What do you think?
Rate this book
Dagelijks werk
Renate Dorrestein is niet alleen de auteur van tientallen boeken, zij schreef bovendien talloze artikelen en gaf vele lezingen. In Dagelijks werk presenteert zij de praktijk van haar schrijversleven aan de hand van een selectie van teksten die onder meer laat zien hoe lang zij al bezig is bepaalde thema’s te exploreren. Samen vormen die teksten een indrukwekkend schaduwoeuvre en geven ze de bronnen van Dorresteins werk prijs.
Wat evenmin eerder tussen twee kaften belandde, is Dorresteins correspondentie met lezers, redacteuren, boekverkopers en collega’s. Bij elkaar laten deze hoogst uiteenlopende verbale uitingen onverwachte facetten van ‘een schrijversleven’ zien.
Dorrestein schreef rake en vermakelijke teksten bij de door haar gekozen stukken. Niet alleen gunt zij de lezer zo een herkenbaar tijdsbeeld, indirect schreef zij met deze compositie een autobiografie. Een genot voor haar vele trouwe lezers, maar ook een inspirerende leidraad voor wie net als zij gefascineerd is door het beroep waarin zij excelleert: het schrijverschap.
Wat evenmin eerder tussen twee kaften belandde, is Dorresteins correspondentie met lezers, redacteuren, boekverkopers en collega’s. Bij elkaar laten deze hoogst uiteenlopende verbale uitingen onverwachte facetten van ‘een schrijversleven’ zien.
Dorrestein schreef rake en vermakelijke teksten bij de door haar gekozen stukken. Niet alleen gunt zij de lezer zo een herkenbaar tijdsbeeld, indirect schreef zij met deze compositie een autobiografie. Een genot voor haar vele trouwe lezers, maar ook een inspirerende leidraad voor wie net als zij gefascineerd is door het beroep waarin zij excelleert: het schrijverschap.
304 pages, Paperback
Published March 1, 2018
8 people are currently reading
158 people want to read
About the author
Renate Dorrestein
73 books161 followersRenate Dorrestein (1954 - 2018) has been internationally praised for the force of her imagination, her sharp psychological insight, her suspenseful plots and her ironic sense of humour. Her books have been nominated for the AKO Literature Prize, the Libris Literature Prize and the International IMPAC Dublin Literary Award, and translated into fifteen languages. Her international breakthrough came in 1998 with A Heart of Stone, published by Viking.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 41 reviews
May 6, 2021
Ik hou van Instagram. Sinds 1 mei 2012, toen ik mijn account opende, heb ik nieuwe mensen leren kennen en nieuwe plekken bezocht. Er zijn een aantal films, boeken, kunstenaars op mijn pad gekomen, die ik anders waarschijnlijk nooit had ontdekt. Afgezien daarvan vind ik het een verademing om de schoonheid én de lelijkheid te mogen zien, en ondertussen gespaard te blijven van toxische meningen die je op andere social media te slikken krijgt.
Het zou kunnen dat je ervan opkijkt dat ik ‘Dagelijks werk’ van Renate Dorrestein vergelijk met het scrollen door posts op Instagram. Toen ik de laatste bladzijde van het boek omsloeg was dat nochtans mijn eerste idee. Dankbaar dacht ik: dit is een Instagram in woorden. In ‘Dagelijks werk’ zijn stukken en artikelen van Dorrestein die her en der zijn gepubliceerd voor het eerst samengebracht, ingeleid of van commentaar voorzien door de schrijfster.
Een account vol fotootjes roept misschien oppervlakkigheid bij je op, maar vergis je niet. In ‘Dagelijks werk’ is een schrijfster aan het woord bij wie slokdarmkanker is vastgesteld. Dat bericht geeft ze je aan het begin al mee. Ze is zich ervan bewust dat ze niet meer zo heel lang te leven heeft. Met die heftige gedachte in het hoofd kun je het boek al niet meer als een snelle scroll zien. Je springt heen en weer in een leven, je leest verschillende facetten van dezelfde vrouw, je krijgt een tijdsbeeld mee.
Eén keer heb ik haar ontmoet. We traden op dezelfde dag op in de Stadsschouwburg in Amsterdam, en ik had de kans om na mijn lezing haar referaat over het schrijfproces mee te maken. Ik weet dat ik heel kritisch heb geluisterd, maar ik was tegelijkertijd ook gretig. Ze schopte graag tegen schenen aan, maar haar mening was nooit giftig. Na afloop hadden we een fijn gesprek over de schrijver als ‘brand’ (daarover gaat het ook in ‘Dagelijks werk’).
Via dit boek heb ik de mens achter de boeken leren kennen, de vrouw tijdens de boeken ook — als je begrijpt wat ik bedoel. Ik heb haar helden, haar stokpaardjes, haar demonen gezien. Er zijn namen, plekken, titels gevallen die ik tijdens het lezen meteen ben gaan opzoeken, om ze op mijn Voor Ooit-lijstje te zetten. Het woord dat ik na het lezen in mijn hoofd had en hier hogerop al heb genoemd, komt weer bij me op. Dankbaar dat ik Dorrestein postuum veel beter heb leren kennen.
Het zou kunnen dat je ervan opkijkt dat ik ‘Dagelijks werk’ van Renate Dorrestein vergelijk met het scrollen door posts op Instagram. Toen ik de laatste bladzijde van het boek omsloeg was dat nochtans mijn eerste idee. Dankbaar dacht ik: dit is een Instagram in woorden. In ‘Dagelijks werk’ zijn stukken en artikelen van Dorrestein die her en der zijn gepubliceerd voor het eerst samengebracht, ingeleid of van commentaar voorzien door de schrijfster.
Een account vol fotootjes roept misschien oppervlakkigheid bij je op, maar vergis je niet. In ‘Dagelijks werk’ is een schrijfster aan het woord bij wie slokdarmkanker is vastgesteld. Dat bericht geeft ze je aan het begin al mee. Ze is zich ervan bewust dat ze niet meer zo heel lang te leven heeft. Met die heftige gedachte in het hoofd kun je het boek al niet meer als een snelle scroll zien. Je springt heen en weer in een leven, je leest verschillende facetten van dezelfde vrouw, je krijgt een tijdsbeeld mee.
Eén keer heb ik haar ontmoet. We traden op dezelfde dag op in de Stadsschouwburg in Amsterdam, en ik had de kans om na mijn lezing haar referaat over het schrijfproces mee te maken. Ik weet dat ik heel kritisch heb geluisterd, maar ik was tegelijkertijd ook gretig. Ze schopte graag tegen schenen aan, maar haar mening was nooit giftig. Na afloop hadden we een fijn gesprek over de schrijver als ‘brand’ (daarover gaat het ook in ‘Dagelijks werk’).
Via dit boek heb ik de mens achter de boeken leren kennen, de vrouw tijdens de boeken ook — als je begrijpt wat ik bedoel. Ik heb haar helden, haar stokpaardjes, haar demonen gezien. Er zijn namen, plekken, titels gevallen die ik tijdens het lezen meteen ben gaan opzoeken, om ze op mijn Voor Ooit-lijstje te zetten. Het woord dat ik na het lezen in mijn hoofd had en hier hogerop al heb genoemd, komt weer bij me op. Dankbaar dat ik Dorrestein postuum veel beter heb leren kennen.
June 22, 2018
Ik heb af en toe hardop gelachen, maar sommige stukken ook met weemoed gelezen. Ik heb veel gehad aan 'De vele gedaanten van troost'. Wat is dit boek een bijzondere afronding van haar werk. Ze heeft geen losse eindjes laten bungelen maar alles netjes afgehecht. Tenminste, zo ervaar ik het.
Groot gemis.
Groot gemis.
