Het zusje van de buurvrouw

by Margot Vanderstraeten

Margot Vanderstraeten schrijft met 'Het zusje van de buurvrouw' de vierde Te Gek!?-novelle

In opdracht van Te Gek!? schreef Margot Vanderstraeten een verhaal rond het thema ‘signaalherkenning’ bij psychische problemen. Ze koos voor anorexia. Dit verhaal is geënt op gesprekken met patiënten, hun familieleden en hun hulpverleners.

"Een verhaal in 36 kilo's." Zo omschrijft Margot Vanderstraeten de novelle die ze schreef in opdracht van Te Gek!?.

Louis en Zaida zijn buren. Hoewel beide twintigers al meer dan een jaar naast elkaar wonen, hebben ze geen contact. Tot een lekkende waterleiding daar verandering in brengt. De tongen komen los, maar over hun privéleven zijn ze beiden erg gesloten. Zaida, die Marokkaanse roots heeft, zwijgt nadrukkelijk over haar familie, Louis, die homo is, praat liever over eten. Wanneer Zaida halsoverkop naar het buitenland vertrekt, laat ze Louis achter met een koekjesdoos vol herinneringen aan haar overleden zusje Nadja. Hij duikt in de vele grote en kleine gevechten die ze voerde: binnen haar familie, tegen de vooroordelen, maar vooral ook tegen zichzelf.

Genres: Roman, Fiction

146 pages, Paperback

First published March 1, 2018

About the author

Margot Vanderstraeten is een Vlaamse schrijfster en journaliste.

Margot Vanderstraeten in de Nederlandstalige Wikipedia

Margot Vanderstraeten in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Margot Vanderstraeten bij "Schrijversgewijs"


Margot Vanderstraeten is a Flemish writer and journalist.

margot@margotvanderstraeten.com

Reviews

[Anja · Rating 4 out of 5]

zeer knappe novelle die vanuit een goed gekozen perspectief de problematiek van anorexia (herkenning, aanvaarding) en de beleving vanuit een andere cultuur combineert. De auteur weet als geen ander een inkijk te bieden in een vaak ondoordringbaar thema. Een verrijking.

[Nathalie · Rating 4 out of 5]

Margot Vanderstraeten (1967) is schrijfster en journaliste op freelance basis. In 2002 verscheen haar debuutroman Alle mensen bijten die direct de debuutprijs van dat jaar ontving. Vorig jaar brak ze bij een zeer breed publiek door met Mazzel tov, haar persoonlijke memoires over de jaren dat ze om haar studies te bekostigen bij een orthodox joods gezin privéles gaf aan een aantal kinderen waar ze een bijzondere band mee ontwikkelde. Het boek ontving tal van prijzen en werd in één jaar tijd aan vier buitenlandse uitgevers verkocht. Nu is ze terug met een novelle voor de overheidsinstantie Te Gek!?, een Vlaams initiatief om het taboe rond geestelijke gezondheid te doorbreken. Het zusje van de buurvrouw is een verhaal over signaalherkenning bij psychische problemen, met name anorexia. Maar ook vooral over het leven van een meisje, een jonge vrouw, tussen twee vuren, de Vlaamse en de Marokkaanse cultuur, en hoe zij naar gezondheid en geneeskunde kijken.

Louis en Zaida zijn beiden twintigers en al jarenlang buren in een flatgebouw. Maar als de waterleiding van Louis niet had gelekt, had hij Zaida nooit leren kennen. Ze woonden al een jaar naast elkaar zonder dat ze elkaar echt hadden aangesproken. Hun gezamenlijke interesse: eten. Zaida erfde de kookkunst van haar moeder, en bereidt dus vooral Marokkaanse en mediterrane gerechten; Louis, die homo is, schrijft en blogt erover en verzorgt de foto’s. Daarover komen hun tongen los. Wekelijks kookt Zaida voor Louis en schrijft hij een artikel voor zijn blog, al snel hebben ze duizenden volgers. Maar over hun privéleven zwijgen ze beiden. Op een dag vertrekt Zaida nadat ze een werkaanbieding van haar werkgever kreeg om in Algerije te gaan werken. Ze stuurt Louis een doos brieven en aantekeningen op van haar zusje Nadja, die aan magerzucht leed tijdens haar veel te korte leven. Haar vraag aan hem is of hij op basis van deze stukken haar zusje tot leven zou kunnen wekken in een verhaal.

