What do you think?
Rate this book
Moeders van anderen
Een buitenwijk in de jaren negentig. Nico en Kine hebben eigen regels om de wereld bij elkaar te houden. Altijd in de voorste metrowagon staan, altijd een groene trui dragen op donderdag. Maar de belangrijkste regel: nooit praten over hun moeder, nooit over haar drankgebruik, nooit over de dingen waar ze bang voor zijn.
Reikhalzend kijken de zusjes uit naar het moment dat ze een scooter kunnen kopen. Terwijl ze hun wereld langzaam uitbreiden lijkt vooral Kine zich te ontplooien. Nico daarentegen raakt steeds meer vervreemd van haar leeftijdsgenoten. Nauwkeurig analyseert ze de rampen die er om hen heen gebeuren, tot ze in haar fatalisme niet meer ziet welke ramp er werkelijk op hen afkomt.
Van Doornik heeft een bijzonder talent om lichtvoetig over de worsteling met onveiligheid, onmacht en loyaliteit te schrijven. Moeders van anderen is een geestige, ontroerende roman over een disfunctionele familie met een groot verlangen naar het leven.
Reikhalzend kijken de zusjes uit naar het moment dat ze een scooter kunnen kopen. Terwijl ze hun wereld langzaam uitbreiden lijkt vooral Kine zich te ontplooien. Nico daarentegen raakt steeds meer vervreemd van haar leeftijdsgenoten. Nauwkeurig analyseert ze de rampen die er om hen heen gebeuren, tot ze in haar fatalisme niet meer ziet welke ramp er werkelijk op hen afkomt.
Van Doornik heeft een bijzonder talent om lichtvoetig over de worsteling met onveiligheid, onmacht en loyaliteit te schrijven. Moeders van anderen is een geestige, ontroerende roman over een disfunctionele familie met een groot verlangen naar het leven.
- GenresFictionComing Of Age
284 pages, Paperback
Published April 5, 2018
4 people are currently reading
265 people want to read
About the author
Mirthe van Doornik
2 books9 followersMirthe van Doornik won in 2016 NPO Boekenweek Schrijfwedstrijd. Haar debuutroman Moeders van anderen (2018) werd genomineerd voor de Bookspot Literatuurprijs en bekroond met de ANV Debutantenprijs (2019) en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (2020).
In 2021 verscheen de Duitse vertaling Uns zusammenhalten bij uitgeverij Haymon Verlag.
In juni 2023 verscheen haar tweede roman Een tafel bij het raam.
Foto: Bas Uterwijk
In 2021 verscheen de Duitse vertaling Uns zusammenhalten bij uitgeverij Haymon Verlag.
In juni 2023 verscheen haar tweede roman Een tafel bij het raam.
Foto: Bas Uterwijk
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 44 reviews
September 22, 2022
Sisters Kine and Nico seem to have landed on the extra-hard setting of life. Despite being barely more than children, it falls to them to keep the family afloat, while their severely alcoholic mother is busy daydreaming of better days.
Told in a series of random episodes from different years, we follow the two sisters' alternating points of view as they try to get away from the bleak prospects of life on welfare, with varying degrees of success.
Mirthe van Doornik's writing, or at least the German translation, is absolutely top notch. Without needing to resort to any tear-jerking description, she manages to impress the hopelessness of the sisters' life with just a few well-chosen if simple observations.
On the surface, in spite of their many hardships, the two sisters have it comparatively good. Living on Dutch welfare allows them decent housing, free access to public schools, enough money to not starve or freeze to death. Sure, their clothes are clearly on the shabby side, they don't own a VCR to indulge in some newer movies, and their home is rarely ever clean... yet their situation is much better than in Romania, their mother's ultimate travel destination. Yes, I'm serious.
Nevertheless, as soon as they're out and about, the girls can't help but wish for even a sliver of the care that other "regular" children their age get from their parents.
For all its objectively great storytelling, the very bleak content, especially the lengthy 1997 section told from Nico's point of view, almost had me drop the book. Even her exciting flight plan, by means of saving up of for a used motorcycle, would paint such a drab image in my mind, that I constantly felt the need for a break.
Score: 3.7/5 stars
My mind says 5 stars, while my heart just wants to run away from all this bleakness, so I'll compromise with a rounded-up 4 star rating.
The biggest theme of the story is the chronic fatigue that comes with taking care of an addict. Mirthe van Doornik has the skills to illustrate all this in such a graphic way, that she even manages to induce some of it to the reader. Not being bound by Nico and Kine's guilty conscience, I chose to flee when things got a bit too heavy.
===================
I received an ARC from Haymon Verlag via NetGalley in exchange for a fair and honest review.
Told in a series of random episodes from different years, we follow the two sisters' alternating points of view as they try to get away from the bleak prospects of life on welfare, with varying degrees of success.
Mirthe van Doornik's writing, or at least the German translation, is absolutely top notch. Without needing to resort to any tear-jerking description, she manages to impress the hopelessness of the sisters' life with just a few well-chosen if simple observations.
Nobody wants to be here. Not even mama. She's waiting for a man with a car, it doesn't matter what car, as long as it has a trailer hitch, is what she often says. We don't have a trailer, we don't even have a tent. We don't know what she wants to hang on the trailer hitch, but we don't ask questions. Not even the question of how the man would find her, when she spends the whole day in the armchair.
-- Kine (7 years old)
We've wiped our asses often enough with coffee filters in times of need, but the other way around, making coffee with toilet paper is a new challenge.
-- Nico (17 years old)
On the surface, in spite of their many hardships, the two sisters have it comparatively good. Living on Dutch welfare allows them decent housing, free access to public schools, enough money to not starve or freeze to death. Sure, their clothes are clearly on the shabby side, they don't own a VCR to indulge in some newer movies, and their home is rarely ever clean... yet their situation is much better than in Romania, their mother's ultimate travel destination. Yes, I'm serious.
Nevertheless, as soon as they're out and about, the girls can't help but wish for even a sliver of the care that other "regular" children their age get from their parents.
For all its objectively great storytelling, the very bleak content, especially the lengthy 1997 section told from Nico's point of view, almost had me drop the book. Even her exciting flight plan, by means of saving up of for a used motorcycle, would paint such a drab image in my mind, that I constantly felt the need for a break.
Score: 3.7/5 stars
My mind says 5 stars, while my heart just wants to run away from all this bleakness, so I'll compromise with a rounded-up 4 star rating.
The biggest theme of the story is the chronic fatigue that comes with taking care of an addict. Mirthe van Doornik has the skills to illustrate all this in such a graphic way, that she even manages to induce some of it to the reader. Not being bound by Nico and Kine's guilty conscience, I chose to flee when things got a bit too heavy.
===================
I received an ARC from Haymon Verlag via NetGalley in exchange for a fair and honest review.
June 30, 2020
Volop troosteloosheid in deze roman over het opgroeien met een verslaafde moeder in de jaren '90
”Moeder zijn houdt meer in dan iemand op de wereld zetten en er niet meer naar omkijken.”
Ondanks dat het niet een lang boek is en Mirthe van Doornik werkt met korte hoofdstukjes, vond ik dit boek weinig meeslepend en moeilijk om vlot uit te lezen. Zusjes Nico en Kine leven een vrij deprimerend leven bij hun gescheiden, alcoholische moeder. (Eleo)Nora gelooft in astro-tv, in luidkeels eisen wat je wilt van anderen en wiet verbouwen in haar huurappartement als thuiswerk. De zusjes werken in de Albert Heijn en bij de kaasboer om te sparen voor een scooter, en er is wat gefnuikte jeugdromance. Dit alles komt uiteindelijk samen in een neerslachtig en een met weinig gebeurtenissen gevuld plot.
Hoewel er vertederende scènes zijn, zoals wanneer hun moeder elke dag naar het postkantoor gaat om zo meer kans te maken op een tripje naar Disneyland, ergerde ik me in het algemeen enorm aan moeder Eleonora. Ik las ongeveer net zo graag over haar gedrag als dat Kine naar haar moeder keek wanneer ze na een mislukte romance weer terug bij de zussen komt wonen: ”Toch kijk ik nog liever naar een platgereden eend dan naar mama die zich hulpeloos onder de douche als een klein kind laat wassen.”
Uiteindelijk leidt Nico, de oudste dochter nog het ergst onder de machteloosheid en richtingloosheid die van haar moeder uitgaat. Eerst is ze rebels en daadkrachtig: ”Nico doet nooit wat mensen aan haar vragen. Ze zegt dat ze hier niet is om verwachtingen van anderen in te lossen, wat ze er precies mee bedoelt weet ik niet, alleen dat niemand haar kan zeggen wat ze moet doen.”
Ze cijfert zich ook weg voor haar zus en neemt de rol van volwassen op zich, zo zegt ze tijdens een spelletje Rollercoaster Tycoon tegen haar zus, wanneer ze vraagt waarom Nico nooit iets tofs bouwt maar alleen maar praktische schuilplaatsen en schoonmakers: ”Eerst wat nodig is, dan pas wat mensen willen. Vaak genoeg wordt de fout gemaakt dat het ook andersom kan.”
Maar uiteindelijk wordt Nico haar leven beheerst door een permanente boosheid op, en afzetten tegen, haar moeder, tot het punt dat Kine het volgende denkt: ”Als ik haar zou moet omschrijven zou ik zeggen: iemand die zo hard haar best doet niet op haar moeder te lijken, dat er bijna niets meer overblijft.”
Van Doornik kan zeker schrijven en treft mooi de sfeer van de jaren 90, ik zag een winkelcentrum in Zoetermeer, waar ik woonde toen ik zo oud was als Kine en Nico, zo voor me. Maar het onderwerp is loodzwaar en het verhaal werkt niet naar een bevredigend einde toe naar mijn mening. Per saldo 2,5 sterren voor Moeders van anderen, en op basis van de leeservaring rond ik af naar beneden.
”Moeder zijn houdt meer in dan iemand op de wereld zetten en er niet meer naar omkijken.”
Ondanks dat het niet een lang boek is en Mirthe van Doornik werkt met korte hoofdstukjes, vond ik dit boek weinig meeslepend en moeilijk om vlot uit te lezen. Zusjes Nico en Kine leven een vrij deprimerend leven bij hun gescheiden, alcoholische moeder. (Eleo)Nora gelooft in astro-tv, in luidkeels eisen wat je wilt van anderen en wiet verbouwen in haar huurappartement als thuiswerk. De zusjes werken in de Albert Heijn en bij de kaasboer om te sparen voor een scooter, en er is wat gefnuikte jeugdromance. Dit alles komt uiteindelijk samen in een neerslachtig en een met weinig gebeurtenissen gevuld plot.
Hoewel er vertederende scènes zijn, zoals wanneer hun moeder elke dag naar het postkantoor gaat om zo meer kans te maken op een tripje naar Disneyland, ergerde ik me in het algemeen enorm aan moeder Eleonora. Ik las ongeveer net zo graag over haar gedrag als dat Kine naar haar moeder keek wanneer ze na een mislukte romance weer terug bij de zussen komt wonen: ”Toch kijk ik nog liever naar een platgereden eend dan naar mama die zich hulpeloos onder de douche als een klein kind laat wassen.”
Uiteindelijk leidt Nico, de oudste dochter nog het ergst onder de machteloosheid en richtingloosheid die van haar moeder uitgaat. Eerst is ze rebels en daadkrachtig: ”Nico doet nooit wat mensen aan haar vragen. Ze zegt dat ze hier niet is om verwachtingen van anderen in te lossen, wat ze er precies mee bedoelt weet ik niet, alleen dat niemand haar kan zeggen wat ze moet doen.”
Ze cijfert zich ook weg voor haar zus en neemt de rol van volwassen op zich, zo zegt ze tijdens een spelletje Rollercoaster Tycoon tegen haar zus, wanneer ze vraagt waarom Nico nooit iets tofs bouwt maar alleen maar praktische schuilplaatsen en schoonmakers: ”Eerst wat nodig is, dan pas wat mensen willen. Vaak genoeg wordt de fout gemaakt dat het ook andersom kan.”