March 22, 2019
Ik heb Renate Dorrestein eigenlijk pas vrij laat 'ontdekt'. Wat een fantastisch boek, en overzicht, dit. Het zit boordevol omgevouwen hoekjes van stukken die ik nog eens wil lezen, die ik wil delen. Ik was vaak geraakt door hoe relevant stukken nog zijn, zoals bijvoorbeeld 'het fatsoen ligt aan flarden' uit 1998, over onbeschoftheid als 'humor', maar ook het stuk over 'het heteroseksuele ongenoegen' is zo scherp. Ontzettend jammer dat haar die levensfase van 'oud vrouwtje met excentrieke kleren en rare mutsjes' toch door de neus geboord is, dat had zeker nog heel bijzondere verhalen opgeleverd. Ik ga in ieder geval nog wel even door met haar boeken lezen.
February 2, 2019
Het werk van Renate Dorrestein ken ik eigenlijk niet goed. Ik heb pas een boek van haar gelezen. Natuurlijk kende ik haar wel van haar tv en -kranteninterviews. Ik vond het altijd een ontzettend leuke, erudiete, onderhoudende vrouw. Ik wist natuurlijk dat ze behoorlijk feministisch was, ME heeft gehad en ook dat ze gek op Schotland was. Ook had ik wel eens vernomen dat ze gastschrijfster in Amerika was. Ze probeerde ook de overgang uit de taboesfeer te halen. Kortom ik vond haar een boeiende persoonlijkheid. 'Dagelijks werk' bevestigt dit helemaal. Ik vond het een ontzettend leuk boek om te lezen, en haast overal komt de humor erin. Door middel van vele columns, brieven, essays en lezingen geeft ze in dit boek een inkijk in haar schrijversleven. Genoten van dit boek.
January 22, 2022
Ik wil het graag met jullie hebben over 'Dagelijks werk' van Renate Dorrestein. Voordat ik hierin duik, echter, is het eerst tijd voor een bekentenis. Jarenlang heb ik Dorresteins werk nauwelijks serieus willen nemen. In mijn hoofd had ik haar werk op de niet benijdenswaardige hoop ‘Vrouwenboeken’ gesmeten (ik zeg het maar zoals het er toen op stond). Ze had hetzelfde bouwjaar als mijn moeder, ze werd gretig gelezen door vrouwen van mijn moeders leeftijd en ze had recent boeken afgeleverd met titels als 'Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor' en 'Echt sexy'. Dan kreeg je in mijn achting al gauw een knoeperd van een vooroordeel op je voorhoofd gestempeld. Dit vanzelfsprekend zonder al te veel eigen kennis van zaken. Ik had alleen op de middelbare school haar roman Een hart van steen gelezen, dat ik – toegegeven – best aardig vond.
Ik was in die tijd net begonnen met werken in de boekhandel en moest haar nieuwste roman 'is er hoop' uitpakken. Er kwamen wel iets van vijftig exemplaren binnen. Ik kan me nog goed herinneren dat ik dacht ‘Wat moeten we dáár nou weer mee?’. Uiteraard was die hele stapel in no time verkocht, aan – precies – vrouwen ‘van een zekere leeftijd’. Mijn snobistische vooroordeel over Vrouwenboeken leek bevestigd, maar het leerde me ook een waardevolle les over de allerbelangrijkste en grootste lezersdoelgroep in de boekhandel: namelijk de lezeressen (voeg hier ‘van een zekere leeftijd’ toe, zo u wilt). Koester en respecteer die, want zonder hen zou het gros van de boeken én de boekhandels subiet hun bestaansrecht verliezen!
Interessant genoeg is diezelfde Renate Dorrestein bij uitstek de auteur die je als geen ander op het onzinnige van dat soort vooroordelen kan wijzen. Op haar vileine wijze prikt ze zo door je snobisme heen, want – zeg nou zelf – welke groep is er nou makkelijker op z’n nummer te zetten dan de witte, heteroseksuele man, een vaak enigszins lachwekkende groep mensen waartoe ik zelf ook behoor.
Naast de grote stapel romans die ze tijdens haar schrijfcarrière produceerde heeft Dorrestein in de loop der jaren ook een imposante hoeveelheid artikelen, voorwoorden, lezingen, essays en andere gelegenheidsstukken geschreven. Haar ‘schaduwoeuvre’, zoals ze dat zo mooi noemde. In haar laatste bij leven gepubliceerde boek – 'Dagelijks werk, een schrijversleven' dat begin 2018 verscheen – heeft ze een flinke selectie uit dit schaduwoeuvre bij elkaar gezocht. Ze wist dat ze niet lang meer te leven zou hebben nadat ze was gediagnosticeerd met slokdarmkanker. Tijdens het opruimen van haar werkkamer kwam ze veel van deze artikelen weer tegen, vaak voor het eerst sinds ze ze soms twintig of dertig jaar geleden had geschreven.
Samen met de korte introducties die ze voor elk artikel heeft geschreven, om ze in te leiden en van context te voorzien voor de lezer van nu, vormt het geheel een fascinerend overzicht van haar schrijversleven. Een soort autobiografie in stukken. Alles komt voorbij: het werk aan haar romans, de journalistieke stukken die ze in het begin van het loopbaan schreef voor Panorama en later voor Opzij, haar rol in de discussies en debatten over feminisme, haar gastschrijverschappen in binnen- en buitenland en het contact met haar collega-schrijvers, uitgevers en redacteuren. Ook het bovengenoemde inzicht over lezeressen heb ik hier opgedaan, in het smakelijk stuk ‘De lezer als bondgenoot van de schrijver’:
'Strikt genomen is ‘de lezer’ een marginaal verschijnsel, hij hoort bij een te verwaarlozen minderheidsgroepering die geen zoden aan de dijk zet bij de instandhouding van de literatuur. […] Het zijn vrouwen die de literaire roman in leven houden. We zouden hier dan ook beter de term ‘de lezeres’ kunnen gebruiken. Maar ik ben er nog niet aan toe om miljoenen niet-lezende mannen als hopeloos verloren terzijde te schuiven. Via de methode van de ezel en de wortel moeten we ze toch kunnen bereiken en verheffen.'
Met haar klip en klare stijl, gekruid met de nodige humor, deelt ze in 'Dagelijks werk' met een vriendelijke glimlach de een na de andere mokerslag uit. Het levert scherpe, vileine, kritische stukken op die en passant de nodige heilige huisjes omver werpen, maar door haar humor altijd fris en monter blijven. Ze zegt pittige dingen en je voelt je soms op je nummer gezet, maar je krijgt er tóch altijd een goed humeur van. Dat is haar kracht. Je kunt veel opsteken van haar schrijfstijl – want ‘easy reading is hard writing’, zoals ik had geleerd in 'Onder de motorkap van het schrijverschap', het boek waarmee ik Renate Dorrestein twee jaar geleden in één klap herontdekte – én je voelt je gescherpt en gelouterd. Dit effect deed me denken aan de essays van Maxim Februari en Karel van het Reve.
Met een aanstaande verhuizing voor de boeg probeer ik zo min mogelijk spullen in huis te halen, onder het mom van ‘wat je niet hebt, hoef je ook niet mee te nemen’. Voor 'Dagelijks werk' maak ik echter graag een uitzondering. Dit boek wil ik namelijk hébben, zodat het straks in mijn nieuwe huis in de boekenkast zal staan en ik er altijd in kan duiken als ik daar behoefte aan heb. Om even een snufje schrijfstijl op te doen of om een spiegel voorgehouden te krijgen die me weer even wijst op al die vervelende vooroordelen die ook mij niet vreemd zijn. Een vooruitzicht waar ik nu al blij van word.
Ook las ik zojuist dat Iris Pronk momenteel werkt aan een biografie van Renate Dorrestein, in 2024 te verschijnen bij uitgeverij Querido. Iets om alvast naartoe te leven.
Lees meer besprekingen op mijn boekblog Jacob de Zoet
Ik was in die tijd net begonnen met werken in de boekhandel en moest haar nieuwste roman 'is er hoop' uitpakken. Er kwamen wel iets van vijftig exemplaren binnen. Ik kan me nog goed herinneren dat ik dacht ‘Wat moeten we dáár nou weer mee?’. Uiteraard was die hele stapel in no time verkocht, aan – precies – vrouwen ‘van een zekere leeftijd’. Mijn snobistische vooroordeel over Vrouwenboeken leek bevestigd, maar het leerde me ook een waardevolle les over de allerbelangrijkste en grootste lezersdoelgroep in de boekhandel: namelijk de lezeressen (voeg hier ‘van een zekere leeftijd’ toe, zo u wilt). Koester en respecteer die, want zonder hen zou het gros van de boeken én de boekhandels subiet hun bestaansrecht verliezen!
