Hartschade

by Hella de Jonge

Hella de Jonge vindt zichzelf terug in een ziekenhuis, aan de monitor: hartaanval. Als de goede bedoelingen van de specialisten haar tot een gevangene van een systeem dreigen te maken, komt ze in opstand. Ze gaat op zoek naar de oorzaak van haar fysieke problemen en wat haar drijft. Dit leidt tot ontroerende gesprekken met haar dochter, die net als Hella een kind heeft verloren, en soms confronterende, maar ook hilarische bezoeken aan haar vader. Dit boek getuigt van een gevecht om geen patiënt te worden maar mens te blijven.

304 pages, Paperback

First published April 1, 2018

About the author

Hella Elisabeth (Hella) de Jonge-Asser (Den Haag, 21 april 1949) is een Nederlandse kunstenares. Zij is de echtgenote van Freek de Jonge en dochter van Eli Asser en Eva Croiset.

De Jonge is beeldhouwster en schrijfster. Zij volgde haar kunstopleiding aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam. Na het basisjaar volgde ze de studierichting edelsmeden. Later voegde zij daar de specialisatie keramiek aan toe. Ze kreeg privéles van Madeleen Brinkman en exposeerde haar werk in diverse galeries en op de kunstbeurs pAn te Amsterdam. Ze is verantwoordelijk voor veel van de grafische aankleding, de decor- en kostuumontwerpen en voor de muzikale omlijsting van de solovoorstellingen van haar man, de cabaretier Freek de Jonge. Zij was op jonge leeftijd professioneel danseres en had kortstondig een modewinkeltje in Amsterdam.

Hella de Jonge publiceerde in 2006 het autobiografische boek Los van de Wereld. In dit boek wordt het leven van een tweede generatie Joods kind en de daarmee gepaard gaande problemen op openhartige wijze beschreven. De tegenstelling tussen de uiterlijk zo vrolijke tekstschrijver en scenarist Eli Asser en de werkelijke gezinssituatie van twee ouders met een onderduikverleden is groot. In 2012 verscheen het vervolg, Spring.

Reviews

[Ria · Rating 4 out of 5]

Hartschade, letterlijk en figuurlijk.
Hoe bepalend is een warme, omarmende jeugd? Hoe bepalend zijn ervaringen uit een jeugd voor een volgende generatie? Hoe bepalend is een oorlog voor generaties daarna? En waar dit boek zeker over gaat: hoe belangrijk is werkelijk luisteren en maatwerk leveren in de zorg? Is de patiënt een ding of een mens met gevoel, eigen gedachten, een wil ?

Hartschade is een indrukwekkend, vlot lezend, autobiografisch verhaal dat binnenkomt en de lezer achterlaat met veel gedachten.

Vanuit een niet chronologisch prettig vertelperspectief wordt veel van het levensverhaal van Hella de Jonge aan de lezer bekend gemaakt. Dit is nodig. Een oproep aan de medici om signalen op te pakken met betrekking tot hartproblemen bij vrouwen. Het is al een kwart eeuw bekend in de medische wereld dat hartklachten bij vrouwen zich anders uiten dan bij mannen, maar moet nog steeds doordringen.

De auteur ontsnapt ternauwernood aan de dood juist tijdens een fietstest die zij nota bene zelf moest aanvragen door een communicatiefoutje van het ziekenhuis. Er wordt een tocht beschreven langs diverse artsen totdat er één wel luistert, een gastro-enteroloog die de klachten diagnosticeert als hartproblemen. Tot verbazing zijn er ook plots stents geplaatst zonder dat het thuisfront wordt ingelicht – ‘Ik was een object geworden.’ Het is bijzonder hoe De Jonge de regie krijgt en met name neemt over medicatie, welke artsen wel of niet een tweede bezoek krijgen en haar leven leeft zo zij dat graag wil.

