Die Freiheit, frei zu sein

by Hannah Arendt, Andreas Wirthensohn (Translator)

»Mein Thema heute, so fürchte ich, ist fast schon beschämend aktuell.«

Was ist Freiheit, und was bedeutet sie uns? Begreifen wir sie nur als die Abwesenheit von Furcht und von Zwängen, oder meint Freiheit nicht vielmehr auch, sich an gesellschaftlichen Prozessen zu beteiligen, eine eigene politische Stimme zu haben, um von anderen gehört, erkannt und schließlich erinnert zu werden? Haben wir diese Freiheit einfach, oder wer gibt sie uns, und kann man sie uns auch wieder wegnehmen?In diesem bisher auf Deutsch unveröffentlichten Essay zeichnet Hannah Arendt die historische Entwicklung des Freiheitsbegriffs nach. Dabei berücksichtigt sie insbesondere die Revolutionen in Frankreich und Amerika. Während die eine in eine Katastrophe mündete und zu einem Wendepunkt der Geschichte wurde, war die andere ein triumphaler Erfolg und blieb doch eine lokale Angelegenheit. Aber warum?

Genres: Philosophy, Nonfiction, Politics, Essays, History, Classics, German Literature

65 pages, Kindle Edition

First published January 1, 1967

About the author

Hannah Arendt (1906 – 1975) was one of the most influential political philosophers of the twentieth century. Born into a German-Jewish family, she was forced to leave Germany in 1933 and lived in Paris for the next eight years, working for a number of Jewish refugee organisations. In 1941 she immigrated to the United States and soon became part of a lively intellectual circle in New York. She held a number of academic positions at various American universities until her death in 1975. She is best known for two works that had a major impact both within and outside the academic community. The first, The Origins of Totalitarianism, published in 1951, was a study of the Nazi and Stalinist regimes that generated a wide-ranging debate on the nature and historical antecedents of the totalitarian phenomenon. The second, The Human Condition, published in 1958, was an original philosophical study that investigated the fundamental categories of the vita activa (labor, work, action). In addition to these two important works, Arendt published a number of influential essays on topics such as the nature of revolution, freedom, authority, tradition and the modern age. At the time of her death in 1975, she had completed the first two volumes of her last major philosophical work, The Life of the Mind, which examined the three fundamental faculties of the vita contemplativa (thinking, willing, judging).

Reviews

[Riri]

《نباید اتفاق می افتاد و افتاد.
واقعه ای رخ داد که هرگز نمی توانیم با آن کنار بیاییم تمام وقایع دیگر هم سخت بودند، مردم فقیر شده بودند، دستگیر میشدند مجبور بودند فرار کنند.مجبور بودند رو به فریبکاری بیاورند جان به در ببرند و غیره.
واقعاً هم این طور بود. حتی گاهی برای ما که جوان بودیم جالب هم بود. انکار نمیکنم اما این یکی نه، فرق میکرد.
شخصاً هر اتفاق دیگری را می پذیرم
اما این یکی را نه》

[Nazin]

«هیچ انقلابی، هر قدر هم که دروازه‌هایش را تا حد امکان برای توده‌ها و ستمدیدگان یا به زبان انقلاب فرانسه «بیچارگان و بینوایان و دوزخیان زمین» باز کرده باشد، هرگز از آن آغاز نشده است؛ و هیچ انقلابی هرگز نتیجه توطئه‌چینی‌ها، فعالیت گروه‌های مخفی یا احزاب آشکار انقلابی نبوده. در کل باید گفت تا وقتی اقتدار نهاد دولت پابرجاست، یعنی در شرایط دنیای مدرن، تا وقتی این اطمینان وجود دارد که نیروهای نظامی تابع مقامات حکومت‌اند، امکان هیچ انقلابی وجود ندارد.»

