Jump to ratings and reviews
Rate this book

Kardeşini Doğurmak: Türkiye'de Ensest Gerçeği

Rate this book
Kardeşini Doğurmak elini taşın altına koymaktan çekinmeyen bir kalemin ürünü…

“Direkt büyüdüm, büyüttüler”

“Büşra Sanay insanlığın en karanlık noktasına, en bağışlanmaz suçuna büyük bir cesaretle eğiliyor ve ne kadar acı olursa olsun gerçeğin gözünün içine bakmaya çağırıyor bizi. Belki de arınma, bu yüzleşmelerle gelecek. Büşra gibi duyarlı insanların acı çekme pahasına yazdığı, böyle önemli kitaplarla… Okurken sarsılacaksınız hem de çok sarsılacaksınız. Sanırım gerekli olan da bu…”
- Zülfü Livaneli

Türkiye'nin en mahrem yerinde görülmeyen, görmezden gelinen bir yara: Ensest. CNNTürk haber spikeri Büşra Sanay, yıllarca süren titiz bir çalışmayla ensest mağdurlarından ailelere, sosyologlardan ilahiyatçılara, hukukçulardan eğitimcilere, psikologlardan adli tıpçılara kadar her kesimden insanla konuşarak Türkiye'nin ensest tablosunu ortaya çıkardı.

372 pages, Paperback

First published February 1, 2018

123 people are currently reading
1305 people want to read

About the author

Büşra Sanay

2 books12 followers
Büşra Sanay, 1986 Kasım’ında İstanbul’da doğdu. İşçi emeklisi anne babanın üç çocuğundan ikincisi. İlk-orta ve lise eğitimini İstanbul Avcılar’da gördü. Konya Selçuk Üniversitesi Gazetecilik Bölümü’nden mezun oldu. CNNTürk haber merkezi ve Cumhuriyet gazetesinde staj yaptı. İş hayatına üniversite üçüncü sınıftayken İstanbul CNN Türk Haber Merkezi’nde haber spikeri olarak başladı. Günün sıcak gelişmelerini anlatırken bir taraftan da www.cnnturk.com için röportajlar yaptı. Özellikle “Ensest” konusunda mağdurlarla yaptığı röportajlar, Türkiye’nin gündemini sarstı.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
586 (68%)
4 stars
190 (22%)
3 stars
55 (6%)
2 stars
11 (1%)
1 star
10 (1%)
Displaying 1 - 30 of 120 reviews
Profile Image for Oguz Akturk.
290 reviews749 followers
March 19, 2019
Kardeşini Doğurmak kitabı bizi hangi konularda rahatsız etmeyi amaçlıyor?: https://youtu.be/XvACJzZtwCM

"Yetiştirdiğin ağacın meyvesini ilk sen yemez misin?" Ensest suçunu kabul eden bir "baba"(!)

Uzun zamandır kurgu romanların arasında kaybolmamla birlikte oluşan rahatlığımı bozabilecek ve beni içindeki saf gerçeklerle rahatsız edebilecek bir kitap arıyordum. Kardeşini Doğurmak kitabı doğru bir seçimdi.

Peki, neden bazı gerçeklerden rahatsız olmalıyız?
Marcel Proust'un düşüncesine göre, merakımızın tam olarak uyanması için bir rahatsızlık duyuyor olmamız gerekiyor.
Ray Bradbury, rahat bırakılmamıza gerek olmadığını, bazı gerçeklere kayıtsız kalmamak için arada sırada rahatsız edilmemiz gerektiğini belirtiyor.
Sabahattin Ali ise dünyada rahat yaşamanın aptalca olduğunu, aptal olmaktansa biraz daha rahatsız yaşamanın daha gerekli olduğunu savunuyor. Buraya başka sevdiğim yazarların da rahatsızlık hakkındaki düşüncelerini yazabilirdim ama şimdilik bu kadarı yeterli.

Bir soru sorarak başlayayım. Bu yazıyı okuyan kadınlardan kendi kardeşini doğuran var mı? Aramızda böyle bir kişinin olduğunu hiç sanmıyorum. Peki bu durumda kalmış biri, hiçbiri, binlercesi için ne kadar oranda bir empati duygusuna sahip olabiliriz? Merakımızın tam olarak uyanması için artık bir rahatsızlık duyuyor olmamız gerekmez mi rahatça yaşayıp gülüp geçtiğimiz gerçeklere karşı? Türkiye'deki ve belki de mahallemizdeki komşumuza kadar inmiş olma ihtimali olan ensest gerçeği hakkında nelerden haberimiz var?

Ensest: Başta aile içi olmak üzere her türden gayrimeşru cinsel ilişkiyi ifade eder.

1,5 aylık bir çocuğun cinsel istismar sonucu bağırsakları patlayarak öldüğünden haberiniz var mı?

"Babanın ihtiyacını gider, ne olur, bak bize zarar verecek" diyen ve enseste aracılık eden annelerden haberiniz var mı?

Babasının 24 yıl boyunca bir bodruma kapatıp yedi kardeşini doğurmasına sebebiyet verdiği Elizabeth F.'den haberiniz var mı?

Küçücük çocukların tecavüzünde rıza arayıp, 12 yaşından büyük çocukların tecavüzcüsüyle evlendirilmesini yasalaştırmaya çalışan kurumlardan haberiniz var mı?

Diyarbakır'daki bir mahkemede sırf tecavüz tamamlanmadığı için erken boşalma indirimi alan sanıktan haberiniz var mı?

