Zümrüt Ayna

by A.M. Celâl Şengör

Bu kitapta bilimin ışığı; antik çağ düşünürlerinden Fransız İhtilali'ne, evrim kuramından C-47 uçaklarına, YÖK'ten Anadolu-Avrupa ilişkilerine kadar hayatı neredeyse bütünüyle kapsayan bir alana; 3. Selim'den Mustafa Kemal'e, Hasan Âli Yücel'den Ömer Hayyam'a, 2. Mahmut'tan Cahit Arf'a, Kropotkin'den Sırrı Erinç'e, hatta “coğrafyanın müzisyeni” Barış Manço'ya kadar bilim, sanat, kültür ve siyaset alanında var olmuş birçok önemli adın üzerine düşüyor.

Bilimin ışığı, hayatı ve tarihi bilimsel düşünce yöntemi ve eleştirel akılla aydınlatıyor.

ABD Ulusal Bilimler Akademisi yabancı üyeliğine seçilen ilk Türk bilim insanı ve Academia Europaea'ya seçilen ilk Türk üye olan, Londra Jeololji Cemiyeti Başkanlık ödülü sahibi, Rusya Doğa Bilimleri Akademisi üyesi A. M. Celâl Şengör'ün bu kitabı bilimin kılavuzluğunda “düşünen deneme” tadını taşıyor.

Genres: Nonfiction, Philosophy

224 pages, Paperback

First published January 1, 2003

About the author

Türk jeolog ve profesör.
24 Mart 1955'te İstanbul'da doğdu. 1973 yılında Robert Kolej'i bitirdi. 1978'de State University of New York at Albany'den jeolog olarak mezun oldu ve aynı üniversiteden 1979'da yüksek lisansını bitirdi. 1981'de İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi, Genel Jeoloji kürsüsünde asistan olarak görev yapmaya başladı. 1982'de de State University of New York at Albany'den doktora aldı. 1984 yılında Londra Jeoloji Cemiyeti'nin Başkanlık Ödülü'nü, 1986'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı. Aynı yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalında doçent oldu. 1988'de Neuchâtel Üniversitesi Fen Fakültesi'nden şeref bilim doktoru (Docteur ès sciences honoris causa) pâyesi aldı. Academia Europaea'ya 1990 yılında kabul edildi ve cemiyetin ilk Türk üyesi oldu. Aynı yıl Avusturya Jeoloji Servisi muhabir üyesi, 1991 yılında ise Avusturya Jeoloji Derneği şeref üyesi oldu. Yine 1991 yılında Kültür Bakanlığı'nın Bilgi Çağı Ödülünü kazandı. 1992 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Genel Jeoloji Anabilim Dalı'nda profesörlüğe yükseltildi. 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi en genç kurucu üyesi oldu ve Akademi konseyine seçildi. Aynı yıl TÜBİTAK Bilim Kurulu üyesi oldu. 1994 yılında Rusya Doğa Bilimleri Akademisi üyeliğine, Fransız ve Amerikan jeoloji dernekleri şeref üyeliğine seçildi. Ayrıca kendisine Fransız Fizik Cemiyeti ve École Normale Supérieure Vakfı tarafından Rammal Madalyası verildi. Şengör 1997 yılında, Fransız Bilimler Akademisi tarafından yerbilimleri dalında büyük ödül (Lutaud Ödülü) ile taltif edildi. 1998 Mayıs ayı içerisinde Şengör, Collège de France'da misafir profesör olarak bir kürsü işgal etti. Burada "XIX. Yüzyılda Tektoniğin Gelişmesine Fransız Jeologlarının Katkısı" konulu bir ders verdi ve 28 Mayıs 1998'de Collège de France'ın madalyasını aldı. 1999'da Londra Jeoloji Cemiyeti kendisine Bigsby Madalyasını tevcih etti. 2000 yılının Nisan ayında Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi yabancı üyeliğine seçilen ilk Türk oldu. Rus Bilimler Akademisi'ne Fuad Köprülü'den sonra seçilen ikinci Türktür.[2] Ayrıca 2013 yılında Leopoldina Doğa Araştırıcıları Akademisi üyeliğine seçilmiştir.[3]
Şengör, jeolojide bilhassa yapısal yerbilim ve tektonik dallarındaki çalışmaları ile ün yapmıştır. Şerit kıtaların dağ kuşaklarının yapısına etkisini ortaya koymuş ve Kimmer Kıtası adını verdiği bir şerit kıta keşfetmiştir. Orta Asya’nın jeolojik yapısını ortaya çıkarmış, Kıta-kıta çarpışmasının ön ülkeleri nasıl etkilediği meselesini çözmüştür. Yücel Yılmaz ile birlikte, Levha tektoniği içinde Türkiye'nin yerini değerlendiren ve atıf klasiği haline gelen bir makale yazmıştır.[4] Jeoloji ve tektonik konularında 6 kitap, 175 bilimsel makale, 137 tebliğ özeti, pek çok popüler bilim makalesi, tarih ve felsefe ile ilgili de iki kitap ve 300’e yakın deneme yazısı yayınlamıştır. 86 ülkenin Bilimler Akademisine üye olan Şengör'ün yayınlanmış 1826 makalesi vardır ve bu makalelere 12658 atıf yapılmıştır. Bunların 1997-1998 yılları arasında Cumhuriyet Bilim Teknik dergisindeki "Zümrütten Akisler" köşesinde çıkmış olanları Yapı Kredi Yayınları tarafından 1999'da "Zümrütnâme" başlığı altında kitaplaştırılmıştır.
Fransa, İngiltere, Avustarya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde misafir öğretim üyesi olarak çalışmalarda bulunan Şengör, Collège de France dışında İngiltere'de Oxford (Royal Society Araştırıcı bursuyla), ABD'de California Institute of Technology (Moore Distinguished Scholar olarak) ve Avusturya'da Salzburg Lodron-Paris Üniversitesi'nde misafir profesörlük yapmıştır. Şengör ayrıca pek çok uluslararası dergide editör, yardımcı editör ve yayın kurulu üyeliği yapmıştır ve yapmaktadır.

