گلدسته‌ها و فلک

by جلال آل احمد, محمدتقی مختارملکی

مجموعه ۴ داستان کوتاه به نام‌های گلدسته‌ها و فلک، جشن فرخنده، خواهرم و عنکبوت و خونابه انار
زمان ۲ ساعت و ۷ دقیقه

Genres: Short Stories, Fiction, Novels, Iran, Classics, Literature

3 pages, Audiobook

First published January 1, 1974

Reviews

[Peiman E iran · Rating 2 out of 5]

با خواندن چندبار از کتاب... دیگه کاری به نثر ساده و شیرینِ آل احمد نداشتم... به شخصه واسم جایِ سوال هست که داستانِ گلدسته رو جلال آل احمدی نوشته که شاگردِ مکتب صادق هدایتِ بزرگوار بوده؟ هرچه به پایانِ کارهای آل احمد میرسم شک میکنم که نوشته هایِ بهشتی و مطهری رو میخونم یا جلال آل احمد

نمیدونم... ولی میدونم که ایرانیانِ عرب پرست، در به عضویتِ درآمدنِ حذبِ باد، استاد و زبردست هستن

پیروز باشید و ایرانی

[Masoud Irannejad · Rating 4 out of 5]

اولین بار داستان گلدسته ها و فلک رو تو کتاب ادبیات خونده بودم،خیلی خوشم اومده بود ازش
به طور اتفاقی توی طاقچه نسخه صوتیش رو پیدا کردم ، شنیدنی بود

پ.ن۱: کتاب رو به اسم گلدسته ها و فلک میتونید در طاقچه پیدا کنید ،طبیعتا نسخه صوتیش سانسور شده است ولی بازم‌ گوش
دادنش رو بهتون پیشنهاد می کنم

پ.ن ۲: علاوه بر سانسور ها داستان شوهر آمریکایی توی طاقچه صوتی نشده،اون داستان رو از کتابش خوندم یه جورایی دلم برای شوهر آمریکاییه سوخت،داستان ماجرای خانمی بود که
با یه آمریکایی ازدواج میکنه و بعد از رفتن به آمریکا متوجه میشه شغل شوهرش اونی نیست که قبلا ادعا کرده بود،برا همین طلاق میگیره، اون جوری که خانم راوی شلوغش کرده بود انتظار شغل های خیلی بدی رو داشتم

[Babak · Rating 4 out of 5]

پنج داستان کوتاه و دوست‌داشتنی از جلال آل احمد که اولی، یعنی گلدسته‌‌ها و فلک، را همگی از ادبیات دبیرستان در خاطر داریم. فضاسازی‌های دقیق، دوست‌داشتنی و منحصربه‌فرد جلال و قدرتش در داستان‌گویی از سوژه‌های ساده و بعضاً پیش‌پاافتاده، باز هم در این پنج داستان به چشم می‌خورند.
به‌طور خاص، در مورد سه داستان اول فضای قصه‌ها و اتفاقات به‌شدت قابل باور و ملموس بودند؛ چند صفحه زیست در دوره‌ای مهم از تاریخ معاصر.
داستان چهارم سبکی خاص داشت؛ یک مونولوگ ۱۵ صفحه‌ای که سوژه‌اش از جنس دغدغه‌های همیشگی جلال است.
و داستان پنجم که ۴ و فقط ۴ صفحه بود و مرا عمیقاً با خود همراه کرد و به دخمه برد.

به گمانم هیچ وقت از جلال خواندن ضرر نمی‌کنم...

[Zahra Dashti · Rating 3 out of 5]

پنج داستان آل احمد رو خوندم. برام جالبه که چطور آل احمد اینقدر قشنگ، از اتفاقات روزمره و تکراری داستان های جذاب ساخته. مخصوصا سه داستان اول که از زبان یه پسربچه بود برام جالب بود. قبلا که کتاب از رنجی که می بریم رو خونده بودم، خیلی جذب قلمش نشده بودم. ولی این کتاب نظرم رو عوض کرد.

