
https://b.hatena.ne.jp/ceohoangminh78...
https://ok.ru/profile/910422575429/pp...
https://form.jotform.com/260155520504042
https://pixabay.com/users/54232079/

[Wim Otte · Rating 2 out of 5]

H. legt de kernprincipes van Darwin’s theorie uit, met name de variatie binnen soorten, de zware concurrentie in de natuur en de erfelijkheid van eigenschappen. Hij demonstreert hoe deze principes leiden tot de ontwikkeling en evolutie van planten en dieren, inclusief de specifieke aanpassingen die we in de natuur waarnemen.

Daarnaast verkent Haring de implicaties van de evolutietheorie voor verschillende aspecten van het leven, waaronder de vraag of er een universele moraal bestaat, de aard van familierelaties, de rol van seksuele selectie, de oorsprong van gedrag en de betekenis van ambitie. Hier vliegt de auteur volledig uit de bocht. Met name als het gaat over moraliteit en religie. In vier pagina’s jip-en-janneke-taal komen de vragen ‘Wat is God?’, ‘Hoe is het allemaal begonnen?’ voorbij. Conclusie: “God bestaat niet!” (p. 148)

Er zijn heel veel mensen die zowel in de evolutietheorie als in God geloven. Zelf kan ik dat niet zo goed begrijpen. Waar geloven die mensen in hemelsnaam in? In een minigod of in een echte supergod? (p. 149)

Tegen de interviewer van de schoolkrant: ‘Ach jongen’, zei Reve, ‘bestaan, bestaan, dat heeft God helemaal niet nodig …’

[Linda · Rating 4 out of 5]

Het is een kunst hoor, om ingewikkelde zaken makkelijk uit te leggen. Dat Haring deze kunst tot in de puntjes beheerst, laat hij ook weer in 'Kaas en de evolutietheorie' zien. In zeer helder taalgebruik, dat laagdrempelig, vlot en vermakelijk is, neemt hij de lezer mee langs de hoofdlijnen van de evolutietheorie (hij gaat niet heel diep) en vervolgens langs wat gedachten en consequenties die daaruit voortkomen.

Ik las wat reviews van anderen hier, die meer verstand hebben van zaken dan ik, en die zeggen dat hij inhoudelijk wat steken heeft laten vallen, of dat hij misschien teveel sturing geeft aan de beantwoording van de vragen die hij in het tweede deel van het boek opwerpt. Dat zal best, in andere boeken van hem had ik ook wel wat puntjes. Hij zegt echter zelf in het voorwoord al dat hij het misschien soms wel eens mis zal hebben, maar ook dat de clue is dat het boek wil uitnodigen tot verdere gedachten. Daarin slaagt hij uitermate goed, vind ik. Chapeau!

Kijken of ik mijn kinderen ertoe kan bewegen dit boek te gaan lezen.

[Jasper De Koning · Rating 4 out of 5]

Dit boek heeft me dingen laten inzien die ik vooraf niet bedacht had, ondanks dat ze logisch zijn. Ik dacht dat het over de evolutietheorie zou gaan. Ik had gelijk. Ik dacht dat het over kaas zou gaan. Dat viel tegen. Toch heb ik veel geleerd. Bijvoorbeeld dat een ijsbeer niet wit is omdat het handig is, maar dat het onhandig is om nu nog van kleur te veranderen. Wellicht als de poolkappen smelten, dat sommige beren groen worden, en andere rood. De rode zullen minder overlevingskans hebben omdat ze opvallen op de groene velden, en de groene zullen zich voortplanten totdat alle ijsberen groen zijn. Ook weet ik nu dat het niet per se het doel is van de mensheid om zich voort te planten, maar dat mensen met het idee dat voortplanten goed is zich meer voortplanten, wat er vervolgens voor zorgt dat mensen die zich voort willen planten in de meerderheid blijven. Logisch. Nooit over nagedacht.

Fijn geschreven. Goed gedaan meneer haring.

[Fons De Mey · Rating 3 out of 5]

Ik ben dit boek beginnen voorlezen voor mijn dochter van 7 jaar. Zij vond de eerste enkele hoofdstukken (5 of 6 of 7), die echt ingaan op de principes achter de evolutietheorie, heel interessant. Het boek werd echter te moeilijk en te saai voor haar in de latere hoofdstukken.

Ik heb het zelf uitgelezen en vind dat Bas Haring een goede poging heeft gedaan om de evolutietheorie, inclusief het onstaan van cultuur en moraal, goed te beschrijven voor een publiek op weg naar de middelbare school, zowel op het vlak van taal als van inhoud. Verwacht dus geen al te diepgaande analyses, maar een leuk, vlot leesboekje waar de principes uit de doeken gedaan worden.

Als mijn dochter in haar laatste jaar van de lagere school zit, zal ik het haar nog eens voorschotelen (dan mag ze het wel zelf lezen :) ).

[Ramon van Dam · Rating 2 out of 5]

I read this about twenty years ago when it was just published and had some positive memories, but revisiting it now turned out to be a disappointing experience.