سخت‌تر از خوندن آثار آرنت چیه؟ نوشتن از آثار آرنت! نظرم رو در بین ریویوهای این کتاب پیدا نکردم و خودم هم فصاحت بیانش رو ندارم. به‌هرحال معرفی نسبتاً مختصری از این کتاب می‌نویسم..
کتاب «آزادی آزاد بودن» شامل دو مقاله از هانا آرنت هست و از چهار بخش تشکیل شده:

📌 بخش اول: مقاله آزادی آزاد بودن¹
«آزادی آزاد بودن» در حدود سال 1963 نوشته و 54 سال بعد، یعنی در سال 2017، توسط یکی از شاگردان آرنت منتشر شد.
هانا آرنت در این مقاله ابتدا از تعریف واژه «انقلاب» شروع می‌کنه و به دو سوال اساسی پاسخ می‌ده: «چه چیزهایی زمینه‌های انقلاب رو فراهم می‌کنند؟» و «انقلاب زمینه‌ساز چه چیزهایی خواهد شد؟» سپس انقلاب‌های بزرگ تاریخ، مثل انقلاب فرانسه و آمریکا رو مورد بررسی قرار می‌ده؛ اینکه در فرانسه چطور فقر گسترده به هسته اصلی انقلاب تبدیل شد و مسئله آزادی سیاسی تحت تأثیر ضرورت‌های اجتماعی قرار گرفت، اما در آمریکا که برخلاف فرانسه، مسئله اصلی انقلاب، مقابله با فقر و نیازهای فوری مردم نبود؛ چه طور رهایی سیاسی در شکل‌گیری نظم سیاسی جدید نقش داشت؟ همچنین آرنت مسیر انقلاب‌های مختلف رو با توجه به شرایط تاریخی و اجتماعی هر کشور تفسیر می‌کنه و نتیجه می‌گیره که انقلاب‌ها با اهداف یکسان به نتایج مشابه نخواهند رسید. آرنت پس از بررسی «انقلاب‌» از دیدگاه‌های مختلف، به آزادی به عنوان «هدف اصلی انقلاب» می‌پردازه و ابعاد گوناگون آزادی رو در بستر انقلاب معنا می‌کنه.
آرنت در طول این مقاله توجه بسیار ویژه‌ای به روابط علیت داشته؛ مثلاً انقلاب‌ها باعث جنگ می‌شن یا جنگ‌ها باعث انقلاب؟ آزادی از انقلاب به دست میاد یا انقلاب از آزادی؟


📌 بخش دوم: یادداشت توماس مه‌یر بر مقاله اول.
مه‌یر مترجم این مقاله از انگلیسی به آلمانی بوده و در این یادداشت توضیح می‌ده مقاله «آزادی آزاد بودن» چطور به دست ما رسیده، در چه شرایطی و با چه زمینه فکری نوشته شده. در نهایت، برداشت شخصی مه‌یر از این مقاله هانا آرنت هم ضمیمه شده. فکر می‌کنم چاپ شدن این بخش در کتاب لزومی نداشت و خوندنش کمک چندانی به فهم مقاله آرنت نمی‌کنه، صرفاً زمینه نوشتنش رو بهتر درک می‌کنیم. به‌هرحال، با توجه به اینکه یادداشت مه‌یر در این کتاب قرار گرفته، شاید بهتر باشه پیش از خوندن آزادی آزاد بودن این بخش رو مطالعه کنید.

📌 بخش سوم: مقاله‌ی دوم آرنت با عنوان «حقیقت و سیاست»²
آرنت در سال 1963 در یک سخنرانی رادیویی از رابطه‌ی حقیقت و سیاست سخن گفت و بعد از 4 سال، نسخه‌ی گسترش‌یافته‌ی این سخنرانی رو منتشر کرد. در سال 1969 بازنویسی و به آلمانی ترجمه کرد که بسیار مورد توجه قرار گرفت.
برخلاف مقاله قبل، عنوان این مقاله کاملاً بیانگر محتوای اون هست. آرنت از تاریخچه جدال میان حقیقت و سیاست شروع می‌کنه. در ادامه بین حقیقت‌های واقعی و حقیقت‌های معقول تفاوت قائل می‌شه و جدال میان حقیقت و سیاست رو در بسترهای مختلف، از نگاه فلاسفه گرفته تا زندگی شهروندان، بررسی می‌کنه. همچنین به این مسئله می‌پردازه که دروغ و تحریف واقعیت چطور بر یک جامعه اثر می‌ذاره؟