Vanderstraeten slaagt er in dit schrijnende ‘verhaal in het verhaal’, onder de titel Een verhaal in 36 kilo, in via de pen van Louis, Nadja vanuit haar eigen ogen haar leven te laten vertellen. De gevoelens van schuld, zelfhaat en een aan scherven geslagen zelfbeeld tussen twee culturen in, worden in bewoordingen gegoten die zo van Nadja zouden kunnen komen. Als Nadja op een dag als jonge 13-jarige leerling te maken krijgt met racisme en vooroordelen, knapt er iets bij haar vanbinnen en gaat ze de verkeerde weg op. Maar in de Marokkaanse gemeenschap bestaan geen psychische problemen: ze worden niet herkend of gewoon zelfs ontkend. Haar moeder kent geen enkel meisje als zij, dat vrijwillig honger lijdt. Maar haar hongergevoel in tegenstelling tot haar andere gevoelens geeft Nadja controle over haar eigen lichaam en emoties:

“Honger, zal ik straks aan een van de psychologen uitleggen, is een dictator die alles wat er écht toe doet strategisch onder de knoet houdt.”

Alleen haar oudere zus Zaida ziet de signalen, en probeert er alles aan te doen haar zusje te helpen niet verder af te glijden.

Vanderstraeten zet een verhaal neer van een persoon van vlees en bloed, en laat je 100% meevoelen met wat magerzucht kan inhouden en tot wat het kan leiden. Ook Zaida is overtuigd van de kwaliteit van Louis’ verhaal:

“Je hebt van het verhaal van mijn dierbare Nadja, hoewel het indroevig is, iets moois gemaakt. Respect! Ik had het nooit gekund.”

De auteur is met glans in de doelstelling van de Te Gek!?-campagne geslaagd, namelijk het neerzetten van een empathisch verhaal over een complex thema en dit goed tot zijn recht laten komen in een heldere en compacte taal.

Deze recensie verscheen ook eerst als Hebban-recensie. Zie: https://www.hebban.nl/recensies/natha...

[Isabel · Rating 3 out of 5]

Bijzonder boeiend onderwerp.
Bijzonder jammer dat het boek maar 146 blz telt:)

Vlot te lezen.

[Birgit · Rating 3 out of 5]

Margot Vanderstraeten schreef de vierde Te Gek!? novelle na Christophe Vekeman, Ish Ait Hamou en Brenda Froyen. In Het zusje van de buurvrouw koos ze om anorexia ter sprake te brengen en hoe mensen met anorexia denken en leven en hoe dit in verschillende culturen beleefd wordt.

Louis en Zaida zijn buren en door een waterlek komen ze in contact met elkaar. Zaida is van Marokkaanse afkomst en kan heel goed koken. Na hun kennismaking mag Louis dan ook genieten van haar kookkunsten en samen richten ze hierover een blog op, maar dan krijgt Zaida een jobaanbieding in Algiers en moeten ze noodgedwongen afscheid nemen van elkaar. Maar bij haar vertrek laat Zaida een doos achter voor Louis met daarin het verhaal over haar zus Nadja, die aan anorexia leed en ze vraagt aan hem om haar verhaal te schrijven.

Persoonlijk vind ik het taalgebruik van Margot Vanderstraeten niet van een hoogstaand literair niveau, maar het verhaal dat ze schrijft is redelijk rechttoe rechtaan. Ze heeft het over anorexia en dan nog in een Marokkaans gezin waarin de eetcultuur hoog in het vaandel wordt gedragen. Er wordt uitgebreid gekookt en gegeten, maar voor de puberende Nadja is dit allemaal niet evident. Ze wordt meerdere malen opgenomen voor haar anorexia, maar de behandeling heeft weinig in omdat noch zij noch haar ouders erachter staan. In vreemde culturen wordt er namelijk nog steeds anders gekeken naar psychische problematieken dan in westerse culturen. Het is minder evident en de mensen laten zich er minder snel doeltreffend behandelen.