Maar uiteindelijk wordt Nico haar leven beheerst door een permanente boosheid op, en afzetten tegen, haar moeder, tot het punt dat Kine het volgende denkt: ”Als ik haar zou moet omschrijven zou ik zeggen: iemand die zo hard haar best doet niet op haar moeder te lijken, dat er bijna niets meer overblijft.”
Van Doornik kan zeker schrijven en treft mooi de sfeer van de jaren 90, ik zag een winkelcentrum in Zoetermeer, waar ik woonde toen ik zo oud was als Kine en Nico, zo voor me. Maar het onderwerp is loodzwaar en het verhaal werkt niet naar een bevredigend einde toe naar mijn mening. Per saldo 2,5 sterren voor Moeders van anderen, en op basis van de leeservaring rond ik af naar beneden.
December 17, 2021
Eigentlich entspricht dieser Roman ganz meinem Beuteschema, denn er liefert eine herzzerreißende Geschichte über zwei Schwestern in einer toxischen Familiensituation und wie unterschiedlich beide damit umgehen, beziehungsweise ihr Leben bis zum Eintritt ins Erwachsenenalter zu meistern versuchen. Leider hatte ich aber stilistisch so gravierende persönliche Probleme mit dem Werk, dass sie mir meine Lesefreude und somit auch die gesamte Geschichte ein bisschen vergällten.
Mutter Nora ist alleinerziehend, Sozialhilfeempfängerin mit leicht krimineller Ader, möglicherweise psychisch krank, will sich aber nicht helfen lassen, schwere Alkoholikerin und zudem auch im seltenen nüchternen Zustand total übergriffig gegen die Kinder. Eine Frau, die sich darin gefällt, gegen die Gesellschaft, gegen die Konventionen und in ihrem Egoismus halt auch komplett gegen die Bedürfnisse ihrer Kinder zu leben. Die Kids gehen immer wie auf rohen Eiern, welche von den drei bis fünf Moms – die bis zur Bewusstlosigkeit Betrunkene, die weinerlich Liebesbedürftige, momentan Einsichtige mit Schuldgefühlen behaftete, die Aggressive gegen die Gesellschaft polemisierende, die Übergriffige … etc. – sie täglich nach der Schule erwartet.
Der Vater ist zu Beginn größtenteils abwesend, also nur jedes zweite Wochenende verfügbar und nach einer neuen Beziehung wie viele Männer dann eben auch sehr gut darin, die alte, nicht mehr funktionierende Familie inklusive seiner eigenen Kinder zugunsten der Stiefkinder komplett zu entsorgen.
Das ist das Leben, also die Kindheit, die Jugend und die Adoleszenz, die Kine und Nico, die zwei Schwestern als Co-Abhängige mit völlig unterschiedlichen Strategien meistern müssen. Nico rebelliert gegen die Mutter, grenzt sich ab, zieht sich völlig in sich und in ihre Ängste zurück. Kine versucht die Mutter zu lieben, zu verstehen und diese Frau, die völlig unberechenbar ist, permanent zu analysieren um ihr dann in der gegenwärtigen Laune durch ihr Verhalten zu gefallen. Nach und nach sieht man, wie die zwei Mädchen erwachsen werden, ihre Bewältigungsstrategien ausbauen, etwas anpassen, aber sie prinzipiell nicht ändern. So wie mit den Problemen mit der Mutter umgegangen wird, so interagieren sie im Muster auch mit ihrer restlichen Umwelt. Nico ständig misstrauisch, zurückgezogen und sehr misanthrop mit anderen Menschen außer ihrer Schwester kaum Kontakt und Nähe aufbauend, und Kine immer gefällig, beliebt und erfolgreich, alle Fehler Anderer relativierend.
Konzeptionell wird in den größeren Abschnitten die Handlung und die Sichtweisen von zwei Seiten beleuchtet, nämlich von Kine und von Nico, was der Figur der Mutter und der Probleme mit der toxischen Familiensituation eine sehr ansehnliche Tiefe verleiht. Leider wird innerhalb der Abschnitte mit einem extrem szenischen Stil gearbeitet, alle drei bis vier Seiten wechseln sich sprunghaft im Stakkato die Szenen ab und die Handlung springt weiter. Hier muss ich nun einräumen, dass der Stil perfekt zur chaotischen Kindheit der zwei Mädchen passt, also den Roman authentisch macht, aber ich habe eben mit einer derartigen Eskalation einer solchen Struktur (tatsächlich komplett inflationär angewandt) immer massive Probleme, weil ich mich extrem im Lesefluss gestört fühle und mir diese Stiftung von künstlicher Verwirrung nach und nach auch die zugegebenermaßen sehr gute Handlung vergällt. Zudem verblassten dann oft die ursprünglich gut gezeichneten Figuren der beiden Schwestern, weil ich Szenen manchmal bei neutraler Handlung, die sich nicht eindeutig einer Strategie zuordnen ließen, in meiner Erinnerung falsch einsortierte. Es ist schon bezeichnend, wenn ich bei einem Buch mit übersichtlichem Personal nochmals nachschauen muss, welche Figur der Schwestern nun welchen Namen trägt.
Und dann kommt noch der Überhammer, ein offenes Ende voller nebulöser Andeutungen, die nicht aufgelöst werden, das kann ich auf den Tod nicht leiden. Ich musste dabei sogar von meinen Prinzipien abgehen und Rezensionen von anderen vor der Erstellung meiner eigenen Kritik lesen (ich möchte mich nicht vorab in meiner Meinung beeinflussen lassen), wurde aber dennoch nicht fündig. So, hier kommt nun die Spoilerwarnung, wer das Buch noch nicht gelesen hat und sich überraschen lassen will, bitte im übernächsten Absatz weiterlesen. Alle anderen sind sehr gerne und dringend dazu aufgerufen, mir meine brennende Frage zu beantworten.
Irgendwie kam mir vor, dass sich Nico, die im letzten Kapitel verschwunden ist, sich irgendwann kurz vor Ende ihres Abschnittes trotz ihrer permanenten Angst zu einem Flug entschlossen hat. War das nicht Malaysia Airlines MH-317 oder MH-17, die beide abgestürzt sind? Dieser Umstand wird aber nicht aufgeklärt, sondern nur angedeutet und so etwas hasse ich sehr. Ich war am Ende der Geschichte auch schon so genervt und an der Handlung und den Figuren desinteressiert, dass ich das Buch nicht mehr zur Hand nehmen wollte, um dies nachzurecherchieren. Alleine das sagt ja schon alles.
Ich gestehe, mit beiden obigen Kritikpunkten bin ich nicht ganz auf der Linie von Literaturfans, die offene mysteriöse Enden lieben und stroboskopartige Szenenwechsel, wenn sie denn in die Geschichte passen, als innovativ empfinden. Ich bin halt eine manisch plotorientierte literarische Puristin, die stilistische Spielereien und offene Enden, wenn sie dann so ausufern, dass sie den Tatbestand der Leser*Innenquälung erfüllen, partout nicht ausstehen kann. Literarisches Flagellantentum ist mir fremd und meine intellektuelle Eitelkeit, ein sehr schwieriges, mysteriöses Werk interpretiert zu haben, ist auch zu wenig ausgeprägt, wenn Plot und Stil künstlich eine Wirrnis erzeugen, die meine Lesefreude ganz allmählich schleichend absterben lässt. Außerdem mache ich nicht gerne die Arbeit der Autor*Innen und bastle mir selbst ein Ende. Das ist meiner Meinung nach wirklich nicht meine Aufgabe.
Fazit: Für mich ist das Buch nur durchschnittlich, weil es gegen alle meine bevorzugten Regeln der Erzählkunst verstößt. Andere mögen diese Art der Romanform aber als sehr innovativ empfinden. Das Thema, die Handlung und die Figur der Mutter fand ich aber über weite Strecken sehr gut gelungen.
Mutter Nora ist alleinerziehend, Sozialhilfeempfängerin mit leicht krimineller Ader, möglicherweise psychisch krank, will sich aber nicht helfen lassen, schwere Alkoholikerin und zudem auch im seltenen nüchternen Zustand total übergriffig gegen die Kinder. Eine Frau, die sich darin gefällt, gegen die Gesellschaft, gegen die Konventionen und in ihrem Egoismus halt auch komplett gegen die Bedürfnisse ihrer Kinder zu leben. Die Kids gehen immer wie auf rohen Eiern, welche von den drei bis fünf Moms – die bis zur Bewusstlosigkeit Betrunkene, die weinerlich Liebesbedürftige, momentan Einsichtige mit Schuldgefühlen behaftete, die Aggressive gegen die Gesellschaft polemisierende, die Übergriffige … etc. – sie täglich nach der Schule erwartet.
Der Vater ist zu Beginn größtenteils abwesend, also nur jedes zweite Wochenende verfügbar und nach einer neuen Beziehung wie viele Männer dann eben auch sehr gut darin, die alte, nicht mehr funktionierende Familie inklusive seiner eigenen Kinder zugunsten der Stiefkinder komplett zu entsorgen.
Das ist das Leben, also die Kindheit, die Jugend und die Adoleszenz, die Kine und Nico, die zwei Schwestern als Co-Abhängige mit völlig unterschiedlichen Strategien meistern müssen. Nico rebelliert gegen die Mutter, grenzt sich ab, zieht sich völlig in sich und in ihre Ängste zurück. Kine versucht die Mutter zu lieben, zu verstehen und diese Frau, die völlig unberechenbar ist, permanent zu analysieren um ihr dann in der gegenwärtigen Laune durch ihr Verhalten zu gefallen. Nach und nach sieht man, wie die zwei Mädchen erwachsen werden, ihre Bewältigungsstrategien ausbauen, etwas anpassen, aber sie prinzipiell nicht ändern. So wie mit den Problemen mit der Mutter umgegangen wird, so interagieren sie im Muster auch mit ihrer restlichen Umwelt. Nico ständig misstrauisch, zurückgezogen und sehr misanthrop mit anderen Menschen außer ihrer Schwester kaum Kontakt und Nähe aufbauend, und Kine immer gefällig, beliebt und erfolgreich, alle Fehler Anderer relativierend.
Konzeptionell wird in den größeren Abschnitten die Handlung und die Sichtweisen von zwei Seiten beleuchtet, nämlich von Kine und von Nico, was der Figur der Mutter und der Probleme mit der toxischen Familiensituation eine sehr ansehnliche Tiefe verleiht. Leider wird innerhalb der Abschnitte mit einem extrem szenischen Stil gearbeitet, alle drei bis vier Seiten wechseln sich sprunghaft im Stakkato die Szenen ab und die Handlung springt weiter. Hier muss ich nun einräumen, dass der Stil perfekt zur chaotischen Kindheit der zwei Mädchen passt, also den Roman authentisch macht, aber ich habe eben mit einer derartigen Eskalation einer solchen Struktur (tatsächlich komplett inflationär angewandt) immer massive Probleme, weil ich mich extrem im Lesefluss gestört fühle und mir diese Stiftung von künstlicher Verwirrung nach und nach auch die zugegebenermaßen sehr gute Handlung vergällt. Zudem verblassten dann oft die ursprünglich gut gezeichneten Figuren der beiden Schwestern, weil ich Szenen manchmal bei neutraler Handlung, die sich nicht eindeutig einer Strategie zuordnen ließen, in meiner Erinnerung falsch einsortierte. Es ist schon bezeichnend, wenn ich bei einem Buch mit übersichtlichem Personal nochmals nachschauen muss, welche Figur der Schwestern nun welchen Namen trägt.