[Fahim · Rating 5 out of 5]

خیلی شیرین و دوست داشتنی بود برای من..، جوری که دلم میخواد کتابو از صاحبش بپیچونم 😬

[Reza Mardani · Rating 2 out of 5]

داستان اول منو برد به فضای دبیرستان و داستان گلدسته های مسجد ...
کتاب در مجموع از ۵ تا داستان و یه شرح حال تشکیل شده، سه تا داستان اول با الهام از زندگی شخصی نویسنده تو کودکی نوشته شده و دو داستان دیگه عملا زاییده تخیل نویسنده است.
از یه منظر دیگه میشه گفت چهارتا داستان اول یه شرح وضعیته از اوضاع مردم و فرهنگشون تو دوره رضاخان و داستان پنجم و شرح حال هم برای خالی نبودن عریضه و پر کردن صفحات کتاب

[Fatemeh · Rating 3 out of 5]

یه داستانش که تکراری بود (دبیرستان توی کتابمون بود)، یه داستانش خوب بود، سه تا داستانش علی‌السویه :))) کلا هم با جلال خوشحال نیستم، نمیدونم چرا باز میرم سراغش.

[Mohammad Hosein · Rating 4 out of 5]

هو
* از تکرار ترکیب گُله به گُله تو سه داستان اول حرصم در میومد...
* اصل داستان گل دسته ها و فلک با اون چیزی که تو کتاب های دبیرستان آوردن فرق داشت... حالا می فهمم چقدر اون بنده خداها زحمت کشیدن که کتاب مناسب دانش آموزا بشه!
* در داستانسوم (خواهرم و عنکبوت) نفهمیدم سرب را برای چی می خواستن. کسی می دونه به منم بگه...
* عجیب قلمی داره این بشر

[Mohammad · Rating 4 out of 5]

خیلی خوب... فضاسازی داستان ها گرم و ملموسه
بنظرم چون از کارهای آخر جلال است پختگی خوبی دارند داستان ها. کسی بخواد جلال بخونه حتما جزو سه چهارتای اوله این کتاب

[Monique · Rating 4 out of 5]

عاشق سبک نگارش جلالم.حتی اگر لغلغه ی زبون شخصیتاش فحش و تکیه کلامهایی مثل زکی! باشه.
جلال کودکی رو با خودش به دوش میکنه...پسری که فقط با دو نفر دوسته(موچول و اصغر ریزه) و دوس داره از گلدسته ها به طاق فلک برسه....پسری که خواهرش اسیر سلاطونه و با سرب داغ میخوان درمانش کنن....
حال و هوای نثر جلال،زیبایی و دلتنگی عجیبی رو برام میاره.....

[Sayyid Ali mar’ashi · Rating 3 out of 5]

«پنج داستان»
اثری کوتاه از آل احمد که در آن به صورت نمادین به نقد جریان وابستگی فرهنگی می‌پردازد.
در داستانی از آن به لاشه ی واردات غربی و در داستان دیگر به پری رویان درجه چندم دهاتی تگزاسی که آن ها هم به چشم حقارت و نادانی به گذشتگان میهن نان می نگریستند، می‌پردازد.
در انتها زندگینامه ای از مبارزات، فعالیت های سیاسی وفرهنگی خود و تحلیل مختصری از شان تحریر آثار خود می آورد که مطالعه آن را برای هرکسی که قصد مطالعه آوار جلال را دارد توصیه می کنم.

[Hz.Motaee]

گلدسته ها و فلك رو دوس داشتم،بقيه رو يادم نمياد!

[Sara · Rating 3 out of 5]

نثرش رو دوست داشتم، ولی داستان هاش رو نه زیاد.

[Baktash · Rating 1 out of 5]

به لعنت خدا هم نمیارزید. انگار دفتر یادادشت های روزانه ی یه بچه دبستانی.

[Momen ahmadi · Rating 3 out of 5]

کتابیست حاوی داستان های کوتاه از جلال آل احمد
و گلدسته ها وفلک هم اسم یکی از این داستان های کوتاه است...داستان دیگر آن،خواهر من و عنکبوت نام دارد...
اما من به شخصه،داستان گلدسته ها را بیشتر دوست داشتم زیرا
داستانی زیبا
با بیانی عامیانه و آشنا با زندگی روزمره ما و دور از کلمات ثقیل ..
واقعا همه داستان را لمس کردم و به جای آنها زندگی کردم...
سوز سردی که بالای گلدسته ها می آمد،بدنم را به لرزه آورد و هوهوی بچه ها گوش هایم را آزرد و درد زیر پایم(فلک) ،به خاطر گناه بالا رفتن از گلدسته ها را با تمام وجود حس کردم...
خیلی داستان زیبا و آشنایی بود..