Het is een novelle dat toch je ogen opent over anorexia, maar vooral hoe vreemde culturen psychische ziektes percipiëren en hoe moeilijk het is om voor die mensen een goede behandeling uit te stippelen, omdat ze er gewoon anders tegenaan kijken dan wij die in de Westerse wereld leven. Het boek is dan ook een verhaal in 36 kilo’s, beginnende van hoofdstuk 36 om te eindigen met hoofdstuk 1 met een desastreus einde als gevolg. Een einde dat blijft nazinderen.

Margot Vanderstraeten is journalist, columniste, maar toch vooral schrijfster. Ze won de Debuutprijs met haar eerste roman Alle mensen bijten (2002). Maar met haar roman Mazzel Tov (2017) was ze niet weg te slaan uit de boeken top 10 in Vlaanderen. Dit boek gaat over haar leven bij een joods-orthodox gezin in Antwerpen. In 2018 schreef ze de nieuwe novelle voor Te Gek!? Het zusje van de buurvrouw. Te Gek!? is een organisatie die psychische problemen bespreekbaar wil maken en ook de mensen op een juiste manier wil inlichten over psychische ziektes.

[Lize · Rating 2 out of 5]

Het boek begint met het verhaal van Zaida en Louis die elkaar leren kennen. Je komt zo een paar typische kenmerken en gewoontes van hen te weten maar er wordt niet verder op ingegaan. Zaida bezorgt de brieven en dagboekfragmenten die haar zusje Nadja geschreven heeft aan Louis om daar "iets mee te doen". Nadja heeft een eetstoornis en je leest haar belevingen, gedachten, meningen... Ik vind het jammer dat het boek allemaal uit korte stukjes bestaat en dat die nooit echt verder worden uitgewerkt. Nadja wordt 3 x opgenomen in een ziekenhuis waar eetstoornissen behandeld worden maar dat wordt niet echt uitgewerkt en wat er wel over geschreven wordt, lijkt mij niet helemaal te kloppen of in mijn ogen toch heel raar te zijn. Ik vond het wel interessant dat Nadja uit Marokko komt en om te lezen hoe ze daar met eetstoornissen omgaan.

[Michaël Ickx · Rating 5 out of 5]

Pakkend verhaal over de (niet-opgevangen) signalen bij psychische problemen. Een aanrader om te lezen!

[Sofie · Rating 3 out of 5]

{obligatory reading}

EDIT: 3,5 ☆

I thought this was a very well-written short novella. I especially found it interesting how the theme of anorexia was reflected in little things, like the leak in Louis' bathroom and the bird. The simple language in which the story is told makes it feel a little superficial. That simplicity, however, makes sure it's a very quick read.

Nevertheless, a powerful story!

[Nathalie Bakelandt]

Een novelle over het verhaal van een meisje die kampt met anorexia. Aangrijpend

[Chris · Rating 2 out of 5]

te beknopt en niet genoeg uitgediept

[Inge Vermeire · Rating 2 out of 5]

‘Het zusje van de buurvrouw’ lees je heel snel uit – het is een vlot geschreven novelle zonder veel literaire kwaliteiten. Maar ik koos dit boekje omwille van de thematiek en niet omdat ik veronderstelde dat het een grote literaire waarde zou hebben.