📌 بخش چهارم: مصاحبه‌ی هانا آرنت با گونتر گاوس.
آرنت در سال 1964 م. یک مصاحبه تلویزیونی با گونتر گاوس داشت که از شبکه ZDF آلمان پخش شد، و به سوالات مجری درباره‌ی زندگی شخصی، تجربه‌ی تبعید و مهاجرت و دیدگاه‌هاش درباره‌ی آزادی، سیاست، یهودیت و... پاسخ داد. فکر می‌کنم برای شناخت آرنت این مصاحبه از هر کتاب و جستاری که درمورد آرنت نوشته شده بهتر باشه. لینک ویدیوی این مصاحبه با زیرنویس انگلیسی رو هم در انتها قرار می‌دم.³ و توصیه می‌کنم به‌جای خوندن این بخش از کتاب، ویدیوش رو ببینید.

﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏

آرنت فیلسوف سیاسی بود. (اگرچه به دلایلی که در مصاحبه‌ی با گاوس بیان کرده بود، خودش رو فیلسوف نمی‌دونست.) و برای فهمیدن آثارش باید هم کمی فلسفه بلد بود، هم علوم سیاسی. من به طرز وحشتناکی در علوم سیاسی کمیتم لنگه. و این کتاب هم بُعد سیاسی پررنگ‌تری داشت پس حقیقتاً چیز زیادی نفهمیدم. تقریباً سه بار خوندمش. یک‌بار دی ماه 404 و از سر بیچارگی، یک‌بار در طول جنگ و یک‌بار الان که شهریور 405 هستیم و خوندن دوباره و سه‌باره‌ی این کتاب کمک چندانی به فهم من نکرد، چون باید پیش‌نیازهایی رو بلد می‌بودم که نبودم. بنابراین نه تنها از قرار دادن یادداشت‌های طولانیم فاکتور گرفتم، بلکه هیچ ادعایی بر صحت همین پاراگراف‌های کوتاه توضیحی هم ندارم. شاید هم این خاصیت کتاب‌های آرنت هست که چندان توضیح‌پذیر نیستند! اگر سواد سیاسی دارید، بخونید، خودتون می‌فهمید؛ اگر ندارید، بی‌خیالش بشید و مثل من با کتاب کُشتی نگیرید!

من یک تلاشی هم برای خوندن متن انگلیسی «حقیقت و سیاست» کردم و تازه فهمیدم چقدر ترجمه‌ی خانم هاجر خرقانی فوق‌العاده‌ست. مقدمه‌ای که در ابتدای کتاب نوشته شده هم مختصر و مفید هست، اما هر چقدر ترجمه این کتاب عالی بود، کیفیت جلد و صحافی افتضاح بود. نشر خوب به تکنولوژی نوینی دست پیدا کرده که کتاب‌های خونده‌شده از نخونده تمایز پیدا می‌کنه. چرا که وقتی یکی از کتاب‌های علوم انسانی نشر خوب رو دست بگیرید و بخونید، جلدش تغییر رنگ می‌ده و زرد می‌شه! خب شما که نمی‌تونید از یه جلد مرغوب استفاده کنید، دست‌کم پس‌زمینه رو سفید نزنید!

در نهایت بگم که امتیازم فاقد ارزش هست؛ خب وقتی نفهمیدم دقیقاً چی گفته، نمی‌تونم بهش امتیاز هم بدم.
می‌تونم بگم بخش‌هایی برای من گنگ بود یا در مواردی متفاوت فکر می‌کردم، اما نتونستم ایراد جدی به آرنت بگیرم جز اینکه واقعاً سخت می‌نویسه! دلیل کسر اون یک ستاره هم توضیحات اضافی مه‌یر بود. خلاصه که کاش بیشتر می‌فهمیدم و البته چند سال بعد بهش برمی‌گردم...

خوانش سوم (خیر سرم) شهریور 405

﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏﹏

1. The Freedom to Be Free: The Conditions and Meaning of Revolution

2. Truth and Politics

3. https://youtu.be/dVSRJC4KAiE?si=QVq9P...

[DR.AmiraSalah]

3½/5

nützlicher Artikel. muss lesen!

[Noe]

Another one for boobk club. Someone in our group (rhymes with Byean) felt the need to prove he's smart. It sure was. It's about revolutions and stuff. Read it if you like rereading every sentence like three times. I do not feel more enlightened for having read it, as my attention span had absolutely zero chance with this book. Eat the rich tho.