Interessant genoeg is diezelfde Renate Dorrestein bij uitstek de auteur die je als geen ander op het onzinnige van dat soort vooroordelen kan wijzen. Op haar vileine wijze prikt ze zo door je snobisme heen, want – zeg nou zelf – welke groep is er nou makkelijker op z’n nummer te zetten dan de witte, heteroseksuele man, een vaak enigszins lachwekkende groep mensen waartoe ik zelf ook behoor.
Naast de grote stapel romans die ze tijdens haar schrijfcarrière produceerde heeft Dorrestein in de loop der jaren ook een imposante hoeveelheid artikelen, voorwoorden, lezingen, essays en andere gelegenheidsstukken geschreven. Haar ‘schaduwoeuvre’, zoals ze dat zo mooi noemde. In haar laatste bij leven gepubliceerde boek – 'Dagelijks werk, een schrijversleven' dat begin 2018 verscheen – heeft ze een flinke selectie uit dit schaduwoeuvre bij elkaar gezocht. Ze wist dat ze niet lang meer te leven zou hebben nadat ze was gediagnosticeerd met slokdarmkanker. Tijdens het opruimen van haar werkkamer kwam ze veel van deze artikelen weer tegen, vaak voor het eerst sinds ze ze soms twintig of dertig jaar geleden had geschreven.
Samen met de korte introducties die ze voor elk artikel heeft geschreven, om ze in te leiden en van context te voorzien voor de lezer van nu, vormt het geheel een fascinerend overzicht van haar schrijversleven. Een soort autobiografie in stukken. Alles komt voorbij: het werk aan haar romans, de journalistieke stukken die ze in het begin van het loopbaan schreef voor Panorama en later voor Opzij, haar rol in de discussies en debatten over feminisme, haar gastschrijverschappen in binnen- en buitenland en het contact met haar collega-schrijvers, uitgevers en redacteuren. Ook het bovengenoemde inzicht over lezeressen heb ik hier opgedaan, in het smakelijk stuk ‘De lezer als bondgenoot van de schrijver’:
'Strikt genomen is ‘de lezer’ een marginaal verschijnsel, hij hoort bij een te verwaarlozen minderheidsgroepering die geen zoden aan de dijk zet bij de instandhouding van de literatuur. […] Het zijn vrouwen die de literaire roman in leven houden. We zouden hier dan ook beter de term ‘de lezeres’ kunnen gebruiken. Maar ik ben er nog niet aan toe om miljoenen niet-lezende mannen als hopeloos verloren terzijde te schuiven. Via de methode van de ezel en de wortel moeten we ze toch kunnen bereiken en verheffen.'
Met haar klip en klare stijl, gekruid met de nodige humor, deelt ze in 'Dagelijks werk' met een vriendelijke glimlach de een na de andere mokerslag uit. Het levert scherpe, vileine, kritische stukken op die en passant de nodige heilige huisjes omver werpen, maar door haar humor altijd fris en monter blijven. Ze zegt pittige dingen en je voelt je soms op je nummer gezet, maar je krijgt er tóch altijd een goed humeur van. Dat is haar kracht. Je kunt veel opsteken van haar schrijfstijl – want ‘easy reading is hard writing’, zoals ik had geleerd in 'Onder de motorkap van het schrijverschap', het boek waarmee ik Renate Dorrestein twee jaar geleden in één klap herontdekte – én je voelt je gescherpt en gelouterd. Dit effect deed me denken aan de essays van Maxim Februari en Karel van het Reve.
Met een aanstaande verhuizing voor de boeg probeer ik zo min mogelijk spullen in huis te halen, onder het mom van ‘wat je niet hebt, hoef je ook niet mee te nemen’. Voor 'Dagelijks werk' maak ik echter graag een uitzondering. Dit boek wil ik namelijk hébben, zodat het straks in mijn nieuwe huis in de boekenkast zal staan en ik er altijd in kan duiken als ik daar behoefte aan heb. Om even een snufje schrijfstijl op te doen of om een spiegel voorgehouden te krijgen die me weer even wijst op al die vervelende vooroordelen die ook mij niet vreemd zijn. Een vooruitzicht waar ik nu al blij van word.
Ook las ik zojuist dat Iris Pronk momenteel werkt aan een biografie van Renate Dorrestein, in 2024 te verschijnen bij uitgeverij Querido. Iets om alvast naartoe te leven.
Lees meer besprekingen op mijn boekblog Jacob de Zoet
June 17, 2018
Na 'De Boodschap' over literaire kritiek ben ik opgestaan en heb luid geapplaudisseerd waarna ik 'de wave' begon. Omdat ik niet zeker weet dat ze die herrie in mijn doorgaans stille woonkamer op zou merken heb ik vervolgens maar 'De Blokkade' gekocht, waar ze een hoofdstuk later over sprak.
Dorrestein is een verrukkelijk essayist. Scherp, humoristisch, open, fair en met zelfspot.
Dorrestein is een verrukkelijk essayist. Scherp, humoristisch, open, fair en met zelfspot.
April 12, 2018
5 sterren als dank voor een leven lang leesplezier verschaft door Renate.! Wat jammer dat het haar blijkbaar niet gegeven is om nog een roman af te ronden. Maar dit is wel een mooi monumentje en wat jeuken mijn handen om boeken van haar te gaan herlezen!
June 22, 2019
Een interessant boek. Je komt meer te weten over Renate Dorrestein als persoon. Ook kom je meer te weten over het schrijven van een boek en de wereld er omheen. Niet een boek om in een keer uit te lezen, maar wel een aanrader. Nu lees ik graag de romans van Renate Dorrestein, vandaar dat dit boek mijn interesse had.
January 31, 2019
Ik vind het nog steeds onbegrijpelijk dat Renate Dorrestein er niet meer is. Haar boek Het Geheim van de Schrijver
was een van mijn eerste schrijfboeken, en het is nog steeds een van de beste Nederlandstalige.
Dagelijks Werk is een bundeling van stukken: essays, lezingen, artikelen die tezamen een beeld geven van haar schrijversleven. En het is alsof je haar hoort praten, met altijd die mild ironische glimlach. Sommige stukken zijn polemisch of feministisch, andere laten zien wat voor relatie ze met lezers had, er staat zelfs een ode aan de aardappel in.
Een van de mooiste stukken vind ik De Boodschap. Dorrestein vindt dat de schrijver een standpunt moet innemen, ethische en morele keuzes moet maken.
"Literatuur zonder moraal is geen literatuur, het is entertainment. En entertainment dient het handhaven van de veilige status quo."
Alle stukken worden in- of uitgeleid door een toelichting, geschreven in de periode voor haar dood. In een ervan schrijft ze:
"Heel veel schrijvers hebben eigenlijk niks om over te schrijven, daarom verschijnen er zoveel nikserige boeken. Het lijkt me heel armzalig om nikserige boeken te schrijven. Je moet een missie hebben, vind ik."
Ze zegt ook veel wijze dingen over het leven, over geluk en gezondheid. Ze is er niet meer, maar door dit boek is ze er altijd.
was een van mijn eerste schrijfboeken, en het is nog steeds een van de beste Nederlandstalige.
Dagelijks Werk is een bundeling van stukken: essays, lezingen, artikelen die tezamen een beeld geven van haar schrijversleven. En het is alsof je haar hoort praten, met altijd die mild ironische glimlach. Sommige stukken zijn polemisch of feministisch, andere laten zien wat voor relatie ze met lezers had, er staat zelfs een ode aan de aardappel in.
Een van de mooiste stukken vind ik De Boodschap. Dorrestein vindt dat de schrijver een standpunt moet innemen, ethische en morele keuzes moet maken.