De keuzes die ze maakt zijn niet zonder reden. Vertrouwen speelt een grote rol in het verhaal. Het ontbreken van vertrouwen ligt in de basis, haar jeugd. Het leren vertrouwen in relaties lukte beetje bij beetje toen ze haar man leerde kennen. In haar jeugd mocht ze geen emoties tonen. Ze was altijd lastig: ‘Er zijn, maar er niet mogen zijn.’ Haar joodse ouders hadden veel erger meegemaakt werd gezegd. De relatie met haar inmiddels hoogbejaarde vader is nog steeds moeizaam. Ze blijft hem bezoeken en bellen in de hoop dat ‘de liefde zou zegevieren’ en er erkenning komt voor haar als schrijver. Haar moeder Eva die ook hartpatiënt was, leeft niet meer. De Jonge moet altijd horen dat Eva wel vijf bypasses had en dat was veel erger. Eva haar moeder is in de oorlog omgekomen en ‘had altijd heimwee naar haar moeder’. Het missen van een warme gezinssituatie van toen en de gebruikelijke ouder-kind relatie heeft ook gevolgen voor de onderlinge verstandhoudingen tussen de kinderen Asser. En er is meer te vertellen. Op de omslag geen hart. Wel een knuffelkonijn: een oogoperatie, een kind en alleen zijn.

Het wantrouwen in de medici daarentegen komt ook voort uit schrijnende verliezen. Een zoontje is als baby overleden, waarschijnlijk ook hartproblematiek. Kleindochter ‘poppelientje’ waarvan ze een ‘piepklein rood kusje’ kreeg, is op 7-jarige leeftijd overleden. De intieme, ontroerende gesprekken tussen De Jonge en haar dochter zijn integer verteld. Hoeveel kan er in een mensenleven gebeuren?

Vele opvallende zinnen komt de lezer tegen: ‘Ze maken een ander mens van je in de zorg’, ‘Nu heeft u even niets meer te zeggen’, ‘U heeft maar één hart werd opeens van een cliché een dreigende realiteit’ of zo mooi: ‘Je hoeft niet bang te zijn, ik blijf bij je.’

Dit openhartige verhaal dat als een goederentrein voorbij dendert in je gedachten, aan je gevoel, je zintuigen op scherp stelt en je hart bezeert is een oproep van een sterke vrouw die noodgedwongen ten strijde is getrokken tegen de medische wereld. Sinds enige tijd is zij ambassadrice voor stichting Hart voor vrouwen.
Laat je niet zomaar naar huis sturen: volg je gevoel, wees alert, sta op. Wees baas over eigen hart. Lees het boek. Aanrader.

[Marjan Kloosterman · Rating 5 out of 5]

Hartschade geschreven door Hella de Jonge uitgegeven door Atlascontact.
Lezersrecensie.

Hartschade leest prettig. Het thema is dat niet. Het boek gaat meer over het recht om als mens, vrouwmens te worden behandeld en niet als een doorsnee patiënt voor zover deze bestaat, een patiënt met klachten en mogelijk medische ziekte die volgens uitgedokterde protocollen worden behandeld in gescheiden specialistische circuits. Zal ongetwijfeld ook een zorgkostenverzekeraar belang bij zitten: financiële schadelastbeperking, winstbejag. Zo slaat men de mens, de specifieke vrouw, steeds meer over en verwordt men steeds meer geptrotoclleerde patiënt. Hella de Jonge beschrijft haar zoekproces naar de medische oorzaken van haar klachten en de psychisch opgelopen hartschade. Het doet in het begin soms zeer aan mijn lezersziel. Wat een zoektocht van medisch loket naar medisch loket, wat een gevecht om gezien en gehoord te worden. De wens om als mens gezien te worden, de unieke specifieke vrouwmens, staat voorop in dit verhaal.
De psychische hartschade is, al eerder opgelopen, als kind van overlevenden, joodse overlevenden van een vreselijke oorlog. Haar ouders hebben een eigen hartschade en willen doorgaan met het leven, dat doorgeven na de oorlog. Een opgave omdat de trauma’s bij de ouders volop nog aanwezig zijn, het opvoeden van kinderen veel moeite kost. Dat wreekt zich in de ontwikkeling van de kinderen, en de kinderen onderling. Hella gaat het gesprek met haar oude zieke vader aan, ze spaart hem niet, blijft contact houden ook al is dat moeilijk.
Hella verloor haar eigen kind, haar dochter verloor haar kind. Ze zoekt en maakt hierover contact met haar dochter. Pijn herkennen en erkennen moeten leren omgaan met een dergelijk verlies, elkaar daarin laten en vinden, dat zoek en vindproces ook dat beschrijft Hella in dit boek.
Hartschade, dat kan het leven opleveren door gezin van herkomst, door groeien tegen de verdrukking in, door zwaar verlies van eigen kind, kleinkind en gezondheid, het gevecht om een juiste medische diagnose en juiste behandeling. Hella beschrijft deze thema’s.
Voor mij is het thema van dit boek ‘ Gezien en erkend willen worden.’
Daar gaat Hella voor, haar levenlang.