[M&A Ed]

"هانا آرنت"، فیلسوف و نظریه‌پرداز سیاسی آلمانی_آمریکایی است که به دلیل نظریاتی درباره‌ی قدرت، سیاست و توتالیتاریسم شهیر گشته است. آرنت اولین نظریه‌پردازی بود که به پدیده‌ی توتالیتاریسم همچون شکلی کاملاً جدید از قدرت سیاسی پرداخت؛ اما کتاب"آزادیِ آزاد بودن" شامل چهار بخش است:
بخش اول: مقاله‌ی "آزادی آزاد بودن" می‌باشد. آرنت در این مقاله، به مفهوم "انقلاب" می‌پردازد. از نظر وی قرن بیستم، قرن انقلاب‌ها و تحولات سیاسی و اجتماعی بود.
بخش دوم: یادداشتی که توماس مه‌یر به عنوان مؤخره بر ترجمه‌ی آلمانی مقاله‌ی فوق نوشته است.
بخش سوم: مقاله‌ی "حقیقت و سیاست" است که در واقع متن یک سخنرانی به زبان آلمانی است.
بخش چهارم: مصاحبه‌ی گونترگاوس با هانا آرنت به زبان مادری وی یعنی زبان آلمانی است. در این مصاحبه هانا آرنت به بسیاری از ابهامات درباره‌ی زندگی شخصی‌اش پاسخ می‌دهد. یکی از قسمت‌های جذاب این مصاحبه، دفاع هانا آرنت از خودش در کتاب "آیشمن در اورشلیم" است.

[Mery_B]

3'5★

Los hombres de las primeras revoluciones, aunque sabían muy bien que la liberación debía preceder a la libertad, no eran conscientes aún del hecho de que aquella significaba algo más que la liberación política de un poder absoluto y despótico; que la libertad de ser libres significaba ante todo ser libre no solo del temor, sino también de la necesidad.

[Nad Gandia]

¿Qué sentido tiene ser libres si no es vivir libres? ¿Qué valor tiene una libertad política si no como medio de alcanzar la libertad moral? ¿Es de la libertad de ser esclavos o de la libertad de ser libres de lo que nos jactamos?

[Amin Tuysserkani]

کتابی خواندنی درباره آزادی، انقلاب، حقیقت و سیاست از نویسنده‌ای که خود را آزاد کرده است. آرنت صریح است و همین او را جذاب می‌کند. هرچند در بخش‌هایی از کتاب خودبرتربینی‌ غربی نویسنده نسبت به شرق ناخوشایند بود اما آرنت اکثرا منصف و ساده است. در بخس اول مقایسه انقلاب آمریکا و فرانسه برایم جالب و نو بود و در بخش دیگر که از حقایق واقعی و نسبت آن با سیاست در دنیای مدرن می‌گفت بسیار نکات قابل‌تاملی وجود داشت‌.

[Harun]

I would rather suggest to read the PDF instead of buying the printed book. Its definetively too short for a book. Yet it is still worth reading it.

[jules]

Der Titel trügt etwas. Es geht nicht direkt um die 'Freiheit frei zu sein', sondern Hannah Arendt vergleicht vielmehr verschiedene Freiheitstheorien miteinander und sucht nach der Ursache von Freiheit in der französischen & amerikanischen Revolution. An sich also ein tolles Buch, bin aber mit anderen Erwartungen an die Sache rangegangen.

Gute Stellen:

"Der Fehler bestand darin, dass man nicht begriffen hat, was es bedeutet, wenn eine verarmte Bevölkerung in einem rückständigen Land, in dem die Korruption das Ausmaß völliger Verdorbenheit erreicht hat, plötzlich befreit wird, nicht von der Armut, sondern von der Undeutlichkeit und damit der Unbegreiflichkeit des eigenen Elends(...)" (S.10)

"Nicht 'Leben, Freiheit und Eigentum' waren revolutionär, sondern die Behauptung, dass es sich dabei um unveräußerliche Rechte aller menschlichen Geschöpfe handele(...)" (S.15)

