What do you think?
Rate this book
Ούτε η μάνα μου
Μια αληθινή ιστορία μεγάλης έντασης, γραμμένη με τόσο ζωντανές λεπτομέρειες, που κάθε σελίδα σκίζει το μυαλό και την καρδιά. Τα πρόσωπα και τα ονόματα είναι υπαρκτά, χωρίς ψευδώνυμα, καθώς και οι τόποι όπου έδρασαν, για να μπορέσει ο αναγνώστης να βιώσει την πολυπόθητη κάθαρση.
Γενάρης του 1920 σε ένα νησί του Βόρειου Αιγαίου. Ένας μήνας που θα ήταν ο τελευταίος της νιότης του. «Θα σε πνίξω με τα ίδια μου τα χέρια». Μια φράση που θα ξήλωνε απ' άκρη σ' άκρη τη στέγη της ψυχής του.
«Σας ορκίζομαι στην τιμή μου ότι είμαι αθώος! Η μάνα μου, πού χάθηκε η μάνα μου; Μόνο αυτή μπορεί να σταματήσει όλον αυτόν τον παραλογισμό!»
Μια γυναίκα που κρατούσε στα χέρια της όλες τις συμφορές του κόσμου! «Την κατάρα μου να 'χεις! Ατίμασες τη γενιά σου! Έκλεισες τα σπίτια μας!»
«Ούτε η μάνα μου...», οι τελευταίες λέξεις που ξεστόμισε ο καπετάν-Γιώργης φεύγοντας στιγματισμένος από τον τόπο του. Μια οικογένεια διαλύεται, ένα σπίτι ρημάζει. Και η οδύσσεια ξεκινάει...
Από τη Χίο στα Βουρλά, από τις στάχτες της Μικρασιατικής καταστροφής στα παραπήγματα του Πειραιά και του Βόλου, οι ήρωες θα παλέψουν με τους δαίμονες της ζωής τους, περιπλανώμενοι για περίπου μισό αιώνα. Ψυχές τραυματισμένες, ξεριζωμένες που άλλες κατάφεραν να βρουν καταφύγιο και άλλες ρήμαξαν μόνες τους μέχρι το τέλος της ζωής τους.
«ΔΕΝ ΜΕ ΠΙΣΤΕΨΕ ΚΑΝΕΙΣ... ΟΥΤΕ Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ!»
Γενάρης του 1920 σε ένα νησί του Βόρειου Αιγαίου. Ένας μήνας που θα ήταν ο τελευταίος της νιότης του. «Θα σε πνίξω με τα ίδια μου τα χέρια». Μια φράση που θα ξήλωνε απ' άκρη σ' άκρη τη στέγη της ψυχής του.
«Σας ορκίζομαι στην τιμή μου ότι είμαι αθώος! Η μάνα μου, πού χάθηκε η μάνα μου; Μόνο αυτή μπορεί να σταματήσει όλον αυτόν τον παραλογισμό!»
Μια γυναίκα που κρατούσε στα χέρια της όλες τις συμφορές του κόσμου! «Την κατάρα μου να 'χεις! Ατίμασες τη γενιά σου! Έκλεισες τα σπίτια μας!»
«Ούτε η μάνα μου...», οι τελευταίες λέξεις που ξεστόμισε ο καπετάν-Γιώργης φεύγοντας στιγματισμένος από τον τόπο του. Μια οικογένεια διαλύεται, ένα σπίτι ρημάζει. Και η οδύσσεια ξεκινάει...
Από τη Χίο στα Βουρλά, από τις στάχτες της Μικρασιατικής καταστροφής στα παραπήγματα του Πειραιά και του Βόλου, οι ήρωες θα παλέψουν με τους δαίμονες της ζωής τους, περιπλανώμενοι για περίπου μισό αιώνα. Ψυχές τραυματισμένες, ξεριζωμένες που άλλες κατάφεραν να βρουν καταφύγιο και άλλες ρήμαξαν μόνες τους μέχρι το τέλος της ζωής τους.
«ΔΕΝ ΜΕ ΠΙΣΤΕΨΕ ΚΑΝΕΙΣ... ΟΥΤΕ Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ!»
480 pages, Paperback
First published December 7, 2015
1 person is currently reading
51 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
September 3, 2016
Τα τελευταία χρόνια σε δυο ειδών βιβλία παθαίνω αναφυλαξία:
Α) στις αληθινές ιστορίες, γραμμένες από τις χήρες, τα ορφανά, τους συγγενείς του μακαρίτη γιατί συνήθως είναι νεκρολογίες όπου ο εκλιπών παρουσιάζεται ως σούπερ ντούπερ ήρωας ή το αντίθετο αν η συγγραφέας είναι η κερατωμένη πρώην σύζυγος, όπου ο ήρωας παρουσιάζεται ως ο χειρότερος σάτυρος όλων των εποχών
Β) στα μυθιστορήματα που αναφέρονται στις χαμένες πατρίδες (και να φανταστείτε ότι η καταγωγή των σκορόφιδων έχει τις ρίζες της στα διαμάντια της Ιωνίας). Όμως δεν αντέχω άλλο κάρβουνο… έχω διαβάσει τόση Μικρασία, τόση Σμύρνη, τόσο Και και τόσο Κραίμερ, τόσες τούρκικες σφαγές και τόσους έρωτες που οι ήρωες μπερδεύουν τα αλλόεθνα μπούτια τους που enough is enough!