Und dann kommt noch der Überhammer, ein offenes Ende voller nebulöser Andeutungen, die nicht aufgelöst werden, das kann ich auf den Tod nicht leiden. Ich musste dabei sogar von meinen Prinzipien abgehen und Rezensionen von anderen vor der Erstellung meiner eigenen Kritik lesen (ich möchte mich nicht vorab in meiner Meinung beeinflussen lassen), wurde aber dennoch nicht fündig. So, hier kommt nun die Spoilerwarnung, wer das Buch noch nicht gelesen hat und sich überraschen lassen will, bitte im übernächsten Absatz weiterlesen. Alle anderen sind sehr gerne und dringend dazu aufgerufen, mir meine brennende Frage zu beantworten.
Irgendwie kam mir vor, dass sich Nico, die im letzten Kapitel verschwunden ist, sich irgendwann kurz vor Ende ihres Abschnittes trotz ihrer permanenten Angst zu einem Flug entschlossen hat. War das nicht Malaysia Airlines MH-317 oder MH-17, die beide abgestürzt sind? Dieser Umstand wird aber nicht aufgeklärt, sondern nur angedeutet und so etwas hasse ich sehr. Ich war am Ende der Geschichte auch schon so genervt und an der Handlung und den Figuren desinteressiert, dass ich das Buch nicht mehr zur Hand nehmen wollte, um dies nachzurecherchieren. Alleine das sagt ja schon alles.
Ich gestehe, mit beiden obigen Kritikpunkten bin ich nicht ganz auf der Linie von Literaturfans, die offene mysteriöse Enden lieben und stroboskopartige Szenenwechsel, wenn sie denn in die Geschichte passen, als innovativ empfinden. Ich bin halt eine manisch plotorientierte literarische Puristin, die stilistische Spielereien und offene Enden, wenn sie dann so ausufern, dass sie den Tatbestand der Leser*Innenquälung erfüllen, partout nicht ausstehen kann. Literarisches Flagellantentum ist mir fremd und meine intellektuelle Eitelkeit, ein sehr schwieriges, mysteriöses Werk interpretiert zu haben, ist auch zu wenig ausgeprägt, wenn Plot und Stil künstlich eine Wirrnis erzeugen, die meine Lesefreude ganz allmählich schleichend absterben lässt. Außerdem mache ich nicht gerne die Arbeit der Autor*Innen und bastle mir selbst ein Ende. Das ist meiner Meinung nach wirklich nicht meine Aufgabe.
Fazit: Für mich ist das Buch nur durchschnittlich, weil es gegen alle meine bevorzugten Regeln der Erzählkunst verstößt. Andere mögen diese Art der Romanform aber als sehr innovativ empfinden. Das Thema, die Handlung und die Figur der Mutter fand ich aber über weite Strecken sehr gut gelungen.
July 8, 2019
Moeders van anderen is een prachtig debuut over twee zusjes die opgroeien in een disfunctionele familie. Na de scheiding van hun ouders wonen Kine en Nico bij hun moeder. Over haar drankgebruik wordt niet gepraat - maar het maakt het leven van de zusjes moeilijk. Hoewel het verhaal erg verdrietig is en een heftig thema heeft, zit er ook veel humor in het boek. En de schrijfstijl is prachtig! De zinnen lijken eenvoudig maar zeggen vaak zoveel meer dan je in eerste instantie zou denken. Ik heb een heleboel mooie quotes genoteerd.
Het einde van het boek is wel wat open, maar dat geeft de lezer hoop. Of eerder wanhoop? Dat hangt ervan af of je optimistisch bent als Kine of pessimistisch als Nico, denk ik.
Mijn complete recensie lees je op Boekvinder.be
Het einde van het boek is wel wat open, maar dat geeft de lezer hoop. Of eerder wanhoop? Dat hangt ervan af of je optimistisch bent als Kine of pessimistisch als Nico, denk ik.
Mijn complete recensie lees je op Boekvinder.be
September 29, 2018
Lang getwijfeld over het aantal sterren; drie of vier. Het zijn er drie geworden, omdat ik het een beetje té kabbelend verteld vind. Het is een zeer schrijnend onderwerp, waarover best wat schurender geschreven mag worden. Het leest net even te makkelijk weg, en dat vind ik moeilijk te verkroppen, ik vind dat Nico en Kine meer verdienen.
April 24, 2018
Mooiste zin: Nico zet de ruitenwissers uit en ze gaan ook uit.
September 14, 2019
Mij erdoor moeten sleuren... niet erg meeslepend.
Not my cup of tea.
Not my cup of tea.
June 6, 2018
"'Als ik ben afgekickt wil ik graag weer je moeder zijn,' zegt Nora als ze per ongeluk mijn gordel losklikt en tevergeefs aan die van haarzelf blijft trekken." <3
February 15, 2022
Es kommt selten vor, dass ein Roman so viel in mir bewegt. Üblicherweise kann ich schon nach kurzer Zeit zum nächsten Buch im Regal greifen und mich in Neues stürzen, nicht so bei Uns zusammenhalten. Mittlerweile sind 2 Tage vergangen seitdem ich den Roman beendet habe und es arbeitet immer noch in mir.
Uns zusammenhalten kommt mit einer Triggerwarnung: Dieses Buch konfrontiert dich mit Kindesvernachlässigung, dysfunktionalen familiären Verhältnissen, Alkohol- und Drogenmissbrauch bzw. -sucht und Gewalt.
Ich habe mich nicht angesprochen gefühlt, meine Kindheit weit weg vom Klappentext verortet. Und ja, vieles war gänzlich anders bei mir. Meine Schwester und ich sind nicht bei einem alleinerziehenden Elternteil aufgewachsen, wir mussten zwar manchmal sparen, aber das Gefühl von Armut kannten wir zum Glück nicht, wir waren eine klassische Mittelstandsfamilie. Und ja, es gab einen mehrjährigen Rosenkrieg als sich meine Eltern, als ich Teenagerin war, scheiden ließen. Aber haben das nicht viele erlebt? Und dennoch, beim Lesen kamen plötzlich allzu vertraute Gefühle hervor. Und die Realisation, dass ich die Alkoholkrankheit und depressiven Episoden meines Vaters immer relativiert habe: “Er ist ja nicht agressiv wenn er trinkt, nur traurig.” Die Mutter in Uns zusammenhalten wird auch nicht körperlich gewaltätig. Aber ihre emotionale Erpressung und offen zur Schau getragene Verzweiflung hat einen unglaublichen Einfluss auf die Protagonistinnen. Van Doornik gelingt es meisterhaft zu beschreiben was Co-Abhängigkeit bedeutet und mit einem macht. Das ewige Hoffen, dass sich etwas ändert. An die Person und deren Wunsch etwas ändern zu wollen zu glauben, um mit jeder Enttäuschung, das Gefühl zu verstärken, dass sich nichts ändern wird (und deswegen ein schlechtes Gewissen haben, weil man ja wirklich an die Person glauben möchte).
Der Erzählstil der Autorin ist flüssig, das Hineinversetzen in Kine und Nico gelingt mit einer Leichtigkeit. Vielleicht ging es für mich auch deshalb so einfach, weil ich nur ein Jahr jünger als Nico, die ältere der beiden Kinder, bin. Das Setting in den späten 1990ern, Anfang 2000er entspricht also genau der Zeit in der ich selbst groß geworden bin. Die wechselnde Erzählperspektive und dass die Kapitel einige Jahre auseinander liegen bringt mit sich, dass wesentlich mehr erzählt werden kann ohne den Roman ausufernd werden zu lassen.
Ich bin dankbar dieses Buch gelesen zu haben. Ja, es hat mich heftig getriggert, ich habe aber zum Glück das große Privileg in Therapie zu gehen und unter dieser Perspektive war der Roman eine große Hilfe um an Gefühle zu kommen, die ich sonst nicht so schnell erreicht hätte. Jetzt geht es ans Aufarbeiten und Heilen.
Uns zusammenhalten kommt mit einer Triggerwarnung: Dieses Buch konfrontiert dich mit Kindesvernachlässigung, dysfunktionalen familiären Verhältnissen, Alkohol- und Drogenmissbrauch bzw. -sucht und Gewalt.
Ich habe mich nicht angesprochen gefühlt, meine Kindheit weit weg vom Klappentext verortet. Und ja, vieles war gänzlich anders bei mir. Meine Schwester und ich sind nicht bei einem alleinerziehenden Elternteil aufgewachsen, wir mussten zwar manchmal sparen, aber das Gefühl von Armut kannten wir zum Glück nicht, wir waren eine klassische Mittelstandsfamilie. Und ja, es gab einen mehrjährigen Rosenkrieg als sich meine Eltern, als ich Teenagerin war, scheiden ließen. Aber haben das nicht viele erlebt? Und dennoch, beim Lesen kamen plötzlich allzu vertraute Gefühle hervor. Und die Realisation, dass ich die Alkoholkrankheit und depressiven Episoden meines Vaters immer relativiert habe: “Er ist ja nicht agressiv wenn er trinkt, nur traurig.” Die Mutter in Uns zusammenhalten wird auch nicht körperlich gewaltätig. Aber ihre emotionale Erpressung und offen zur Schau getragene Verzweiflung hat einen unglaublichen Einfluss auf die Protagonistinnen. Van Doornik gelingt es meisterhaft zu beschreiben was Co-Abhängigkeit bedeutet und mit einem macht. Das ewige Hoffen, dass sich etwas ändert. An die Person und deren Wunsch etwas ändern zu wollen zu glauben, um mit jeder Enttäuschung, das Gefühl zu verstärken, dass sich nichts ändern wird (und deswegen ein schlechtes Gewissen haben, weil man ja wirklich an die Person glauben möchte).
Der Erzählstil der Autorin ist flüssig, das Hineinversetzen in Kine und Nico gelingt mit einer Leichtigkeit. Vielleicht ging es für mich auch deshalb so einfach, weil ich nur ein Jahr jünger als Nico, die ältere der beiden Kinder, bin. Das Setting in den späten 1990ern, Anfang 2000er entspricht also genau der Zeit in der ich selbst groß geworden bin. Die wechselnde Erzählperspektive und dass die Kapitel einige Jahre auseinander liegen bringt mit sich, dass wesentlich mehr erzählt werden kann ohne den Roman ausufernd werden zu lassen.
Ich bin dankbar dieses Buch gelesen zu haben. Ja, es hat mich heftig getriggert, ich habe aber zum Glück das große Privileg in Therapie zu gehen und unter dieser Perspektive war der Roman eine große Hilfe um an Gefühle zu kommen, die ich sonst nicht so schnell erreicht hätte. Jetzt geht es ans Aufarbeiten und Heilen.
June 23, 2019
De Nederlandse schrijfster Mirthe van Doornik (1982) debuteerde met de roman Moeders van anderen in 2018, het derde boek dat werd genomineerd voor de ANV-debuutprijs van 2019 en het laatste dat ik van het rijtje las.
In Moeders van anderen leren we twee zussen kennen, Kine en Nico die opgroeien bij een aan alcohol verslaafde moeder, en die niet veel op heeft met wat de maatschappij van haar denkt. Ze is gescheiden van hun vader die ze bezoeken in het weekend. Afwisselend komen Kine en Nico aan het woord, en leren we hun wereld via hun perspectief kennen. Kine, de jongste, komt eerst aan het woord waarin ze het appartement schetst waar ze samen wonen. Het stof en het vet druipen er van de muren af en het is overduidelijk dat de dochters aan hun lot worden overgelaten.
Ook hun vader kijkt amper naar hen om en krijgt een nieuwe vriendin met een nieuw gezin erbij. De oudste, Nico, probeert voor haar jongste zusje te zorgen en verantwoordelijk te zijn voor hun gezin. In de eerste stukken vraag je je soms ook af of de taal die wordt gebezigd, wel bij een 11-of 14 jarige horen. Ze beschrijven beiden hoe het is om een moeder te hebben, die verschillende moeders is: de dronken moeder, de schuldige moeder, de zinzoekende hippie, de emotionele berouwvolle, …
Tussen de hoofdstukken waarin Kine en Nico het woord nemen, komt er steeds meer tijd te zitten. Het verhaal beschrijft een periode van 17 jaar: van 1997 tot 2014. Verschillende evoluties uit het nieuws uit die tijd passeren de revue. Beiden voel zich op hun eigen manier eenzaam, Nico nog meer dan Kine, die het makkelijker heeft om te communiceren en contact te zoeken met andere mensen. Ook omdat haar verantwoordelijkheden op haar drukken en ze geen van beiden hun moeder (al) helemaal willen laten vallen. Terwijl Nico eerst de sterkste lijkt, blijkt later Kine gemakkelijker maar toch met vallen en opstaan een eigen leven te kunnen leiden. Nico blijkt met een aantal fobieën door haar traumatische jeugd te blijven zitten.