"Allgemein gesprochen ist eine Revolution gar nicht möglich, wenn die Autorität des Staatswesens intakt ist, was unter neuzeitlichen Bedingungen heißt: wenn man darauf vertrauen kann, dass die Streitkräfte der staatlichen Obrigkeit gehorchen." (S.17)

"Revolutionen scheinen in ihrem Anfangsstadium immer mit erstaunlicher Leichtigkeit zu gelingen, und der Grund dafür ist der, dass derjenigen, die angeblich eine Revolution 'machen', die Macht nicht 'übernehmen', sondern sie von der Straße auflesen." (S.18)

"Unnötig zu erwähnen, dass man dort, wo Menschen in wirklich elenden Verhältnissen leben, diese Leidenschaft für die Freiheit nicht kennt." (S.22)

"(...) dass jede Revolution erst die Phase der Befreiung durchläuft, ehe sie Freiheit erlangen kann(...)" (S.26)

[Alireza]

بعد از دو بار شکست، بالاخره تصمیم گرفتم تمومش کنم.
دوست داشتم و مایلم کتاب آیشمن در اورشلیم رو هم مطالعه کنم.

[Jeroen Decuyper]

Hannah Arendts essay "De vrijheid om vrij te zijn" is een heel beknopt maar daarom zeker niet minder diepgaand werk dat de essentie van vrijheid onderzoekt en de blijvende relevantie ervan belicht. In dit essay - dat de Nederlandse vertaling bevat van een lezing die de schrijfster gaf in 1969 - analyseert Arendt de betekenis van vrijheid en de noodzaak van politieke participatie in een moderne, democratische samenleving.

Het essay begint met het onderzoeken van de verschillende concepten van vrijheid, waarbij Arendt onderscheid maakt tussen vrijheid-van en vrijheid-tot. Vrijheid-van verwijst naar het afwezig zijn van externe beperkingen en dwang, terwijl vrijheid-tot verwijst naar de mogelijkheid om te handelen en de wereld vorm te geven. Arendt benadrukt het belang van vrijheid-tot en stelt dat echte vrijheid pas wordt bereikt wanneer zoveel mogelijk individuen actief deelnemen aan het politieke leven en hun stem laten horen. Ze doet dit aan de hand van een vergelijking tussen twee belangrijke revoluties aan het einde van de achttiende eeuw: de Amerikaanse (1776) en de Franse Revolutie (1789). Daarbij stelt ze onomwonden dat de eerste ‘geslaagd’ is en tot een nieuwe staatsvorm leidde, met de publieke zaak als hoogste goed, terwijl de tweede bleef steken in de ‘bevrijding’.

Wat dit essay brandend actueel maakt, is de voortdurende strijd om vrijheid in een tijdperk van toenemende beperkingen en polarisatie. Arendt waarschuwt voor de gevaren van de hedendaagse politiek en samenleving, waarin mensen hun politieke rechten en verantwoordelijkheden verwaarlozen of steeds makkelijker opgeven in ruil voor comfort en veiligheid. Vanuit een niet zo ver verleden spoort ze ons aan om actief deel te nemen aan het publieke domein, om onze vrijheid te verdedigen en te bewaken tegen de dreiging van elke vorm van totalitarisme en onverschilligheid.

In een tijd waarin autoritaire tendensen en de eerder vermelde polarisatie opduiken, biedt Arendt ons een herinnering aan het belang van politieke betrokkenheid en de verantwoordelijkheid om onze vrijheid te koesteren. Haar inzichten dagen ons uit om kritisch na te denken over de manier waarop we omgaan met vrijheid in onze eigen samenleving en om te streven naar een actieve en verantwoordelijke participatie in het politieke leven.

"De vrijheid om vrij te zijn" van Hannah Arendt is tijdloos: een kleinood dat ons uitdaagt om na te denken over de betekenis en het belang van vrijheid in onze moderne samenleving. Haar pleidooi voor politieke betrokkenheid en actieve participatie is én blijft een belangrijke boodschap in een wereld waar vrijheid - in de breedste zin van het woord - constant onder druk staat.

[Emma Arnold]

“Political freedom" appears to be pushing us away from fully comprehending freedom itself because to become free, one needs to engage in politics rather than turning away from it. ( The free market serves as a perfect example of how being “free from political” regulation can actually blind us to freedom. )So to speak, it is not politics itself that makes one unfree, but rather the belief that political engagement is unnecessary or detrimental to freedom, which ironically leads to unfreedom.