"Literatuur zonder moraal is geen literatuur, het is entertainment. En entertainment dient het handhaven van de veilige status quo."
Alle stukken worden in- of uitgeleid door een toelichting, geschreven in de periode voor haar dood. In een ervan schrijft ze:
"Heel veel schrijvers hebben eigenlijk niks om over te schrijven, daarom verschijnen er zoveel nikserige boeken. Het lijkt me heel armzalig om nikserige boeken te schrijven. Je moet een missie hebben, vind ik."
Ze zegt ook veel wijze dingen over het leven, over geluk en gezondheid. Ze is er niet meer, maar door dit boek is ze er altijd.
February 16, 2021
Een prachtig boek. Het boek is samengesteld uit kortere stukken die ze in haar verleden geschreven heeft, steeds vergezeld van een kleine inleiding. Soms is het ook een mooie brief waarmee ze reageert op financieel wanbeheer bij haar uitgever. Heel mooi vind ik hoe ze de functie van literatuur beargumenteert en indrukwekkend de delen (zoals de introductie) waar haar terminale ziekte langskomt.
August 20, 2021
Nu zin in aardappelpuree en Kurt Vonnegut.
September 2, 2018
Van Renate Dorrestein las ik tot nu toe alleen Weerwater, de fantastische roman die zich afspeelt in Almere. Toen was ik al verrast door haar levendige en bijzonder soepele schrijfstijl en dat is precies wat ik in deze bundel ook tegenkwam. Daar kwam nog heel veel meer moois bij, Dorrestein toont zich een bijzonder grappige, intelligente, geëngageerde en onconventionele vrouw. Ik ben vanaf heden dan ook officieel fan van haar.
De bundel omvat een breed scala aan artikelen, lezingen, brieven en wat al niet meer over allerlei onderwerpen door haar hele schrijversbestaan heen. Het schrijversvak zelf is een belangrijk thema, maar ook zaken die haar na aan het hart liggen zoals feminisme en ouder worden. Helaas is het haar niet gegund geweest om het oude vrouwtje te worden waar ze in de laatste alinea van Dagelijks Werk over schrijft en waar ze zich zo op had verheugd.
De bundel omvat een breed scala aan artikelen, lezingen, brieven en wat al niet meer over allerlei onderwerpen door haar hele schrijversbestaan heen. Het schrijversvak zelf is een belangrijk thema, maar ook zaken die haar na aan het hart liggen zoals feminisme en ouder worden. Helaas is het haar niet gegund geweest om het oude vrouwtje te worden waar ze in de laatste alinea van Dagelijks Werk over schrijft en waar ze zich zo op had verheugd.
September 11, 2021
Vlak voor haar dood publiceerde Renate Dorrestein de bundel ‘Dagelijks werk’, een autobiografie van haar leven als schrijfster. Ze schreef goed en met een vlotte pen. Haar boeken werden goed verkocht en in veel talen vertaald. Ze kon er goed van leven.
Toch is ze nooit gezien als een groot schrijver. Literaire prijzen gingen aan haar neus voorbij. Ze heeft wel zelf een prijs voor vrouwelijke auteurs in het leven geroepen, de Anna Bijnsprijs. Ze vond dat vrouwelijke auteurs worden onderschat.
De literaire kritiek is niet genderneutraal maar wordt door mannen gedomineerd. Ze kwam daartegen in het verweer, niet drammerig, wel helder en consequent.
Als het gaat om een toegankelijke manier van schrijven verdiende Renate een oeuvreprijs. Dat toont Dagelijks Werk wat mij betreft aan.
Toch is ze nooit gezien als een groot schrijver. Literaire prijzen gingen aan haar neus voorbij. Ze heeft wel zelf een prijs voor vrouwelijke auteurs in het leven geroepen, de Anna Bijnsprijs. Ze vond dat vrouwelijke auteurs worden onderschat.
De literaire kritiek is niet genderneutraal maar wordt door mannen gedomineerd. Ze kwam daartegen in het verweer, niet drammerig, wel helder en consequent.
Als het gaat om een toegankelijke manier van schrijven verdiende Renate een oeuvreprijs. Dat toont Dagelijks Werk wat mij betreft aan.
October 14, 2018
Al sinds de middelbare school niets meer van Renate Dorrestein gelezen. Al haar eerste boeken, van 1983-1993 gelezen in een sneltreinvaart en daarna volledig gestopt.
Van deze bundel nu weer erg genoten. Alsof er weer even 20-25 jaar overheen moest gaan om het te waarderen. Als twintiger en dertiger kon ik er niet veel mee blijkbaar. Maar als puber en nu als veertiger weer wel! Een heerlijk persoonlijke inkijk in haar werk en (werkend) leven, kris-kras door de tijd, met als klap op de vuurpijl het laatste hoofdstuk van deze bundel: ‘Het aardse bestaan’.
Niet zonder reden natuurlijk, maar daardoor niet minder wrang, eindigt ze het boek als volgt, wanneer ze spreekt over ‘Ouderdom voorkomen’:
“Ook ik hoop natuurlijk gezónd oud te worden. Maar ik hoop vooral dat niemand me de levensfase door de neus boort waarop ik me nu al zo lang verheug: een oud vrouwtje te zijn, en ongestraft excentrieke kleren en rare mutsjes te kunnen dragen, nooit meer naar de sportschool te hoeven, alles te mogen eten wat ik maar wil, te drinken en te roken omdat dat toch niet meer uitmaakt, aan iedereen lak te hebben en de meest boude dingen te kunnen zeggen zonder dat iemand het nog waagt me tegen te spreken.”
Jammer dat jij - en wij - dat nu moeten missen...
RIP Renate Dorrestein,
25 januari 1954 - 4 mei 2018
Van deze bundel nu weer erg genoten. Alsof er weer even 20-25 jaar overheen moest gaan om het te waarderen. Als twintiger en dertiger kon ik er niet veel mee blijkbaar. Maar als puber en nu als veertiger weer wel! Een heerlijk persoonlijke inkijk in haar werk en (werkend) leven, kris-kras door de tijd, met als klap op de vuurpijl het laatste hoofdstuk van deze bundel: ‘Het aardse bestaan’.
Niet zonder reden natuurlijk, maar daardoor niet minder wrang, eindigt ze het boek als volgt, wanneer ze spreekt over ‘Ouderdom voorkomen’:
“Ook ik hoop natuurlijk gezónd oud te worden. Maar ik hoop vooral dat niemand me de levensfase door de neus boort waarop ik me nu al zo lang verheug: een oud vrouwtje te zijn, en ongestraft excentrieke kleren en rare mutsjes te kunnen dragen, nooit meer naar de sportschool te hoeven, alles te mogen eten wat ik maar wil, te drinken en te roken omdat dat toch niet meer uitmaakt, aan iedereen lak te hebben en de meest boude dingen te kunnen zeggen zonder dat iemand het nog waagt me tegen te spreken.”
Jammer dat jij - en wij - dat nu moeten missen...
RIP Renate Dorrestein,
25 januari 1954 - 4 mei 2018
March 23, 2025
Heerlijk om haar te lezen. Zo zonder ego, agenda, zo puur. En ik werd ook nostalgisch naar de jaren 80, om al die m/v misstanden toen aan de kaak te stellen, wat zij zo helder doet. Ik heb toen de Opzij altijd graag gelezen. Ik ben blij dat het nu wat beter gaat met de emancipatie, ook al is er een enge trend bezig nu.
August 6, 2025
Hardop gelachen. Wat een heerlijke, voortvarende stukken over nevenzaken van het auteur zijn. Contact met uitgevers, een voorwoord schrijven, op uitnodiging een lezing houden, manuscripten van aspirant-schrijvers doorploegen, op verzoek een essay schrijven. Een vrouw die er een vrolijk genoeg in schept om conventies onderuit te halen. Genoten.
April 22, 2018
Heel interessant en knap opgebouwd. Renate biedt een kijkje in haar repertoire over de jaren heen. Wat een carrière en wat een eigenzinnige stijl. Absolute aanrader.
