Αθήνα 2012. Ο Ιάκωβος, ο μικρός εγγονός της Άννας, Εβραίας που γλίτωσε από τις θηριωδίες των Ναζί, γοητεύεται από τα συνθήματα και τις πρακτικές των σημερινών οπαδών τους.
Αποφασισμένη να τον προστατεύσει, η Άννα θα του μιλήσει για την Ιστορία.
Με οδηγό τις αναμνήσεις της, μέσα από την πορεία της στις γειτονιές και στους δρόμους της Αθήνας, ξετυλίγονται πτυχές της ιστορίας των Εβραίων στη διάρκεια της Κατοχής. Οι διώξεις τους, οι πλαστές ταυτότητές τους, η συμμετοχή τους στο ΕΑΜ, η στάση του ραβίνου Μπαρζιλάι, ο ρόλος του αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού, τα αρχεία της Συναγωγής, τα Δεκεμβριανά. Το χθες συνδέεται με το σήμερα, καθώς στα χρόνια της κρίσης επιστρέφει ο εφιάλτης του νεοναζισμού. H Άννα με τις αφηγήσεις της προσφέρει στον εγγονό της μαθήματα ζωής και ανθρωπιάς.
Συμπαθητικό.Μια ιστορία για την απανθρωπιά,τη μισαλλοδοξία,τα δεινά που προκαλεί στη νεολαία ο φασισμός και ο ρατσισμός.Η αφήγηση είναι λιτή και ρέει εύκολα,ενώ δεν είναι φορτωμένη με πολλά ιστορικά στοιχεία.Μικρές,γλυκές και ανθρώπινες στιγμές διάσπαρτες στο κείμενο αφήνουν μια αίσθηση ρομαντισμού και αθωότητας,και καθιστούν την ανάγνωση αρκετά ευχάριστη.Μπορεί να μην ανήκει στα βιβλία που μένουν ανεξίτηλα χαραγμένα στο μυαλό,όμως σίγουρα αξίζει τον χρόνο του. 3/5⭐
Ο Ιάκωβος είναι ο εγγονός της Άννας. Η Άννα είναι Εβραία. Ο Ιάκωβος είναι νεοναζί. Η Αννα, μια Εβραιοπούλα, εργάζεται στην οικογένεια του Γιάννη Φιλιππίδη σαν υπηρέτρια. Το Γ Ράιχ αρχίζει κι εξαπλώνεται στην Ελλάδα. Η Άννα κρύβεται στο σπίτι του αφεντικού της μαζί με την Ντάλια, ένα ακόμα κοριτσι από μια φτωχη εβραϊκή οικογένεια. Με τη βοήθεια του αφεντικού της βγάζουν ελληνικές ταυτότητες και βαφτίζονται Χριστιανες για να γλυτώσουν από τα χέρια των αρπακτικών. Γνωρίζει τον Ιάκωβο και δημιουργούν τη δική τους οικογένεια.Λογω του εγγονού της και των φιλοναζιστικων αισθημάτων του, ξυπνάνε οι μνήμες της και μας αφηγείται τη ζωή της στην Αθήνα στην δεκαετία του 1940. Η Άννα πέρασε την κατοχή στην Αθήνα. Το αφεντικό της, έκρυψε τα κορίτσια στο σπίτι του δηλώνοντας με την πράξη του πως είναι άνθρωπος.Όσοι Εβραίοι δεν έβγαλαν ελληνικές ταυτότητες οδηγήθηκαν στα κρεματόρια. Ο αρχιραβινος της εποχής αναγκάζεται να συνεργαστεί με το ΕΑΜ και να ακολουθήσει τους αντάρτες στο βουνό για να γλυτώσει από την γερμανική μποτα.Φευγοντας εκαψε όλους τους καταλόγους της εβραϊκής κοινότητας, σε αντίθεση με αυτόν της Θεσσαλονίκης που τους παρέδωσε στην Γκεστάπο. Η γερμανική κτηνωδία γι ακόμη μία φορά μ ανατρίχιασε. Η βιαιότητα των Γερμανών φονιάδων περιγράφεται σ αυτό το βιβλίο, με τη διαφορά ότι ο συγγραφέας μας μεταφέρει μέσα στην Αθήνα, μια πόλη που ερήμωσε, που έθαψε τους κατοίκους της, που πεινάσε, μια Αθήνα καταρρακωμένη. Είναι