"Yetiştirdiğin ağacın meyvesini ilk sen yemez misin?" diyen ve kendi öz kızına uyguladığı cinsel istismar suçunu kabul edip hiçbir suçluluk duymayan babalardan haberiniz var mı?

Ailedeki cinsel istismardan haberi olup da babanın Kuran'a el basabileceğini söyleyince ona inanan abilerden haberiniz var mı?

14 yaşındayken bir akrabasının tecavüzüne uğrayan ve evinden kaçan Güldünya'nın töre kurallarına uymadığı için vücuduna sıkılan kurşunlar tarafından öldürüldüğünden haberiniz var mı?

Bir çocuğun kendi ağzından çıkmış olan "Ben çilekli süt istiyorum. İneğin sütünü istiyorum... Pipi sütü istemiyorum artık!" cümlelerinden haberiniz var mı?

Kanınızın yıllardır süregelen sıcak akışından sonra kanınızı durduk yere dondurmak isteyeceğiniz bütün bu iğrençliklerden haberiniz var mı?

Karnındaki bebeğin babasından mı yoksa kocasından mı olduğunu bilmeyen kadınlardan haberiniz var mı?!

Benim haberim yoktu. Çok ama çok özür dilerim. Güldünya'dan, Elizabeth'den, tecavüzünde rıza aranan bütün çocuklardan, 1,5 aylık bağırsakları patlayan o çocuktan, karnındaki bebeğin babasından mı yoksa kocasından mı olduğunu bilmeyen bütün kadınlardan özür dilerim. Bunların hiçbirinden haberim yoktu.

Büşra Sanay olmasaydı haberim olmazdı. Çünkü ensest haberlerinde pek reyting yoktu. Daha çok tıklanacağı bilindiği için böyle gerçekleri yayınlamayı o kadar tercih etmeyip de durmadan sosyal medya kanalları aracılığıyla Şeyma Subaşı'nın Acun'dan aldığı nafaka haberlerini paylaşan, Arda ve Berkay'ın kavgasını Türkiye'nin gündemine oturtan, izdivaçlarda edilen kavgaların tecavüz ve ensest vakalarının önüne geçtiği bir iğrençlikler bütününde yaşadığım için o kadınların hepsinden özür dilerim.
Sosyal medyaya yansıması o kadar istenmiyor bu tür haberlerin. Yansıması istenmiyor çünkü toplumun rahatını bozabilecek, iktidarın verdiği cezaların caydırıcılığını sorgulatabilecek cinsten haberler bunlar. Bize yansıyan sadece Palu Ailesi oldu, o da işin görünen yüzüydü. Çok ama çok özür dilerim hepsinden... Hiçbir şey yapmadım cesetlerine karşı. Yapmamayı geçtim haberim bile yoktu tecavüz edilmiş bedenlerinin masumluğundan. Haberim bile yoktu...

Ben eminim ki, günlük yaşamlarımızda yanlarından geçip gittiğimiz insanların arasında bu tür sapkın insanlar var. Ben eminim ki, binlerce insan bu tür gerçeklere karşı hâlâ sessiz kalmaya devam ediyor. Ben eminim ki, çocukların anlattıklarına inanmayan, ensesti hâlâ hastalık olarak görmekle yetinip de sanıkların ceza almasını engelleyen, verilen cezaların eksikliğinden ötürü aramızda dolaşmaya devam eden insanlar var.

PEKİ NE YAPMALI BU İLLETE KARŞI?

*Bu tür olaylardan daha fazla haberimiz olmalı.
*Çocuklara hayır demeyi öğretmeli.
*Çocuklara cinsel eğitim verip, özel bölgeleri öğretilmeli.
*Cinsellik konusu açıldığında çocuk ayıplanıp susturulmamalı.
*Anneler çocuklarıyla yakından ilgilenmeli.
*Çocuklara kendilerini nasıl ifade edebilecekleri öğretilmeli.
*Çocuklara kendi vücutlarının özel olduğu ve ancak kendi izin verirse birinin dokunabileceği öğretilmeli.
*Ailelerin, çocukların ve bu konuda bilinçlenmek isteyen herkesin Çocuk İzlem Merkezleri aracılığıyla bilgilendirilmesi sağlanmalı.
*Eğer bir suça tanıklık ettiysen ya da suç şüphesi oluştuysa bunu adli mercie bildirmeli. Aksi takdirde sen de aynı cezayı alırsın.
*Türkiye'deki ensest gerçeğine psikolojik, sosyolojik, hukuki, tıbbi, edebi, dini, nörolojik konularda tecavüzcülerle yüzyüze gelmiş cezaevi psikologlarının da aracılığıyla geniş bir fener tutan Kardeşini Doğurmak kitabını okumalı. Belki 1 kere değil. 3-5 kere okumalı ki kafamıza bazı şeyler tam olarak kazınsın. Bu kitabın Goodreads'deki okunma sayısı bu kadar az olmamalı. Binlerce, milyonlarca insana ulaşmalı.
*Bu tür konular hakkında yapılan yorumlara ve gönderilere salt beğeni butonuna basıp geçmemeli, içimizdeki esas kalbimizin butonuna basmalı. Ben de dahil.
*Rahatımızı bozacak görmezden gelinmiş, halının altına atılmış gerçeklerden daha fazla rahatsız olmalı.
*Daha fazla rahatsız olmalı.
*Daha fazla rahatsız olmalı...
Profile Image for Cagdas Akdemir.
43 reviews11 followers
April 10, 2018
İnsanlar nasıl katil olmuyor şaşırıyorum. Okudukça içim şişti; içim şiştikçe insan ırkından daha da nefret ettim.
Profile Image for Koray.
313 reviews59 followers
February 5, 2024

