Мрачен Вардар

by Έλενα Χουζούρη, Елана Хузури

Това не е исторически роман, а по-скоро "роман на паметта", съхранена върху старите фотографски плаки от експедициите на Балканите на френския банкер и филантроп Алберт Кан в навечерието на Първата световна война. Повод за написването е снимка на изселващи се от Мелник гърци след подписването на Букурещкия мирен договор през 1913г, на която Хузури случайно вижда лика на дядо си.
Видян през очите на внучката, той отново се превръща в дете и юноша в града между меловете, водещ корените си от византийската епоха. Сюжетът се разгръща на фона на рушащата се Османска империя, в която балканските народи с намесата и благословията на Великите сили претендират за дял от нея.
Любовта между гъркинята Елени и българския офицер Георги от личната гвардия на цар Фердинанд на фона на взривените от войната Балкани е опровержение на враждебната настървеност.
Елена Хузури прави литературна "моментална снимка" на Македония - врящ казан, готов да гръмне във въздуха от революции, великодържавнически миражи, мобилизации, реформи на младотурците, военни шпалири, комитаджии и нелегални организации като солунските "гемиджии".

Елена Хузури е издала шест стихосбирки, два романа – „Мрачен Вардар” (2004) и „Родина от памук” (2009), литературни студии и есета. Романът й „Мрачен Вардар” е номиниран за Държавната награда за литература на Гърция, както и за наградата BALKANIKA. Член е на Асоциацията на гръцките писатели, била е заместник-председател и секретар на Управителния съвет. Като литературен критик сътрудничи на различни печатни и електронни издания.

211 pages, Paperback

First published November 1, 2004

Reviews

[Georgina Koutrouditsou · Rating 4 out of 5]

Αφορμή για την ανάγνωση αυτού του βιβλίου ήταν η εκ νέου κυκλοφορία του από τις εκδόσεις Πατάκη.Είναι ενδιαφέρον ότι στο τέλος της νέας έκδοσης υπάρχουν ορισμένες κριτικές από την χρονιά της πρώτης κυκλοφορίας του πίσω στο 2004 και έτσι σου δίνεται η ευκαιρία να διαβάσεις τις πρώτες εντυπώσεις/σχόλια που έλαβε.
Μου άρεσε πολύ!Διαβάζεται ευχάριστα και απνευστί!
Δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα καθαρά ιστορικό μυθιστόρημα.Είναι μικρό σε έκταση, περιέχει ωστόσο πολλές ιστορικές πληροφορίες οι οποίες συνδυάζονται εύστοχα και με ωραίο τρόπο με την ιστορία των άτυπα 3 ηρώων.
Η γραφή του είναι ιδιαίτερη.Δεν ακολουθεί μια απλή αφήγηση,αλλά παρατηρείται η επιστολική και ημερολογιακή γραφή. Πολλές φορές παρεμβαίνει η συγγραφέας ερμηνεύοντας γεγονότα και καταστάσεις.

[ProudHamsi · Rating 1 out of 5]

Στα μισά του βιβλίου αποφάσισα οτι η ζωή είναι πολύ μικρή για να αφιερώσεις χρόνο σε ένα κακό βιβλίο. Με δεδομένο ότι έχω διαβάσει τα περισσότερο βιβλία των ξένων περιηγητών στη Μακεδονία, ότι αγαπάω να διαβάζω βιβλία για την Θεσσαλονίκη της συγκεκριμένης εποχής καθώς και ότι αγαπώ τα ιστορικά μυθιστορήματα μπορώ να πω ότι το βιβλίο αυτό είναι οικτρό.
Θα μπορούσες να πεις οτι ειναι μια κοπτοραπτική πραγματικών συμβάντων και εικόνων χωρίς να μπορούν να δεθούν με το μύθο. Σα να κράτησες σημειώσεις από διάφορα σχετικά βιβλία και προσπάθησες να τα δέσεις πρόχειρα για να βγει ένα βιβλίο.

[Georgette Nanou · Rating 4 out of 5]

https://georgette60.blogspot.com/2020...

Από μια φωτογραφία ενθύμιο η συγγραφέας – αφηγήτρια ξεκινά ένα ταξίδι ιστορίας και μνήμης και ξετυλίγει το κουβάρι της πλοκής στην εποχή των Βαλκανικών Πολέμων .
Οι ήρωες της είναι κατά βάση κάτοικοι του Μελένικου και μετέπειτα πρόσφυγες καθώς επίσης Γάλλοι (φωτογράφος,ανθρωπογεωγράφος,παραγωγός) , αξιωματούχος Βούλγαρος και άλλοι .Και φυσικά δεν λείπει η ΓΥΝΑΙΚΑ που πολλοί την θεωρούν πέτρα του σκανδάλου(μεταφορικά) γενικώς.
Πρόσφυγες που έχασαν την γη τους αφήνοντας πίσω την λαμπρή Ιστορία της πόλης όπου είχαν διαφυλάξει την Ελληνικότητα και τα βυζαντινά μνημεία και μετοίκησαν στο Σιδηρόκαστρον,Σέρρες και Θεσσαλονίκη.Με λεπτομερέστετες περιγραφές η συγγραφέας αναπαραστά εκείνη την εποχή με πειστικότητα με την δική της ματιά και τόπους Μελένικο,Θεσσαλονίκη κατά κύριον λόγο..Εκτός από ιστορικά γεγονότα που περικλείουν την υπόθεση βασικό στοιχείο είναι ένας έρωτας μέσα σε μία ατμόσφαιρα πολέμου μεταξύ τριών ανδρών και μίας γυναίκας.Με τον δικό της τρόπο κεντρίζει τον αναγνώστη να παρακολουθήσει τα τεκταινόμενα της πλοκής με ενδιαφέρον χωρίς να τον κουράζει αφομοιώνοντας γνώσεις ιστορικές χωρίς να χαρακτηρισθεί το συγκεκριμένο βιβλίο καθ’ευατού Ιστορικό,διάφορες σημαντικές πληροφορίες και συνδυάζοντας μία όμορφη ιστορίας αγάπης και απώλειας και την πορεία της.
Είναι ένα καλογραμμένο και όμορφο ανάγνωσμα που το απόλαυσα.