ένα μέρος της ιστορίας που γράφτηκε με αίμα! Ο συγγραφέας με την απλή γραφή του, μου μετέδωσε όλες εκείνες τις φρικιαστικες εικόνες που έζησαν οι Αθηναίοι κάτω από τον γερμανικό ζυγό. Την απαγόρευση της κυκλοφορίας, τις μαύρες κουρτίνες, τις προδοσίες των δωσίλογων μα προπάντων την κατάντια και την εξαθλίωση ενός λαού. Στο σήμερα, η Αννα, γιαγιά πια και χήρα, ένιωσε την καρδιά της να σταματάει όταν άκουσε τον εγγονό της να τραγουδάει πατριωτικά τραγούδια υπέρ της Γερμανίας. Μια μυθιστορία που αγγίζει την σημερινή πραγματικότητα και όχι μόνο. Θίγει τους εφήβους που παρασύρονται από παρέες ρατσιστικές και που το μόνο μέλημα τους είναι η μείωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας με τον τρόπο του εκφοβισμου και του ξυλοδαρμού. Αγγίζει τις ηλικίες εκείνες, τι εφηβικές, που ούτε βιωματα έχουν αλλά ούτε και συναναστρεφονται με τους ανθρώπους εκείνους που θα τους μεταδώσουν τις αξίες και τα ιδανικά ενός λαού. Μέσα από τον εγγονό της Άννας, ο συγγραφέας φωτογραφίζει μια μερίδα νέων που πρωτοστατούν σε νεανικά μέρη μόνο και μόνο για να επιδείξουν τη σωματική τους δύναμη και να τους κάνουν έρμαια μιας, έτσι κι αλλιώς, παραμελημένης εποχής. Περιγράφει με ρεαλιστικό τρόπο τις επιθέσεις σε παιδιά που είναι αντίθετα απ αυτούς.Υμνουν τη γερμανική χώρα με τρόπο καθηλωτικό προς τους άλλους, προσπαθώντας να αφήσουν στο διάβα τους υπεροχή και να πάρουν μαζί τους νεανικές καρδιές με μέλημα να τις αδειάσουν. Ένα όμορφο βιβλίο με πολλά μηνύματα που καλο θα ήταν να διαβαστεί απ όλες τις ηλικίες που έχουν όνειρα. Ας παλέψουμε γι αυτά!
Ένα μυθιστόρημα με δύο χρονολογικές εξιστορήσεις αφηγήσεων..Του τωρινού και του περασμένου όπου η μία είναι το εύνασμα της άλλης.Ξεκινά από το σήμερα της γιαγιάς Άννας και ξετυλίγεται η ταυτότητά για το παρελθόν της στον εγγονό της Ιάκωβο.Ιστορικό μυθιστόρημα εν μέρει με μυθοπλασία που είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα και με ιστορική διευρεύνηση αναδρομής πραγμάτων και γεγονότων.Η ιστορία της Εβραικής Κοινότητας στην Αττική στην διάρκεια του πολέμου και της κατοχής.Ήρωες απλοί,καθημερινοί με τα βάσανα ,τους προβληματισμούς,τις αγωνίες,τα οράματα ,τα ιδανικά τους όπου στην ψυχή τους εισορμούν ο πόλεμος,ο θάνατος,η δυστυχία.Ο συγγραφέας κατορθώνει ν’ανιχνεύσει και να σχηματίσει φανταστικούς χαρακτήρες οι οποίοι τροποποιούνται σε αληθινούς και που είναι στο πλαίσιο της πλοκής.Πολλά θεωρώ ότι ήταν τα ερεθίσματα για τον συγγραφέα ο οποίος εξετάζει την ιστορία με την δική του ματιά και την δική του ιδεολογία.Γενικά είναι μία ιστορία για τους Εβραίους της Αθήνας,τις δραστηριότητες,τους αγώνες,τα διλήμματα,τους φόβους τους όπου δεν γνωρίζουμε πολλά και ίσως δεν έχουμε διαβάσει όπως για τους αντίστοιχους της Θεσσαλονίκης.