‘People can only be free in relation to one another’


While those already acquainted with Arendt’s writings might find the content familiar, for newcomers (such as myself), it serves as an excellent introduction.

Loved it all the way.

[Ann]

Een oproep om te blijven nadenken over vrijheid, door een van de grootste denkers van de 20ste eeuw.

[Bianca]

"Mais je crains que ce petit espoir soit le seul qui nous reste que la liberté au sens politique ne sera pas à nouveau effacée de la surface de la terre pour Dieu sait combien de siècles"
:(

[Luciana]

Os temas ligados as revoluções, que são, sobretudo políticos, são sempre interessantes de se conhecer ou atentar-se mais de perto, mas, mais do que observar sua incidência concreta, gosto de entender seus propósitos no plano da aparência, e eis o que Arendt dá ao leitor nessa breve obra que reproduz uma palestra por ela proferida em 1966/1967.

Como habitual, ela compõe seu pensamento utilizando-se de Kant, Heidegger, Maquiavel e outros mais para distinguir, em especial, a revolução francesa da americana, pontuando o porquê do fracasso da primeira e da ascensão da segunda, que é, sob sua ótica, o maior exemplo de revolução, desde a antiguidade.
Mais do que isso, traça a diferença entre o que uma revolução é e o que acham que ela pode ser, como quando diz que "as revoluções são consequências de regimes em plena desintegração e não o 'produto' de revolucionários" e que "o terror, e não a mera violência, o terror liberado após se dissolver o antigo regime e se instalar o novo regime, é o que condena as revoluções à ruína, ou as deforma tão decisivamente que elas descambam para a tirania ou o despotismo." Portanto, embora pequeno em páginas, o livro não o é em conhecimento, sendo sempre um prazer a leitura de Arendt.

[Eduardo Gavín]

Otra vez lo borda. Cómo sería de buena esta señora que la hubiesen matado los alemanes, los judíos, los WASPs, los nazis y los comunistas. Es un resumen de lo que son las revoluciones que viene a decir que sin formación y sin propiedad no existe la libertad.

[Martijn van Duivenboden]

This essay does not read easily, and perhaps that is fitting. Arendt compares the American and French revolutions, concluding that the first succeeded because it focused on the political — the founding of institutions, a public space — while the French was hijacked by the social question: hunger, necessity, the masses demanding bread. Freedom became subordinate to necessity, and that made terror inevitable.

It is a sharp distinction, but also a privileged one. Arendt essentially asks people who rise up against injustice to set that injustice aside in favour of a higher political ideal. Revolutions do not emerge in the abstract. They emerge because people have had enough. That is their right, and no revolutionary handbook can change that.

Her optimism about America is understandable given where she came from — as a German-Jewish refugee she saw in the American republic something Europe had failed to preserve. But what she could not foresee, nor was required to, is how neoliberalism would hollow out that public space. The citizen became a consumer. Freedom became freedom of choice in the marketplace. A new prison, quieter than terror but equally effective.

And yet the essay calls for precisely what freedom means according to Arendt: thinking for yourself, making connections, building further. Not explicitly, but structurally. It is a building block, not a finished structure. Read alongside Sartre, Rawls, or current debates about rights and duties, it illuminates why freedom is always a collective project requiring maintenance — and why that maintenance is never complete.

[Philine]

3.5

[Malola]

Que no me trago esos ensayos de historia que hablan sin decir nada.
El análisis no es ni particularmente profundo. (Diozito, purfavor, no permitas que Eichmann en Jerusalén sea basura que no me quiero fajar 300 págs de pura verborrea. T-T )

[LeBossu]

« c’est le désir d’exceller qui donne aux hommes le goût de leurs pairs et les pousse dans la sphère publique. […] Et ce type de liberté demande de l’égalité »

« En d’autres termes, nous pouvons commencer quelque chose parce que nous sommes des commencements et donc des débutants. »

[lea-michelle rothe]

tatsächlich "beschämend aktuell" aber, trotz der kürze des essays, leider sehr langweilig und langatmig.

[Brandon Helsen]

Nl.

