دیوان کامل بابا طاهر عریان

by بابا طاهر, حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای (تنظیم)

Genres: Poetry

404 pages, Hardcover

Published April 1, 1984

About the author

باباطاهر معروف به باباطاهر عریان، عارف، شاعر و دوبیتی‌ سرای ایرانی اواخر سده چهارم و اواسط سده پنجم هجری (سده ۱۱م) ایران و معاصر طغرل بیک سلجوقی بوده‌است. بابا لقبی بوده که به پیروان وارسته می‌داده‌اند و عریان به دلیل بریدن وی از تعلقات دنیوی بوده‌است.

باباطاهر احتمالا زاده روستای ایرانه ملایر در استان همدان بوده، درمورد مذهب از آنچه از اشعار او برمی‌آید مسلمان و شیعه مذهب بوده، از خاندان و تحصیلات و زندگی بابا طاهر اطلاعات صحیحی در دسترس نیست اما بنا به نوشته راوندی در راحةالصدور، بابا طاهر در سال ۴۴۷ هجری با طغرل سلجوقی دیدار کرده و مورد احترام او نیز قرار گرفته‌است. در یکی از دوبیتی‌های مشهورش سال تولدش را به حروف ابجد گنجانیده که پس از محاسبه توسط میرزا مهدی خان کوکب به سال ۳۲۶ هجری رسیده‌است. او پس از ۸۵ سال زندگی وفات یافته‌است. آرامگاه وی در شمال شهر همدان در میدان بزرگی به نام وی قرار دارد. بنای مقبره بابا طاهر در گذشته چندین بار بازسازی شده‌است. در قرن ششم هجری برجی آجری و هشت ضلعی بوده‌است. در دوران حکومت رضاخان پهلوی نیز بنای آجری دیگری به جای آن ساخته شده بود. درجریان این بازسازی لوح کاشی فیروزه‌ای رنگی مربوط به سده هفتم هجری بدست آمد که دارای کتیبه‌ای به خط کوفی برجسته و آیاتی از قرآن است و هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود. احداث بنای جدید در سال ۱۳۴۴ خورشیدی با همت انجمن آثار ملی و شهرداری وقت همدان و توسط مهندس محسن فروغی انجام شده‌است. این بنای تاریخی طی شمار ۱۷۸۰ در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۷۶ به ثبت آثار تاریخی و ملی ایران رسیده‌است. در اطراف بنای جدید فضای سبز وسیعی احداث شده است. همچنین آرامگاه باباطاهر در خرم‌آباد به شماره ۱۹۲۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

Reviews

[Tarannom · Rating 2 out of 5]

خوشا آن دل که از خود بی خبر بی
ندونه در سفر یا در حضر بي

به کوه و دشت و صحرا همچو بلبل
پی لیلی دوان با چشم تر بی

[Maryam F · Rating 5 out of 5]

توی اولین قرنطینه کووید خوندم. دوستش دارم و باش خاطرات قشنگی دارم پس پنج ستاره. :)

[JJ Khodadadi · Rating 4 out of 5]

اگر دستم رسد بر چرخ گردون
ازو پرسم که این چونست و آن چون
یکی را داده ای صدگونه نعمت
یکی را قرصِ جو آلوده در خون

[Mehdi khani · Rating 4 out of 5]

بابا طاهر زمزمۀ شبانگاهان مادرم بود که می خواند
مرا نه سر نه سامان آفریدند
پریشانم پریشان آفریدند
پریشان خاطران رفتند در خاک
مرا از خاک ایشان آفریدند

شاید برای همنسلان من که دوران کودکیشان در اضطراب آژیر قرمز گذشت و نوجوانیشان به تحمل تبعات جنگ.جوانی راهم در دعواهای سیاسیِ قدرتمندان و تحریم های اقتصادی،سپری کردند.باباطاهر و اشعار حزینش خنکای مرهمی بر زخمهای دلشان است.زخمهایِ دلِ نسلی سوخته
اگر دستم رسد بر چرخ گردون
ازو پرسم که این چونست و آن چون
یکی را داده ای صدگونه نعمت
یکی را قرصِ جو آلوده در خون

[Sanaz · Rating 2 out of 5]

هر آنکس عاشق است از جان نترسد
یقین از بند و از زندان نترسد
دل عاشق بود گرگ گرسنه
که گرگ از هی هی چوپان نترسد

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

دلا در عشق تو صد دفترستم

که صد دفتر ز کونین ازبرستم

منم آن بلبل گل ناشکفته

که آذر در ته خاکسترستم

دلم سوجه ز غصه وربریجه

جفای دوست را خواهان ترستم

مو آن عودم میان آتشستان

که این نُه آسمان را مجمرستم

شد از نیل غم و ماتم دلم خون

بچهره خوشتر از نیلوفرستم

درین آلاله در کویش چو گلخن

بداغ دل چو سوزان اخگرستم

نه زورستم که با دشمن ستیزم

نه بهر دوستان سیم و زرستم

ز دوران گرچه پر بی جام عیشم

ولی بی دوست خونین ساغرستم

چرم دایم درین مرز و درین کشت

که مرغ خوگر باغ و برستم

منم طاهر که از عشق نکویان

دلی لبریز خون اندر برستم

[Delara H F · Rating 5 out of 5]

کشم آهی که گردون باخبر شی
دل دیوانه ام دیوانه تر شی
بترس از سوز آه سوته دلّان
که آه سوته دلّان کارگر شی

[Shokufeh شکوفه Kavani کاوانی · Rating 5 out of 5]

بابا طاهر هم درد دلهائ مارا به ساده ترین و شیواترین زبان سروده است.

[Heawa · Rating 3 out of 5]

نسخه‌ی خیلی‌دقیقی نیس ولی تقریباً همه‌ی دوبیتی‌های باباطاهر رو جمع کرده. کیفیتِ خوبی هم داره، به‌نوعی یه‌مرجع سردستی مطالعه‌ی باباطاهر توی نِت محسوب می‌شه. دمش گرم.