در خلال داستان،چند نکته اخلاقی را هم فرا میگیریم...
اینکه عشق به چیزی ،همه آلام را تسکین می هد،همانطور که دیدن گلدسته ها،درد فلک را از یاد او برد...

اینکه خمار بودن معلم و تریاک کشیدن وی کریه نیست ولی نوشتن اسم خدا با دست چپ،کراهت داشتن!!!!

اینکه آدمی می تواند پیش مردم جایگاه کوچکی داشته باشد،اما نزد خدا رفیع المقام باشد...مردم را با نشان دادن سینه های پشمالوی خود بخنداند ولی شکم گدا ها را به خاطر همین دلقک بازی سیر نماید...
کدام دین واقعی است؟
با دست راست اسم خدا را نوشتن به سبب اینکه کراهت نداشته باشد یا با پشم سینه مردم را خنداندن ،برای سیر کردن شکم گرسنه ها؟

[sadra jan · Rating 2 out of 5]

قدرت قلم خوب است اما کافی نیست.
.
.
سوار ماشین بودم. وسط چهار راه یک ماشین گران قیمت جلویم پیچید که اگر خراشی بر ماشینش می انداختم باید همانجا شکمم را جر میدادم و دوتا کلیه ام را دو دستی تقدیمش میکردم. موبایلم زنگ میزد. به هم ریختن موهایم اعصابم را خورد کرده بود و دماغم هم میخارید.
مسیریاب هم این وسط وقت گیر آورده بود تا هنگ کند. همزمان هم کتاب صوتی گلدسته ها و فلک را گوش میدادم.
از تمرکزم لذت میبرید؟😁
در قوی بودن قلم جلال شکی نیست و اینکه بلده حرفشو با بهترین انتخاب واژگان بزنه اما داستانش واقعا محتوا و پیامی نداشت‌.
صرفا یک سری وقایع به شدت روزمره و عادی رو شرح میداد.
نه سیر درونی شخصیت
نه فراز و فرود و ریتم داستان
نه تعلیق آنچنان
و نه گره خوردن وقایع و باز شدنش.
داستان یه بچه آخوند با زاویه دید اول شخصه که کلا شخصیت ها از دادن هیچ فحشی به هم دریغ نمیکنند.
پدر به پسر
پسر به پدر
معلم به بچه
بچه به معلم
با اینکه راوی داستان اسمش جلال نیست اما من حدس میزنم که جلال برشی از دوران کودکی خودش رو گفته. چون جلال هم بچه آخوند بوده. ضمن اینکه آخونده خیلی بددهنه و اگر نظریه من مبنی بر بیوگرافی بودن کتاب درست باشه، احتمالا معمای علت بددهنی جلال هم حل شده.

[Pegah · Rating 2 out of 5]

2.5

[Narges Amooei · Rating 3 out of 5]

داستان اول "گلدسته‌ها و فلک" که یادش به خیر که از درس‌های کتاب ادبیات سال پیش‌دانشگاهی بود.
کلا نکته‌ی قابل توجه راجع به این کتاب نثر خودمونی و راحتش برای خواندن بود.
از بین ۵داستان، داستان سوم (خواهرم و عنکبوت) خیلی توجهم رو بیشتر جلب کرد و منم به همراه عباس نگران خواهرش بودم.