Τώρα πως βρέθηκα να διαβάζω ένα βιβλίο που τα κύρια συστατικά του αποτελούνται από τα δύο συστατικά που απεχθάνομαι; Α. Με ιντρίγκαρε το γεγονός πως κανείς δεν βρέθηκε να πιστέψει στην αθωότητα του ήρωα (ούτε καν η μάνα του) Β. Στο οπισθόφυλλο δεν αναφέρονταν πουθενά οι χαμένες πατρίδες…
Και μετά τον πρόλογο – σεντόνι, συνεχίζω με το προσωπικό αξίωμα πως ποτέ δεν κρίνω την ιστορία ενός βιβλίου όταν πρόκειται για την αληθινή ζωή ενός ανθρώπου που υπήρξε στην πραγματικότητα και όχι μόνο στο μυαλό του συγγραφέα. Δεν μπορώ να κρίνω αν κάποια γεγονότα μου φαίνονται υπερβολικά, εξτραβαγκάντσικα, εξωγήινα… Δεν μπορώ να κρίνω εάν οι πράξεις των ηρώων φαίνονται ‘αλλού γι’αλλού’… αφού έτσι έγιναν τα γεγονότα, τι είμαι εγώ που θα τα σχολιάσω;;; ,
Πάνω λοιπόν σ’αυτό το αξίωμα, όσο κι αν δεν μπόρεσα να καταλάβω από πού ορμώμενη η μάνα του Γιώργη αρνείται ακόμα ν’ακούσει τον ίδιο της τον γιο να της μιλάει για την αθωότητά του, όσο κι αν δεν κατάλαβα γιατί μια χήρα μάνα ‘καταριέται’ το πρωτότοκο και αγαπημένο της σπλάχνο (που μέχρι πρότινος ήταν και δείγμα τάξεως και ηθικής) χωρίς καν να του δώσει πέντε λεπτά από τη ζωή της για να τον ακούσει, δεν το κρίνω. Με ξεπερνάει σαν πράξη, αλλά πιστεύω τη συγγραφέα πως έτσι έγιναν πράγματι τα γεγονότα και δεν τα σχολιάζω.
Από κει και πέρα, πρόκειται για ένα κλασικό πλέον μοτίβο που συναντάμε στην νεοελληνική πεζογραφία με την ευτυχισμένη ζωή των κατοίκων στη Μικρασία πριν το 1922, τις τούρκικες φρικαλεότητες και τον αγώνα επιβίωσης που έκαναν οι πρόσφυγες για να ριζώσουν στη ‘μητέρα πατρίδα’.
Τα κομμάτια που ήταν γεμάτα από καλολογικά στοιχεία θυμίζοντας καλές εκθέσεις του πάλαι ποτέ, του στυλ: «Πανάκι απλωμένο το κορμί του, στέγνωνε από τη βαρυχειμωνιά. Πέπλο διάφανο, χρυσοποίκιλτο, έντυνε το γυμνό ορίζοντα. Οι ηλιαχτίδες αλλού στραφτάλιζαν σαν φλουριά στης θάλασσας το μπούστο κι αλλού της φόραγαν χτενάκια ασημόχρυσα…» καθώς και τις σκηνές που μιλούσαν για την καθημερινή ζωή στην Ιωνία, τα περνούσα ντιαγκονάλ. Ωστόσο υπήρξαν σκηνές δυνατές, που προφανώς και οι συγγραφείς παρασύρθηκαν από τη βιαιότητα των γεγονότων κι άγγιξαν τη σκληρή καρδιά μου, όπως η σκηνή με το χέρι του Οσμάν (όσοι διάβασαν ή διαβάσουν το βιβλίο θα με καταλάβουν) και το κεφάλαιο με τον τίτλο ‘Μουράτ’. (ναι, το ομολογώ κύλησαν δάκρυα συγκίνησης στα μάτια μου…)
Εν τέλει πρόκειται για την αληθινή ιστορία ενός ανθρώπου, μιας οικογένειας. Για όσους αγαπούν αυτού του είδους βιβλία χωρίς ιδιαίτερες λογοτεχνικές αξιώσεις είναι ένα ανάγνωσμα που ενδεχομένως θα λατρέψουν. Για όσους επίσης δεν έχουν πάθει overdose από Μικρασία, μπορούν να πάρουν τη δόση τους.
Για κάποιους κυνικούς σαν κι εμένα που πλέον σχεδόν τα βλέπουν όλα ίδια, ένα 6,5/10 (γιατί πιστεύω πως το βιβλίο κομίζει γλαύκας εις τας Αθήνας)
http://skorofido.blogspot.gr/2016/09/...
