این کتاب به ادعای خود نویسنده برگرفته از افکار مرحوم صفایی حائری است؛ اما در عین اینکه همیشه آب سرچشمه زلالی و خنکای بیشتری دارد این کتاب دو وجه تمایز دارد. یکی اینکه قلم این نویسنده فراختر و بازتر به طرح برخی مسائل میپردازد و فهم مسائل را سادهتر کرده است و دوم اینکه این کتاب سیر متفاوت و تدوین متفاوتی دارد و برای ورود به آثار و اندیشههای بلند مرحوم صفایی، گام مناسبی میتواند باشد.
نویسنده در مقدمه یادداشتی دارد با عنوان «زندگی بیحاصل» که در آن اشاره دارد به لزوم داشتن یک هدف مشخص و یک نقشه مشخص در زندگی و اینکه نبود این دو، چقدر سرگردانی و تکرار را برایمان فراهم میکند. سپس در آغاز فصل اول به معرفی انواع دین میپردازد و پس از آن به طرح کلی دین اصیل وارد میشود و ویژگیهای آن را برمیشمرد. در فصل دوم هم به طرح این سوالها که «چرا سوال کنیم؟» و «چگونه سوال کنیم؟» میپردازد و پس از آن روش شناخت...
کتابی بنیادی و البته سنگین که هر آدم مسلمان و حقیقتجویی باید آنرا بخواند. همچنین اگر کسی بخواهد آثار استاد صفایی حائری را شروع کند، بهتر است پیش از شروع، به «اندیشههای پنهان» نیز نگاهی بیندازد. البته من آنطور که خواستم، نتوانستم از این کتاب بهره ببرم و پارهای از مسائلش را متوجه نشدم. شاید بهتر است که بارِ دیگر در فرصت کافی، به مطالعهی آن بپردازم.
کتاب به منظور ترسیم نظام حیات انسان بر اساس اندیشه های دینی مرحوم صفایی حائری توسط شاگرد ایشون تألیف شده مکمل خیلی خوبی برای مطالعه ی آثار مرحوم صفایی هست و از جهت نظام مند بودن و ترسیم ساختار بسیار مفیده +برای بازدهی بیشتر توصیه می کنم در حین مطالعه کتاب نقشه ذهنی مباحث رو برای خودتون رسم کنید این روش برای مطالعه ی آثار استاد صفایی حائری هم توصیه میشه و به فهم و تثبیت مطالب کمک میکنه
...اما اعمالی که در دین ارثی-سنتی یا احساسی-عاطفی شکل میگیرد، چون زمینه و ریشهای ندارد خصوصیاتی کاملاً برعکس و متضاد دارد: ۱. انسان از عملش بهره مند نمیشود ۲.نفرت و فرار از اعمال دین شکل می گیرد ۳. غرور داریم؛ اگر نماز شبی خواندیم دیگر طور دیگری به بقیه نگاه می کنیم ۴. به جای اینکه ما شاکر باشیم، توقع داریم خدا و رسول شاکر ما باشند ۵. طلبکار هستیم، میگوییم حالا که این نماز را خواندیم یا جلسهی احیا و امام حسین (ع) آمدیم، بیلان به دست خدا و رسول و ائمه میدهیم که حاجات ما را برآورده کنید. ۶. به جای اینکه خوف داشته باشیم که نکند خدا توفیق اجرای این عمل را از ما بگیرد، خدا و معصومین را خوف میدهیم که اگر حاجت ما را برآورده نکنید، دیگر نماز نمیخوانیم یا دیگر به جلسهی شما نمیآییم. ۷. منت بر خدا و رسول میگذاریم که ما مسلمان شده ایم ۸. موقع تعارض دنیا با اعمال و دین، دین و اعمال را کنار میگذاریم.
به نظرم برای شروع مطالعات مذهبی و به طور خاص، آغاز سیر مطالعاتی آیت الله علی صفایی حائری لازمه. شروع قویای داره و در ادامه هم میتونه خواننده رو با خودش همراه کنه.