Haring has clearly read a lot of Richard Dawkins' books and tries to translate it to a younger audience. In my opinion he oversimplifies things and makes statements that are not up to scientific standards. An example is his explanation of how rabbits came to the province of Flevoland.

His writing style is also not that great, it feels like it could have benefitted from a couple of passes by an editor. It's a quick read, but paragraphs often follow each each other without any feeling of flow.

This might still be interesting to give to a young child that is just getting curious about the topic of evolution, but to be honest I'd just try to get them used to Dawkins. More daunting, certainly, but it will be worth it.

[Daphne · Rating 2 out of 5]

Het boek omschrijft de evolutie theorie op een heel simpele, toegankelijke manier. Echter vond ik de enorme hoeveelheid aan voorbeelden echt enorm storend. Het verhaal voelde daardoor meer als een verzameling van losse feitjes dan echt één samenhangend boek. Jammer, want ook de evolutie theorie kan leuker opgeschreven worden.

[Dion · Rating 5 out of 5]

Ondanks de ietwat kinderlijke voorkant (de mijne had een andere voorkant), is dit een interessant boek dat ingaat op de evolutietheorie en alle zaken die daaruit voortkomen. Dit boek gaat in op het 'hoe kunnen zaken in ons leven uitgelegd worden a.d.h.v. de evolutietheorie?'.

Daarnaast gaat het boek in op de vorming van sommige zaken in ons huidige leven.

[Mike · Rating 5 out of 5]

Super! Kort en bondig, paar goeie voorbeelden in die ik kan gebruiken.

[Kristin · Rating 4 out of 5]

Nog eens herlezen, leuk boekje over de evolutietheorie

[Mirella Ducasteele · Rating 3 out of 5]

Leuk, verhelderend boek. Vlot geschreven en zeer begrijpelijk.

[Peter · Rating 5 out of 5]

Ik heb hier veel van geleerd

[Ken Schoeters · Rating 4 out of 5]

Heerlijk helder ... kijk ernaar uit om hem met mijn zoon te lezen!

[Seth Burton · Rating 3 out of 5]

Wa saai moest voor school

[Sky · Rating 4 out of 5]

Grappug

[Katrien · Rating 3 out of 5]

3.5/5

[Bert Huisman]

5 t6

[Marjolein (UrlPhantomhive) · Rating 2 out of 5]

READ IN DUTCH

Dit boekje, Kaas en de evolutietheorie geleend van mijn zusje die het een keertje gewonnen had. De evolutie word er op een simpele en heldere manier uitgelegd en voor wie er nog niets vanaf weet is het vast heel leerzaam. Maar, en hier zit meteen de grootste maar van dit boek, iemand met biologie in zijn of haar pakket die op het punt staat eindexamen te doen leert er niets van. Die weet dit allemaal al. Ik las dat het voor YA door moet gaan, maar ik denk dat zij vaak al op de hoogte zijn van de evolutietheorie. Ik heb althans niet het gevoel gehad dat ik iets nieuws heb geleerd erover. (Of toch, konijnen schijnen een paar kilometer te kunnen zwemmen). Verder vond ik dat er wel erg veel herhaalt werd in het boek. Had van mij ook wel iets minder gemogen.

[Steef · Rating 3 out of 5]

Ja, er wordt nogal eens iets herhaald wat net al geschreven is.
Ja, het is soms een beetje kinderachtig.
Ja, als je ook maar iets hebt gelezen over de evolutietheorie dan leer je hier niet veel nieuws.

Maar er is iets aan Harings manier van vertellen, aan de manier waarop hij met hele simpele voorbeelden toch weer nieuw licht kan schijnen op dingen waarvan je dacht dat je het al wist (ha!), op de manier waarop hij verbanden legt tussen dingen waar je die zelf nooit legde, wat dit boek toch de moeite waard maakt. Het maakt me zelfs nieuwsgierig naar hoe hij andere onderwerpen die ik ook al ken belicht.

[Nicolas · Rating 2 out of 5]

Het is een leuk en entertainend boek, maar ik vrees dat ik de fout heb gemaakt dit boek veel te laat te lezen (of misschien net niet). Het boek behoeft een hele hoop kritische noten wegens de simpele voorstellingen van alles, maar het is dan ook een kinderboek. Er zitten wel mooie (maar ook veel) analogieën in die het ganse verhaal verduidelijken. Voor kinderen waarschijnlijk wel een aanrader, ik ben tien jaar te laat.

[Constance Fastré · Rating 4 out of 5]

This was really a very nice book for whoever wants to know exactly what is the evolutionary theory - and have fun at the same time. Every matter is discussed shortly and simply with funny examples, from the basis of the evolutionary theory of Darwin to questions like 'why are animals horny, does God exist or should we follow the laws created by human societies?

[Tom Deneckere · Rating 4 out of 5]

Een ontspannen en ludiek overzicht voor iedereen die zijn kennis over de evolutietheorie even wil bijspijkeren. Je leest het op een uurtje of twee uit.
Mijn enige voorbehoud is het soms wel heel Hollandse taalgebruik.
(Zijn er nog mensen die zich zo storen aan "de hand: HIJ"; "de staat: HIJ"; "de kaart: HIJ"; "de redenering: HIJ", …?)