90’lı yılların başında İstanbul’da bir mahkemede yaşanan konuşma şudur: Baba diyor ki, ‘Hâkim bey, bahçenize diktiğiniz ağacın ilk meyvesini başkasına verir misiniz?’
Ensest toplumun her kesiminde çok yaygın. Beni asıl dumura uğratan durum ensestin Batı ülkelerinin birçoğunda ve Türkiye'de de suç teşkil etmemesi oldu. Biraz google araştırmasıyla bunun doğru olduğunu gördüm. Eğer karşılıklı rıza varsa enseste müsaade ediliyor oluşu, eşcinselliğe gösterilen tepki düşünüldüğünde çok anlamsız. Ceza kapsamında değerlendirilmesinin sebebi taciz ve tecavüzle birlikte ve özellikle de 18 yaş altına yönelik oluşudur. Yani ülkemizdeki ensest anlayışı çoğu zaman pedofili ve tecavüzle birliktedir. Her kesimde çok yaygın olduğu kitapta da sürekli dile getirilmiş:
“.. Eğitimsizlik argümanı geçerli değil mesela. Her kesimden insanın yapabildiğini olaylarla gördük. Sosyoekonomik durum da önemli değil, daha çok alt gelir seviyesinde olur demek de çok yanlış, onu öğrendik. Etnik ve mezhepsel grubun üzerine ihale edilemez, onu öğrendik…/…Ensesti her kültür seviyesinde gördüm. Annenin neredeyse çocuğu babaya sunacak denli yoldan çıkmış olduğunu da biliyorum. Hukukçu bir babanın çocuğuna yaptığı tecavüzü de, doktor annenin olduğu vakaları da biliyorum…”


Hastalıklı ve yanlış olan toplumsal etik normları da ensestin önünü açan nedenlerden:
”...Çocukların hangi odalarda yattıkları da çok önemli. Mesela doğuda kış vakti, tek göz odada yaşıyor insanlar. Oğlan 17 yaşında, kız kardeşi 12 yaşında ve 17 yaşındaki çocuk ıslak rüyalar görüyor, hayal ediyor, yani artık cinselliği uyanmış. Ayrıca bir de tabudur, kızlara dokunulmaz, kız arkadaşın olamaz vs. O zaman da en yakınında kim var; 12 yaşında kız kardeşi var…”


Ensest mağduru çocuklarının ifadelerinin uzman kişiler tarafından alınması hayati önem taşıyor. Pedagojiden zerre haberi olmayan savcı ve polisler çocuklara saçma sapan sorular sorup işi iyice zorlaştırıyorlar:
“... Büyükşehirlerde ‘Çocuk İzlem Merkezleri’ olan ÇİM’ler var ve çocuklar ifade verirken avukat ve savcıyı görmüyor. Psikolog oluyor, keşke psikiyatrist de olsa. Fakat psikiyatrist bolluğu olmadığından sosyal çalışmacı ve psikolog oluyor. İlçelerde ise direkt savcı alıyor ifadeyi, bu korkunç bir şey. Bir şey yapılmalı ilçelerdeki durumlar için. Çocuklar alınıp büyükşehirlerdeki ÇİM’lere götürülebilir…”


Devletin çocukları koruyabilmek için yeterli kaynakları olmadığı (!) için çocuklar onları koruyabilen bir aile içinde kalmalı:
“...Ensest bile olsa aileyi önce iyice tanıyıp, akrabalar dahil, hepsiyle toplantı yapıp güçlü yanlarının neler olduğunu görüp, bu çocuğu bu ailede kim koruyabilirse ona kafa yorup ailenin içinde tutmak gerektiğini düşünüyorum. Niçin böyle düşünüyorsunuz? Fettahoğlu: Çünkü devlet korumuyor. özatalay: Devleti suçlamak anlamında söylemiyorum ama koruyamıyor. Bu çok kolay bir şey değil. Babaanne, dede, hala, dayı kim varsa ailede aklı başında, bu çocuğun sorumluluğunu verip düzenli olarak da denetleyebileceğimiz bir ortam yarattıktan ve çocuğu cinsel anlamda rahatsız edeni de cezalandırıldıktan sonra o çocuk ailenin içinde kalabilmeli. Bence yapılması gereken bu. Aynca, tekrarlayan muayeneler de çocukları travmatize ediyor maalesef…”


Türkiye’deki sevgi kavramının sakat oluşunu da dikkate almak gerekiyor:
”...Türkiye’de sevgi kavramı gelenek göreneklerimizde dokunma üzerine geliştiğinden maalesef istismara çok açığız. Mesela İngiltere'de bir deney yapılıyor; sokakta, 4-5 yaşlarında bir erkek çocuğunu sokağın köşesine bırakıyorlar ve insanlar ne yapacak diye izliyorlar. Biliyor musunuz, kimse çocuğa dokunmuyor. Sadece eğiliyorlar ve “Sana nasıl yardım edebiliriz, kayıp mı oldun, evin nerede, polis çağıralım mı?” diyorlar, bu kadar. Bizde olsa çocuk kucaklara alınır, yavrum benim falan denir. Acayip kültür farkı var bizde bununla ilgili…”


Ensest suçu işlemiş kişilerin teşhiri ve bilinirliği çok önemlidir:
“...Amerika’da bu suçtan mahkûm olup çıkan kişinin oturduğu ev biliniyor, hangi sokakta olduğu ve hangi suçu işlediği de yazıyor sistemde. Keşke Türkiye’de de olsa diyorum. Daha enteresanı var. Amerika’da bir ev tuttuğunuzda 5 km yarıçapındaki her evi dolaşıp imza karşılığı istismarcı olduğunuzu, bu konuda ceza aldığınızı tebliğ etmek zorundasınız. Hangi eyaletteydi hatırlamıyorum. Bu nedenle çoğunlukla gidip tek başlarına çölde, karavanda yaşıyorlar. Çünkü belirli bir süre sonra sosyal hayattan tamamen dışlanıyorlar. Bizim temel problemimiz bu, istismarcılar sosyal hayattan dışlanmıyor. Mesela adliyeye intikal etti, adam sadece ilk celseye katılıyor ondan sonra avukatı devam ediyor. Zaten kimse bilmiyor, ya da bilenlerin sayısı 10-15’tir..”