September 2, 2018
Dit boek geeft niet alleen een goed overzicht van het schrijversleven van Renate Dorrestein, maar ook van enkele decennia vaderlandse geschiedenis.
May 17, 2018
Wat een geweldig boek! Deze essays geven eigenlijk nog meer dan haar romans aan wat een goede schrijfster Dorrestein was. Helder, geestig, ironisch, scherp. En wat een liefde voor literatuur spreekt eruit! Echt met heel veel genoegen, bewondering, instemming en plezier gelezen.
September 5, 2020
Ik had verkeerde verwachtingen van dit boek (alweer ':D, het is een thema deze vakantie geloof ik). Ik dacht dat het allemaal korte stukjes waren over hoe het is om schrijver te zijn. Daar raakt het op zich wel aan, maar dit boek is toch wel anders.
Renate Dorrestein is ongeneeslijk ziek als ze dit boek schrijft. Ze ruimt haar archief op en ze selecteert daaruit teksten voor dit verzamelwerk. Het zijn hele uiteenlopende teksten: antwoorden op lezersbrieven, reviews van andere boeken, herinneringen of bedank-speeches voor mensen die ze kent, essays, blogs voor de universiteit en boze e-mails die ze heeft verstuurd. De thema's zijn ook heel breed: van een essay over de lezer (heel interessant!), tot stukken over seksualiteit, feminisme en aardappelpuree.
Ik denk zelf dat dit boek het tofst is voor hardcore Renate Dorrestein fans (dit is voor mij het eerste boek dat ik van haar lees). Ik zelf vond het wel oké om te lezen, maar ook niet dat ik er helemaal ondersteboven van was. Wel wat interessante dingen bijgeleerd over het schrijfproces (en vooral alles er omheen) en sommige stukken over feminisme vond ik inspirerend. Het laatste stuk was schrijnend om te lezen en daardoor extra sterk, omdat het gaat over een verlangen naar ouderdom (terwijl ze op het moment van selecteren weet dat ze niet meer beter gaat worden). Laten we daarom allemaal streven naar het volop genieten van het oud-mannetje of oud-vrouwtje zijn (zonder facelift en eeuwig terugverlangen naar de jeugd), gewoon als eerbetoon aan het betoog van Renate Dorrestein.
6,5/10. Voor mij tussen de twee en drie sterren.
Renate Dorrestein is ongeneeslijk ziek als ze dit boek schrijft. Ze ruimt haar archief op en ze selecteert daaruit teksten voor dit verzamelwerk. Het zijn hele uiteenlopende teksten: antwoorden op lezersbrieven, reviews van andere boeken, herinneringen of bedank-speeches voor mensen die ze kent, essays, blogs voor de universiteit en boze e-mails die ze heeft verstuurd. De thema's zijn ook heel breed: van een essay over de lezer (heel interessant!), tot stukken over seksualiteit, feminisme en aardappelpuree.
Ik denk zelf dat dit boek het tofst is voor hardcore Renate Dorrestein fans (dit is voor mij het eerste boek dat ik van haar lees). Ik zelf vond het wel oké om te lezen, maar ook niet dat ik er helemaal ondersteboven van was. Wel wat interessante dingen bijgeleerd over het schrijfproces (en vooral alles er omheen) en sommige stukken over feminisme vond ik inspirerend. Het laatste stuk was schrijnend om te lezen en daardoor extra sterk, omdat het gaat over een verlangen naar ouderdom (terwijl ze op het moment van selecteren weet dat ze niet meer beter gaat worden). Laten we daarom allemaal streven naar het volop genieten van het oud-mannetje of oud-vrouwtje zijn (zonder facelift en eeuwig terugverlangen naar de jeugd), gewoon als eerbetoon aan het betoog van Renate Dorrestein.
6,5/10. Voor mij tussen de twee en drie sterren.
Read
July 1, 2018Dagelijks werk is het autobiografisch afscheid van de onlangs overleden schrijfster Renate Dorrestein. Een must-read voor schrijvers omdat ze een tip oplicht van gebeurtenissen van haar eigen 45 jaar schrijverschap.
Renate heeft een krachtige, heldere stijl, met gekke vondsten in haar zinnen, waardoor humor altijd om de hoek loert en dat is zo verfrissend. Ze zeurt niet en als ze zeurt, is het komisch.
Renate Dorrestein bezette een bijzondere plaats in de Nederlandse literatuur. Ze was een veelschrijver, bijna jaarlijks verscheen er een nieuwe roman van haar hand. Een gedreven feministe die veel voor vrouwelijke lezers (hopelijk ook voor veel mannelijke) heeft betekend en ogen geopend door ongelijkheid en onrecht tussen mannen en vrouwen aan de kaak te stellen in haar romans.
Renate was een bijzondere schrijfster, een vrouw met een hoofd op haar schouders, een aardig mens, die nooit te beroerd was anderen te helpen met hun schrijverschap en oprecht en ongezouten haar mening gaf.
Renate heeft een krachtige, heldere stijl, met gekke vondsten in haar zinnen, waardoor humor altijd om de hoek loert en dat is zo verfrissend. Ze zeurt niet en als ze zeurt, is het komisch.
Renate Dorrestein bezette een bijzondere plaats in de Nederlandse literatuur. Ze was een veelschrijver, bijna jaarlijks verscheen er een nieuwe roman van haar hand. Een gedreven feministe die veel voor vrouwelijke lezers (hopelijk ook voor veel mannelijke) heeft betekend en ogen geopend door ongelijkheid en onrecht tussen mannen en vrouwen aan de kaak te stellen in haar romans.
Renate was een bijzondere schrijfster, een vrouw met een hoofd op haar schouders, een aardig mens, die nooit te beroerd was anderen te helpen met hun schrijverschap en oprecht en ongezouten haar mening gaf.
June 27, 2018
Wow! Wat een mooi mens. Heel erge aanrader. Je wordt er meteen feministisch van. En je wil Kurt Vonnegut lezen.
December 30, 2022
Citaat : De artikelen die ik over die onderwerpen schreef waren als proefboringen in een olieveld. Die exploraties van soms decennia geleden lieten me in één klap zien waar mijn schrijverschap vandaan is gekomen en in welke maatschappelijke omstandigheden het wortelt.
Review : Renate Dorrestein (1954) begon als leerling-journaliste bij de Libelle en Panorama. In 1977 begon ze freelance te schrijven. In de periode 1977 - 1982 publiceerde ze in Het Parool, Viva en Opzij. In 1982 werd ze redacteur bij Opzij. In 1983 verscheen haar debuut Buitenstaanders. In 1993 ontving ze de Annie Romeinprijs voor haar hele werk. Zij overleed op 4 mei 2018. Toen ik het nieuws van haar dood vernam was ik net haar literaire biografie Dagelijks werk aan het lezen. Alhoewel ik van haar terminale ziekte op de hoogte was kwam haar overlijdensbericht toch als een mokerslag. Ik heb heel veel van haar gelezen en ik heb haar enkele malen geinterviewd en in beide zaken kwam ze heel sterk over. Dagelijks werk is een literaire autobiografie die scherp, grappig en inspirerend is, kenmerken die we in haar hele werk terugvinden. In Dagelijks werk heeft Dorrestein niet eerder gebundelde stukken of artikelen die in obscure uitgaven waren gepubliceerd samengebracht. Het levert een ‘schaduwoeuvre’ op waarin de thema’s uit haar romans opduiken, zoals de seksualisering van de maatschappij die naar voren komt in Echt sexy. Een poging om het boek te verspreiden onder alle leerlingen loopt echter spaak bij de minister van onderwijs Ronald Plasterk. Of het thema van de menopauze dat in geen enkel Nederlands boek aanwezig is en door Dorrestein in M’n zoon heeft een seksleven en ik lees m’n moeder Roodkapje voor, wel verwerkt is. In 1998 schreef Dorrestein een stuk tegen de verhuftering op televisie en Paul de Leeuw was haar belangrijkste tegenstander. Twintig jaar later lijkt het verleden dankzij de sociale media nog paradijselijk, en daarom schrijft ze ook: 'Mij lukt het steeds minder me geborgen te voelen in een samenleving die leedvermaak beschouwt als een blijk van brille en nastrevenswaardige onconventionaliteit.' De bundeling begint met een ode aan de schrijver van wie Dorrestein het meest heeft geleerd: Kurt Vonnegut. Zijn belangrijkste les is: ‘hoe serieus een onderwerp ook is, je kunt er lichtvoetig over schrijven.’ Dat blijkt ook weer uit de inleidingen die Dorrestein schreef bij de stukken in dit boek. Serieus, maar met de nodige zelfrelativering. Al in de inleiding vertelt ze dat haar roman 'Reddende engel' (2017) het sluitstuk vormt van een uitgebreid oeuvre. Het boek was al grotendeels klaar toen bij haar slokdarmkanker werd geconstateerd. Ze hoefde na een intense chemokuur enkel nog het laatste hoofdstuk te voltooien. Gelukkig heeft ze nog de tijd gehad om haar archief te ordenen: notities bekijken, brieven herlezen, computerbestanden al dan niet deleten, om vervolgens een handvol teksten te selecteren die voor publicatie in aanmerking komen. De auteur heeft zich realiserend dat ze geen lang leven meer voor de boeg heeft van 'Dagelijks werk', zonder de minste vorm van zelfbeklag, een terugkijk op haar schrijversleven gemaakt. Zo wordt deze een autobiografie één lange ode aan het schrijversschap.
