Τι είναι δίκαιο; Η νομική επιστήμη για όλους

by Απόστολος Σ. Γεωργιάδης, Προκόπης Παυλόπουλος (Foreword)

Το ερώτημα «τι είναι δίκαιο;», που περιέχεται στον τίτλο του βιβλίου, είναι πολύ παλαιό. Απασχολεί τους θεωρητικούς και τους φιλοσόφους του δικαίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται για ένα ερώτημα ανάλογο με εκείνο που απηύθυνε στο Πραιτώριο ο Πόντιος Πιλάτος προς τον Ιησού Χριστό: «Τι εστίν αλήθεια;»

Ωστόσο, με το παρόν βιβλίο δεν επιδιώκεται η συνέχιση της αναζήτησης μιας απάντησης, η οποία ίσως και να μην υπάρχει. Ο σκοπός του συγγραφέα εδώ είναι πολύ πιο απλός: Συνίσταται στην προσπάθεια να φέρει το δίκαιο και τη νομική επιστήμη πιο κοντά στον απλό πολίτη∙ να πάρει το δίκαιο από το επίπεδο της θεωρίας και να το κατεβάσει στην πραγματικότητα της καθημερινής ζωής∙ να καταστήσει σαφές στον μη ειδικό τι σημαίνουν και πώς εφαρμόζονται οι κανόνες δικαίου κάθε μέρα σε πλήθος ζητημάτων (εμπορικών, οικονομικών, οικογενειακών, κληρονομικών κλπ.) που δημιουργεί η συμβίωση των ανθρώπων σε μια κοινότητα.

Παρόλο που το δίκαιο είναι άμεσα και άρρηκτα συνδεδεμένο με την καθημερινή ζωή του ανθρώπου, δεν προσελκύει το ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη του στον ίδιο βαθμό με τις άλλες κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες, όπως η ιστορία, η κοινωνιολογία, η φιλολογία, η ιστορία της τέχνης κλπ. Με τη φιλοδοξία να αντιστρέψει αυτή την εικόνα, ο συγγραφέας προσπαθεί όσο μπορεί πιο απλά και με τη χρήση πολλών παραδειγμάτων, να ανοίξει για τον μη νομικό ένα παράθυρο στον «παράδεισο» των νομικών εννοιών∙ να εξηγήσει τη λειτουργία πολλών θεσμών∙ να απλουστεύσει κατά το δυνατό νομικές κατασκευές που φαίνονται δυσνόητες∙ και να καταστήσει σαφές ότι ο νομοθέτης, μπορεί μεν μερικές φορές (ή εποχές) να υπερβάλλει στην παραγωγή νόμων (εξού και η γνωστή μας πολυνομία), αλλά κατά κανόνα δεν αυθαιρετεί! Πίσω από κάθε νομοθετική ρύθμιση κρύβεται η προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων της καθημερινής ζωής και διευθέτησης συγκρουόμενων συμφερόντων των μελών της κοινωνίας.