İşin dinsel boyutuna gelirsek Ahzab 50. ayette belirtilen amca, hala, dayı ve teyze kızlarıyla evlenmenin helal olduğuna ilişkin hüküm Türk toplumunda az çok kabul görmüştür. Zira bizim toplumumuzda beş evlilikten biri akraba evliliğidir:
”...Evet, İslam fıkhında yakın akraba evliliği caizdir. Hz. Peygamber ile Zeyneb bint Cahş’m evliliği yakın akraba evliliğidir. Daha açıkçası, Zeyneb Hz. Peygamberin halası Ümeyme bint Abdülmuttalib’in kızıdır. Hz. Fatıma ile Hz. Ali’nin evliliği de yine yakın akraba evliliğidir. Çünkü Hz. Ali, Hz. Peygamberin amcasının oğludur…”


Sonuç olarak kitaptan aldığım şu metni burada paylaşmak istiyorum:
”...Bugüne kadar insanoğlunun dünyada ve uzayda tanık olduğu en muhteşem, en karmaşık ve en gizemli şey, insan beyni. Beynimiz bir galaksi büyüklüğünde ve önümüzdeki yüzyılda cisimleri hareket ettirmekten bütün düşünceleri okuyabilmeye ve aklımızla interneti kullanmaya kadar birçok yarı-tanrısal işi beynimizle yapabileceğimizi söylüyor uzmanlar... Ama gelin görün ki, istediği kadar muhteşem olsun, atalarımızdan bize kalıt kalan, istenmeyen dürtülerimiz de beynimizde var olmaya devam edecek. Açlık, uyku, bağımlılık ve ne yazık ki cinsel saldırganlık ya da cinsel istismara insanoğlunu iten dürtüsellik gibi ... Beyin bu kadar bilinmez, bu kadar şahane ve bu kadar karmaşık olup kendine hayran bıraktırırken, bir taraftan kontrol altına alamadıkları da var mı? Beynimiz, aklımız, kontrol mekanizmamız dürtüler karşısında aciz kalabiliyor mu? Dürtüler bu noktaya geldiğinde beyin, hiçbir şey yapamıyor mu?...”

Profile Image for Murat Gonul.
228 reviews
August 3, 2018
Ne acı bir zamanda yaşadığımızı yüzme vuran bir kitaptı. Bir çok röportaj ve anonim yaşanmış olayları içeren kitap herkesin sustuğu bir tabuyu açık açık ortaya koyuyor. Bu tür medyada farkındalığın kazandırılmasına ciddi bir ihtiyaç olduğu açık ve Büşra Sanay bunun için elinden geleni yapmış.