Review : Renate Dorrestein (1954) begon als leerling-journaliste bij de Libelle en Panorama. In 1977 begon ze freelance te schrijven. In de periode 1977 - 1982 publiceerde ze in Het Parool, Viva en Opzij. In 1982 werd ze redacteur bij Opzij. In 1983 verscheen haar debuut Buitenstaanders. In 1993 ontving ze de Annie Romeinprijs voor haar hele werk. Zij overleed op 4 mei 2018. Toen ik het nieuws van haar dood vernam was ik net haar literaire biografie Dagelijks werk aan het lezen. Alhoewel ik van haar terminale ziekte op de hoogte was kwam haar overlijdensbericht toch als een mokerslag. Ik heb heel veel van haar gelezen en ik heb haar enkele malen geinterviewd en in beide zaken kwam ze heel sterk over. Dagelijks werk is een literaire autobiografie die scherp, grappig en inspirerend is, kenmerken die we in haar hele werk terugvinden. In Dagelijks werk heeft Dorrestein niet eerder gebundelde stukken of artikelen die in obscure uitgaven waren gepubliceerd samengebracht. Het levert een ‘schaduwoeuvre’ op waarin de thema’s uit haar romans opduiken, zoals de seksualisering van de maatschappij die naar voren komt in Echt sexy. Een poging om het boek te verspreiden onder alle leerlingen loopt echter spaak bij de minister van onderwijs Ronald Plasterk. Of het thema van de menopauze dat in geen enkel Nederlands boek aanwezig is en door Dorrestein in M’n zoon heeft een seksleven en ik lees m’n moeder Roodkapje voor, wel verwerkt is. In 1998 schreef Dorrestein een stuk tegen de verhuftering op televisie en Paul de Leeuw was haar belangrijkste tegenstander. Twintig jaar later lijkt het verleden dankzij de sociale media nog paradijselijk, en daarom schrijft ze ook: 'Mij lukt het steeds minder me geborgen te voelen in een samenleving die leedvermaak beschouwt als een blijk van brille en nastrevenswaardige onconventionaliteit.' De bundeling begint met een ode aan de schrijver van wie Dorrestein het meest heeft geleerd: Kurt Vonnegut. Zijn belangrijkste les is: ‘hoe serieus een onderwerp ook is, je kunt er lichtvoetig over schrijven.’ Dat blijkt ook weer uit de inleidingen die Dorrestein schreef bij de stukken in dit boek. Serieus, maar met de nodige zelfrelativering. Al in de inleiding vertelt ze dat haar roman 'Reddende engel' (2017) het sluitstuk vormt van een uitgebreid oeuvre. Het boek was al grotendeels klaar toen bij haar slokdarmkanker werd geconstateerd. Ze hoefde na een intense chemokuur enkel nog het laatste hoofdstuk te voltooien. Gelukkig heeft ze nog de tijd gehad om haar archief te ordenen: notities bekijken, brieven herlezen, computerbestanden al dan niet deleten, om vervolgens een handvol teksten te selecteren die voor publicatie in aanmerking komen. De auteur heeft zich realiserend dat ze geen lang leven meer voor de boeg heeft van 'Dagelijks werk', zonder de minste vorm van zelfbeklag, een terugkijk op haar schrijversleven gemaakt. Zo wordt deze een autobiografie één lange ode aan het schrijversschap.
November 8, 2018
Ik neem hier de recensie van Coen Peppelenbos over omdat ik het niet beter kan verwoorden.
Het sluitstuk van een vitaal oeuvre
Dagelijks werk van Renate Dorrestein eindigt met de nogal wrange slotalinea waarin de schrijfster de wens uitspreekt ‘dat niemand me de levensfase door de neus boort waarop ik me nu al zo lang verheug: een oud vrouwtje te zijn […].’ Slokdarmkanker is echter de spelbreker, al wist ze dat niet toen ze het artikel met haar wens schreef. Naast de emoties die de naderende dood brengt, treedt Dorrestein het einde ook met een nuchtere aanvaarding tegemoet. Ze is nu 64. ‘Dan ben je niet in de wieg gesmoord,’ zei ze in een interview met NRC Handelsblad. In het stuk ‘Het aardse bestaan’ bepleit ze dat mensen niet eeuwig jong hoeven te blijven al schijnt de hele wereld dat te verlangen. Zie onder ogen dat oud worden ook een rijke fase van het bestaan kan inluiden.
In Dagelijks werk heeft Dorrestein niet eerder gebundelde stukken of artikelen die in obscure uitgaven waren gepubliceerd samengebracht. Het levert een ‘schaduwoeuvre’ op waarin de thema’s uit haar romans opduiken, zoals de seksualisering van de maatschappij die naar voren komt in Echt sexy. Een poging om het boek te verspreiden onder alle leerlingen loopt echter spaak bij de minister van onderwijs Ronald Plasterk. Of het thema van de menopauze dat in geen enkel Nederlands boek aanwezig is en door Dorrestein in M’n zoon heeft een seksleven en ik lees m’n moeder Roodkapje voor verwerkt is.
In 1998 schreef Dorrestein een stuk tegen de verhuftering op televisie en Paul de Leeuw was haar belangrijkste tegenstander. Twintig jaar later lijkt het verleden dankzij de sociale media nog paradijselijk. De conclusie kan dezelfde blijven.
Mij lukt het steeds minder me geborgen te voelen in een samenleving die leedvermaak beschouwt als een blijk van brille en nastrevenswaardige onconventionaliteit.
Naast maatschappelijke thema’s gaat Dagelijks werk ook veel over het schrijverschap: de redacteur, de vertaler, de boekhandelaar en de uitgeverij komen in afzonderlijke hoofdstukken aan de orde en meestal met veel complimenten voor de betrokkenen. We komen ook meer te weten over de overstap die Dorrestein maakte van Atlas Contact naar Podium en dat brengt een financiële wanorde aan het licht bij Atlas Contact. Daarnaast was de uitgeverij (vroeger alleen Contact) niet opgewassen tegen de enorme productie van Dorrestein. Uitgeefster Mizzi van der Pluijm gaf haar zelfs te verstaan: ‘Misschien moet je eens een paar jaar overslaan met publiceren.’
De bundeling begint met een ode aan de schrijver van wie Dorrestein het meest heeft geleerd: Kurt Vonnegut. Zijn belangrijkste les is: ‘hoe serieus een onderwerp ook is, je kunt er lichtvoetig over schrijven.’ Dat blijkt ook weer uit de inleidingen die Dorrestein schreef bij de stukken in dit boek. Serieus, maar met de nodige zelfrelativering. Dat is meteen de kracht van haar werk: maatschappelijk onderwerpen aan de orde stellen en haar vileine, ironische pen zorgt ervoor dat ze nooit drammerig wordt. Dagelijks werk vormt het sluitstuk van een meer dan vitaal oeuvre.