Ik ervaar het boek nogal als een kabbelend beekje, de dagelijkse routine wordt beschreven waarin wel de situatie duidelijk schrijnend is, maar zonder zaken die inslaan als een bom. De epiloog heeft dat weer wel als er terug naar het verleden wordt gegrepen en er een uitstap naar Disneyland Parijs wordt beschreven. Er zijn hier en daar wat mankementen, en dan weer is het soms wat te veel van het goede. Dit boek zou wel eens met een 50-tal pagina’s minder hebben gekund en aan scherpte en rauwheid gewonnen kunnen hebben met meer weldoordachte keuzes.
In Moeders van anderen leren we twee zussen kennen, Kine en Nico die opgroeien bij een aan alcohol verslaafde moeder, en die niet veel op heeft met wat de maatschappij van haar denkt. Ze is gescheiden van hun vader die ze bezoeken in het weekend. Afwisselend komen Kine en Nico aan het woord, en leren we hun wereld via hun perspectief kennen. Kine, de jongste, komt eerst aan het woord waarin ze het appartement schetst waar ze samen wonen. Het stof en het vet druipen er van de muren af en het is overduidelijk dat de dochters aan hun lot worden overgelaten.
Ook hun vader kijkt amper naar hen om en krijgt een nieuwe vriendin met een nieuw gezin erbij. De oudste, Nico, probeert voor haar jongste zusje te zorgen en verantwoordelijk te zijn voor hun gezin. In de eerste stukken vraag je je soms ook af of de taal die wordt gebezigd, wel bij een 11-of 14 jarige horen. Ze beschrijven beiden hoe het is om een moeder te hebben, die verschillende moeders is: de dronken moeder, de schuldige moeder, de zinzoekende hippie, de emotionele berouwvolle, …
Tussen de hoofdstukken waarin Kine en Nico het woord nemen, komt er steeds meer tijd te zitten. Het verhaal beschrijft een periode van 17 jaar: van 1997 tot 2014. Verschillende evoluties uit het nieuws uit die tijd passeren de revue. Beiden voel zich op hun eigen manier eenzaam, Nico nog meer dan Kine, die het makkelijker heeft om te communiceren en contact te zoeken met andere mensen. Ook omdat haar verantwoordelijkheden op haar drukken en ze geen van beiden hun moeder (al) helemaal willen laten vallen. Terwijl Nico eerst de sterkste lijkt, blijkt later Kine gemakkelijker maar toch met vallen en opstaan een eigen leven te kunnen leiden. Nico blijkt met een aantal fobieën door haar traumatische jeugd te blijven zitten.
Ik ervaar het boek nogal als een kabbelend beekje, de dagelijkse routine wordt beschreven waarin wel de situatie duidelijk schrijnend is, maar zonder zaken die inslaan als een bom. De epiloog heeft dat weer wel als er terug naar het verleden wordt gegrepen en er een uitstap naar Disneyland Parijs wordt beschreven. Er zijn hier en daar wat mankementen, en dan weer is het soms wat te veel van het goede. Dit boek zou wel eens met een 50-tal pagina’s minder hebben gekund en aan scherpte en rauwheid gewonnen kunnen hebben met meer weldoordachte keuzes.
August 11, 2023
Hoh neen.
Ik heb al (misschien te?) veel boeken gelezen met als main onderwerp een wacko moeder/vrouw, dus het moet al heel goed en/of origineel zijn om me met dergelijke insteek omver te blazen en dit boek deed het dus duidelijk niet.
Dertien in een dozijn gevoel.
Sorry Mirthe.
Ik heb al (misschien te?) veel boeken gelezen met als main onderwerp een wacko moeder/vrouw, dus het moet al heel goed en/of origineel zijn om me met dergelijke insteek omver te blazen en dit boek deed het dus duidelijk niet.
Dertien in een dozijn gevoel.
Sorry Mirthe.
November 1, 2019
Een prachtig boek vind ik het. Het gaat over twee zussen die opgroeien bij een alcoholische moeder, de hoofdstukken worden afwisselend door Kine en Nico verteld. Nico is de oudste van de twee, Kine is een paar jaar jonger en lijkt ook een paar jaar naiever. Of misschien niet zozeer naief, maar hoopvoller, optimistischer. Ik vind het ook interessant om de lezen hoe twee mensen binnen hetzelfde gezin de situatie zo anders zien, het toont maar weer eens dat de werkelijkheid niet absoluut is. Van Doornik schrijft met mooie beeldspraak en veel humor, waardoor het niet te zwaar wordt, ondanks het onderwerp en het unheimische dat er voortduren doorheen siddert ( zoals vrij in het begin van het boek al: "Er zijn ook goede dagen. Dagen zonder controleurs, zonder oude mensen die ons aankijken alsof wij de hele wereld voor hen hebben verpest, dagen waarop alles lukt en iedereen ons met rust laat." )
Enkele voorbeelden nog van waarom ik het zo graag las :
"Door de vorm van haar wijde jasje en haar pofbroek heeft ze iets weg van een grote rog. Een gigantische dansende rog."
"Een van de twee heeft een kaal hoofd. Hij lijkt op het topje van mijn wijsvinger als je er een gezichtje op tekent."
"Zo deed Eva dat, altijd hield ze een puntje van hem vast, om er soms gewoon even aan te trekken."
Enkele voorbeelden nog van waarom ik het zo graag las :
"Door de vorm van haar wijde jasje en haar pofbroek heeft ze iets weg van een grote rog. Een gigantische dansende rog."
"Een van de twee heeft een kaal hoofd. Hij lijkt op het topje van mijn wijsvinger als je er een gezichtje op tekent."
"Zo deed Eva dat, altijd hield ze een puntje van hem vast, om er soms gewoon even aan te trekken."
February 26, 2025
Triest en schrijnend verhaal over twee zusjes die verwaarloosd worden door hun alcoholische moeder. Ook de (gescheiden) vader kijkt nauwelijks naar hun om. En daardoor vallen ze ook buiten de boot op school en het gewone leven.
Gelukkig hebben ze elkaar nog. Knap geschreven vanuit hun gezichtspunt en gedachten zodat je leest welke beschermingsmechanismen ze ontwikkelen en hoe ze tegen de wereld aan kijken zoals
‘De man is kaal, maar heeft wel een baard, ik weet niet of je een man met baard kaal kunt noemen.’ of ‘De dingen bebben jou nodig om gezien te worden, om te kunnen bestaan.’
We volgen ze gedurende een langere periode. De jongste wordt nog redelijk normaal maar de oudste ontwikkelt een dwangneurose waardoor ze lastig kan functioneren.
Jammer dat het een open einde is. Vind ik altijd een zwaktebod van de schrijver die blijkbaar zelf ook niet kan bedenken hoe zoiets afloopt.
Gelukkig hebben ze elkaar nog. Knap geschreven vanuit hun gezichtspunt en gedachten zodat je leest welke beschermingsmechanismen ze ontwikkelen en hoe ze tegen de wereld aan kijken zoals
‘De man is kaal, maar heeft wel een baard, ik weet niet of je een man met baard kaal kunt noemen.’ of ‘De dingen bebben jou nodig om gezien te worden, om te kunnen bestaan.’
We volgen ze gedurende een langere periode. De jongste wordt nog redelijk normaal maar de oudste ontwikkelt een dwangneurose waardoor ze lastig kan functioneren.
Jammer dat het een open einde is. Vind ik altijd een zwaktebod van de schrijver die blijkbaar zelf ook niet kan bedenken hoe zoiets afloopt.
May 17, 2019
Wat heb ik mij door dit boek moeten heensleuren... Fatalistisch verhaal, fatalistische kille stijl met gelukkig nu en dan een passage of zinsnede die doet glimlachen. Toch niet helemaal mijn meug.
August 13, 2020
Potverdikke zeg, in de reeks ‘dysfunctionele moeders’ slaat deze toch weer alles. 💔 Mooie schrijfstijl
February 24, 2022
Nico en Kine zijn zusjes. Als het verhaal begint, zijn ze respectievelijk 14 en 9 jaar oud. Ze wonen samen met hun aan alcohol verslaafde moeder in een armzalige flat in een trieste buurt. Hun vader woont in een betere wijk van de stad. Hij heeft een nieuwe vriendin met twee zoontjes. Hoewel hij alimentatie betaalt, komt dat niet ten goede aan de meisjes. Ze kunnen maar zelden bij hem op bezoek en zelfs dan is er niet veel aandacht voor ze.
Een worsteling
Tussen de verschillende hoofdstukken in het boek zitten steeds enkele jaren. We zien de meisjes worstelen. Ze moeten zich staande zien te houden in een onmogelijke situatie, zonder veiligheid, begeleiding en voldoende middelen voor eten en kleding, laat staan enige luxe. Door bij de wisseling van de hoofdstukken ook te wisselen van perspectief, wordt gaandeweg duidelijk wat het voor elk van hen betekent om zo volwassen te moeten worden en waarom het de één beter lukt dan de ander.
Nico voelt zich als oudste verantwoordelijk voor haar zusje en tracht haar zoveel mogelijk te behoeden voor allerlei gevaren. Kine schuilt graag bij haar zus en vindt bij haar iets van de veiligheid die elk kind op jonge leeftijd nodig heeft. Hun moeder is vooral de stoorzender, soms vrolijk en uitgelaten, soms stomdronken en soms berouwvol met allerlei loze beloften over hoe ze het beter zal doen. Het lukt Nico niet haar moeder te behoeden voor stomme dingen en ze neemt steeds meer afstand van haar. Alles wat ze wil, is voor de buitenwereld de schande en de armoede verbergen. Maar dat valt niet mee, als je broodtrommel leeg is, omdat je moeder geen boodschappen heeft gedaan en als je met kapotte kleren en schoenen naar school moet. Niemand kijkt naar de meisjes om, behalve een tante af en toe. Ze staan er helemaal alleen voor.
Op zoek naar een uitweg
De stompzinnige acties van hun moeder en de vreemde vrienden die ze meebrengt naar huis zijn voor Nico een reden om een plan te bedenken om af en toe te kunnen vluchten. Samen met haar zusje spaart ze (door te werken en het geld goed te verstoppen voor hun moeder) voor een scooter om daarmee erop uit te kunnen en hun vader te kunnen bezoeken. Maar ook dat geeft niet waar ze op hoopten. En op haar 16de vertrekt Nico naar de aanleunwoning van haar oma en blijft daar clandestien wonen als deze naar een verzorgingshuis gaat. Ze verbreekt al het contact met haar moeder.
Kine blijft thuis wonen. Ze heeft medelijden met haar moeder en begint de manier waarop Nico leeft benauwend te vinden. Nico staat angstig en wantrouwend in het leven, probeert alle risico's te mijden, trekt zich terug, heeft nauwelijks sociale contacten. Kine begint zich af te zetten tegen Nico's fatalisme. Door haar enigszins beschermde manier van opgroeien, dankzij Nico, is ze minder beschadigd dan haar zus. De zussen verliezen elkaar uit het oog.