Her sayfada ayrı bir şok geçirerek ve kalben yorularak okudum ama çok şey öğrendim. Herkesin okuması ve düşünmesi ve harekete geçmesi gereken bir konu ve bu konuyla ilgili güzel bir kitap.
Profile Image for Burcu.
11 reviews4 followers
March 30, 2018
Yaşadığımız ülke ensest vakalarının çok olduğu bir ülke olmasına rağmen, ensest üzerine yazılmış ya da yapılmış araştırmalar oldukça kısıtlı. Bu kitap bu kısıtlı alanı biraz genişletmeyi gerçekten başarmış. Kitabın dili, hem yaşayanlar hem de bu olaya tanık olanlar adına çok zorlu olan bu konunun anlaşılması için oldukça özenliydi. Kitap genel anlamıyla insana şunu düşündürüyor; her ne kadar saklanılmaya da çalışılsa, üstü örtülse de ensest vakaları vardır ve bunun için her kesimden - okuldaki rehber öğretmenlerden tutun da komşuya kadar- insanın bunu bildirme ve bu tip vakaların önüne geçilmesi için yapması gereken şeyler vardır, sorumluluk alın, korkmayın. Yazara kendi adıma, böyle bir konuyu bu denli yılmadan, her yönüyle ele alarak - dinden siyasete- bu kitabı hazırladığı için teşekkür ediyorum.
Profile Image for Kaya  Heyse.
93 reviews4 followers
March 28, 2018
Gazeteci Büşra Sanay’ın Kardeşini Doğurmak: Türkiye’de Ensest Gerçeği adlı kitabı, karanlığın içinde gizlenen, hepimizin tanıdığı, korkunç bir canavarın fotoğrafını çekiyor. Tek kare bir fotoğraf bu. Flaşla çekilmiş ve o karanlık bir saniyeliğine aydınlanmış. Sanay, canavarı o anda, üzerine üzerine gelirken yakalamış. Korkutucu ve geleceğe yönelik herhangi bir umut taşımayan bir fotoğraf bu. Canavarın resmi benim de beynime kazındı. O görüntünün etkisinden kurtulmak mümkün değil; mümkün de olmamalı. Ensesti, aile içi çocuk istismarını daha fazla tartışmalıyız. Canavarla yüzleşmeliyiz… Değerlendirmemi Pulbiber'de okuyabilirsiniz: http://pulbiberdergi.com/2018/03/28/k...
Profile Image for divayorgun.
193 reviews33 followers
October 28, 2023
Türkiye'de yapılan en önemli çalışmalardan biri bana kalırsa. Büşra Sanay bu çalışmayı yaparken sinirlerine nasıl hakim olabildi,kendine nasıl gelebildi anlamak çok zor. Okurken kanınız dönüyor bir insan bir insana bunca kötülüğü nasıl yapabilir diyorsunuz sürekli soluk alarak yer yer okuduklarımı sindirerek,ara vererek okumaya devam edebildim. Mutlaka okunmalı.
Profile Image for Ayse Turan.
119 reviews17 followers
April 9, 2018
Kitap denizde bir damla olmuş, inşaallah devamı gelir. Geleceği ellerinden alınan ,karartılan çocuklar olunca ve bunları yapanlar çocuğun en yakınları olunca "nasıl ya" diyorsunuz.... çok zor okunuyor hele 2 çocuk annesi bir kadın olarak, ben okumakta zorlandım çocukları düşünemiyorum bile..
Büşra Sanay böyle hassas bir konuya magazinsel yaklaşmamış ,araştırmacı , doğru kişilerle röportaj yaparak kitabını okunur hale getirmiş.
Profile Image for Orhan Aksu.
24 reviews3 followers
April 1, 2018
Kitaptan: 2015 yılında 314. madde (terör) için açılan dosya sayısı 16 bin. 103. maddeden (istismar) açılan dosya sayısı 17 bin. Ülkenin en önemli problemini ne kadar daha gözardı edebileceğiz bakalım.
Okuduğunda insanın üzerinden kamyon geçmiş etkisi yapan önemli bir kitap. Ay ben okuyamam, dayanamam ile hayat devam etmiyor. Herkes okusun herkesin içi kanasın biraz... Ruhları paramparça edilen binlerce çocuk için en azından bunu yapalım. Seslerini duyduklarımızı hissetsinler.
Profile Image for Marward.
63 reviews
March 21, 2018
Son zamanlarda okuduğum en dehşet verici gerçeklerle dolu kitap diyebilirim. Ensest gibi toplumun kabul etmediği bir soruna bu kadar farklı yönlerden ve uzman gözünden bakabilmek çok büyük cesaret ve emek işi! Okurken bol bol sövmekten kendinizi alamayacaksınız.
Profile Image for Bahar.
175 reviews26 followers
September 16, 2025
Kesinlikle zor bir okuma. Yer yer çok yıprattı, ağır geldi. Ama okuduğuma ve bitirdiğime çok memnunum. Bu noktada Suna Aras’ın şu sözleri kulağımda çınladı:
"Olmaz arkadaşlar. Olmaz... Okuyacaksınız, okutacaksınız, hatta gözlerinin içine sokacaksınız!"

Sanay, yalnızca mağdurların tanıklıklarını değil, konunun bütün boyutlarını görünür kılmış. İlahiyatçılardan hukukçulara, psikologlardan öğretmenlere, doktorlara, Çocuk İzlem Merkezleri’nden yargı mercilerine kadar çok geniş bir çerçevede görüşmeler yapmış. Kitap sadece bireysel yaraları değil, aynı zamanda sistemin bu yaraları nasıl büyüttüğünü de açığa çıkarıyor.

Okuması kolay değil, ama işte tam da bu yüzden gerekli. Çünkü yüzümüzü çevirmek, bu acıları görmezden gelmek, mağdurları ikinci kez yalnız bırakmak anlamına gelir.
Profile Image for Elçin Arabacı.
158 reviews203 followers
July 28, 2023
Bu konuda yazmak, araştırma yapmak çok ağır bir psikolojik yük altına girmek demek, Büşra Sanay'ın çelik gibi sinirleri varmış. Okuması bile ağır bir kitap. Bu yükün altına girmeyi göze aldığı için Büşra Sanay'a çok teşekkür ederim.
Profile Image for Hulyacln.
987 reviews598 followers
May 12, 2018
Utancı okumak..
Kitabın dili basit ve içerik çok dağınık sunulsa da ensest gerçeği üzerine rehber niteliğinde bir kitap şu an için.
Kitabı okurken sinir harbi yaşıyorsunuz,öyle bir durum ki üzüntü bile ikinci planda kalıyor.Mesela nitelikli istismar diye bir kavram duyuyorsunuz,istismar/tecavüz gibi insanın içini oyan/başlı başına bir insanlık suçu olan durumda “iyi hal indirimi” kullanılabileceğini görüyorsunuz.Okurken tasavvur bile edemeyeceğiniz şeylerin her saniye işlendiğini ve aslında çok da uzağında olmadığınızı farkediyorsunuz.
Konunun çeşitli boyutları (sosyolojik,tıbbi,psikolojik ve özellikle adli süreci) ile ele alınması ise yol gösterici.Susmak da bu suça ortaklık,kulaklarını kapamak da.
Ölçülemeyecek kadar derine işlemiş,neresinden tutarsanız hasarlı çıkacağınız bir savaştan bahsediyoruz.Başka ülkelerde yaşanması bir savunma değil.Din-dil-eğitim ya da maddi ayrım gözetmeksizin her hanede yaşanma ihtimali de bir norm kurmuyor.Çözüm ise belirsiz ama yapılabilecekler var.Kardeşini Doğurmak ve benzeri kitaplar umarım çoğalır ve aydınlanma/toplumsal vicdanı kazanma yolunda bizlere yardımcı olur.
Profile Image for Ebru.
109 reviews
May 9, 2018
Okuyabilmek ?! Okuyabildiğine bile lanet etmek bazı satırları. Araya bir sürü kitap girdi, sanki kaçtım bazı satırlardan. Psikolojik mukavemet şart, sindirilmesi zor gerçekleri ilk ağızdan duyduğunuz için. Bu niyete bu çabaya minnettarım, öfkemi , üzüntümü , bilgi ile harmanlayıp harekete geçmek istedim , elimi taşın altına koymak istedim. Kaçmak, reddetmek, örtbas etmek yerimizde saymamıza sebep oluyor, görmezden gelmemeli konuşabilmeye başlamalıyız çünkü. Bu gezegenin geleceği olan çocuklara bunu borçluyuz .
Profile Image for Simdineokuyorum.
235 reviews4 followers
October 3, 2025
Bu kitap hakkında uzun uzun yorum yapmayacağım. Sadece şunu söyleyeyim: Okumamakla çok büyük bir hata ediyorsunuz.