Jammer genoeg graaft Vanderstraeten qua thematiek ook echt niet diep – ze blijft heel oppervlakkig wat betreft de ziekte zelf en wat betreft de impact ervan op het leven van een persoon met anorexia, de impact ervan op de hele familie en omgeving. Ze komt niet verder dan enkele algemeenheden over zowel de ziekte als over de omgang ermee in de Marokkaanse gemeenschap. Vanderstraeten slaagt er ook niet in een realistisch beeld te scheppen over de therapie en de behandeling van anorexia…

Ik vraag me echt af of mensen die op geen enkele manier vertrouwd zijn met deze ziekte door het lezen van deze novelle veel wijzer worden. Als leek heb je na het lezen van dit boekje de indruk dat de hulpverlening nergens staat, dat zo'n patiënt nauwelijks geholpen kan worden... Iedereen die een beetje meer vertrouwd is met de ziekte, weet dat het veel complexer is dan dat. Het stoorde me dat er een paar onwaarheden in het verhaal zaten: de ganse groep wordt gestraft als één meisje niet eet? Dat is dus onzin.

Het is zo jammer dat Vanderstraeten, in het kader van de Te Gek!? Campagne ook kiest voor een verhaal dat triest eindigt, terwijl nét deze meisjes en hun omgeving zoveel kracht en motivatie kunnen halen uit positieve verhalen.

[Kurt Thys · Rating 2 out of 5]

Geschreven voor Te Gek!? dat psychische problemen in de spotlight wil zetten, in dit geval anorexia
(mooi dat ze dat nergens op het boek vermelden om mensen niet af te schrikken). In eenvoudige taal verteld ze weliswaar belerend (maar hebben we dat spijtig genoeg allemaal niet nog steeds nodig?) het leven van een migrantenfamilie, en meer in het bijzonder van één van de dochters. Het is moeilijk om in het hoofd van een personage met psychische problemen te kruipen, en ze is hierin slechts deels geslaagd vind ik: mooi, meegaand, maar toch blijft het oppervlakkig. Wat de kapstok (eerste en laatste deel) bijbrengt is me wel nog de vraag: de invloed van de ziekte op het gezin kan ik begrijpen, maar waarom dan ook nog de journalist/schrijver erbij?
Ik lees ze graag, maar net dit niet.

[Kilien Natens · Rating 3 out of 5]

Ik moet zeggen dat die novelles wel in de smaak beginnen te vallen. Op een dag of twee lees je een gloednieuw verhaal uit waar je geen dagen of weken je tijd in moet steken, en dat blaast al eens een frisse wind door je leesritueel. Vooral de originele opbouw van dit boek viel bij mij erg in de smaak, al heb ik het gevoel dat er nog meer potentieel in de laatste paar hoofdstukken zat. De thematiek van anorexia is misschien niet zo origineel, maar de Marokkaanse roots van het hoofdpersonage plaatsen net dat onderwerp in een ander perspectief. Misschien niet bijster origineel, maar toch verfrissend.

[Stefanie Van Lerberghe · Rating 4 out of 5]

Ik twijfelde sterk of ik dit boek een drie of vier sterren moest geven.
Drie sterren omdat het boek te oppervlakkig, snel werd geschreven.
Vier sterren omdat het zo een mooi verhaal is met zoveel inhoud en problematieken/thema’s (Vlaams vs Marokkaanse cultuur, dynamiek in een Marrokaans/Belgisch gezin, eetstoornis, etc.) die (maar heel kort) worden aangekaart vanuit verschillende perspectieven.

Het zou zalig zijn om de uitgebreide versie van dit boek te kunnen lezen en zou wellicht een vijf sterren verdienen.

[Marianne Steenvoorde · Rating 4 out of 5]

Klein, maar fijn: 'Het zusje van de buurvrouw' van Margot Vanderstraeten. Een fragmentarisch verhaal van een Vlaams-Marokkaanse jonge vrouw die gemangeld raakt tussen de normen van twee verschillende werelden. Ook een originele, maar tragische beschrijving van het thema anorexia; '... het begin van een lek, de barsten in hart en hersenen, die zie we pas als de boel onherroepelijk in elkaar is gestort'. Mooi!

