De laatste roker: verhalen

by Willem Frederik Hermans

'Een echte Gauloise! Je kon niet eens zeggen dat deze zeldzaamste van alle sigaretten (in het grootste geheim nog wel verhandeld. Maar je moest de weg weten en die wist hij niet) haar gewicht in goud waard was. Een Gauloise woog precies één gram. Heel wat meer dan een gram goud had je nodig om er een te kopen en dan moest je als gezegd, nog weten waar.'

'Hermans was een groot kunstenaar die de literatuur kon smeden tot wonderlijk gereedschap waarmee hij de mankementen in de samenleving opscharrelde om deze vervolgens aanstekelijk te lijf te gaan, en ook omdat hij, naast zijn polemische kracht, het vermogen beheerste om met zijn schitterende, heldere taal ontroering teweeg te brengen.' - NRC Handelsblad

Genres: Literature, Dutch Literature, Short Stories, Fiction

267 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

Willem Frederik Hermans is one of the greatest post-war Dutch authors. Before devoting his entire life to writing, Hermans had been teaching Physical Geography at the University of Groningen for many years. He had already started writing and publishing in magazines at a young age. His polemic and provocative style led to a court case as early as 1952. His caustic pieces were compiled in Mandarijnen op zwavelzuur (Mandarines in Sulphuric Acid, 1963), which was reprinted with additions a number of times. It is Hermans’s belief that in order to survive people have to create their own reality. It is inevitable that all these experiences of reality will collide. Language is essential to create order out of chaos and plays an important role in this process. In his essays on Wittgenstein, Hermans studied this problem in depth. In his novels and stories Hermans places his characters in a world of certainty for themselves but equivocal for the reader. It is in this field of tension that the intrigue in De tranen der acacia’s (Acacia’s Tears, 1949) and in De donkere kamer van Damocles (The Darkroom of Damocles, 1958) develops. Although stories such as Moedwil en misverstand (Malice and Misunderstanding) and Paranoia have a surrealistic tendency, Hermans’ novels The Darkroom Of Damocles, Nooit meer slapen (Beyond Sleep), Uit talloos veel miljoenen (From Countless Millions) are more realistic or satirical and everything in his rich oeuvre is subordinate to the author’s pessimistic philosophy.

Reviews

[Charlotte]

Oprecht geniaal, bepaalde kortverhalen (twintigtal in de bundel) zijn een vijf waard. De laatste roker is top, Buren ook, Hoe biefstuk smaakte, De schoorsteen, Waarom schrijven, Gedachten over waarom in het buitenland wonen, och, gewoon schitterend. Zoveel in aangeduid dat ik niet kan beginnen aan een selectie van mijn favoriete citaten.

[TvdW]

"Besef je wel door wat voor monsters je omringd bent?"
De laatste verhalenbundel van Hermans. Met name de vreemde verhalen zoals Het oude kanon en Leeuw in interieur zijn de moeite waard. Ook Afscheid van Canada is leuk om te lezen als een soort afsluiting van of reflectie op de avonturen in het (superieure) Landingspoging op Newfoundland.

[Pieter]

Zijn god was een mens ~ ★★★
Leeuw in interieur ~ ★★★
Cascaden en riolen ~ ★★★
Naar Magnitogorsk ~ ★★★★
De laatste roker ~ ★★★★
Levitatie ~ ★★
De nooduitgang ~ ★★
Aan de Noordzee ~ ★★★★
Het oude kanon ~ ★★★
Hoe biefstuk smaakte ~ ★★★
Uitgever Oorwurm ~ ★★★
In verwarring, onder verdoving ~ ★★
De schoorsteen ~ ★★★
Dood en weggeraakt ~ ★★★★
Waarom schrijven? ~ ★★★★
Twee gebouwen, twee geleerden ~ ★★★
Gedachten over wonen in het buitenland ~ ★★★
Buren ~ ★★★
Televisiereclame voor een nieuwe auto (historisch) ~ ★★
Afscheid van Canada ~ ★★★

[Hessel Beijaard]

De Noordzee vond ik bij voorbaat het mooist. Hoe Biefstuk Smaakte vond ik tof. Hier een mooi staaltje van dit korte verhaal: "Maar iets proeven? Geen twee mensen proeven tegelijk dezelfde hap. Proeven, dat gebeurt alleen maar binnen in je, en vanbinnen ben je doodalleen."