Η Άννα κατάφερε να επιβιώσει από τον όλεθρο της Κατοχής και της γενοκτονίας των Εβραίων μόνο και μόνο για να φτάσει στο σημείο να δει το ίδιο της το εγγόνι, τον Ιάκωβο, να έχει υποστεί πλύση εγκεφάλου και να συμμερίζεται τις απόψεις των νεοναζί στο σχολείο που πηγαίνει. Απογοητευμένη και σοκαρισμένη, σπάει έναν όρκο σιωπής και αποκαλύπτει στο εγγόνι της ποιοι πραγματικά είναι οι Ναζί, του αφηγείται τις θηριωδίες που έζησε στο πετσί της, τον τρόμο και τους αφανισμούς αλλά πάνω απ’ όλα ποιοι πραγματικά είναι! Στη συνέχεια, περιμένει με αγωνία: θα ανατρέψει άραγε εγκαίρως τη λανθασμένη κοσμοθεωρία του Ιάκωβου; Πώς θα είναι από δω και πέρα οι σχέσεις μεταξύ τους; Τι συνέβη στα δύσκολα εκείνα χρόνια των γερμανικών θηριωδιών;
Η Άννα Τιάνο είναι Εβραία, κόρη φτωχής οικογένειας, που με σύσταση του αρχιραβίνου τους ξεκινάει να εργάζεται στην οικογένεια του εμπόρου Γιάννη Φιλιππίδη ως υπηρέτρια το 1940. Σε μια κοινωνική επίσκεψη που δέχονται γνωρίζει την επίσης Εβραία Ντάλια Ζακάρ και γίνονται αχώριστες φίλες. Στο μυθιστόρημα, με αφορμή κυρίως την οικογένεια των Φιλιππίδων και των Τιάνο, ξεδιπλώνονται όλα τα γεγονότα που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1940, τα γνωστά ιστορικά αλλά και τα καθημερινά, οι δυσκολίες δηλαδή που συναντούσε ο κόσμος για να επιβιώσει, να βρει φαγητό και να ξεφύγει από τα νύχια της γερμανικής θηριωδίας, ειδικά αν ήταν Εβραίος ή εντεταγμένος στην Εθνική Αντίσταση.
Το διαφορετικό του μυθιστόρηματος από άλλα αντίστοιχα είναι το γεγονός πως δεν αφηγείται τη ζωή και τις απάνθρωπες συνθήκες στα κρεματόρια αλλά τον τρόπο που γλύτωσαν αρκετοί Εβραίοι χάρη στις πλαστές ταυτότητες που προμηθεύτηκαν και τους έδειχναν χριστιανούς, χωρίς αυτό να αλλάξει την πίστη τους και τις θρησκευτικές συνήθειες. Έτσι, ο συγγραφέας έχει το περιθώριο να περιγράψει πάμπολλα περιστατικά μεγαλείου ψυχής, προδοσίας, αηνθικότητας, ομοψυχίας, αντίστασης κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Από την εξαφάνιση του αρχιραβίνου Αθηνών πριν παραδώσει τη λίστα των Εβραίων της Αθήνας, αναγκασμένος από τη γερμανική διοίκηση, μέχρι την άνοδο του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, από το άδειασμα της Θεσσαλονίκης από το εβραϊκό στοιχείο και τον αντίκτυπό του στην Αθήνα, που οργανώθηκε καλύτερα στο ζήτημα αυτό και σώθηκαν αρκετοί, ως την πίστη και την ελπίδα κάποιων πως η γερμανική θηριωδία δεν ήταν παρά μια φήμη κι ως τα ματοβαμμένα μπλοκά του 1944 και τα Δεκεμβριανά. Καθημερινές στιγμές, δυσκολίες, η ελπίδα της απελευθέρωσης και πολλά άλλα περιστατικά περνούν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου και μου χάρισαν ποικίλα συναισθήματα.