[محمّدحسین · Rating 2 out of 5]

کتاب خوبی نیست، در مجموع ارزش خواندن ندارد

مجموعه 5 داستان از جلال آل احمد
گلدسته ها و فلک
جشن فرخنده
شوهر آمریکایی
خواهرم و عنکبوت
خونابه انار

تمام داستان ها به زبان تمثیل و ایجاز و استعاره هست
همه هم در مذمت غرب و غرب گرایی + حکومت

شاید تنها گلدسته‌ها و فلک باشد که جذابیت داستانی بالایی هم دارد، و البته با آن چیزی که در کتاب ادبیات آمده کمی متفاوت‌تر
یک داستان گیرا، استعاره‌ای پنهان از ترقی و رشد، با کمترین اضافات و اظهار نظرهای اجتماعی خاص جلال
(که به طور واضح کاملاً مشخص است که فقط می خواهد بد بگوید)

خواهرم و عنکبوت، داستان دیگری است که قابلیت خواندن دارد، استعاره‌اش هم بیشتر می شود البته
عنکبوت به عنوان سرطان، و یا در یکی دو بار به عنوان دامادی که وبال خانه شده

شوهر آمریکایی قرار است داستان زنی باشد که گول زرق و برق غرب را خورده، شوهری آمریکایی کرده که بعداً می‌فهمد توی کار کفن و دفن هست و قرار است این مورد نقطه منفی باشد
یکی از ضعیف‌ترین داستان‌های کتاب هست. جلال خواسته از زبان زن بگوید، اما لحن داستان از زبان مرد در آمده! مردی که حتی نمی‌تواند فرهنگ غرب را درست تشریح کند و تنها به دنبال نقد هست

جشن فرخنده، داستانی است در مذمت کشف حجاب
چیز خاصی ندارد، نه زبان قشنگ، نه ایده خوب، نه پرداخت جالب

خونابه انار، تمثیل‌وارترین داستان کتاب هست و ایضاً بدترینش
لاشخورهایی که حکومت هستند و به جان مردم افتاده‌اند

در کل کتاب خوبی نیست
فقط گلدسته‌ها و فلک را پیدا کنید و بخوانید و لذت ببرید

[Fatishaah · Rating 3 out of 5]

به نظرم این کتاب از لحاظی ناب و یگانه بود. به قول استادم در راوی نوجوان داشتن و تعریف داستانی از دل قشر متوسط مذهبی.
آخرین داستان به فضای کل کتاب نمی‌خورد. اما دلیل بر این نیست که مجموعه داستان خوبی نبود. به نظرم یک بار ارزش خواندن را قطعاً دارد.

[Pedram · Rating 3 out of 5]

خیلی وقت پیش خوندم و الان فقط گلدسته‌ها و فلک رو یادمه که کار کلاسیک عالی ای بود.

[Melika Khorram · Rating 4 out of 5]

مجموعه داستان‌هایی درباره‌ی کشف حجاب و روحانیت‌ستیزی عصر رضا شاه است.

[Ehsan · Rating 3 out of 5]

جلال نثر تمیز و شسته‌رفته‌ای دارد، اما نبوغی نیست که کاملش کند.

[Kiana · Rating 2 out of 5]

از بین نویسنده‌های اون دوره، قلم بزرگ علوی رو ترجیح میدم.

[Sk.M · Rating 3 out of 5]

چند داستان کوتاه عامیانه از جلال است که بر خلاف داستان های دیگر ایشون تم طنز نداره.

[Bardia Doosti · Rating 3 out of 5]

کتاب شروع بسیار خوبی داره اما هر چه به آخر کتاب نزدیک می‌شیم داستان و شیوه روایت شدیدا افت می‌کنه و نزدیک به یک کار بد می‌شه.
من کتاب رو به خاطر داستان گلدسته‌ها و فلک خریدم و به نظرم بهترین داستان کتاب بود.

[Zohre savaran · Rating 5 out of 5]

شیوه نگارش جلال آل احمد همیشه دلنشین است و حالت نوستالژیک به داستان میدهد. همه قصه ها را دوست داشتم.