Getekend voor het leven
In het laatste hoofdstuk zijn de meiden 26 en 31. Hun moeder is ernstig ziek en zal waarschijnlijk overlijden. Kine is bij haar. Ze is er redelijk in geslaagd in het normale leven mee te draaien. Ze heeft gestudeerd, heeft een goede baan en sociale contacten. Nico slaagt er niet in de traumatische jeugd te boven te komen. Ze ziet overal rampen, leeft krampachtig en vervreemdt zich van haar leeftijdgenoten. Het ziet er niet naar uit dat het nog goed komt met haar.
Een aangrijpend verhaal
Ergens las ik dat er ook genoeg humor zit in dit verhaal. Maar daar denk ik toch anders over. Door het perspectief bij de kinderen te leggen, krijg je als lezer alle gelegenheid je helemaal in hun omstandigheden in te leven. Van een afstandje lijken de krankzinnige dingen die de moeder uithaalt geestig, maar dat zijn ze niet voor de kinderen. Een vakantie op een hippiecamping, in plaats van met pappa naar Frankrijk. Alleen achtergelaten worden in Disneyland, omdat ma met haar vriend ondertussen even naar Parijs wil. Een tipitent in de woonkamer en een weetplantage in de slaapkamer. Dat is niet leuk.
Moeders van anderen is vooral een ontroerende roman over onveiligheid, onmacht en loyaliteit. Vanaf de eerste bladzijde word je gegrepen door de angsten van de kinderen en hun kommervolle omstandigheden. En je wilt door blijven lezen, hopend op iets beters, tegen beter weten in.
Mirthe van Doornik (1982) is journalist en documentairemaker. Moeders van anderen is haar debuut.
Deze recensie verscheen eerder op Mijn Boekenkast: https://mijnboekenkast.blogspot.com/2...
Een worsteling
Tussen de verschillende hoofdstukken in het boek zitten steeds enkele jaren. We zien de meisjes worstelen. Ze moeten zich staande zien te houden in een onmogelijke situatie, zonder veiligheid, begeleiding en voldoende middelen voor eten en kleding, laat staan enige luxe. Door bij de wisseling van de hoofdstukken ook te wisselen van perspectief, wordt gaandeweg duidelijk wat het voor elk van hen betekent om zo volwassen te moeten worden en waarom het de één beter lukt dan de ander.
Nico voelt zich als oudste verantwoordelijk voor haar zusje en tracht haar zoveel mogelijk te behoeden voor allerlei gevaren. Kine schuilt graag bij haar zus en vindt bij haar iets van de veiligheid die elk kind op jonge leeftijd nodig heeft. Hun moeder is vooral de stoorzender, soms vrolijk en uitgelaten, soms stomdronken en soms berouwvol met allerlei loze beloften over hoe ze het beter zal doen. Het lukt Nico niet haar moeder te behoeden voor stomme dingen en ze neemt steeds meer afstand van haar. Alles wat ze wil, is voor de buitenwereld de schande en de armoede verbergen. Maar dat valt niet mee, als je broodtrommel leeg is, omdat je moeder geen boodschappen heeft gedaan en als je met kapotte kleren en schoenen naar school moet. Niemand kijkt naar de meisjes om, behalve een tante af en toe. Ze staan er helemaal alleen voor.
Op zoek naar een uitweg
De stompzinnige acties van hun moeder en de vreemde vrienden die ze meebrengt naar huis zijn voor Nico een reden om een plan te bedenken om af en toe te kunnen vluchten. Samen met haar zusje spaart ze (door te werken en het geld goed te verstoppen voor hun moeder) voor een scooter om daarmee erop uit te kunnen en hun vader te kunnen bezoeken. Maar ook dat geeft niet waar ze op hoopten. En op haar 16de vertrekt Nico naar de aanleunwoning van haar oma en blijft daar clandestien wonen als deze naar een verzorgingshuis gaat. Ze verbreekt al het contact met haar moeder.
Kine blijft thuis wonen. Ze heeft medelijden met haar moeder en begint de manier waarop Nico leeft benauwend te vinden. Nico staat angstig en wantrouwend in het leven, probeert alle risico's te mijden, trekt zich terug, heeft nauwelijks sociale contacten. Kine begint zich af te zetten tegen Nico's fatalisme. Door haar enigszins beschermde manier van opgroeien, dankzij Nico, is ze minder beschadigd dan haar zus. De zussen verliezen elkaar uit het oog.
Getekend voor het leven
In het laatste hoofdstuk zijn de meiden 26 en 31. Hun moeder is ernstig ziek en zal waarschijnlijk overlijden. Kine is bij haar. Ze is er redelijk in geslaagd in het normale leven mee te draaien. Ze heeft gestudeerd, heeft een goede baan en sociale contacten. Nico slaagt er niet in de traumatische jeugd te boven te komen. Ze ziet overal rampen, leeft krampachtig en vervreemdt zich van haar leeftijdgenoten. Het ziet er niet naar uit dat het nog goed komt met haar.
Een aangrijpend verhaal
Ergens las ik dat er ook genoeg humor zit in dit verhaal. Maar daar denk ik toch anders over. Door het perspectief bij de kinderen te leggen, krijg je als lezer alle gelegenheid je helemaal in hun omstandigheden in te leven. Van een afstandje lijken de krankzinnige dingen die de moeder uithaalt geestig, maar dat zijn ze niet voor de kinderen. Een vakantie op een hippiecamping, in plaats van met pappa naar Frankrijk. Alleen achtergelaten worden in Disneyland, omdat ma met haar vriend ondertussen even naar Parijs wil. Een tipitent in de woonkamer en een weetplantage in de slaapkamer. Dat is niet leuk.
Moeders van anderen is vooral een ontroerende roman over onveiligheid, onmacht en loyaliteit. Vanaf de eerste bladzijde word je gegrepen door de angsten van de kinderen en hun kommervolle omstandigheden. En je wilt door blijven lezen, hopend op iets beters, tegen beter weten in.
Mirthe van Doornik (1982) is journalist en documentairemaker. Moeders van anderen is haar debuut.
Deze recensie verscheen eerder op Mijn Boekenkast: https://mijnboekenkast.blogspot.com/2...
April 16, 2019
De debuut roman van Mirthe van Doornik is het verhaal van de zusjes Nico en Kine. Twee kinderen die gebukt gaan onder het alcoholmisbruik van hun moeder. De zusjes hebben hun eigen regels om de buitenwereld buiten te houden. En de belangrijkste is om nooit praten over hun moeder, over haar alcoholgebruik en nooit over de dingen waar ze bang voor zijn.
Moeders van anderen is een verhaal wat beide bloedmooi en hartverscheurend is. Een verhaal over opgroeien met een alcoholverslaafde moeder. En vast zitten tussen de loyaliteit en het kiezen voor je eigen leven.
Lees mijn volledige recensie nu op Books and Macchiatos!
Moeders van anderen is een verhaal wat beide bloedmooi en hartverscheurend is. Een verhaal over opgroeien met een alcoholverslaafde moeder. En vast zitten tussen de loyaliteit en het kiezen voor je eigen leven.
Lees mijn volledige recensie nu op Books and Macchiatos!
April 25, 2020
Voor mij valt of staat een boek vaak met de 'sense of place'. Lukt het de schrijver een sterk beeld neer te zetten van de omgeving waarin het verhaal zich afspeelt, en hoe wezenlijk is de rol van die omgeving in het verhaal? Al op de eerste bladzijden liep ik weer als kind op een troosteloos Rotterdams metrostation. Alles klopte.
Verder houd ik normaal niet zo van sprongen in de tijd, maar hier werkte het. Knap gedaan.
Verder houd ik normaal niet zo van sprongen in de tijd, maar hier werkte het. Knap gedaan.
July 27, 2020
Mirthe van Doornik weet in dit boek heel goed te vatten wat alcoholisme doet met een vrouw van middelbare leeftijd en vooral met haar kinderen, die opgroeien in een onstabiele omgeving en zo veel te vroeg volwassen moeten worden. Het is een hartverscheurend verhaal in feite, dat toont hoe mensen verschillende met hetzelfde gegeven omgaan. En toch zijn beide kinderen, hoe verschillende ze er ook mee omgaan, allebei getekend...
February 5, 2024
Pijnlijk. Prachtig geschreven.
September 14, 2021
Cover und Klappentext spiegeln den Inhalt des Romans sehr gut wider. Insbesondere die minimalistische Gestaltung gefällt mir unheimlich gut.
Der Roman katapultiert den Leser zunächst zurück in die 90er Jahre, genauer gesagt beginnt die Geschichte 1997 und reicht schlussendlich mit einem kurzen Kapitel bis ins Jahr 2014.
Es ist die Geschichte zweier Schwestern: Kine und Nico. Sie leben bei ihrer alkoholkranken, tablettenabhängigen und manisch-depressiven Mutter Eleonora/Nora, die vom Vater der Mädchen getrennt lebt. Die vernachlässigten und allein gelassenen Mädchen wissen sich durch Routine und selbst aufgestellten Regeln zu helfen. Zum Beispiel ist jedem Wochentag ein bestimmter Pullover zugeordnet. Die oberste Regel heißt nämlich: n i c h t auffallen. Aber auch ihre Mutter haben sie relativ gut (dem Kindes-/Jugendalter angemessen) durchschaut und diese in „3 verschiedene Mütter“ kategorisiert. Dadurch können die Mädchen, je nachdem welche Mutter „da“ ist, ihr eigenes Verhalten anpassen und auf das Verhalten der Mutter reagieren.
Es wird explizit und äußerst authentisch dargestellt, was es für die Mädchen bedeutet, unter diesen Umständen zu leben. Es ist eine Mischung aus Angst und Hoffnung, erzwungener Selbstständigkeit und verlorener Kindheit. Die Schwestern wünschen sich Geborgenheit und umsorgt zu werden. Stattdessen verbringen sie ihre Zeit alleine im Einkaufszentrum und richten abends im Bett zusammen eine Wohnung mit den Sachen ein, die sie im Einkaufszentrum entdecken. Die Mädchen geben dennoch nicht auf, halten an Träumen und Hoffnung fest. Ein Selbstschutz!
Doch schlussendlich werden sie erwachsen und sind somit in ihrer eigenen von der Vergangenheit geprägten Realität angekommen.
Spannend zu verfolgen ist, wie unterschiedlich sich die beiden Schwestern entwickeln und wie sie zu ihrer Mutter und sich selbst stehen (werden).
Ebenfalls gut dargestellt sind die surrealen Vorstellungen seitens der Mutter über das Verhältnis zu ihren Töchtern. Denn den inneren Konflikt, den die Schwestern schon immer durchstehen mussten, stehen in keinem Verhältnis zu den Erwartungen der Mutter.
Die Worte, die die Autorin Mirthe van Doornik insbesondere in den ersten Kapiteln gefunden hat, sind eindringlich, emphatisch, berührend und echt! Es ist ein Roman, den ich sehr gerne weiterempfehlen kann.
Vielen Dank an den Haymon Verlag für die Bereitstellung eines Rezensionsexemplars.
Der Roman katapultiert den Leser zunächst zurück in die 90er Jahre, genauer gesagt beginnt die Geschichte 1997 und reicht schlussendlich mit einem kurzen Kapitel bis ins Jahr 2014.
Es ist die Geschichte zweier Schwestern: Kine und Nico. Sie leben bei ihrer alkoholkranken, tablettenabhängigen und manisch-depressiven Mutter Eleonora/Nora, die vom Vater der Mädchen getrennt lebt. Die vernachlässigten und allein gelassenen Mädchen wissen sich durch Routine und selbst aufgestellten Regeln zu helfen. Zum Beispiel ist jedem Wochentag ein bestimmter Pullover zugeordnet. Die oberste Regel heißt nämlich: n i c h t auffallen. Aber auch ihre Mutter haben sie relativ gut (dem Kindes-/Jugendalter angemessen) durchschaut und diese in „3 verschiedene Mütter“ kategorisiert. Dadurch können die Mädchen, je nachdem welche Mutter „da“ ist, ihr eigenes Verhalten anpassen und auf das Verhalten der Mutter reagieren.