Het sluitstuk van een vitaal oeuvre
Dagelijks werk van Renate Dorrestein eindigt met de nogal wrange slotalinea waarin de schrijfster de wens uitspreekt ‘dat niemand me de levensfase door de neus boort waarop ik me nu al zo lang verheug: een oud vrouwtje te zijn […].’ Slokdarmkanker is echter de spelbreker, al wist ze dat niet toen ze het artikel met haar wens schreef. Naast de emoties die de naderende dood brengt, treedt Dorrestein het einde ook met een nuchtere aanvaarding tegemoet. Ze is nu 64. ‘Dan ben je niet in de wieg gesmoord,’ zei ze in een interview met NRC Handelsblad. In het stuk ‘Het aardse bestaan’ bepleit ze dat mensen niet eeuwig jong hoeven te blijven al schijnt de hele wereld dat te verlangen. Zie onder ogen dat oud worden ook een rijke fase van het bestaan kan inluiden.
In Dagelijks werk heeft Dorrestein niet eerder gebundelde stukken of artikelen die in obscure uitgaven waren gepubliceerd samengebracht. Het levert een ‘schaduwoeuvre’ op waarin de thema’s uit haar romans opduiken, zoals de seksualisering van de maatschappij die naar voren komt in Echt sexy. Een poging om het boek te verspreiden onder alle leerlingen loopt echter spaak bij de minister van onderwijs Ronald Plasterk. Of het thema van de menopauze dat in geen enkel Nederlands boek aanwezig is en door Dorrestein in M’n zoon heeft een seksleven en ik lees m’n moeder Roodkapje voor verwerkt is.
In 1998 schreef Dorrestein een stuk tegen de verhuftering op televisie en Paul de Leeuw was haar belangrijkste tegenstander. Twintig jaar later lijkt het verleden dankzij de sociale media nog paradijselijk. De conclusie kan dezelfde blijven.
Mij lukt het steeds minder me geborgen te voelen in een samenleving die leedvermaak beschouwt als een blijk van brille en nastrevenswaardige onconventionaliteit.
Naast maatschappelijke thema’s gaat Dagelijks werk ook veel over het schrijverschap: de redacteur, de vertaler, de boekhandelaar en de uitgeverij komen in afzonderlijke hoofdstukken aan de orde en meestal met veel complimenten voor de betrokkenen. We komen ook meer te weten over de overstap die Dorrestein maakte van Atlas Contact naar Podium en dat brengt een financiële wanorde aan het licht bij Atlas Contact. Daarnaast was de uitgeverij (vroeger alleen Contact) niet opgewassen tegen de enorme productie van Dorrestein. Uitgeefster Mizzi van der Pluijm gaf haar zelfs te verstaan: ‘Misschien moet je eens een paar jaar overslaan met publiceren.’
De bundeling begint met een ode aan de schrijver van wie Dorrestein het meest heeft geleerd: Kurt Vonnegut. Zijn belangrijkste les is: ‘hoe serieus een onderwerp ook is, je kunt er lichtvoetig over schrijven.’ Dat blijkt ook weer uit de inleidingen die Dorrestein schreef bij de stukken in dit boek. Serieus, maar met de nodige zelfrelativering. Dat is meteen de kracht van haar werk: maatschappelijk onderwerpen aan de orde stellen en haar vileine, ironische pen zorgt ervoor dat ze nooit drammerig wordt. Dagelijks werk vormt het sluitstuk van een meer dan vitaal oeuvre.
March 15, 2019
Vond het best interessant om te lezen.
Als een boek vertaald wordt dan moet een woord soms veranderd worden omdat men bijvoorbeeld een "appelboor" niet in alle landen kent.
Ook leuk om te weten dat een boekenweek geschenk maar uit 96 pagina,s mag bestaan.
Hou zelf niet van boeken met een open einde maar kijk er nu anders tegenaan.
Stel dat het gaat om een opgeloste moordzaak ... dan weet niemand wie nu de dader toch is geweest...
De achterblijvers blijven dan ook achter met allerlei vragen...
De lezer van een boek met dit onderwerp ervaart dan een klein beetje hoe het is als iets NIET is opgelost.
Kurt Vonnegut - Het slachthuis ... moet volgens haar een erg goed boek zijn.
Ook heeft ze veel samengewerkt met Peter Martens een fotograaf. Overleden in 1992
Heb naar zijn werk gezocht en wat heeft deze man mooie foto,s gemaakt.
Interessant vond ik deze laatste zinnen van haar
"Een leven zonder het perspectief van ouderdom en dood is een leven zonder seizoenen en zonder de urgentie van de voorttikkende tijd. Een leven dat misschien wel zal aanvoelen als een zwart gat. De bedoeling van ons bestaan, lijkt me, is niet dat we op ons tachtigste of straks op ons achthonderdste nog steeds bezig zijn jong te lijken en dezelfde dingen na te streven die we levenslang al hebben nagejaagd. Om het allemaal een beetje interessant en misschien zelfs zinvol te houden, zullen we toch interessant en misschien zelfs zinvol te houden, zullen we toch ooit uit een ander vaatje moeten gaan tappen? Als we het menselijk repertoire tenminste ten volle willen beleven. En dat lijkt mij een groter avontuur dan eeuwig jong te zijn.
We moeten, kortom, de ouderdom niet willen voorkomen. We moeten, ergens tijdens de rit, juist in het reine zien te komen met wat ons mens maakt, en dat is het besef van onze sterfelijkheid. Daarvoor zullen we af en toe de stilte van ons eigen hart moeten durven betreden, in plaats van te willen voorthollen alsof we altijd achttien blijven."
Als een boek vertaald wordt dan moet een woord soms veranderd worden omdat men bijvoorbeeld een "appelboor" niet in alle landen kent.
Ook leuk om te weten dat een boekenweek geschenk maar uit 96 pagina,s mag bestaan.
Hou zelf niet van boeken met een open einde maar kijk er nu anders tegenaan.
Stel dat het gaat om een opgeloste moordzaak ... dan weet niemand wie nu de dader toch is geweest...
De achterblijvers blijven dan ook achter met allerlei vragen...
De lezer van een boek met dit onderwerp ervaart dan een klein beetje hoe het is als iets NIET is opgelost.
Kurt Vonnegut - Het slachthuis ... moet volgens haar een erg goed boek zijn.
Ook heeft ze veel samengewerkt met Peter Martens een fotograaf. Overleden in 1992
Heb naar zijn werk gezocht en wat heeft deze man mooie foto,s gemaakt.
Interessant vond ik deze laatste zinnen van haar
"Een leven zonder het perspectief van ouderdom en dood is een leven zonder seizoenen en zonder de urgentie van de voorttikkende tijd. Een leven dat misschien wel zal aanvoelen als een zwart gat. De bedoeling van ons bestaan, lijkt me, is niet dat we op ons tachtigste of straks op ons achthonderdste nog steeds bezig zijn jong te lijken en dezelfde dingen na te streven die we levenslang al hebben nagejaagd. Om het allemaal een beetje interessant en misschien zelfs zinvol te houden, zullen we toch interessant en misschien zelfs zinvol te houden, zullen we toch ooit uit een ander vaatje moeten gaan tappen? Als we het menselijk repertoire tenminste ten volle willen beleven. En dat lijkt mij een groter avontuur dan eeuwig jong te zijn.
We moeten, kortom, de ouderdom niet willen voorkomen. We moeten, ergens tijdens de rit, juist in het reine zien te komen met wat ons mens maakt, en dat is het besef van onze sterfelijkheid. Daarvoor zullen we af en toe de stilte van ons eigen hart moeten durven betreden, in plaats van te willen voorthollen alsof we altijd achttien blijven."