Genres: Nonfiction

646 pages, Hardcover

First published February 27, 2018

About the author

Γεωργιάδης Σ. Απόστολος (Καλαμάτα 1935, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2000). Αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστήμιου Αθηνών (1952) με "άριστα". Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, στα Πανεπιστήμια Γοτίγγης, Κιέλου και Μονάχου. Η Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μονάχου, στην οποία δίδαξε μέχρι και το 1972, τον ανακήρυξε το 1962 διδάκτορα, το 1967 υφηγητή και το 1970 καθηγητή Αστικού Δικαίου, Πολιτικής Δικονομίας, Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και Συγκριτικής των Δικαίων. Στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών εξελέγη το 1970 υφηγητής, το 1973 έκτακτος και το 1976 τακτικός καθηγητής του Αστικού Δικαίου. Δίδαξε σ' αυτήν μέχρι το 2002, οπότε αποχώρησε ως ομότιμος καθηγητής. Το 2005 του απονεμήθηκε ο τίτλος του επίτιμου καθηγητή. Διετέλεσε διευθυντής του Α΄ Τομέα Αστικού Δικαίου (1985-1988) και Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής (1985-1989). Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής στην ΑΣΟΕΕ (νύν Οικονομικό Πανεπιστήμιο) και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θράκης. Συμμετείχε σε πολλά εθνικά και διεθνή συνέδρια και έχει δώσει διαλέξεις σε διάφορες πόλεις της Ελλάδος και της Γερμανίας (Μόναχο, Βερολίνο, Κίελο, Αμβούργο, Μπόχουμ). Επίτιμος διδάκτωρ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ίδρυσε την "Ένωση Αστικολόγων" και υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος αυτής (1995-1999). Διετέλεσε Γενικός Διευθυντής Ανωτάτης Εκπαιδεύσεως του Υπουργείου Παιδείας (1979-1981), Διοικητής της Εθνικής Κτηματικής Τράπεζας της Ελλάδος (1989-1993), πρόεδρος και μέλος νομοπαρασκευαστικών επιτροπών, μέλος του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου και μέλος ελληνικών και αλλοδαπών επιστημονικών οργανώσεων και εταιρειών, μεταξύ των οποίων της "Γερμανικής Ένωσης Καθηγητών Αστικού Δικαίου". Από το 2001 είναι διευθυντής του νομικού περιοδικού "Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου". Παράλληλα με τη διδασκαλία και την έρευνα άσκησε το δικηγορικό λειτούργημα και προσέφερε τις νομικές υπηρεσίες του ως δικηγόρος και νομικός σύμβουλος σε τράπεζες (Εθνική Τράπεζα), οργανισμούς (ΔΕΗ, ΟΤΕ, Εκκλησία της Ελλάδος), στην Ένωση Ελληνικών Τραπεζών και σε μεγάλες εταιρείες. Διακρίσεις: Έκδοση τιμητικών τόμων από μαθητές και συναδέλφους του υπό τους τίτλους: "Γενέθλιον Απόστολου Σ. Γεωργιάδη", 2 τόμοι, Αθήνα 2006 και "Festschrift für Apostolos Georgiades zum 70. Geburtstag", Athen-München-Bern 2007. Τα κυριότερα αυτοτελή έργα: Κληρονομικό Δίκαιο (Αθήνα 2010)· Εμπράγματο Δίκαιο, 2η έκδ. (Αθήνα 2010)· Έλληνες Αστικολόγοι του 20ου αιώνα (επιμ. Αθήνα 2010)· Σύντομη Ερμηνεία του Αστικού Κώδικα (με συνεργάτες, Αθήνα 2010)· Η εξασφάλιση των πιστώσεων, 2η έκδ. (Αθήνα 2008)· Νέες μορφές συμβάσεων της σύγχρονης οικονομίας, 5η έκδ. (Αθήνα, 2008)· Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου, 3η έκδ. (Αθήνα 2002)· Ενοχικό Δίκαιο, Γενικό Μέρος (Αθήνα 1999)· Ενοχικό Δίκαιο, Ειδικό Μέρος, τόμ. Ι (Αθήνα 2004) και τόμ. ΙΙ (Αθήνα 2006)· Αστικός Κώδικας: Ερμηνεία κατ' άρθρο, τόμοι Ι-Χ (Αθήνα 1978-1998 με τον Μιχάλη Σταθόπουλο και συνεργάτες)· Ζητήματα αστικής ευθύνης (Αθήνα 1972)· Σύμφωνον προαιρέσεως και δικαίωμα προαιρέσεως (Option) (Αθήνα 1970)· Die Anspruchskonkurrenz im Zivilrecht und Zivilprozessrecht (München 1968)· Die Eigentumsanwartschaft beim Vorbehaltskauf - Ζur Theorie der dinglichen Anwartschaften (Tübingen 1963). Επίσης έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα και μελέτες σε ελληνικά και γερμανικά περιοδικά καθώς και σε τιμητικούς τόμους ελλήνων και ξένων συναδέλφων του. Γραμματέας επί των Πρακτικών 2004-2008.