Es wird explizit und äußerst authentisch dargestellt, was es für die Mädchen bedeutet, unter diesen Umständen zu leben. Es ist eine Mischung aus Angst und Hoffnung, erzwungener Selbstständigkeit und verlorener Kindheit. Die Schwestern wünschen sich Geborgenheit und umsorgt zu werden. Stattdessen verbringen sie ihre Zeit alleine im Einkaufszentrum und richten abends im Bett zusammen eine Wohnung mit den Sachen ein, die sie im Einkaufszentrum entdecken. Die Mädchen geben dennoch nicht auf, halten an Träumen und Hoffnung fest. Ein Selbstschutz!
Doch schlussendlich werden sie erwachsen und sind somit in ihrer eigenen von der Vergangenheit geprägten Realität angekommen.
Spannend zu verfolgen ist, wie unterschiedlich sich die beiden Schwestern entwickeln und wie sie zu ihrer Mutter und sich selbst stehen (werden).
Ebenfalls gut dargestellt sind die surrealen Vorstellungen seitens der Mutter über das Verhältnis zu ihren Töchtern. Denn den inneren Konflikt, den die Schwestern schon immer durchstehen mussten, stehen in keinem Verhältnis zu den Erwartungen der Mutter.
Die Worte, die die Autorin Mirthe van Doornik insbesondere in den ersten Kapiteln gefunden hat, sind eindringlich, emphatisch, berührend und echt! Es ist ein Roman, den ich sehr gerne weiterempfehlen kann.
Vielen Dank an den Haymon Verlag für die Bereitstellung eines Rezensionsexemplars.
August 4, 2019
Je moeder(s) kies je niet.
Sunday morning brings the dawn in,
It's just a restless feeling by my side.
Early dawning, Sunday morning.
It's just the wasted years so close behind.
Watch out, the world's behind you.
There's always someone around you who will call.
It's nothing at all.
Uit "Sunday morning" van The Velvet Underground & Nico
moeders van anderen is het debuut van de Nederlandse auteur Mirthe van Doornik. Ze behaalde met deze roman de longlist van de Bookspot literatuurprijs 2018 en de longlist van de Hebban Debuutprijs 2019.
'Ik kijk vaak naar het plafond. Altijd naar de plek waar de gele verf over de rand van het plafond lekt alsof deze zich langzaam uitbreidt, omdat het juist de imperfectie is waar mensen naar staren. Naar dikke mensen, naar gehandicapten, naar ongelukken, naar ons.'
We volgen de twee zusjes Nico en Kine. Ze betrekken met hun moeder Nora een flat in een troosteloze omgeving. Nora is zwaar verslaafd aan alcohol, vindt zichzelf "bohemien", omringt zich met oppervlakkige contacten, waaronder de zweefteef Joke Lotus. Ze is niet altijd dronken, soms doet ze een halfslachtige poging om even de zorgzame moeder te zijn (moeder één), op andere momenten strooit ze haar eigenzinnige wijsheden in het rond en gebruikt ze de meisjes om gehoor te vinden bij anderen. Ze zet op die momenten de meisjes ook op een gênante manier onder druk om te laten zien dat ze bestaan. Dan moeten ze bijvoorbeeld de fijn geconstrueerde bloemen van de rontonde gaan afplukken, omdat bloemen volgens haar hippie denkwereld gratis moeten zijn, zoals alles uit de natuur (moeder twee). Moeder drie is de moeder waarover niet gesproken wordt, de moeder waar ze zich nog meer voor schamen dan moeder twee, de alcoholiste die uitgeteld in haar rookstoel ligt. Soms komt er nog een vierde moeder te voorschijn, dat is de moeder die zich schuldig voelt en van haar meisjes wil horen dat zij toch geen slechte moeder is, de moeder die haar dochters 's nachts huilend wakker houdt.
'Mijn moeders hebben genoeg van de tijd die blijft inkrimpen en de kinderen die bij hen vandaan groeien. Ze hebben het geprobeerd, ze willen ook alleen maar leven, ze zijn gewoon niet allemaal even geschikt voor het moederschap.'
Als kind worden de zusjes in de weekends nog wel opgevangen door hun vader, maar van zodra die een nieuwe vriendin heeft (met twee zoontjes) verdwijnt hij zo goed als volledig uit beeld. Tante Ellis is er ook nog, met haar zetten ze af en toe een klein stapje in de wereld, maar echte steun heeft ook zij niet te bieden. De meisjes zijn dus op zichzelf en elkaar aangewezen. Ze zoeken houvast in vaste rituelen, dat zien we vooral in het begin als ze nog prille tieners zijn. Ze hanteren allebei hun eigen overlevingstechnieken.
'De rivier, ons oude huis, deze flat, mijn vader, mijn moeder, de herinneringen: alles heeft zijn eigen plan, het is onmogelijk jezelf ergens aan vast te houden.'
Nico rijdt zich vast, bouwt muren om zich heen. Ze is geobsedeerd door rampen (ongevallen, aanslagen,...) en worstelt met een angstsyndroom. Daardoor lijkt zij niet in staat iets van haar leven te maken. Liever ontsnapt zij in een meer overzichtelijk universum, dat van de computergames. De echte wereld is veel te gevaarlijk, ze blijft liefst bewegingloos en soms wil zij volledig verdwijnen, in het niets oplossen.
'... aan de zijkant staan de mensen zoals ik, mensen zonder handelsmerk, behalve dat ze weten hoe ze onzichtbaar kunnen zijn, hoe ze door de gangen moeten schuifelen zonder dat hun rugzak uit het raam wordt gegooid. Je kunt zien dat ze hun best doen zichzelf een houding te geven om niet van de foto te vallen.'
Voor haar moeder heeft zij geen mededogen, ze noemt haar moeder steevast bij de voornaam, "mama" krijgt zij niet over haar lippen, want Nora is geen "mama" zoals de "moeders van anderen".
Kine is jonger, bekijkt het leven door een positievere bril, ze wil er wel iets van maken en blijft haar moeder omringen met mededogen, telkens deze vertelt dat ze haar leven gaat beteren. In haar kinderlogica neemt zij zich een houding aan door niet te geloven in woorden die ze niet begrijpt. Op die manier bestaan ze voor haar niet en probeert zij overzicht te houden op haar leven.
'Ik denk aan dingen die bestaan omdat er woorden voor zijn, maar waar ik toch niet in geloof. Ik denk aan mama.'
Naast alcoholverslaving en verwaarlozing, worstelt het eenoudergezin ook met geldgebrek, ze leven in armoede. Ook de moeder schaamt zich hiervoor en geeft zichzelf voor een stuk een houding met haar bohemien attitude, alsof zij er zelf voor kiest om op die manier te leven. Een pose, want van zodra ze de kans ziet om gemakkelijk geld te verdienen, laat zij zich steevast verleiden.
De roman verloopt chronologisch (van 1997 tot 2014) en is ingedeeld in korte hoofdstukjes, waarin Nico en Kine telkens een tijdje aan het woord zijn. Fragmentarische puzzelstukjes die een inkijk bieden op al even verbrokkelde levens.
'Nico kijkt lang om zich heen naar wat ze in de tas moet doen, alsof ze in stukken is gevallen en nu twijfelt of ze de stukjes bij elkaar moet rapen of juist achter moet laten.'
Hoewel de meisjes wel op hun eigen manier omgaan met hun situatie, is er niet veel verschil in stijl of toon. Die toon wordt nergens zwaar op de hand, terwijl het toch om een ernstige problematiek gaat. We komen doorheen heel het boek mooie beelden en kinderlijke indrukken tegen, in een associatieve stijl die heel natuurlijk overkomt en gemakkelijk leest. De armoedige levensomstandigheden brengen ook situationele humor met zich mee.
'Vaak genoeg hebben we in nood onze kont afgeveegd met ruwe koffiefilters, maar andersom, koffiezetten met toiletpapier is een nieuwe uitdaging.'
Net zoals de meisjes weinig houvast voelen in hun levens, voelde ik ook weinig houvast tijdens het lezen, ook aan mij ontglipte er veel, maar dat is in dit geval een sterkte, op die manier voelde ook ik hun worsteling, hoe moeilijk het is om grip te krijgen op het leven.
moeders van anderen (met moeders bewust zonder hoofdletter!) is een meer dan verdienstelijke debuutroman, waarvan de slotzin geruime tijd blijft nazinderen op mijn netvlies. Mirthe van Doornik heeft schrijverstalent en slaagt erin de lezer op de neus van de feiten te drukken, op het mechanisme van verborgen armoede, iets waar we in het dagelijkse leven liever niet mee geconfronteerd worden, levens waar we zelfs liever van wegkijken. En terwijl het niet de eerste keer is dat ik een dergelijke problematiek tegenkom in een boek, was deze roman voor mij toch een eye opener, dankzij haar trefzekere opbouw en stijl.
En ja, dit doet nu even niet ter zake, maar "The Velvet Underground & Nico" is toevallig wel mijn lievelingsalbum "aller tijden".
'De geluiden van mijn moeders zijn opgehouden. Ze zijn moe, zo uitgeput zijn ze dat ze zeven jaren diep zullen slapen. Ver boven hun slapende hoofden zitten mensen voor altijd op een berg, soms omgewaaid, soms ingevroren of door het landschap omsloten. En terwijl de tijd verder draait wordt de kleur van hun kleding langzaam uitgewist.'
Sunday morning brings the dawn in,
It's just a restless feeling by my side.
Early dawning, Sunday morning.
It's just the wasted years so close behind.
Watch out, the world's behind you.
There's always someone around you who will call.
It's nothing at all.
Uit "Sunday morning" van The Velvet Underground & Nico
moeders van anderen is het debuut van de Nederlandse auteur Mirthe van Doornik. Ze behaalde met deze roman de longlist van de Bookspot literatuurprijs 2018 en de longlist van de Hebban Debuutprijs 2019.
'Ik kijk vaak naar het plafond. Altijd naar de plek waar de gele verf over de rand van het plafond lekt alsof deze zich langzaam uitbreidt, omdat het juist de imperfectie is waar mensen naar staren. Naar dikke mensen, naar gehandicapten, naar ongelukken, naar ons.'
We volgen de twee zusjes Nico en Kine. Ze betrekken met hun moeder Nora een flat in een troosteloze omgeving. Nora is zwaar verslaafd aan alcohol, vindt zichzelf "bohemien", omringt zich met oppervlakkige contacten, waaronder de zweefteef Joke Lotus. Ze is niet altijd dronken, soms doet ze een halfslachtige poging om even de zorgzame moeder te zijn (moeder één), op andere momenten strooit ze haar eigenzinnige wijsheden in het rond en gebruikt ze de meisjes om gehoor te vinden bij anderen. Ze zet op die momenten de meisjes ook op een gênante manier onder druk om te laten zien dat ze bestaan. Dan moeten ze bijvoorbeeld de fijn geconstrueerde bloemen van de rontonde gaan afplukken, omdat bloemen volgens haar hippie denkwereld gratis moeten zijn, zoals alles uit de natuur (moeder twee). Moeder drie is de moeder waarover niet gesproken wordt, de moeder waar ze zich nog meer voor schamen dan moeder twee, de alcoholiste die uitgeteld in haar rookstoel ligt. Soms komt er nog een vierde moeder te voorschijn, dat is de moeder die zich schuldig voelt en van haar meisjes wil horen dat zij toch geen slechte moeder is, de moeder die haar dochters 's nachts huilend wakker houdt.
'Mijn moeders hebben genoeg van de tijd die blijft inkrimpen en de kinderen die bij hen vandaan groeien. Ze hebben het geprobeerd, ze willen ook alleen maar leven, ze zijn gewoon niet allemaal even geschikt voor het moederschap.'