[Nadia · Rating 3 out of 5]

Misschien geen hoogstaande literatuur maar dat hoeft zeker niet. Een rechttoe rechtaan verhaal over anorexia in het kader van de campagne “Te Gek”. Interessant omdat de problematiek van anorexia zich eens niet in het doorsnee Vlaams gezin afspeelt maar binnen een gezin met Marokkaanse roots.
Ik ben fan van Margot Vanderstraeten en haar vlotte schrijfstijl waardoor ik meestal te snel weer afscheid moet nemen van het verhaal en de personages en een beetje verweesd achter blijf…

[Hilde · Rating 2 out of 5]

Het zusje van de buren: Redelijk treffend boek, omdat je als lezer kan meevoelen met een patiënte met anorexia en hoe die denkt en niet wil genezen. Het lijkt voor een hulpverlener een hopeloze taak. Een grote meerwaarde van het boek is dat die patiënte Marokkaanse is en de gevoelens van er niet bij te horen worden subtiel maar toch indringend beschreven.
Qua schrijfstijl een lichtgewicht...

[Ruben Desmidt · Rating 4 out of 5]

Het valt met geen woorden te beschrijven welke vreselijke ziekte anorexia is. Het sijpelt langzaam het lichaam binnen en overmeestert het helemaal.

Deze novelle geeft inzicht in deze gruwelijke ziekte en zorgt voor begrip. Al blijf ik me afvragen hoe we de eerste signalen kunnen herkennen, zodat we het ergste kunnen voorkomen.

[Roumaissa · Rating 5 out of 5]

Ik heb me zo veel kunnen relateren met deze boek omdat ik zelf ook Marokkaan ben. Het heeft me Marokkanen zelf veel beter kunnen begrijpen. Maar ik begreep ook Nadjas perspectief. Ik ben super verbaasd dat je uit een Marokkaanse perspectief ook kon schrijven van hoe dat Marokkanen zoch vielen vooral de vrouwen. :)

[Anneleen · Rating 4 out of 5]

Wat een mooi boek... Ik houd van de schrijfstijl van Margot Vanderstraeten. Sober, maar ook een beetje poëtisch. Zinnen die doen nadenken. Dit boek heeft me weer eens laten beseffen hoe weinig we, of ik, eigenlijk weet over mensen met een andere achtergrond.

[Nina · Rating 4 out of 5]

"Maar het begin van een lek, de barsten in hart en hersenen, die zien we pas als de boel onherroepelijk in elkaar is gestort."

[Maya · Rating 2 out of 5]

2,5 stars

[Ann · Rating 4 out of 5]

Margot Vanderstraeten schrijft vlot en goed. Je kan je helemaal inleven in het verhaal. Een aanrader voor wie geconfronteerd wordt met eetstoornissen.

[Zazou · Rating 3 out of 5]

Het zusje van de buurvrouw
is een novelle van slechts 146 bladzijden en misschien is dat aantal wel de reden dat naar mijn gevoel het verhaal niet helemaal tot zijn recht komt.

[Oona · Rating 5 out of 5]

wauw, echt wauw. Makkelijk om te lezen en een goede doorlezer. Moeilijke onderwerpen in een boek zetten is moeilijk maar dit was echt goed.

[Ruth Cierkens · Rating 4 out of 5]

Kort maar krachtig boek! Het leest heel vlot. Ik vond het jammer dat het verhaal zo kort was.

[Michèle Braconnier · Rating 4 out of 5]

Kort en krachtig, vlot verteld! Herkenbaar! Uit het leven gegrepen. Gevangene van haar eetstoornis met het wanhopig eenzame gevecht tussen twee culturen er bovenop.

[Sofie Sue Stephanie Rutgeerts · Rating 4 out of 5]

Reads so smooth, a bit too easy in terms of vocabulary. More for teenagers?

[Ine · Rating 3 out of 5]

2,5 ⭐

[Kirsten Masschelier · Rating 3 out of 5]

Zomer 2024

[Liesbeth Wuyts · Rating 2 out of 5]

Helaas herkenbaar. De themathiek is erg relevant en complex. De literaire kwaliteit is beperkt.