Bunu da şu alıntıyla açıklamak istiyorum:

“Bu kadınlar bize yaralarını açıp gösterdiler. Biz o yaraları görmezden gelirsek, ya da derin acılardan gözlerimizi kaçırırsak olmaz. Tek kelimeyle olmaz arkadaşlar. Olmaz... Okuyacaksınız, okutacaksınız, hatta gözlerinin içine sokacaksınız!
Çünkü yaraları görmelerini sağlamak zorundayız.”
Profile Image for Ayse Sen.
169 reviews1 follower
August 30, 2020
Bu kitabı okumak yürek ister, yazmayı başarmak ise tamamen bir kahramanlık. Daha giriş bölümünde insanlara nasıl ulaşmaya çalıştığını anlatırken bile tüylerim diken diken oldu. Hem de beynime kadar öfke, acı hissettim. Yaşananları okurken nasıl bir ruh haline bürünülebileceğini varın siz düşünün. Blogumdan daha ayrıntılı incelememe ulaşabilirsiniz. https://musambafener.wordpress.com/20...
Profile Image for Canan.
138 reviews8 followers
June 8, 2018
Oldukça etkileyici bir araştırma olmuş. Okurken zorlandım ve ara vererek ancak okuyabildim. İstismar yaşantısı olanlar için tetikleyiciler olabilir kitapta. Alan çalışanları dışında da herkesin okuması gerektiğini düşündüğüm başarılı bir kitap..
Profile Image for Gizem Karagöz.
5 reviews10 followers
March 4, 2019
Yeni tanıştığım biri, aylardır okumaktan kacindigim bu kitap hakkında "bu üzülmemek icin kendimizi uzak tutabilme lüksümüzün olduğu bir konu değil" dedi ve dev haklıydı.
Profile Image for Moon Stream.
274 reviews84 followers
January 9, 2025
Kitabı səsli şəkildə dinlədim. Belə hadisələrin yaşandığını bilirdim, lakin onları birbaşa yaşayan şəxslərin dilindən dinləmək qanımı dondurdu. Digər tərəfdən də heç təəccüblü də gəlmədi, çünki insanın nə qədər vəhşiləşə biləcəyini az-çox bilirəm.

Kitabda yazar gerçək həyat hekayələrindən nümunələr verərək, yaşanacaq hadisələrə və onların hansı situasiyalarda ortaya çıxa biləcəyinə dair oxucuda fikir formalaşdırmağa çalışmışdır. Bundan başqa psixoloqlar, həbsxana əməkdaşları, ÇİM əməkdaşları, yazarlar və b. şəxslərlə reportajlar da var kitabda və bunlar da əsasən belə hadisələri yaşayan uşaqların hara və necə müraciət edəcəyinə, ifadəsini verəndə uşaqla necə rəftar edilməsinə, insanların hansı mövzuda və necə təhsillənməsinə, qanunda nə kimi dəyişikliklərə zərurət olmasına və s. önəmli məsələlərə toxunulurdu.

Kitabı faydalı görürəm. Çünki bu kimi hadisələrin çox zaman üstü örtülür və əməli törədən şəxslər cəza almır. Nəticədə hadisənin qurbanları ciddi mənəvi və fiziki xəsarət alaraq həyatlarına o şəkildə davam etməli olurlar. Düşünürəm ki, bu kitab nəinki Türkiyədə, ümumiyyətlə bir çox ölkədə baş verən bu kimi hadisələrə işıq tutduğu və baş verənlərin önünü kəsmək yolunda ilham və məlumat qaynağı olduğu üçün oxunmalı olan kitabdır.

