Ιστορία και επανάσταση: Αντικρούοντας τον αναθεωρητισμό

by Mike Haynes (Editor), Jim Wolfreys (Editor), Γιάννης Βογιατζής (Translator)

«Γιατί εξακολουθούν να μας σαγηνεύουν οι επαναστάσεις;» αναρωτιούνται οι επιμελητές του ανά χείρας συλλογικού έργου J. Wolfreys και M. Haynes, οι οποίοι συγκέντρωσαν κείμενα δικά τους και των F. Gauthier, M. Ferro, G. Eley, G. Kennedy, L.T. Lih, D. Bensaïd και E. Traverso, κάτω από τον τίτλο Ιστορία και επανάσταση: Αντικρούοντας τον αναθεωρητισμό . «Η απάντηση είναι απλή. Άλλαξαν τον κόσμο και, στην πορεία, συνέβαλαν στη διαμόρφωση του δικού μας κόσμου, δείχνοντας παράλληλα δρόμους πέρα από αυτόν. Κάτι τέτοιο τις καθιστά βαθιά ενοχλητικά συμβάντα για όσους πιστεύουν ότι, καλώς ή κακώς, ζούμε στον καλύτερο απ’ όλους τους πιθανούς κόσμους, στον οποίο υπάρχει περιθώριο μόνο για μπαλώματα και μικροβελτιώσεις». Αυτού του τύπου οι απόψεις δεν αποτελούν μονοπώλιο των συντηρητικών. Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός της Αγγλικής και της Γαλλικής Επανάστασης όχι μόνο συνθηκολόγησε με την καθεστηκυία τάξη, αλλά θέλει να ξεχάσει πάση θυσία το παρελθόν του. Μέχρι το 2000 οι μεγάλες αφηγήσεις είχαν σιγήσει και o συντηρητισμός και ο φόβος για τη ριζική αλλαγή αντηχούσαν στη διάσημη ρήση του Fukuyama περί του τέλους της Ιστορίας.
Όμως η διαπίστωση, εκεί στις αρχές του αιώνα μας, ότι οι κυρίαρχοι, που κάποτε συναντιόνταν ανενόχλητοι σε συνεδριάσεις κορυφής (G7, ΔΝΤ, Παγκόσμιας Τράπεζας, ΠΟΕ), δέχονταν πλέον τη δριμύτατη κριτική χιλιάδων διαδηλωτών θύμισε σε όλους ότι υπάρχουν ακόμα καθήκοντα που πρέπει να αναληφθούν και οι διαμάχες γύρω από τη «νεκρή» ιστορία άρχισαν να γίνονται αντιληπτές υπό άλλο πρίσμα.
Τα κείμενα του παρόντα τόμου αντιμετωπίζουν αυτές τις αντιπαραθέσεις των τελευταίων δεκαετιών υπό το πρίσμα ιστορικών ευαίσθητων στην ιδέα ότι όχι μόνο η ιστορία δεν τελείωσε, αλλά πλέον η θέση αυτή μπορεί να υποστηριχθεί με νέα αυτοπεποίθηση. Εξετάζοντας την Αγγλική, τη Γαλλική και τη Ρωσική Επανάσταση και τη μεταχείρισή τους από την αναθεωρητική ιστοριογραφία, επιβεβαιώνουν για ακόμα μία φορά τη σπουδαιότητά τους στην εξέλιξη της ανθρωπότητας και, σε μια αναπροσαρμογή του ρόλου του πολιτικού, απορρίπτουν την αναθεωρητική σύλληψη της ιδεολογίας ως μιας σφαίρας αυτόνομης και μη αναγώγιμης, που οι δημαγωγοί επιβάλλουν στην κοινωνία.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
- Εισαγωγή των επιμελητών Μάικ Χέινς και Τζιμ Γούλφρις
1. Ριζοσπαστισμός και αναθεωρητισμός στην Αγγλική Επανάσταση. (Τζεφ Κένεντι)
2. Η επανάσταση στη ζώνη του λυκόφωτος: Ο Φρανσουά Φυρέ και η κατασκευή της συναίνεσης. (Τζιμ Γούλφρις)
3. Η Γαλλική Επανάσταση: Επανάσταση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη. (Φλοράνς Γκοτιέ)
4. Φιλελεύθεροι, Ιακωβίνοι και Γκρίζες Μάζες το 1917. (Μάικ Χέινς)
5. «Η κατάστασή μας είναι εντελώς τραγική»: Η «ευφορία» των Μπολσεβίκων το 1920. (Λαρς Τ. Λι)
6. Ο νέος αντικομμουνισμός: Ξαναδιαβάζοντας τον 20ό αιώνα. (Έντσο Τραβέρσο)
7. Κομμουνισμός, ναζισμός, αποικιοκρατία: Έχει αξία η αναλογία; (Μαρκ Φερό)
8. Τι παράγει δημοκρατία; Επαναστατικές κρίσεις, λαϊκές πολιτικές και δημοκρατικές κατακτήσεις στην Ευρώπη του 20ού αιώνα. (Τζεφ 'Ιλι)
9. Επαναστάσεις: Μεγάλες, ακίνητες και αμίλητες. (Ντανιέλ Μπενσαΐντ)
- Ευρετήριο
- Οι συγγραφείς του τόμου

Genres: History, Politics, Nonfiction

480 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

Mike Haynes teaches history at the University of Wolverhampton, UK.

Reviews

[Malcolm · Rating 4 out of 5]

In the wake of the collapse of the fall of the Berlin Wall and the Soviet Union between 1989 and 1992, and the rise of neo-liberal, neo-conservative (an oxymoron if ever there was one) and other right wing revisions of moderrn history, the notion of the revolution as progress has come under increasing assault. A common version of the revision is that revolutionary France and Russia were aberrations in the smooth progress of liberal societies towards the logical end-of-history that is liberal, free-market capitalism; while another is that Fascism and Soviet-style communism were the same thing (the equation of Hitler and Stalin, for instance). This extremely good collection of essays sets out to revisit the the role of revolutions in European history, with 5 of the 9 essays evaluating right-wing revisions of the English, French and Russian revolutions, and four considering the historical roles of revolution in more theoretical terms. There is a distinctly Trotskyist flavour to some of the papers, but certainly not all.

I particularly appreciated Geoff Kennedy's revisiting of the English revolution not as a simple rise-of-bourgeois society/ emergence of a new class reading, but through an analysis of the fracturing of upper and middle classes as a result of the broader economic transition from feudalism to capitalism. Some of the papers are demanding, and Anglo-American readers may need to revisit some of those that work from more continental philosophical and epistemological positions: that this is so is a sign of the richness of the book and significance across a range of disciplines: history, sociology, policial science (although mainly history). Highly recommended.

[Marginalia Σημειώσεις στο περιθώριο]

Παρουσίαση του άρθρου του Ντανιέλ Μπενσαΐντ «Revolutions : Great and Still and Silent», που αποτελεί το καταληκτικό κεφάλαιο αυτής της έκδοσης, στο πρώτο μας τεύχος από την Έλσα Παπαγεωργίου:
https://marginalia.gr/arthro/i-istori...