Το τέλος του βιβλίου ήταν σωστό, ούτε βιαστικά δοσμένο ούτε αψυχολόγητο. Φυσικά επήλθε ρήξη στη σχέση εγγονιού και γιαγιάς, κάτι που με σαδισμό σχεδόν αποδέχτηκε ο πατέρας του παιδιού, συνέβησαν όμως κάποιες ανατροπές που οδήγησαν στο συγκινητικό τέλος. Θα προτιμούσα πάντως να αναπτυχθεί λίγο περισσότερο ο ομοϊδεάτης πατέρας του Ιάκωβου, μιας και σκιαγραφήθηκε ελάχιστα και σχεδόν βιαστικά ως επιλογή της κόρης της Άννας, χωρίς να εξηγηθεί γιατί να έχει την ίδια ρατσιστική αντίληψη με τον Ιάκωβο. «Ο εγγονός της Άννας» είναι άλλη μια ιστορία για την Κατοχή και το κυνηγητό των Εβραίων, που αποδίδει σωστά και τεκμηριωμένα τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούσαν τότε ενώ το δένει αρμονικά με τις συνέπειες του νεοναζισμού στη σημερινή εποχή και τον τρόπο που τόσο εύκολα υφίστανται πλύση εγκεφάλου οι σημερινοί νέοι.
Εκτίμησα απεριόριστα τη σημείωση του συγγραφέα στο τέλος του βιβλίου που συγχρόνως θεωρώ ότι είναι κ η πιο ακριβής περιγραφή του (βιβλίου). "πρόσωπα που γέννησε η φαντασία συνομιλούν με ιστορικά πρόσωπα. Ένα βιβλίο που θίγει ένα σύγχρονο πρόβλημα κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στην πρόσφατη ιστορία της Ελλάδας Αποδεικνυοντας ότι η μνήμη δεν πρέπει καθόλου να είναι βραχεία για γεγονότα που συγκλόνισαν. Αλλά κ ότι η δράση δεν πρέπει να αναβάλλεται γιατί δεν είναι σίγουρο ότι θα προλάβει κπ τις συνέπειες. Δυνατό βιβλίο που λίγο άργησε να με κερδίσει αλλά απ οταν το έκανε με κράτησε ως τέλους.
Μια ωραία συγκινητική ιστορία.Μια ιστορία που αφηγείται η γιαγιά στον εγγονό για τα όσα εζησε γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε την ιστορία και να μην νττεπομαστε γ την καταγωγή μας Ένα βιβλίο που μιλάει για το φασισμό τον ρατσισμο την απανθρωπιά αλλά και την καλοσύνη κάποιων ανθρωπων η οποίοι με κίνδυνο της ζωής τους δεν κάνανε πίσω ποτέ ώστε να σώσουν κάποιους συνάνθρωποι τους. Έχει ιστορικά στοιχεία για τους Ναζί και τους Εβραίους Το τέλος του πολύ συγκινητικό
Γλώσσα λιτή, που ρέει. Ένα βιβλίο ανθρωπιάς με αναφορές της νεότερης ιστορίας που θυμίζει κάτι από American history X. Από τα βιβλία που κατά την γνώμη μου, θα ήταν σκόπιμο να μελετηθεί στην υποχρεωτική εκπαίδευση.