Als kind worden de zusjes in de weekends nog wel opgevangen door hun vader, maar van zodra die een nieuwe vriendin heeft (met twee zoontjes) verdwijnt hij zo goed als volledig uit beeld. Tante Ellis is er ook nog, met haar zetten ze af en toe een klein stapje in de wereld, maar echte steun heeft ook zij niet te bieden. De meisjes zijn dus op zichzelf en elkaar aangewezen. Ze zoeken houvast in vaste rituelen, dat zien we vooral in het begin als ze nog prille tieners zijn. Ze hanteren allebei hun eigen overlevingstechnieken.
'De rivier, ons oude huis, deze flat, mijn vader, mijn moeder, de herinneringen: alles heeft zijn eigen plan, het is onmogelijk jezelf ergens aan vast te houden.'
Nico rijdt zich vast, bouwt muren om zich heen. Ze is geobsedeerd door rampen (ongevallen, aanslagen,...) en worstelt met een angstsyndroom. Daardoor lijkt zij niet in staat iets van haar leven te maken. Liever ontsnapt zij in een meer overzichtelijk universum, dat van de computergames. De echte wereld is veel te gevaarlijk, ze blijft liefst bewegingloos en soms wil zij volledig verdwijnen, in het niets oplossen.
'... aan de zijkant staan de mensen zoals ik, mensen zonder handelsmerk, behalve dat ze weten hoe ze onzichtbaar kunnen zijn, hoe ze door de gangen moeten schuifelen zonder dat hun rugzak uit het raam wordt gegooid. Je kunt zien dat ze hun best doen zichzelf een houding te geven om niet van de foto te vallen.'
Voor haar moeder heeft zij geen mededogen, ze noemt haar moeder steevast bij de voornaam, "mama" krijgt zij niet over haar lippen, want Nora is geen "mama" zoals de "moeders van anderen".
Kine is jonger, bekijkt het leven door een positievere bril, ze wil er wel iets van maken en blijft haar moeder omringen met mededogen, telkens deze vertelt dat ze haar leven gaat beteren. In haar kinderlogica neemt zij zich een houding aan door niet te geloven in woorden die ze niet begrijpt. Op die manier bestaan ze voor haar niet en probeert zij overzicht te houden op haar leven.
'Ik denk aan dingen die bestaan omdat er woorden voor zijn, maar waar ik toch niet in geloof. Ik denk aan mama.'
Naast alcoholverslaving en verwaarlozing, worstelt het eenoudergezin ook met geldgebrek, ze leven in armoede. Ook de moeder schaamt zich hiervoor en geeft zichzelf voor een stuk een houding met haar bohemien attitude, alsof zij er zelf voor kiest om op die manier te leven. Een pose, want van zodra ze de kans ziet om gemakkelijk geld te verdienen, laat zij zich steevast verleiden.
De roman verloopt chronologisch (van 1997 tot 2014) en is ingedeeld in korte hoofdstukjes, waarin Nico en Kine telkens een tijdje aan het woord zijn. Fragmentarische puzzelstukjes die een inkijk bieden op al even verbrokkelde levens.
'Nico kijkt lang om zich heen naar wat ze in de tas moet doen, alsof ze in stukken is gevallen en nu twijfelt of ze de stukjes bij elkaar moet rapen of juist achter moet laten.'
Hoewel de meisjes wel op hun eigen manier omgaan met hun situatie, is er niet veel verschil in stijl of toon. Die toon wordt nergens zwaar op de hand, terwijl het toch om een ernstige problematiek gaat. We komen doorheen heel het boek mooie beelden en kinderlijke indrukken tegen, in een associatieve stijl die heel natuurlijk overkomt en gemakkelijk leest. De armoedige levensomstandigheden brengen ook situationele humor met zich mee.
'Vaak genoeg hebben we in nood onze kont afgeveegd met ruwe koffiefilters, maar andersom, koffiezetten met toiletpapier is een nieuwe uitdaging.'
Net zoals de meisjes weinig houvast voelen in hun levens, voelde ik ook weinig houvast tijdens het lezen, ook aan mij ontglipte er veel, maar dat is in dit geval een sterkte, op die manier voelde ook ik hun worsteling, hoe moeilijk het is om grip te krijgen op het leven.
moeders van anderen (met moeders bewust zonder hoofdletter!) is een meer dan verdienstelijke debuutroman, waarvan de slotzin geruime tijd blijft nazinderen op mijn netvlies. Mirthe van Doornik heeft schrijverstalent en slaagt erin de lezer op de neus van de feiten te drukken, op het mechanisme van verborgen armoede, iets waar we in het dagelijkse leven liever niet mee geconfronteerd worden, levens waar we zelfs liever van wegkijken. En terwijl het niet de eerste keer is dat ik een dergelijke problematiek tegenkom in een boek, was deze roman voor mij toch een eye opener, dankzij haar trefzekere opbouw en stijl.
En ja, dit doet nu even niet ter zake, maar "The Velvet Underground & Nico" is toevallig wel mijn lievelingsalbum "aller tijden".
'De geluiden van mijn moeders zijn opgehouden. Ze zijn moe, zo uitgeput zijn ze dat ze zeven jaren diep zullen slapen. Ver boven hun slapende hoofden zitten mensen voor altijd op een berg, soms omgewaaid, soms ingevroren of door het landschap omsloten. En terwijl de tijd verder draait wordt de kleur van hun kleding langzaam uitgewist.'
October 23, 2018
Prachtig, hartverscheurend boek over twee zussen, Nico en Kino met een verslaafde moeder. Beiden ontwikkelen gedurende hun kinderjaren een andere manier om met hun moeder om te gaan en de sporen die haar verslaving in hun leven heeft achtergelaten. In recensies wordt het boek ‘geestig’ en ‘met humor’ genoemd, maar dat herken ik totaal niet. In de ‘ogenschijnlijk luchtige’ anekdotes voel ik juist de enorme treurigheid van de situatie en de diepe eenzaamheid van beide meiden. Er zijn ontelbare passages waarbij ik het verdriet zo voelbaar vind, dat ik erom zou kunnen huilen. Onwaarschijnlijk mooie schrijfstijl waarin ook alle emoties aan bod komen: liefde, verdriet, boosheid, angst, eenzaamheid, schuldgevoel. Prachtig ook hoe de meiden verschillende moeders onderscheiden. Hartverscheurend.
July 21, 2018
Moeders van anderen gaat over de zussen Kine en Nico die met hun aan drank verslaafde moeder in een buitenwijk van een stad wonen. Nico en Kine hebben eigen regels om de wereld bij elkaar te houden. Ze willen graag volwassen worden , zodat ze hun eigen leven kunnen gaan leven. Kine pakt haar kansen, maar Nico ziet alles somber in en raakt van alles en iedereen vervreemd. Ze heeft een bovenmatige interesse in wereldrampen.. Maar de grootste ramp die op hen afkomt, ziet ze niet.
Je leert de meiden redelijk kennen, omdat ze om beurten een hoofdstuk (periode) vertellen vanuit de ik-vorm. Ik voel een beetje sympathie voor Kine en juist het tegenovergestelde bij Nico. Met geen van beide kan ik me identificeren, waardoor het voor mij gewoon een verhaal is waar ik niks mee heb. De situatie waarin de meiden en hun moeder zitten is voor mij een ver-van- mijn - bed - show. Ik heb me de hele tijd geïrriteerd aan de houding en het gedrag van hun moeder, wat een waardeloze moeder ben je dan in mijn ogen.
Het boek leest niet snel maar is wel in een vlotte stijl geschreven. Omdat je steeds van vertelperspectief en jaartal wisselt, zit je niet echt in het verhaal. Het is een roman over een ontwricht gezin met zware thema’s als onderwerp : alcoholverslaving, onmacht, onveiligheid, de hang naar vrijheid en zelfstandigheid. Niet een boek dat ik normaal lees of zou oppakken als ik het in de winkel zag liggen. De cover is simpel , een flat in de primaire kleuren en zwart en wit. Dit vind ik dan wel weer goed gevonden (de moeder en Nico versus Kine, negatief versus positief) . Als je het boek uit hebt, blijf je met vragen zitten.
Ik wist van te voren niet wat ik kon verwachten en ben er dus open ingestapt. Het is een ander soort boek dan ik normaal lees en ook een thema wat mij niet echt aanspreekt.
Je leert de meiden redelijk kennen, omdat ze om beurten een hoofdstuk (periode) vertellen vanuit de ik-vorm. Ik voel een beetje sympathie voor Kine en juist het tegenovergestelde bij Nico. Met geen van beide kan ik me identificeren, waardoor het voor mij gewoon een verhaal is waar ik niks mee heb. De situatie waarin de meiden en hun moeder zitten is voor mij een ver-van- mijn - bed - show. Ik heb me de hele tijd geïrriteerd aan de houding en het gedrag van hun moeder, wat een waardeloze moeder ben je dan in mijn ogen.
Het boek leest niet snel maar is wel in een vlotte stijl geschreven. Omdat je steeds van vertelperspectief en jaartal wisselt, zit je niet echt in het verhaal. Het is een roman over een ontwricht gezin met zware thema’s als onderwerp : alcoholverslaving, onmacht, onveiligheid, de hang naar vrijheid en zelfstandigheid. Niet een boek dat ik normaal lees of zou oppakken als ik het in de winkel zag liggen. De cover is simpel , een flat in de primaire kleuren en zwart en wit. Dit vind ik dan wel weer goed gevonden (de moeder en Nico versus Kine, negatief versus positief) . Als je het boek uit hebt, blijf je met vragen zitten.
Ik wist van te voren niet wat ik kon verwachten en ben er dus open ingestapt. Het is een ander soort boek dan ik normaal lees en ook een thema wat mij niet echt aanspreekt.
July 16, 2025
Ik hoor je al denken 'een 2 op 5? oei?', maar eigenlijk zou ik het boek een 2,48 op 5 willen geven; afgerond een 2 op 5. Het verhaal gaat over een moeder met een alcoholverslaving met 2 dochters. De twee kinderen, Kine en Nico, laten doorheen de tijd vanuit hun eigen perspectief zien hoe hun moeder zich steeds probeert te gedragen als een zachtaardige en volmaakte moeder, maar die door haar alcohol-verslaving en geestelijke lijden niet inziet dat ze steeds opnieuw haar kinderen teleurstelt, manipuleert, in de steek laat... Triestige gebeurtenis weliswaar. De twee dochters beschrijven vanaf de eerste pagina's duidelijk welke invloed deze gestoorde hechting op hun latere leven heeft. Maar waarom vond ik dit boek, ondanks het nu boeiend klinkt, tegenvallen? Want ze omschrijven de situaties, gedachtes, gevoelens en invloeden duidelijk en verwoorden de manipulatieve gedachtegangen van hun eigen moeder vanaf het begin toch mooi? Daar zit juist het probleem. Vanaf het begin denk je 'Wauw innemend boek. Ik wacht met spanning af hoe de personages van het boek uitgroeien tot volwassen personen. Want het boek gaat over een tragisch en hartverscheurend onderwerp, dat zeker een grote invloed moet hebben op de personages. SPOILER: Die duidelijkheid en diepgang komt er niet. Het eerste hoofdstuk is een stijgende lijn, maar al snel plateaut het verhaal en herhaling zich steeds de zelfde gelijkaardige gebeurtenissen die te luchtig worden omschreven. Als optimale boekencriticus miste ik diepgang, wat het wel verdiende te hebben vanwege het zeer zware onderwerp. De personage Nico en Kine verdiende beter. Al bij al niet mijn ding.
This entire review has been hidden because of spoilers.
August 2, 2019
Dit boek heeft geen duidelijke verhaallijn voor mij en toch is het heel interessant om te lezen.
Het is ondanks het toch wel vreselijke leven van de hoofdpersonen een prettig boek om te lezen. Er staan veel mooie zinnen in dit boek zonder dat het boek vastloopt op een overdaad aan mooie zinnen. Het boek is treurig zonder treurig te stemmen.
Het boek deed me een beetje denken aan De avond is ongemak (alleen is dit een prettige leeservaring) en ook wel aan Wees onzichtbaar. Het gaat over opgroeien en het moeilijk hebben.