Het boek is voor mij behapbaar, maar ik moet er goed op kauwen en ik weet dat ik niet alles meteen verteer. Arendt laat in dit korte essay zien dat een revolutie meer is dan het verdrijven van tirannie. Echte vrijheid ontstaat pas wanneer mensen de mogelijkheid krijgen om samen te beslissen over het publieke leven en zo vorm te geven aan de samenleving. Tegelijk wijst ze op het gevaar dat revoluties vaak meebrengen: de chaos na de bevrijding kan leiden tot een nieuwe vorm van onderdrukking.

Wat me raakte, is hoe ze het verschil toont tussen revoluties die in vrijheid uitmonden en die waar dat mislukt. Zo benadrukt ze dat de Amerikaanse Revolutie wél politieke vrijheid wist te verankeren, terwijl de Franse uiteindelijk in geweld en nieuwe overheersing verzandde. Vrijheid blijkt dus niet vanzelfsprekend, maar zeldzaam en kwetsbaar.

Het nawoord van Thomas Meyer helpt om Arendts gedachtegang beter te volgen en maakte me nieuwsgierig naar denkers als Machiavelli en naar de rol van de grote revolutionairen. Dit boek prikkelt mijn denken en nodigt uit om verder te zoeken naar nuance en diepte. Ik zal er bij toekomstige verdieping zeker nog eens op teruggrijpen. Want al begrijp ik niet alles volledig en mis ik soms kennis, ik voel duidelijk dat dit essay me aanzet tot verder nadenken.

Eng.

The book is manageable for me, but I really have to chew on it, and I know I won’t digest everything right away. In this short essay, Arendt shows that a revolution is more than just overthrowing tyranny. True freedom only arises when people are given the possibility to take part in public life and shape society together. At the same time, she points out the danger revolutions often carry: the chaos after liberation can quickly lead to a new form of oppression.

What struck me is how she highlights the difference between revolutions that succeed in establishing freedom and those that fail. She stresses, for instance, that the American Revolution did succeed in securing political freedom, while the French eventually descended into violence and new domination. Freedom, then, is neither self-evident nor guaranteed, but rare and fragile.

The afterword by Thomas Meyer helps to follow Arendt’s line of thought more closely and made me curious about thinkers like Machiavelli and the role of the great revolutionaries. This book stimulates reflection and invites the reader to dive deeper into nuance and complexity. I know I will return to it when I seek further understanding. Even if I don’t fully grasp everything yet and sometimes lack the background knowledge, I clearly feel that this essay pushes me to think further.

[Arthur]

Heb je altijd al willen weten wat het verschil is tussen arbeiden, werken en handelen? Voelt het wrang om te zeggen dat politiek alleen gaat om het garanderen van veiligheid of het voorzien in eerste levensbehoeften (aangezien een tiran daar ook in kan voorzien)? Wil je een breder begrip van vrijheid leren hanteren dan "vrijheid is voor mij reizen door Thailand"? Lees dan dit prachtige beknopte boekje!
-------------------------------
Allereerst maakt Arendt onderscheid tussen drie fundamentele activiteiten van het actieve leven (vita activa): arbeiden, werken en handelen. Arbeiden betreft het cyclische proces dat verbonden is met de necessities of life en in het teken staat van produceren en consumeren. Een gebakken brood wordt bijvoorbeeld in korte tijd opgegeten en moet telkens opnieuw worden geproduceerd. Werken daarentegen kent een duidelijk begin en einde en richt zich op het realiseren van bestendige objecten die de wereld creëren waarin of te midden waarvan mensen leven, zoals een kunstwerk of een huis. Handelen staat voor spreken en handelen tussen mensen in een publieke wereld. Handelen kent een begin (to act komt van archein: iets in gang zetten), maar het einde ervan is ongewis. De handeling moet door anderen gezien worden; het gesproken woord moet door anderen gehoord worden.

Politiek is voor Arendt niet het voorzien in de necessities of life, zoals het garanderen van veiligheid of voedselzekerheid; dit behoort tot het domein van het arbeiden en kan ook door een tiran worden gerealiseerd. Politiek hoort evenmin tot het domein van het werken, omdat zij niet kan worden bestuurd als een maakproces van A naar B. Politiek behoort tot het domein van het handelen en ontstaat in een publieke ruimte waarin mensen in spreken en handelen kunnen verschijnen. Daar handelen zij als gelijken en beginnen zij een proces waarvan de uitkomst niet vastligt, maar waarin iets nieuws kan ontstaan.

