Hiç başkanlık rüyası görmemiş sıradan bir taşra bürokratı, bir sabah uyandığında kendini devcileyin bir başkana dönüşmüş olarak buldu.
Sovyetler dağılıp dünya yeni bir düzene doğru giderken, kimsenin dikkatini çekmeyen sadık KGB ajanı birden bire imparatorluğu ayakta tutan bir süper lidere dönüşüyor. Vladimir Vladimiroviç Putin: Rusya'yı Ayağa Kaldıran Lider, yalnız Putin'in değil, Sovyet sonrası Rusya'nın çok canlı, çok etkileyici bir fotoğrafını sunuyor.
“Yıllarca Moskova'da çalışan deneyimli gazeteci Cenk Başlamış ve Okay Deprem, Putin'in Leningrad sokaklarından KGB başkanlığına, oradan Kremlin'e uzanan iktidar öyküsünü eşsiz ayrıntılarla anlatıyor. Son beş asırdır Türkiye'nin hep dikkatle yaklaşmak zorunda olduğu komşusu Rusya'da neler olduğunu anlamak isteyenler bu kitabı mutlaka okumalı.” - Murat Yetkin
“Putin Rusyası ile ittifak arayışlarının tartışıldığı bir dönemde yayımlandığı için değeri daha da artan bu kitap, Türk okuruna benzersiz bir katkı sunuyor. Rusya'yı uzun yıllar boyunca Rusya'da yaşayarak, Rusça okuyarak, Ruslarla Rusça konuşarak izlemiş iki tecrübeli uzman gazeteci, bu büyük komşumuz ve güçlü liderleri Putin hakkında bizi bilgilendirip aydınlatıyor, böylece önemli bir eksikliği gideriyorlar. Türk gazeteciliği adına övünç duyulacak bir çalışma.” - Kadri Gürsel
Rusya ile Türkiye ilişkilerinin derinleştiği şu dönemde, Rusya’yı, Rus tarihini ve Rus lider Putin’i tanımak için güzel bir kitap. Yazarların uzun yıllar Rusya’da yaşamış olmaları bilgiyi kıymetlendiriyor.
Başlamış ve Deprem’in Putin ve Putinizm’i inceledikleri kitap, sahadan bilgilerle hazırlanmış, kapsamlı bir biyografi. Bu açıdan, Roxburgh, Messen, Sakwa’nın Putin biyografilerinin arasına konulabilir. Ancak, Rusya içindeki etnik-dini tansiyon ve Kafkasya karşıtlığı, ayrı bir bölüm olmayı hakederken, Çeçenistan Savaşları dışında buna hiç değinilmemiş; Hıristiyanlık-Kilise’nin toplumsal konumuna dolaylı değinilmiş. Rus kültür tarihi de keza es geçilmiş. Yazarların kişisel hatıraları da kulak/göz tırmalıyor çoğunlukla. Ama Türkçede bu alandaki kaynak eksikliğine bakınca, genel olarak okunması gereken bir biyografi, en sondaki Putinizm’in sacayakları makalesi özellikle kaydadeğer. Bunun üzerine tamamlayıcı mahiyette, Feifer’ın Türkçeye de çevrilen ‘Ruslar: Gücün Arkasındaki İnsanlar’ kitabını da okumak lazım...
İsmet İnönü "büyük devletlerle ilişkiler ayıyla yatağa girmeye benzer "dermiş .S 400 füzlerini satın alarak ilişkilerde yeni bir döneme başlayacağımız olan Rusya'yı ,liderleri Putin'i,Türkiye ile Rusya arasındaki son yıllardaki inişli çıkışlı ilişkileri daha iyi anlamak için bu kitap okunmalı.Cenk Başlamış yıllardan beri yazılarını ilgi ile yakından takip ettiğim bir gazeteci. Cenk başlamış kitabı Okay Deprem ile birlikte yazmış. Rus diline hakimiyetlerini iyi kullanan yazarlar zevkle okunan, akıcı bir kitap yazmışlar. Son söz ; İsmet İnönü'nün sözünün devamı da var,"ayıyla yatağa girmek zorunda kaldığınızda da gözünüzü açık tutacaksınız."
Son dönemin dünya genelinde en önemli siyasi aktörlerinden birisi olan Putin'in hayat hikayesini okumak isteyenler için oldukça faydalı bir eser olduğunu düşünüyorum. Tek sıkıntı, tüm kitap yazarların Putin hakkındaki kesin yargısı (Putin'i bu göreve adım adım getirenin, Rusya'daki derin devlet olduğu kabulü) üzerinden yorumlanarak yazılmış. Biyografi kitabına çok fazla yorum katılmaması gerektiğini düşündüğüm için, bu kitabı bir biyografi yerine Putin hakkında yazılmış bir deneme olarak kabul etmenin daha doğru olacağı kanısındayım. Elbette bu benim kendi görüşüm, her türlü aksi görüşe de saygı duyarım.
Putin ve Rusya yakın tarihi okumalarına devam. Bu kitap 2018 yılında basılmış. Yazarı iki gazeteci. Cenk Başlamış 1986-2010 yılları arasında Milliyet gazetesinin ilk yerleşik muhabiri olarak Moskova'da yaşamış. Okay Deprem ise Ukrayna' da önce Odessa, daha sonra da Donetsk şehirlerinde muhabirlik yapmış. Kitapta SSCB' nin son zamanlarından yıkılışına ve Rusya Devletinin kuruluşu ile sonuçlanan süreç öncelikle ele alınıyor. Sonraki bölümlerde çocukluk ve gençlik yılları ile ailesi hakkında pek de fazla şey bilinmeyen Putin'in KGB ajanlığı, Doğu Almanya-Dresden'deki görev yıllarından sonra Moskova'ya gidişi, St. Petersburg belediye başkanı Anatoli Sobçak'ın yardımcılığından Rusya devlet başkanlığına uzanan yolculuğu anlatılıyor. Rus-Çeçen, Rus-Gürcistan savaşları, Kurs, Dubrovka ve Beslan faciaları, Ukrayna iç savaşı, Kırım'ın ilhakı gibi konular dışında Putin imajının gerek Rusya gerekse de Rusya dışındaki durumu, bir ideoloji olarak Putinizm kavramının olup olmadığına da değiniliyor. Putin'in özel hayatı, ideolojisi de yer alıyor son bölümlerde. Kitap her iki gazetecinin yazdığı değişik başlıklarda kısa bölümler halinde yazılmış. Son derece rahat ve hızlı okunuyor. Yaşadığımız günlerin en önemli konularından biri olan Ukrayna krizinin anlaşılması için de önemli bir kaynak konumunda.
Putin'i tanımak ve 2000'den bu yana Rusya'da yaşanan değişimi anlamak için güzel bir başlangıç. Sorun Putin hakkında çok az bilgi olması. Bu yazarların suçu değil, Putin kendini tamamen gizleyen bir lider. KGB'de sıradan ve hırslı olmayan bir ajanken nasıl Rusya'nın lideri olduğunu kimse bilmiyor. Başlamış ve Deprem'e göre Putin derin Rus devleti tarafından bu pozisyona getirilen sadık, çalışkan bir ajan. Özellikle Cenk Başlamış'ın anektodlarıyla renklenen kitap, rahat okunuyor.