[Stephanie · Rating 4 out of 5]

‘Het ging mij er niet om of hij of zij mij beter zou maken, omdat ik wist dat dat een illusie was. Nee, ik was op zoek naar vertrouwen, wilde mee kunnen praten over medicatie en bovenal mezelf kunnen blijven.’

Hella de Jonge beschrijft uitvoerig haar belevingen als hartpatiënt in Hartschade. De schrijfster, vrouw van Freek de Jonge, houdt niet van pillen en dokters, maar besluit toch naar de huisarts te gaan als ze blijft kampen met verschrikkelijke pijnaanvallen. Via de uroloog komt ze bij reumatoloog, die haar klachten als ‘psychosomatisch’ bestempelt. Pas als ze een hartinfarct krijgt, wordt duidelijk wat er speelde.

De Jonge vertelt wat volgens haar fout gaat: artsen spreken elkaar tegen, bekritiseren elkaars behandeling en laten haar te weinig meebeslissen. Ze gaat ook te rade bij zichzelf: ze heeft een lastige band met haar Joodse ouders en wijt dit aan hun oorlogsverleden. Ze lijdt in haar jonge jaren aan een eetprobleem en heeft een sterke drang tot onafhankelijkheid, ook van de gezondheidszorg. Speelt haar familiegeschiedenis misschien ook een rol bij haar hartklachten? Een aanrader voor elke arts die geïnteresseerd is in het patiëntperspectief.

Gepubliceerd in Medisch Contact: https://www.medischcontact.nl/nieuws/...

[Exokiwi · Rating 5 out of 5]

Dit boek is zonder meer lezenswaardig Het kastje naar de muur verhaal voor ontdekt wordt dat de schrijfster het aan het hart heeft is zo vreselijk herkenbaar uit mijn familie
Jaren geleden las in een artikel over hartziekten bij vrouwen via een interview met de ook in het boek opgevoerde Angela Maas Op dat moment viel het kwartje ten aanzien van een van mijn vrouwelijke familieleden voor mij We zijn er toen onvoldoende achteraan gegaan en dat heeft toen geresulteerd in een spoedje drievoudige bypass

Het eigen verhaal over haar hartziekte is verweven met het dochter zijn van een bekende Nederlander maar ook de vrouw van zijn Hoe de bekendheid helpt maar ook soms een obstakel is
Het is een verfrissend boek over levensvreugde terwijl Hella ee Jonge zelf de stukjes familiegeschiedenis ten aanzien van hartfalen aan elkaar rijgt Vrede vind met de situatie terwijl ze in een relatief kort boek verslingerend veel aan de orde brengt
Er is humor Er is geschiedenis uit WWII Recente familie geschiedenis er zijn tranen er zijn pijnlijke momenten Er is realisatie

Voor mij opende dit boek de ogen verder over hartfalen bij vrouwen Daar had ik het ook voor gekocht Maar het opende ook de ogen voor een familie geschiedenis verweven met de Nederlandse showbizz en cabaret Het is een hartverwarmend verhaal over familie die je niet kiest en familie die je wel kiest Maar ook over de invloed van keuzes Keuzes die altijd gemaakt kunnen worden

Ik vind het een heerlijk boek en ga het zeer zeker herlezen vanwege de hoeveelheid informatie

[Rosa · Rating 5 out of 5]

In één adem uitgelezen. Sommige gedeelten zeer herkenbaar.
Prettig openhartig. Voor mij is Hella de Jonge een voorbeeld, ze kaart haar lichamelijke problemen op een integere manier aan. Ook de manier waarop ze contact blijft houden met haar vader bewonder ik, die getuigt van een kracht waarvan ik me afvraag waar ze die vandaan haalt.
Het is het eerste en enige boek die ik van haar heb gelezen, maar niet de laatste, ga haar eerdere (3) boeken ook lezen.

[Eugenie · Rating 3 out of 5]

Zoveel herkenning, zowel van jeugd, heden als ziektes, tot en met de rots in de branding (lees Freek) toe. Dank je Hella voor het schrijven van dit boek.