[Галин Петков · Rating 2 out of 5]

Бях привлечен от романа, в момент в който бях на вълна балканските конфликти от началото на 20-ти век и българската следа. Интерес пробуди в мен да видя гледна точка от другата страна на границата. Авторката споменава историческите събития през призмата на нейните сънародници, но дотук с историческата част. Все пак не претендира за исторически роман. Относно художествената част първата половина се повтаря прекалено, че романа се гради около една снимка и записки. Ако устискате след средата героите търпят развитие и се разкриват техните вътрешни конфликти, но все пак... остава усещането за недостатъчно разгръщане.

[Asya Çisem · Rating 1 out of 5]

insan bir kitabi okurken bu kadar zorlanir mi ya. gecen sene okumaya calistim, cok yavas bir kitap cidden. ogretmenim okumami soylemisti ve o kadar akici olmayan bir kitap ki of

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Τρυφερό και καλογραμμένο. Η αφηγήτρια της ιστορίας, κατά πάσαν πιθανότητα η συγγραφέας, μας εξιστορεί τα όσα έζησε δίπλα στον παππού της, Στέφανο, γεννηθέντα στο Μελένικο της σημερινής Βουλγαρίας, τότε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και εν όψει των Βαλκανικών πολέμων ίσως αποτελούσε μέρος της ανεξάρτητης Ελλάδας. Φευ! Η συγγραφέας γράφει σε πρώτο πρόσωπο και απευθύνεται νοητά στον παππού της, με αφορμή μια φωτογραφία που βρήκε, μια γνωστή φωτογραφία του Ωγκύστ Λεόν που απεικονίζει Έλληνες πρόσφυγες από το Μελένικο στο Σιδηρόκαστρο.

Μου άρεσε πολύ η αφήγηση, η συγγραφέας παραδέχεται ότι δεν ήταν παρούσα σε όλα τα γεγονότα, με τα μάτια της φαντασίας όμως και με έναν ωραίο και διαφορετικό κάθε φορά τρόπο μας μεταφέρει στο Παρίσι ή στη Θεσσαλονίκη ή στο Μελένικο και γνωρίζουμε όλη την ιστορία σε όλες τις εκφάνσεις της. Μαθαίνουμε κάποια πρώτα πράγματα για τους Βαλκανικούς, ζούμε την αγωνία για το μέλλον των Ελλήνων του Μελενίκου, αναπνέουμε την αύρα της Θεσσαλονίκης του 20ού αιώνα, γενικά μια Μπελ Επόκ ανεπανάληπτη, εν όψει της επανάστασης της φωτογραφίας και των κινηματογραφιστών Μανάκια.

SPOILERS:

Η ιστορία δεν επικεντρώνεται στα αίτια και τους λόγους και τις συνέπειες των Βαλκανικών πολέμων στη χερσόνησο του Αίμου. Αντίθετα, με αφορμή αυτές τις συνθήκες γνωρίζουμε κυρίως την ερωτική ιστορία του Στέφανου και του Γκεόργκι με την Ελένη. Ο Στέφανος και ο Γκεόργκι μεγάλωσαν μαζί από παιδιά στο Μελένικο και οι δρόμοι τους χώρισαν αργότερα: ο μεν Στέφανος σπούδασε ελληνοδιδάσκαλος στη Θεσσαλονίκη, ο δε Γκεόργκι έγινε έμπιστο μέλος του Φερδινάνδου Α΄ της Βουλγαρίας. Και στη μέση η Ελένη: κομψή, όμορφη, πλούσια. Ο Στέφανος, όχι φτωχός αλλά ούτε και της στάθμης της πνίγει τα όνειρά του, ο δε Γκεόργκι "εκδικείται" όταν τη γνωρίζει αργότερα ντυμένος πλουμιστά και φυσικά τη μαγεύει, σε σημείο που εγκαταλείπει τον αρραβωνιαστικό της και το σκάει στη Βουλγαρία στα πρόθυρα του Α΄ βαλκανικού!

Μέσα στην ιστορία αυτήν έχουμε την ιστορία του φωτογράφου και του ατζέντη του: Ωγκύστ Λεόν, εξαιρετικός φωτογράφος που ανέλαβε τις φωτογραφικές αποστολές στα Βαλκάνια και Αλμπέρ Καν, ισχυρός οικονομικός παράγων, ίδρυσε την εταιρεία Γύρω από τον Κόσμο, οι συνεργάτες της οποίας επεδίωξαν να απαθαντίσουν τον άνθρωπο στο πλαίσιο της ζωής του. Χωρίς να το ξέρει ο Λεόν στην προτελευταία του αποστολή στα Βαλκάνια θα ερωτευτεί την ωραία Ελένη και θα τη βοηθήσει να το σκάσει στην αγκαλιά του αγαπημένου της.