Charley Toorop: Vooral geen principes!

by Marja Bosma

Een van de opvallendste personen in de Nederlandse kunst van de twintigste eeuw is Charley Toorop (1891-1955) Zelfbewust schiep ze een eigen, onafhankelijke positie, van waaruit ze de wereld van de kunst en de politieke gebeurtenissen om haar heen observeerde en haarscherp in haar werk vertaalde. Het resultaat is een oeuvre dat met zijn glasharde eerlijkheid confronteert en tegelijk bezielt door de onverwoestbare vitaliteit die ervan uitgaat. Charley Toorop hield van het leven én van de kunst. Voor haar waren ze een onlosmakelijke eenheid.

Genres: Art

192 pages, Paperback

First published January 1, 2008

Reviews

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Toen ik vroeger (begin twintig) Charley Toorops Zelfportret met hoed (1938) in het Stedelijk Amsterdam zag vond ik het schilderij in eerste instantie niet eens echt mooi. Toch stond ik er lang naar te kijken en aan het eind van mijn bezoek zocht ik het opnieuw op om nòg eens te kijken. Er was iets in haar uitstraling en haar strenge blik dat me enorm fascineerde èn ze bleef me bij. Met elk zelfportret dat ik daarna zag groeide mijn fascinatie. De kracht die uit haar portretten straalde, maar tegelijkertijd ook een zekere hardheid. Het had iets onaangepasts dat haar werk heel puur maakte, het had een ziel.

Dit boek geeft een prachtig overzicht van haar leven en werk. Fijn ook om al haar zelfportretten erin afgebeeld te zien, want daar begon het voor mij toch mee. Marja Bosma heeft zich grondig in haar verdiept en vertelt er interessant over. Voor wie het zelf overweegt, het is wel echt een kunsthistorisch non-fictieboek en als je weinig van kunst weet is het misschien ook wel hier en daar wat lastiger te lezen.

'Alleen begrijp ik niet waarom het geluk mij zoo omdroomt.'

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

In dit boek volgen we het leven en werk van de schilderes Charley Toorop, dochter van de schilder Jan Toorop en later moeder van de schilder Edgar Fernhout. Na een moeizaam huwelijk wist zij op eigen benen te staan, ze kende tal van kunstenaars in Nederland en vooral ook in Frankrijk. Haar werk is niet altijd ‘mooi’, maar wel zeer karakteristiek, ze schilderde veel portretten met markante koppen en ook veel stillevens. Daarin vond ze haar eigen stijl. Het ‘vooral geen principes’ slaat op haar behoefte niet bij een stroming te horen, maar zichzelf te willen blijven. Ze is wel eens ingedeeld bij de ‘socialistische’ kunst, vanwege haar realistische portretten, maar ze wilde aan die portretten een ziel meegeven, de kracht laten zien. Daarmee werd ze door sommigen wel een als ‘onvrouwelijk’ beschouwd, maar die kritiek legde ze naast zich neer. Het boek is een raak portret van een eigenzinnige en creatieve vrouw. Door de tekst en de afbeeldingen komt ze dichtbij mij als lezer.