Reviews

[Hakan Balcı · Rating 3 out of 5]

"İnsan yetiştirme yalnızca eğitim ve öğretim değildir! İnsan hayran olduğu, gıpta ettiği örneklere, idollere baka baka, onları taklit ede ede öğrenir." s. 196

"Bakan öğrenmez, sorgulayan öğrenir." s. 193

Celal Hoca'nın sohbetini dinlemek büyük bir keyif. Bu yüzden bu kitabını da büyük bir keyifle okudum.

[Epichan · Rating 4 out of 5]

Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisinde 1999 yılında yazdığı makalelerinden oluşan bir eser. Bu kitabı içinde bulunan iki makale için öneririm.

Daha fazlası için;
https://bit.ly/3jOD3g9

[Nusret · Rating 5 out of 5]

Sevgili Prof'um A.M. Celal Şengör'ü yayınlardan takip etmek başkaymış kitabını okumaksa çok başkaymış, kendilerinden tekrardan etkilendim. Bu çağrıyı duyanların azınlığı bile daralıyor, yıllardır değinilen şeylerin hâlâ değinilmeye ihtiyaç duyduğu bir toplumda şüpheler ve ümitsizlikler başını alıp gidiyor. Onları doyurmak, tatmin etmek ne zor!

Celal hocanın bu denemesinde konuşmalarında olduğu gibi dile getirmek istediği şeyleri paylaşıyor, etkileyici bir okumaydı. Zümrüt Ayna'da bahsi geçen Blaise Pascal'ında Pensêes eserini okumaya alacağım, bir yerde Pascal'ın 'insanın temel hastalığı meraktır,' sözlerini anımsıyor. Bu sözler bile bir hastalığın ne kadar değerli ve üzerinde durup düşünülmesinden de çok bir şeylerin yapılmasının gerektiğini hissediyorum, teşekkürler.