Kitabda ən sevdiyim məqamlardan biri də insesti törədən insanlara cəmiyyətdə və qanunda xəstə gözü ilə baxılmasının düzgün olmaması oldu. Belə ki, onlara xəstə gözü ilə baxdığımız təqdirdə törədilən əmələ görə cəza verilməsinin qarşısı alınar və ya yüngülləşdirici hal kimi görülərdi. Bu əməllərə məhz yetkinlik yaşına çatmayanlara qarşı törədilmiş cinayət əməli kimi baxmaq lazımdır👌🏻📚
Profile Image for Büşra.
67 reviews2 followers
May 11, 2024
Bu kitaba başlamak çok zordu kime sorsam okumak istemediğini dile getirdi. Kitabın yazılış amacıda tam olarak bu, görmek istemediğimiz olayları gözümüze sokmak. Haberlerde çıktığı zaman kanalı değiştirebiliriz ama okumak öyle değil her detayını okumak ve kafanızda canlandırmak zorunda kalıyorsunuz. Başından sonuna kadar her sayfada midem bulandı. Okudukça ne kadar şanslı olduğumu düşündüm çünkü bunları yaşasam büyük ihtimal toparlanamazdım ve bu olayları o küçücük çocuklar yaşıyor.
Kitap sadece yaşanmış olayları anlatmıyor. Psikologlarla konuşuyor. ÇİM neler yapıyor bunları sorguluyor. Davaları anlatıyor. Çocuklara nasıl yaklaşılması gerektiğinden bahsediyor. Ülkece neler yapabileceğimizden diğer ülkelerin neler yaptığından bahsediyor. Bu konuda öğretici bir kitap.
Davaların sonuçlarını duydukça saçınızı başınızı yolacaksınız.
Mutlaka okunması gereken bir kitap çünkü hepimiz bir toplumun bir parçasıyız ve eğer bir yerde birinin desteğe ihtiyacı varsa katkımız yoksa bizimde suçumuz bildiğimizi susuyoruz çünkü.
Profile Image for Deniz.
Author 3 books18 followers
March 23, 2023
adeta tabu olarak nitelendirilen, "bizde olmaz öyle şey" denilerek hasır altı edilmeye çalışılan bir konu ensest. küçücük çocukların yaşadıkları acıları, hayatları boyunca unutamayacakları, etkisini her daim hissedecekleri travmaları, ülkemizde ensestle ilgili ne yapıldığını -ve ne YAPILMADIĞINI- anlatan, bana göre herkesin okuması gereken bir kitap.
Profile Image for İlayda Güllüoğlu.
1 review6 followers
April 9, 2023
Okurken çok zorlandım ve ara vererek okudum. Okudukça insan ırkından nefret ettim. Her bir sayfasında şok geçirdim ve kahroldum. Okuyan için bu kadar zor iken küçücük bedenler bu yükü nasıl taşıyor, taşımak zorunda bırakılıyor?
Profile Image for Merve.
360 reviews54 followers
August 1, 2018
Bu kitabı okumak nasıl bir deneyim biliyor musunuz? Kazığa oturtulmak gibi. Bir gün herkes bu deneyimi yaşamalı.Dünyada olduğundan belki daha çok ve daha sancılı bir şekilde daha katmerli yaşanıyor Ensest acısı bu ülkede. (Acı diyorum mağdur bakışaçısıyla anlatıyorum. Yoksa bu çok ama çok ciddi bir suçtur herkesin bildiği üzere.) Yaşamamış olsaydım da anlardım o insanların acısını. Ancak belli bir şeyler yaşayıp susmak zorunda kaldığınızda, yaşadığınız şeyin istismar olduğu tanımını çok seneler sonra koyduğunuzda ve asla aile üyelerinizden birileriyle ya da başkalarıyla bunu paylaşamayacağınızı paylaşsanız bile bunun acısı ve bedelinin size ödetilerek döneceğini fark ettiğinizde hissettiğiniz çaresizliği ve yalnızlığı hiçbir empati yeteneği algılatamaz size.
Sadece “bir kere de “ (bunu diyebilen bakanlarımızın olması acı bi gerçek) olsa kabul edilebilir bir şey olmayan böyle bir acıyla bedeni, ruhu inancı güveni yaşama sevinci sarsılıyor kayboluyor insanın. Biliyorum çünkü bende yaşadım. Kimseye tutunamayınca kendime tutundum okuyan seyahat eden hayalkırıklıklarıyla baş edebilen güçlü bir kadın oldum. Ama hala yalnızım. Ama hala anlatmadım.Ben şanslıydım kapı çaldı. Benim gibi şanslı olamayanların acısı, bulamadıkları adaletle incinen kapleri örselenen bedenleri. Bu yüreklerimiz kaldırmıyor deyip gözümüzü kapatıp geçebileceğimiz bir acı değil. Bu sorunun çözümüne hepimiz bir şekilde müdahil olmalıyız. Sorunu kabul edip tanımlayıp çözüm üretmeli enseste, cinsel istismara ve yalnızlaştırılmaya maruz kalanların yanında olduğumuzu göstermeli seslerini çıkarabileceklerine dair inançlarını güçlendirmeliyiz. Bir istismar ağır bir suçtur ruhu parçalar bedeni hırpalar inancı güveni kişisel güvenliği bireyin iradesini yıkar geçer.
Profile Image for Ayse Elif Ozmen.
85 reviews3 followers
April 2, 2019
Baştan sona ürpererek okudum...

“90’lı yılların başında İstanbul’da bir mahkemede yaşanan konuşma şudur: Baba diyor ki, “ Hakim bey, bahçenize diktiğiniz ağacın ilk meyvesini başkasına verir misiniz?”
Bir baba bunu nasıl yapabilir? Nasıl böyle bir cümle kurarak yaptığını normalleştirmeye çalışır? Anlayamıyorum.

Kitabın bir bölümünde Büşra Sanay, Dicle Üniversitesi’nden bir sosyoloji öğretim görevlisine soruyor; kitabınızda sağlık çalışanlarının şikayetinin daha az olduğunundan bahsediyorsunuz. Niçin onlar bu kadar çok şahit oluyorken böylesine suskun kalıyorlar? (Ve o kişi şu şekilde yanıtlıyor Büşra Sanay’ın sorusunu ki bu satırlar beni hem sinirlendirdi hem de çok üzdü)
-...Doktorlar iyi para kazanırlar. Çocukları iyi okullara gider. Böyle meselelerle uğraşmak istemezler, çünkü kaybedecekleri çok şey vardır...
Bu şekilde bir mesleği karalamaya çalışmak bu kitabın yazılma amacına çok aykırı ve hiç hoş değil, kişi bu şekilde cevap vermemeliydi diye düşünüyorum.
Bu konuşma dışında tüm röportajlar, konuşmalar, yaşanmış olaylar ensestin yadsınamaz bir gerçek olduğunun kanıtı.