De hoofdpersonen zijn sympathiek en ik kan het me ook voorstellen dat het leven zo gaat. Ook wat herkenbaarheid omdat ik rond dezelfde tijd als de hoofdpersonen opgroeide. Ik heb nu drie boeken van de lijst gelezen (Doet sneeuw pijn, Moeders van anderen en De witte kamer). Alle drie zijn het boeken die ik graag las. Alleen Moeders van anderen mag ik echt beoordelen, maar ik kan het toch niet laten om te vergelijken. Ik twijfel nu nog heel erg of ik vind dat dit boek in de shortlist moet komen. Ik denk van wel, maar als een goede tweede en niet als mijn winnaar. Voor mij is Doet sneeuw pijn tot nu toe mijn echte winnaar. Ik zou enorm balen als dat boek niet in de shortlist zou staan en dat heb ik minder met Moeders van anderen. Al zou ik Moeders van anderen zeker aanraden aan anderen en snap ik niet waarom dit boek niet net zo gepromoot wordt als dat voor mij vreselijke De avond is ongemak vorig jaar werd.
Het is ondanks het toch wel vreselijke leven van de hoofdpersonen een prettig boek om te lezen. Er staan veel mooie zinnen in dit boek zonder dat het boek vastloopt op een overdaad aan mooie zinnen. Het boek is treurig zonder treurig te stemmen.
Het boek deed me een beetje denken aan De avond is ongemak (alleen is dit een prettige leeservaring) en ook wel aan Wees onzichtbaar. Het gaat over opgroeien en het moeilijk hebben.
De hoofdpersonen zijn sympathiek en ik kan het me ook voorstellen dat het leven zo gaat. Ook wat herkenbaarheid omdat ik rond dezelfde tijd als de hoofdpersonen opgroeide. Ik heb nu drie boeken van de lijst gelezen (Doet sneeuw pijn, Moeders van anderen en De witte kamer). Alle drie zijn het boeken die ik graag las. Alleen Moeders van anderen mag ik echt beoordelen, maar ik kan het toch niet laten om te vergelijken. Ik twijfel nu nog heel erg of ik vind dat dit boek in de shortlist moet komen. Ik denk van wel, maar als een goede tweede en niet als mijn winnaar. Voor mij is Doet sneeuw pijn tot nu toe mijn echte winnaar. Ik zou enorm balen als dat boek niet in de shortlist zou staan en dat heb ik minder met Moeders van anderen. Al zou ik Moeders van anderen zeker aanraden aan anderen en snap ik niet waarom dit boek niet net zo gepromoot wordt als dat voor mij vreselijke De avond is ongemak vorig jaar werd.
August 23, 2018
De zussen Nico en Kine moeten leven met hun aan alcohol en drugs verslaafde moeder die allerlei vreemde capriolen uithaalt, soms weken weg is, in een tipi woont in de huiskamer, bevestiging zoekt in de paranormale wereld en als ze een keer geld heeft wordt het zeer onverstandig uitgegeven. De zussen trekken erg naar elkaar toe. Ze sparen samen voor een scooter zodat ze ver van huis kunnen gaan. Nico is vooral boos. Boos op alles en angstig, ook voor alles. Kine houdt de hoop dat haar moeder ooit eens minder raar zal zijn. Aan hun vader hebben ze ook niets. Hij krijgt een vriendin en vertelt hun dat hij nu eenmaal zijn leven niet kan laten leiden door hun kinderen. Ze staan er dus eigenlijk alleen voor.
Met zoveel ellende verwacht je een tranentrekkend boek. Zo is het echter niet geschreven. Het bevat veel luchtigheid en humor, hoewel je je realiseert dat helaas veel kinderen op deze manier opgroeien en dat er net als bij Kine en Nico de omgeving niet ingrijpt of niet in kan grijpen.
Met zoveel ellende verwacht je een tranentrekkend boek. Zo is het echter niet geschreven. Het bevat veel luchtigheid en humor, hoewel je je realiseert dat helaas veel kinderen op deze manier opgroeien en dat er net als bij Kine en Nico de omgeving niet ingrijpt of niet in kan grijpen.
October 1, 2018
Dit is niet een zoveelste "ocharme-wat-een-zielige-kinderen"-boek. Nee, dit is een prachtige roman die onder je huid kruipt. Zeer rake zinnen die vaak met enkele woorden een hele situatie kunnen beschrijven.
Afwisselend komen Kine en Nico aan het woord, dochters van een aan alcohol verslaafde moeder. Er zitten verschillende moeders in haar. Sommige van die moeders zouden ze liever dumpen maar het daaruit volgende schuldgevoel is bij de ene dochter al groter dan bij de andere. Toch blijft het sereen, realistisch beschrijvend. Je zit er zo middenin.
Een aanrader! Van dit boek gaat men nog horen!
Afwisselend komen Kine en Nico aan het woord, dochters van een aan alcohol verslaafde moeder. Er zitten verschillende moeders in haar. Sommige van die moeders zouden ze liever dumpen maar het daaruit volgende schuldgevoel is bij de ene dochter al groter dan bij de andere. Toch blijft het sereen, realistisch beschrijvend. Je zit er zo middenin.
Een aanrader! Van dit boek gaat men nog horen!
April 27, 2023
Het boek raakte me, omdat ik er aardig wat dingen in herkende uit mijn eigen jeugd. Confronterende gevoelens en gedachten vanuit de ogen van een kind geschreven. De korte verhalen werken wel omdat het daardoor lekker wegleest maar het voelt daardoor ook soms aan alsof je flarden leest, stukjes. Desalniettemin geef ik het boek vier sterren omdat ik het effect van alcoholisme van ouders op kinderen zeer treffend beschreven vind.
August 26, 2018
Bij vraag 9 van de Hebbanleesclub met dit boek, meldde ik dat ik voortaan al mijn foto's en filmpjes zou controleren op kinderen van andere moeders, want als iets me gaat bijblijven is het wel die zinsnede uit de epiloog.
Het is knap dat Mirthe van Doornik met dit debuutverhaal mij zo heeft weten te boeien, want ze was de (voorlopig, zo heb ik mij voorgenomen,) laatste in een rij van debuten waarin over het opgroeien in een problematische gezinssituatie wordt verhaald. Samen met Klaproos van Anne-Fleur van der Heiden, is Moeders van anderen een hoogtepunt in die rij gebleken.
Natuurlijk valt er best eea op bijvoorbeeld de vertelwijze aan te merken. Het verschil in stem tussen Nico en Kine, de twee zussen die onder de hoede van hun aan alcohol verslaafde moeder opgroeien, had groter moeten. Zeker aan het begin van het verhaal als het leeftijdsverschil tussen beiden alleen al in hun woordenschat en wijze van uitdrukken voor een verschil had moeten zorgen. Dat verschil zou er niet alleen moeten zijn omdat er een leeftijdsverschil is tussen de zussen, er ligt ook een aantal jaar tussen het eerste deel waarin Kine, de jongste, aan het woord is en het tweede deel waarin Nico vertelt wat er zo allemaal gebeurt.
De opzet die Van Doornik heeft gekozen werkt geweldig. Om en om komen Kine en Nico aan het woord en telkens is de periode waarin ze aan het woord zijn een aantal jaar later geplaatst. Zo is Kine in 1997 de woordvoerder, Nico in 1999, Kine weer in 2001, Nico in 2004 om dan ineens een sprong van tien jaar te maken waarin Kine weer aan het woord is. Zon'n opzet zorgt ervoor dat je als lezer lang niet alles te weten komt van de zussen en hun omgeving. Er gebeuren dingen in de jaren die tussen twee delen liggen, die hun effect hebben op het deel dat je aan het lezen bent, maar nooit expliciet benoemd worden. Zo kom je bijvoorbeeld nooit te weten waarom de moeder van Nico en Kine geen contact meer heeft met haar eigen moeder. Daar moet je tegen willen kunnen, maar als je dat accepteert, is het heel plezierig om zo 'schijfjes leven' opgediend te krijgen en over die 'gaten' en 'rafels' na te denken. Of dat gewoon voor lief te nemen, natuurlijk.
Moeders van anderen is nergens zo mistroostig dat Nico of Kine de tranen uit je oogbollen trekken, gelukkig, maar bij tijd en wijle is het leven van beide zussen wel knap deprimerend en soms gewoon triest. Gelukkig heeft Kine Nico om bij te schuilen, maar dat geldt andersom minder voor Nico. Nico is de oudste, tenslotte.
Het is soms verbijsterend te lezen wat er zoal bij je buren aan de hand kan zijn, maar het blijft niet bij verbijsteren... Moeders van anderen stemt tot nadenken en beter om je heen kijken. En naar foto's kijken, natuurlijk, vooral de foto's die je hebt gemaakt bij je bezoek aan Disneyland ... en waar je - wellicht - voor even de moeder van andere kinderen was.
Gelezen ihkv de (blind date) Hebbanleesclub Moeders van anderen
Het is knap dat Mirthe van Doornik met dit debuutverhaal mij zo heeft weten te boeien, want ze was de (voorlopig, zo heb ik mij voorgenomen,) laatste in een rij van debuten waarin over het opgroeien in een problematische gezinssituatie wordt verhaald. Samen met Klaproos van Anne-Fleur van der Heiden, is Moeders van anderen een hoogtepunt in die rij gebleken.
Natuurlijk valt er best eea op bijvoorbeeld de vertelwijze aan te merken. Het verschil in stem tussen Nico en Kine, de twee zussen die onder de hoede van hun aan alcohol verslaafde moeder opgroeien, had groter moeten. Zeker aan het begin van het verhaal als het leeftijdsverschil tussen beiden alleen al in hun woordenschat en wijze van uitdrukken voor een verschil had moeten zorgen. Dat verschil zou er niet alleen moeten zijn omdat er een leeftijdsverschil is tussen de zussen, er ligt ook een aantal jaar tussen het eerste deel waarin Kine, de jongste, aan het woord is en het tweede deel waarin Nico vertelt wat er zo allemaal gebeurt.
De opzet die Van Doornik heeft gekozen werkt geweldig. Om en om komen Kine en Nico aan het woord en telkens is de periode waarin ze aan het woord zijn een aantal jaar later geplaatst. Zo is Kine in 1997 de woordvoerder, Nico in 1999, Kine weer in 2001, Nico in 2004 om dan ineens een sprong van tien jaar te maken waarin Kine weer aan het woord is. Zon'n opzet zorgt ervoor dat je als lezer lang niet alles te weten komt van de zussen en hun omgeving. Er gebeuren dingen in de jaren die tussen twee delen liggen, die hun effect hebben op het deel dat je aan het lezen bent, maar nooit expliciet benoemd worden. Zo kom je bijvoorbeeld nooit te weten waarom de moeder van Nico en Kine geen contact meer heeft met haar eigen moeder. Daar moet je tegen willen kunnen, maar als je dat accepteert, is het heel plezierig om zo 'schijfjes leven' opgediend te krijgen en over die 'gaten' en 'rafels' na te denken. Of dat gewoon voor lief te nemen, natuurlijk.
Moeders van anderen is nergens zo mistroostig dat Nico of Kine de tranen uit je oogbollen trekken, gelukkig, maar bij tijd en wijle is het leven van beide zussen wel knap deprimerend en soms gewoon triest. Gelukkig heeft Kine Nico om bij te schuilen, maar dat geldt andersom minder voor Nico. Nico is de oudste, tenslotte.
Het is soms verbijsterend te lezen wat er zoal bij je buren aan de hand kan zijn, maar het blijft niet bij verbijsteren... Moeders van anderen stemt tot nadenken en beter om je heen kijken. En naar foto's kijken, natuurlijk, vooral de foto's die je hebt gemaakt bij je bezoek aan Disneyland ... en waar je - wellicht - voor even de moeder van andere kinderen was.
Gelezen ihkv de (blind date) Hebbanleesclub Moeders van anderen
Displaying 1 - 30 of 44 reviews