[auteursrechtenrespecteerder2001]

Kortverhalen, drieënhalve ster. Een oneerlijk gemiddelde want sommige verhalen zijn echt heel goed (Afscheid van Canada, Hoe biefstuk smaakte)

[Reinmul]

er zitten een aantal hele goede verhalen bij. ik hou van W.F. Hermans

[Martijn van Bruggen]

Alles komt erop neer dat een schrijver in een klein land niet alleen te kampen heeft met een enorme maatschappelijke tegendruk, maar dat hij daarvoor, zelfs als hij succes heeft, niet voldoende compensatie kan vinden in de zeer beperkte materiële opbrengst. In Engeland en zeker in Amerika, is de maatschappelijke tegendruk minstens even groot, maar daar staat tegenover dat het soms mogelijk is zich financieel onafhankelijk te maken - waarmee ik niet bedoel: financieel onafhankelijk door te schrijven als een lakei, maar door de ware functie van schrijvers uit te oefenen, dat is: de lezers te ontmaskeren en te tuchtigen. (245, 'Afscheid van Canada')

Sluipenderwijs bij de kruimels van Hermans' oeuvre aanbeland. Er waren maar vier verhalen (van de twintig) die ik goed vond, maar die zijn dan ook echt goed. Favorieten waren 'Zijn god was een mens' en 'Dood en weggeraakt'. Waarom het toch de moeite waard is om zo'n relatief matige bundel van Hermans te lezen is omdat zijn wereldbeeld en zijn poëtica altijd doordringt. Je leest misschien een slecht verhaal, maar je leest wel een slecht verhaal van Hermans: het heeft waarde omdat het niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van een eigenzinnig oeuvre.

In het hartverscheurende besef dat de wereld mij nooit, maar dan ook nooit iets bijzonders gunde, bonkte ik wanhopig op het raam. Niemand hoorde mij. (19, 'Zijn god was een mens')

Alleen de allersterkste is rechtvaardig, omdat hij de machtigste is en zich op niemand hoeft te wreken, want niemand heeft hem ooit iets durven misdoen. (21, 'Leeuw in interieur')

Misschien deed hij het niet met opzet. Toch leek hij drommels goed te weten, dat je de medemens veel beter aan het lijntje kon houden , door je beloften niet na te komen, dan door werkelijk te doen wat je beloofd had. Een beloofd geschenk kan, eenmaal ontvangen, bitter tegenvallen. Zolang de mensen niets kregen, bleef er hoop in hun hart en hielden zij zich koest. Zo eenvoudig zat dat: het geheim van elke blijde boodschap. (71, 'De laatste roker')

Alleen in straten vol boekwinkels heb ik het gevoel in een wereld te leven die rekening met mij houdt. (254, 'Afscheid van Canada')

[Gijs Hollebosch]

Ik las enkel het titelverhaal, net zoals ongeveer 10 jaar geleden. Hermans werd 100 jaar geleden geboren, tijd om hem nog eens te proberen herlezen. Het is een dystopisch verhaal over een verengelste wereld waarin tabak absoluut uit den boze is. Vroegindewey vindt op straat nog een echte Gauloise maar wordt meteen opgepakt. Het verhaal speelt zich bovendien af in 2021, wat altijd grappig is om de situatie te vergelijken met de dag van vandaag.

Toen ik het de eerste keer las, was het religieuze motief me niet zo opgevallen, of tenminste dat had ik er niet uit onthouden. Eigenlijk komt dat ook pas vooral tot uiting in de tweede helft van het verhaal.

Een briljant verhaal vind ik het niet, daarvoor zijn de personages te karikaturaal. Toch is er voldoende om over na te denken - helemaal doorgrond heb ik dit verhaal nog niet. Te herlezen dus, zelfs al ben ik er niet erg wild van.

[Elianne]

Het jaar 2021 nadert, en zie daar, iedereen loopt met een maskertje op.

[Dann Dempsey]

Nou ik weet niet eigenlijk of ik het boek helemaal heb begrepen. Het is een verhaal over een toekomstige geschiedenis van Nederland waarin het onwettelijk is Nederlands te spreken, en ook in de openbare ruimtes te roken. Het lucht is vies en bruin, petrol is te duur te kopen, maar men gebruikt brandende afval of zoiets om zijn autos te rijden. Echte tabak is heel moeilijk aan te treffen. Het verhaal begint met een man die een raamhoer aan het bezoeken is. De vrouw geeft de man een echte gauloises cigaret, en toen hij die rookt, wordt-ie opgerold door de politie. Zij pakken de cigaret, en laten hem los.

Er is ook een priester die tabak belooft te brengen, maar dat doet hij nooit.

