Ooit werden mensen met een psychiatrische stoornis massaal in inrichtingen opgenomen, ver weg van de bewoonde wereld. Tegenwoordig ligt de nadruk op zelfredzaamheid en actief meedoen in de samenleving. Maar hoe realistisch is dat eigenlijk? Koos Neuvel en Caroline de Pater zijn twee jaar te gast geweest in een psychiatrische kliniek voor mensen die erop rekenden daar tot het eind van hun leven verzorgd te worden. Totdat bleek dat de kliniek binnen een paar jaar moest sluiten. Veel bewoners dienden naar een eigen woning te verhuizen. Naar hun mening wordt echter zelden gevraagd. Zien ze ernaar uit om de instelling te verlaten? Hoe vergaat het de mensen die de stap naar zelfstandig wonen hebben gezet? Lukt het hen om volop mee te doen in de samenleving? Aan de hand van vele aangrijpende persoonlijke verhalen schetsen Neuvel en De Pater een indringend beeld van wat gerust een revolutie in de geestelijke gezondheidszorg genoemd mag worden.
Een zeer uitgebreid onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van de ambulantisering in de GGZ. De auteurs verblijven gedurende twee jaar een aantal dagen per week in een instelling. Daar praten ze met cliënten, personeel en familieleden. Hun uitgangspunt is welke gevolgen de ambulantisering heeft voor bewoners, familie en personeel. Het is een mooi integer verslag. Van het ontstaan van instellingen in de 19e eeuw tot de ontmanteling in de jaren zestig van de vorige eeuw. En hoe het nu is. De vele golfbewegingen worden mooi beschreven. Voor mij verrassend en ook fijn om te lezen, als gediagnosticeerd "gekkie", is de bevestiging wat ik ook al jaren zeg. Dat medicijnen niet De Oplossing zijn. En dat verslaafde verwarde mensen de plekken verdringen voor niet verslaafde verwarde mensen (omdat deze aatste groep minder opvallend overlast veroorzaken). En ik heb een antwoord gekregen op mijn vraag 'hoe komt het dat mijn crisissen niet als ernstige crisis wordt gezien?'. Ik heb te vaak gehoord 'jij redt je wel'. Ja. Maar ten koste van wat? In het boek verwoordt een cliënt dit heel mooi en zeer terecht. Hulpverleners zouden dit gedeelte als continue reminder iedere dag mogen opdreunen aan beleidsmakers. Fijn om dit nu eens in een onderzoek te lezen.
Schrijnend en tegelijkertijd verhelderend boek. Fijne balans tussen informatief en persoonlijke verhalen. Prachtig hoe heden en verleden met elkaar verweven zijn. De ontwikkelingen die geschetst worden maken het verhaal rond: waarin vroeger de ‘krankzinnigen’ zo ver mogelijk buiten de maatschappij werden gedumpt in een groot gebouw met een hek eromheen, wordt nu verwacht dat ‘psychische cliënten’ meedraaien in de alledaagse maatschappij. Het laat zien dat alle manieren wel zo zijn voors en zijn tegens hebben. Maar wat me vooral is bijgebleven is dat veel instellingen opzoek zijn naar de manier om met nieuwe wetgeving om te gaan, maar waarin vooral de clienten de dupe zijn. Instellingen willen wel veranderen ( “eigen regie van de cliënt en toewerken naar een terugkeer in de samenleving”) maar in praktijk wordt dit (te) weinig gedaan, waardoor veel cliënten hun leven lang verbonden blijven aan deze instellingen. Andere vormen van therapie worden vaak niet aangeboden, ook al zijn er wel nieuwe behandelmethodes. Of zoals één van de casemanagers het zelf verwoordde: “We stutten een beetje met medicatie, maar meer dan pappen en nathouden is het niet. Je woont hier en dat is het dan.” Schrijnend!
Ik vond het een zeer goed boek. Het boek gaat over mensen die langdurig in een instelling zitten en hoe zij dat ervaren. Ook hoe zij alle veranderingen ervaren en ermee omgaan. Het boek geeft ook een korte geschiedenis van de ggz, wat de besluiten die momenteel omtrent ggz wat verklaren. Daarnaast laat het boek zien dat de mensen met een psychische stoornis vooral slachtoffer worden van gebeurtenissen, waardoor zij uiteindelijk in de instelling belanden. Ook wordt het in het boek duidelijk dat de maatschappij eigenlijk geen idee heeft wat ze met deze mensen moet doen. Het boek focust vooral op wat oudere mensen die langdurig in een instelling zit. Het was mooi geweest als ze ook aandacht hadden besteed aan jongeren die in instellingen terecht komen. Maar over het algemeen een erg goed boek!
This entire review has been hidden because of spoilers.