June 23, 2025
Toegegeven, ik las niet elk hoofdstuk uit Renate Dorresteins ‘literaire autobiografie’ Dagelijks werk: Een schrijversleven, het laatste boek dat zij voor haar dood in 2018 publiceerde. Wat ze te zeggen heeft over het schrijversvak interesseerde me, de rest minder. Niettemin gaan de woorden die me het meest troffen niet over dat vak maar over haar besluit om een tumor in haar slokdarm niet operatief te laten verwijderen. Een moedig besluit, waaraan een onderschikking van de angst voor de dood aan de omarming van het leven ten grondslag ligt. Alle bewondering. Uit de inleiding:
‘Er werd dat najaar [2016] bij toeval slokdarmkanker bij me geconstateerd, ik kwam voor heel iets anders naar het ziekenhuis. Toeval of niet, het ging om een lelijke, agressieve tumor. Er stond een snijgrage chirurg voor me klaar, hij wachtte me bij wijze van spreken al op met in elke hand een mes. Samen met mijn partner Maarten besloot ik dat opereren niet mijn pad zou zijn. De ingreep is niet zonder risico’s en de consequenties voor je dagelijks leven kunnen erg ingrijpend zijn. Daarbovenop: volgens de statistiek is de levensverwachting na de operatie maar drie jaar (en zonder operatie is dat de helft).
Maarten en ik vonden het nogal een investering, met een tamelijk gering rendement. Je moest wel heel radeloos zijn als je je hieraan uitleverde. Ik had gewoon niet genoeg doodsangst in me om tot iedere prijs door te willen gaan met leven. Het leek me bovendien niet dat ik werkelijk onmisbaar was op aarde, zoals een jonge moeder of vader met kleine kinderen dat wel is.’
‘Er werd dat najaar [2016] bij toeval slokdarmkanker bij me geconstateerd, ik kwam voor heel iets anders naar het ziekenhuis. Toeval of niet, het ging om een lelijke, agressieve tumor. Er stond een snijgrage chirurg voor me klaar, hij wachtte me bij wijze van spreken al op met in elke hand een mes. Samen met mijn partner Maarten besloot ik dat opereren niet mijn pad zou zijn. De ingreep is niet zonder risico’s en de consequenties voor je dagelijks leven kunnen erg ingrijpend zijn. Daarbovenop: volgens de statistiek is de levensverwachting na de operatie maar drie jaar (en zonder operatie is dat de helft).
Maarten en ik vonden het nogal een investering, met een tamelijk gering rendement. Je moest wel heel radeloos zijn als je je hieraan uitleverde. Ik had gewoon niet genoeg doodsangst in me om tot iedere prijs door te willen gaan met leven. Het leek me bovendien niet dat ik werkelijk onmisbaar was op aarde, zoals een jonge moeder of vader met kleine kinderen dat wel is.’
October 12, 2018
Ik vond dit een fantastische combinatie van grappig (de brief van de vampier), diepgaand (de missie in het werk van schrijver, verhaal over niet-traditionele gezinnen en moederschap), inzicht in het leven als schrijver (haar relaties met uitgever, vertaler, lezer, andere schrijvers), feminisme, seks en man/vrouw-verhoudingen. Niet een boek om van kaft tot kaft te lezen, maar om ergens neer te leggen (in de keuken, naast je bed) en dan iedere dag een hoofdstuk te lezen.
Hoogtepunt: haar eigen commentaar op gebeurtenissen uit het verleden: een bizarre anecdote over een bezoek aan toenmalig minister Plasterk, de herinnering aan een congres voor seksuologen, en een verhaaltje over Harry Mulisch die werd aangesproken met de verkeerde naam.
Ook heel cool: het inzicht dat het je geeft in waar je allemaal zoal mee te maken hebt als succesvolle schrijver. Uitgevers en zakelijke belangen, vertalers die zoveel mogelijk vragen moeten stellen, het bedenken van titels voor boeken (die je al dan niet wil schrijven), aspirerende schrijvers die hun manuscripten opsturen.
Hoogtepunt: haar eigen commentaar op gebeurtenissen uit het verleden: een bizarre anecdote over een bezoek aan toenmalig minister Plasterk, de herinnering aan een congres voor seksuologen, en een verhaaltje over Harry Mulisch die werd aangesproken met de verkeerde naam.
Ook heel cool: het inzicht dat het je geeft in waar je allemaal zoal mee te maken hebt als succesvolle schrijver. Uitgevers en zakelijke belangen, vertalers die zoveel mogelijk vragen moeten stellen, het bedenken van titels voor boeken (die je al dan niet wil schrijven), aspirerende schrijvers die hun manuscripten opsturen.
December 29, 2019
De enige solide mening die ik hier over kan geven is dat het waarschijnlijk geen goed eerste boek is om te lezen van Renate Dorrestein. De anekdotes over feminisme in de jaren '80 en sommige van de essays waren cool en grappig, hoewel soms een beetje moraliserend op een manier die niet goed oud is geworden voor mijn gevoel (Dorrestein is van ongeveer de laatste generatie witte vrouwen die hun dagelijkse ervaring nog met enig recht radicaal kon noemen, of in ieder geval taboedoorbrekend, dus ik ontzeg haar haar politiek niet, ik wil alleen opmerken dat ze soms heilige huisjes omtrapt die voor mijn gevoel al 20 jaar omliggen).
De ondertitel is wat misleidend, en dat viel me vooral tegen. Ik had gehoopt op een reflectie op leven achter een toetsenbord, maar haar inzichten daarin zijn vrij standaard: elke dag doen, taal maakt de werkelijkheid, Vonnegut is cool. Had in dat opzicht meer verwacht, maar dat ligt misschien meer aan de uitgever en mijn houding toen ik het kocht dan de auteur.
De ondertitel is wat misleidend, en dat viel me vooral tegen. Ik had gehoopt op een reflectie op leven achter een toetsenbord, maar haar inzichten daarin zijn vrij standaard: elke dag doen, taal maakt de werkelijkheid, Vonnegut is cool. Had in dat opzicht meer verwacht, maar dat ligt misschien meer aan de uitgever en mijn houding toen ik het kocht dan de auteur.
Read
August 3, 2023(Review alleen voor eigen notitie, niet leuk voor derden)
Jeetje, wat kan zij goed schrijven en wat anders dan ik dacht! Waar komt dat beeld vandaan dat ik had dat ze maar een meisje met schrijfambities was? Vanwege haar link me Opzij en feminisme en opmerkingen die mn broer daar wel overgemaakt zal hebben? Geen idee, maar ze is juist leuk cynisch, hard, ze schrijft 'licht', weinig ego, maar niet dat "onderdanige" dat veel andere vrouwelijke schrijvers dan hebben (over 1 kam, I know). EN: Een groot denker, want ze heeft vooruitziende blikken, vooral te zien in haar oude stukjes verwerkt in dit boek. Me too, samen is meer dan het som der delen en nog wat dingen. En wat een avonturen als journalist. Mannenverslinder. Niks geen meisje! Een voorbeeld.
Jeetje, wat kan zij goed schrijven en wat anders dan ik dacht! Waar komt dat beeld vandaan dat ik had dat ze maar een meisje met schrijfambities was? Vanwege haar link me Opzij en feminisme en opmerkingen die mn broer daar wel overgemaakt zal hebben? Geen idee, maar ze is juist leuk cynisch, hard, ze schrijft 'licht', weinig ego, maar niet dat "onderdanige" dat veel andere vrouwelijke schrijvers dan hebben (over 1 kam, I know). EN: Een groot denker, want ze heeft vooruitziende blikken, vooral te zien in haar oude stukjes verwerkt in dit boek. Me too, samen is meer dan het som der delen en nog wat dingen. En wat een avonturen als journalist. Mannenverslinder. Niks geen meisje! Een voorbeeld.
This entire review has been hidden because of spoilers.
July 4, 2018
Wat een heerlijke boek. Renate Dorrestein schrijft haar ongezouten mening over diverse items, van kinderloosheid, feminisme, menopauze, over politieke standpunten naar literaire kritiek. Wat een grande dame.
Displaying 1 - 30 of 41 reviews