Ik begrijp de boodschap van het boek niet. Een donkere visie in de toekomst van Nederland? Een metafoor voor huidige Nederland?

Ik weet het echt niet.

Het taalgebruik was prachtig.

[Petra Hermans]

Het Lot is mij gunstig gezind.

[Tim Bögels]

I like the later stories better than the earlier ones

[Hans Canters]

Las op de Iphone alleen het titelverhaal. Zéér Hermans. En iedereen loopt met een mondkapje :)

[Stephanie]

Snel terug naar een roman of een bundel met coherentere verhalen van Hermans.

[Jerry van Beers]

Alleen maar 3 sterren om het titelverhaal, hoewel dat ook weer eindigt met de makkelijke hermans boodschap: resistance is futile.

Gekregen van Renzo en Sofie.

[Janique]

Ehhhh, idk man, sommige verhalen zijn wat suf, maar de droogheid van Willem is wel charmant vooral in de "autobiografische" verhalen.

[Kurt Naert-Segaert]

een boek met een reeks verhalen. Er zitten een aantal toppertjes bij zoals het titelverhaal. 35 jaar geledennzag hij al mondmaskers en een vergaand anti-rookbeleid aankomen.

[Roel]

Leuke verzameling korte verhalen

[Roel]

Leuke verzameling korte verhalen

[Maarten]

Met veel plezier gelezen. De meeste verhalen hebben wat mij betreft de tand des tijds goed doorstaan.

[Saad Abdulmahmoud]

De laatste roker is een verzameling korte verhalen van Willem Frederik Hermans, voor het eerst gepubliceerd in 1991. Deze bundel bevat 20 verhalen, waarin Hermans zijn karakteristieke stijl en thematiek toont, waaronder absurdisme, zwarte humor, en kritische beschouwingen van de menselijke natuur en de maatschappij.


Inhoudsoverzicht
Zijn god was een mens
Leeuw in interieur
Cascaden en riolen
Naar Magnitogorsk
De laatste roker
Levitatie
De nooduitgang
Aan de Noordzee
Het oude kanon
Hoe biefstuk smaakte
Uitgever Oorwurm
In verwarring
onder verdoving
De schoorsteen
Dood en weggeraakt
Waarom schrijven?
Twee gebouwen, twee geleerden
Gedachten over wonen in het buitenland
Buren
Televisiereclame voor een nieuwe auto (historisch)
Afscheid van Canada.

De laatste roker het titelverhaal draait om een man die zich verzet tegen de toenemende anti-rookregels en maatschappelijke druk, en uiteindelijk symbool staat voor het individu dat zich verzet tegen de maatschappij.

Ik vond vooral het verhaal Het oude kanon van de man die zijn ex. tegen kwam in de trein na 10 jaar het leukste. In het specifieke verhaal ontmoet de protagonist zijn ex. in de trein. Gedurende hun gesprek blijkt dat de man een fascinatie heeft voor oude kanonnen, een interesse die zijn ex-vrouw nooit heeft gedeeld of begrepen. Deze ontmoeting in de trein roept bij de man herinneringen en gevoelens op die verband houden met hun verleden en de onverenigbare verschillen die uiteindelijk hun relatie hebben beïnvloed. De ontmoeting en het gesprek over de kanonnen symboliseren de bredere thema's van de onvervulde verlangens in menselijke relaties, wat vaak voorkomt in Hermans' werk. Zijn verhalen staan bekend om hun psychologische diepgang en het blootleggen van de innerlijke conflicten van zijn personages.

[Annemarie]

Niet in een ruk uitgelezen, maar dat had niets te maken met de kwaliteit van de verhalen. Mijn favorieten zijn de wat absurdistische, fabelachtige verhalen, zoals Naar Magnitogorsk en het titelverhaal.

[Lia]

Gemeen verhaal! Grinnik...

[Jan]

Zeer divers van niveau zijn de verhalen soms origineel, een aantal is saai, een paar tonen de mopperaar, de meeste zijn flauw en vlak, in mijn ogen rijp voor gemiddeld ’n magere drie sterren. JM

[André Bogaert]

Eerste kennismaking met een schrijver, die zich in een aantal meestal vermakelijke verhalen laat kennen als een kritische, erg op zichzelf betrokken figuur.

[Wendy]

Nieuw in het rijtje favoriete Hermansverhalen: Afscheid van Canada.
Wat een pracht.

[Theodoor]

In a few lines, a deep colourfull story...

[Jorg]

Dit is Hermans op zijn best. Scherp, grappig en altijd prachtig geschreven