Vrijheid, politiek en handelen zijn bij Arendt onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarmee wijkt zij af van moderne vrijheidsopvattingen. Vrijheid is voor haar noch negatieve vrijheid (niet belemmerd worden in handelen), noch individuele keuzevrijheid (de mogelijkheid om tussen opties te kiezen), noch de vrije wil (liberum arbitrium). Al deze opvattingen situeren vrijheid in het private of innerlijke domein. Kortom, vrijheid is dus niet onbelemmerd reizen naar de andere kant van de wereld i.p.v. kamperen in de Ardennnen! Arendt daarentegen begrijpt vrijheid als het bestaan van een publieke ruimte waarin mensen in woord en daad kunnen verschijnen. Vrij ben je alleen in relatie tot anderen, in een gedeelde wereld waarin iets nieuws kan ontstaan.

[Daan]

Old review:
" Interesting but tough read. Enjoyed the conceptualisation of labor, work and action. The politics and freedom and freedom to be free were a bit more abstract, but also relevant today. "

New review:
Reread it a few days after, since I felt I had not properly understood everything.

Definitely worthwhile read. The conceptualisation of freedom into politics and the interwovenness of freedom and politics, the striking contrast between the freedom of the American Revolution, where "les malhoreux" were not represented, as slavery was not fought against, and the freedom internalised in the French Revolution, where "le peuple" were the driving force, the uncontrollable current, where the American Revolution created a freedom from fear for the non "wretched of the earth", and the current of French Revolution brought them to the fight for the freedom from not just fear but also from want, for the people.

Among other interesting insights.

Big detour from the previously conceptualised freedom, but very enjoyable and enlightening.

Recommended read.

"Whatever the French Revolution did and did not achieve - and it did not achieve human equality - it liberated the poor from obscurity, from nonvisibility. "

[ali :)]

Junge, jeder Mensch im Westen sollte sich jetzt sofort etwas von Hannah Arendt durchlesen wtf.

Es kann nicht sein, dass dieser Essay mit dem Satz „Mein Thema heute ist, so fürchte ich, fast schon beschämend aktuell.“ anfängt und mit dem Satz „Wir können so befürchte ich, allenfalls darauf hoffen, dass die Freiheit in einem politischen Sinn nicht wieder für Gott weiß wie viele Jahrhunderte von dieser Erde verschwindet.“ endet.

Ich bin #scared. Hannah Arendt war schon 1963 mehr woke als der durchschnittliche Deutsche in 2025.😔😔

[Lia Snijman]

I enjoyed the second essay about freedom and politics the most, and found it quite inspiring. I found the sections where she spoke about the necessity for action and interaction with others in order to truly participate in politics and thus experience freedom particularly interesting. Currently, many people proclaim a certain set of beliefs, but you cannot see it when it comes to their actions or political activity. I am also guilty of being too inactive.

The first essay about labour, work and action was the most difficult to get through. Perhaps I became used to Arendt's writing style, and reading philosophy in general, throughout the book, but this essay did feel the least informative and the most nitpicky about semantics.

The final essay about the freedom to be free was an interesting read, focusing a lot on revolutions. I think Arendt explains very well that people cannot care or participate in political action when their basic needs aren't being met. I'm also glad that she pointed out that the word revolution implies a return to something, I've been thinking about this for a long time!! I found her observations about how some people believe their own freedom can only be obtained via the restriction of others' freedom very astute.

[Paula]

Sehr spannende Gedankengänge zum Freiheitsbegriff, eingebettet in den historischen Umriss der Revolutionen.

[Carina]

Rezension folgt

[Inés De Hueso]

No entiendo por qué hay un libro de este texto tan corto la verdad.
Me esperaba otra cosa del texto, creo que se ha centrado demasiado en la libertad relacionada con la revolución política. Y el rollo ese de Estados Unidos es el ejemplo de una revolución que sale bien...well.

Le he puesto dos estrellas (y no una) porque algunos temas de los que hablan son muy actuales y porque había una bibliografía en español al final.