Nasıl anlarız, karşılaştığımızda neler yapmalıyız, kimlere hangi görevler düşüyor ama en önemlisi nasıl önleriz/önlemeye çalışırız kitapta çok güzel anlatılıyor.
Elinize sağlık.
Profile Image for Tuğçen Salkıç.
24 reviews2 followers
April 8, 2018
Görülmek istenmeyen sürekli saklanma çabası içerisinde olan konulara bu kadar tarafsız bir şekilde yaklaşan bir kitap yazmak zor bir durumdur. Bu kitapta enseste psikolojik, hukuki, sosyal her türlü açıdan tarafsız bir şekilde değinilmiş yüzlerce uzmanın fikirleri açıkça göz önüne konulmuş. Gerçekleri görmekten bu kadar korkan canım ülkemde ne kadar saklanmaya çalışılsa da eminim ki bu kitap birçok şeyi açığa çıkaracak, görmeyen gözlere bir şeyler sokacaktır. Mükemmel bir çalışma. Dürüst bir çalışma ve kesinlikle bana birçok şey kattı. Okumaya dayanamadım gibi klişe laflardan uzaklaşıp her saniye etrafımızda yaşanan şeylere kulak kabartabilmemiz, elimizden geleni yapabilmemiz dileğiyle. Lütfen bu kitabı okuyun. Hiçbir kötülük sizden uzak değil, sizden uzak olan kötülük de daha az bir kötülük değil.
Profile Image for Büşra.
135 reviews76 followers
June 25, 2021
Mirastan hemen sonra okumak istedim. Ofke,keder, dehset. Pek cok duyguyu hissettim okurken. Cok etkiledi. Turkiyede ensest cok konusulan bir konu degil. Ozellikle bu acidan detayli bir arastirmanin oldugunu gormek beni mutlu etti. Ayrica duyarli ve bilincli ebeveyn olmanin, cocugunu enseste karsi bilincli yetistirmenin ne kadar onemli oldugunu da tekrar tekrar gosteriyor bu kitap. Ebeveyn olan, olmayi dusunen herkesin okumasini oneririm.
Profile Image for Ece Gümüşoğlu.
89 reviews
February 23, 2020
En zor okuduğum kitaplardan biriydi. Okuyan için bu kadar acıtan, yüreğini sıkıştıran ve ağırken yaşayan küçücük bedenler bu yükü nasıl taşıyor? Taşımak zorunda bırakılıyor? Hangi merhamet, hangi vicdan kendi yavruna, kardeşine, torununa, yeğenine bunu yapmayı kaldırabilir? Bilinçli bir nesil için herkesin okuması gereken, rahatsız olması gereken bir kitap diye düşünüyorum...
Profile Image for Bilge.
280 reviews26 followers
February 10, 2025
İstismara uğrayan bir çocuğun travmasını düşünmeye çalışın. Ve şimdi de bunun üzerine onu daha da travmatize eden şey ne olabilir diye sorun kendinize. Ben sordum karşımdaki doktorlara ve aldığım yanıt “Onlara inanılmaması” oldu, “üstelik kırsal kesimde anne o kadar çaresiz ki, çocuğuna inansa bile inanmamayı tercih ediyor” dediler. Bu çocuklar büyüyünce evden kaçmak için karşısına çıkan ilk insanla evleniyormuş.

Bu kitap uzun zamandır listemde benim bir cesaret bulmamı bekliyordu. Bitmesi de o yüzden uzun sürdü, gerçek vakaları okumanın ruhuma ağır geldiği anlar oldu ama çok şey öğrendim. Artık hem nasıl birine destek olabileceğimi, hem atılması gereken adımları, yasaları biliyorum. Bu kitapla birlikte daha bilinçli, daha kendimden emin olarak mağdurlara destek olabilecek olmanın verdiği özgüveni taşıyorum.

Bilgimiz bu, ama araştırmalarda, çocuklarının primer bakımına bebeklikten itibaren dahil olan babaların çocuklarına cinsel istismarda bulunmadıkları gözlemlenmiş.
Profile Image for bunuokuyalim.
231 reviews7 followers
October 19, 2024
Kardeşini Doğurmak, ensest gerçeğini tüm yönleriyle ele alan ödüllü bir araştırma metni. Kitabı uzun zamandır biliyorum ama okuma cesaretini yeni gösterebildim. Son zamanlarda yaşananlardan canım o kadar yandı ki bilimsel gerçeklere tutunmak ve belki de geleceğe umutla bakmamı sağlayacak bişeyler duymak istedim.

Kesinlikle zorlayıcı bir metin. Okuduklarınızın kurgu olmadığını bilmek ve bununla yüzleşmek çok ağır. Tüm yönleriyle ensest gerçeği önünüzde dururken geleceğe umutla bakmak zor. Metni okurken bir sürü duyguyu aynı anda yaşadım. Öfkelendim, üzüldüm, korktum, utandım, şaşırdım. Uzmanların çözüm önerilerine kulak vermenin neden bu kadar zor olduğunu ise anlamıyorum.

Büşra Sanay iyi ki böyle bir işe imza atmış ve bu gerçeklere ulaşmamızı sağlamış. Cesaret bulabildiği bir noktada herkesin okumasını çok isterim.
Displaying 1 - 30 of 120 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.