[Saeid Arghiani · Rating 3 out of 5]

تقریبا درونمایه تمامی داستانهای این مجموعه ارتباطی، چه سمبلیک و چه مستقیم، با جامعه ی غرب زده و بلاتکلیف آن زمان ایران دارد. گرچه همزمان کنایاتی هم به تحجر موجود میزند و گویی نویسنده نه این طرف ایستاده و نه آن طرف، که جایی بین این دو ایستاده و آنها را قضاوت میکند. روایات مجموعا طبق معمول نوشته های جلال آل احمد، لحنی عامیانه، صمیمی و روان دارد و خوانش را برای مخاطب بسیار آسان میکند.
اولین داستان این مجموعه همان داستان آشنای «گلدسته ها و فلک» است که پیشتر در ایام تحصیل و در کتاب ادبیات خوانده ایم. چهار داستان دیگر به ترتیب: جشن فرخنده، خواهرم و عنکبوت، شوهر آمریکایی، خونابه ی انار است، که هرکدام حداقل در زمینه ای خاص از تکنیک یا شیوه ای متفاوت بهره میگیرند.
بهترین داستان این مجموعه به نظر من «خواهرم و عنکبوت» بود، که حتی پس از خوانش باقی داستان ها هم، هنوز تاثیرش از ذهنم پاک نشده.

[Sina Saeedi · Rating 5 out of 5]

نسخه صوتی از کتابخوان طاقچه + نسخه الکترونیکی شوهر آمریکایی
توصیه‌ی خواندن برای شما: ۱۰ از ۱٠

* نکته بینی آل احمد در این داستان‌ها ستودنیه. رفتارهای ساده‌ی شخصیت‌ها انقدر زیبا توصیف می‌شن که آدم لذت می‌بره.
* هر پنج داستان استعاری هستن و بعد از پایان داستان آدم رو به فکر فرو می‌برن که این استعارات یعنی چی. به همین دلیله که می‌بینم خیلی‌ها گفتن داستان «گلدسته‌ها و فلک» رو دوست داشتن و بقیه رو خیر. برای مثال عنکبوت در «خواهرم و عنکبوت» نماد سرطانه و شوهر خواهر هم که مورد تنفر عباسه (درست مثل عنکبوت) همون تاثیر سرطان رو روی خواهرش داشته چون نماد تجدد گرایی در مقابل خانواده‌ی مذهبی عباسه که این خانواده رو دچار مشکل کرده. و همچنین پدر نشان از ذات خراب با وجود داشتن سیمایی موجهه.
یا لاشخورها در «خونابه‌ی انار» که به خون جوان‌های این مملکت تشنه‌ان نماد مذهبی‌هایی هستن که از تغییر دیدگاه مردم نگرانند. مردم قبلا با راه و رسم مورد علاقه‌ی این‌ها زندگی می‌کردن که باب میل بود. الان که مردم تغییر کردن به این‌ها کمتر جیره و مواجب می‌رسه و از خوردن گوشت مردم می‌میرند. تاکید به دخمه هم نشان از مذهبی بودن لاشخورهاست که خانه‌شان دخمه‌اس.
* در کل توصیه‌ی زیادی به خواندن و جستجو برای مفاهیم دارم.

[Davut · Rating 2 out of 5]

با توجه به عنوان کتاب فکر می‌کردم پنج داستان گوناگون بخوانم، اما این‌طور نبود. سه داستان اول به هم مربوط‌ند، انگار دفتر خاطرات یک شخص‌اند. کاش دو داستان دیگر هم در ادامه‌ی همان سه‌تای اولی بود که فکر می‌کنم ایده‌ی خوبی می‌شد. سه داستان اول راجع به کودکی‌ست در دوره‌ی رضاشاه؛ سه تکه از زندگی او؛ و در خلال آن اشاراتی می‌شود به جامعه‌ی آن دوره و سیاست‌های متجددانه‌ی دولت برای تغییر به سوی تمدن و البته مخالفت‌های آخوندها –این قشریون قهقراگرا- که پدر راوی داستان هم از آن‌هاست؛ اشاره می‌شود به خانواده‌ی ایرانی آن دوره، به رسم و رسومات آن‌ها و تطبیق آرام‌شان با شرایط نوین جامعه‌ی خود. داستان چهارم که اسم‌ش «شوهر آمریکایی»‌ست در نقد غرب و غرب‌زدگی‌ست، به شیوه‌ای مبتذل. تو گویی نویسنده خود متفکری‌ست که جای‌گزین مناسبی برای تمدن غربی دارد یا دنباله‌روی راهی بهتر است که می‌دانیم هرگز چنین نبوده است.

به بیست‌ویک‌ام شهریور۹۱