Schaduwkust: Vier generaties hertekenen de rand van de Waddenzee

by Ineke Noordhoff

Door de ogen van vier generaties Sijpkens zien we hoe zij als boeren de Waddenzee verdrijven en het kustlandschap naar hun hand zetten. De Westpolder, in 1875 aangelegd, staat model voor de inpolderingen langs de Groningse Waddenzee waarover hardnekkige strijd is geleverd met de elementen en de overheden. Jonge zonen, soms amper volwassen, pakken de draad op waar hun vaders los moesten laten. Waar overgrootvader, de herenboer Sijpko Sijpkens, was omgeven door een ruime kring aan personeel en dieren, is het rondom de vierde generatie Sijpkens op dezelfde boerderij aan het begin van de eenentwintigste eeuw doodstil. Aan het werk op het land komt bijna geen mensenhand meer te pas. Inmiddels is de interactie met de zee gestaakt en blijven de dorpen verweesd achter. Klaas Sijpkens zoekt naar nieuwe wegen om de Waddenzee wederom te omarmen. Schaduwkust is een indrukwekkend verhaal over het Noord-Groningse landschap.

240 pages, Paperback

First published January 11, 2018

Reviews

[Hans Luiten · Rating 4 out of 5]

Het Groningse landschap, met haar polders, dijken en kwelders blijft toch een geweldig gebied, met een zeer boeiende geschiedenis. De auteur zet alles heerlijk op een rijtje, een boek om te lezen als je nog meer wilt genieten van Groningen!

[Hans van der Veeke · Rating 3 out of 5]

Mooi stuk geschiedenis over de landaanwinning en inpoldering in Noord-Groningen. Enerzijds het verhaal van de strijd tussen de zee en de boeren en hoe hard het werken was. Anderzijds wordt er een beeld geschetst van opportunistische boeren die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten en maar één doel hebben; maximaliseren van hun winst. Ontzettend rijk zijn ze ervan geworden. Ze zijn tegen natuurbeheer als het ten koste van hun inkomen gaat maar vóór als iemand een theehuisje op de dijk wil zetten. En ondertussen gaan lopen huilen dat het uitkopen van broers en zussen zo duur is. Overal willen ze geld of subsidies voor hebben want voor niets gaat de zon op.
Daarnaast is het een erg eenzijdig relaas dat alleen het verhaal vanuit de beleving van de (rijke) boeren belicht. Hoe de arbeiders er toen (bekaaid) afkwamen wordt niet vermeld. Tenslotte is het een erg xenofoob volk dat vreemdelingen liever ziet gaan dan komen. Maar goed , het is een deel van onze geschiedenis. En het eindigt positief waarin er ook ruimte is voor natuurbeheer (als er voor betaald wordt) en een meer publiek toegankelijk UNESCO werelderfgoed.

[Nico Beukema · Rating 4 out of 5]

Mijn vader was kind in de Westpolder. Hij woonde er vanaf 3 maanden tot ongeveer zijn 7e. Het waren zijn meest indrukwekkende jaren. Altijd kwam zijn verhaal terug in de Westpolder, in dat arbeidershuisje aan de zeedijk. Het staat er allang niet meer, zoals bijna alle arbeidershuisjes van toen. Zijn vader was landarbeider, zijn moeder diende op de boerderij, zijn zuster was dienstertje en zijn broers zorgen voor de schapen op de dijk en in de kwelders. Vaak was mijn vader alleen. Alleen met Nelly, het hondje.
Het boek Schaduwkust gaat over de kustboeren die de Westpolder hebben aangelegd en dan met name over de familie Sijpkes van Bromo en Nieuw-Bromo. In vier generaties wordt het leven langs kust en polder gevolgd. Een interessant verhaal. Veel geleerd. Toegankelijk geschreven. Het boek deed me wel wat.
Af en toe knaagde het perspectief op die boeren van Bromo. Voorzover ik weet hebben opa en oma niet voor ze gewerkt, maar wel voor hun buren. Het perspectief van de landarbeider wordt slechts zijdelings benoemd. Maar toch heeft het ook mijn beeld daarop verrijkt.
En aan het eind liggen generaties Sijpkes en generaties Beukema's samen op het kerkhof van Hornhuizen. In de dood zijn boer en arbeider gelijk (ook al liggen de boeren 1e klas ....).