Α) στις αληθινές ιστορίες, γραμμένες από τις χήρες, τα ορφανά, τους συγγενείς του μακαρίτη γιατί συνήθως είναι νεκρολογίες όπου ο εκλιπών παρουσιάζεται ως σούπερ ντούπερ ήρωας ή το αντίθετο αν η συγγραφέας είναι η κερατωμένη πρώην σύζυγος, όπου ο ήρωας παρουσιάζεται ως ο χειρότερος σάτυρος όλων των εποχών
Β) στα μυθιστορήματα που αναφέρονται στις χαμένες πατρίδες (και να φανταστείτε ότι η καταγωγή των σκορόφιδων έχει τις ρίζες της στα διαμάντια της Ιωνίας). Όμως δεν αντέχω άλλο κάρβουνο… έχω διαβάσει τόση Μικρασία, τόση Σμύρνη, τόσο Και και τόσο Κραίμερ, τόσες τούρκικες σφαγές και τόσους έρωτες που οι ήρωες μπερδεύουν τα αλλόεθνα μπούτια τους που enough is enough!
Τώρα πως βρέθηκα να διαβάζω ένα βιβλίο που τα κύρια συστατικά του αποτελούνται από τα δύο συστατικά που απεχθάνομαι; Α. Με ιντρίγκαρε το γεγονός πως κανείς δεν βρέθηκε να πιστέψει στην αθωότητα του ήρωα (ούτε καν η μάνα του) Β. Στο οπισθόφυλλο δεν αναφέρονταν πουθενά οι χαμένες πατρίδες…
Και μετά τον πρόλογο – σεντόνι, συνεχίζω με το προσωπικό αξίωμα πως ποτέ δεν κρίνω την ιστορία ενός βιβλίου όταν πρόκειται για την αληθινή ζωή ενός ανθρώπου που υπήρξε στην πραγματικότητα και όχι μόνο στο μυαλό του συγγραφέα. Δεν μπορώ να κρίνω αν κάποια γεγονότα μου φαίνονται υπερβολικά, εξτραβαγκάντσικα, εξωγήινα… Δεν μπορώ να κρίνω εάν οι πράξεις των ηρώων φαίνονται ‘αλλού γι’αλλού’… αφού έτσι έγιναν τα γεγονότα, τι είμαι εγώ που θα τα σχολιάσω;;; ,
Πάνω λοιπόν σ’αυτό το αξίωμα, όσο κι αν δεν μπόρεσα να καταλάβω από πού ορμώμενη η μάνα του Γιώργη αρνείται ακόμα ν’ακούσει τον ίδιο της τον γιο να της μιλάει για την αθωότητά του, όσο κι αν δεν κατάλαβα γιατί μια χήρα μάνα ‘καταριέται’ το πρωτότοκο και αγαπημένο της σπλάχνο (που μέχρι πρότινος ήταν και δείγμα τάξεως και ηθικής) χωρίς καν να του δώσει πέντε λεπτά από τη ζωή της για να τον ακούσει, δεν το κρίνω. Με ξεπερνάει σαν πράξη, αλλά πιστεύω τη συγγραφέα πως έτσι έγιναν πράγματι τα γεγονότα και δεν τα σχολιάζω.
Από κει και πέρα, πρόκειται για ένα κλασικό πλέον μοτίβο που συναντάμε στην νεοελληνική πεζογραφία με την ευτυχισμένη ζωή των κατοίκων στη Μικρασία πριν το 1922, τις τούρκικες φρικαλεότητες και τον αγώνα επιβίωσης που έκαναν οι πρόσφυγες για να ριζώσουν στη ‘μητέρα πατρίδα’.
Τα κομμάτια που ήταν γεμάτα από καλολογικά στοιχεία θυμίζοντας καλές εκθέσεις του πάλαι ποτέ, του στυλ: «Πανάκι απλωμένο το κορμί του, στέγνωνε από τη βαρυχειμωνιά. Πέπλο διάφανο, χρυσοποίκιλτο, έντυνε το γυμνό ορίζοντα. Οι ηλιαχτίδες αλλού στραφτάλιζαν σαν φλουριά στης θάλασσας το μπούστο κι αλλού της φόραγαν χτενάκια ασημόχρυσα…» καθώς και τις σκηνές που μιλούσαν για την καθημερινή ζωή στην Ιωνία, τα περνούσα ντιαγκονάλ. Ωστόσο υπήρξαν σκηνές δυνατές, που προφανώς και οι συγγραφείς παρασύρθηκαν από τη βιαιότητα των γεγονότων κι άγγιξαν τη σκληρή καρδιά μου, όπως η σκηνή με το χέρι του Οσμάν (όσοι διάβασαν ή διαβάσουν το βιβλίο θα με καταλάβουν) και το κεφάλαιο με τον τίτλο ‘Μουράτ’. (ναι, το ομολογώ κύλησαν δάκρυα συγκίνησης στα μάτια μου…)
Εν τέλει πρόκειται για την αληθινή ιστορία ενός ανθρώπου, μιας οικογένειας. Για όσους αγαπούν αυτού του είδους βιβλία χωρίς ιδιαίτερες λογοτεχνικές αξιώσεις είναι ένα ανάγνωσμα που ενδεχομένως θα λατρέψουν. Για όσους επίσης δεν έχουν πάθει overdose από Μικρασία, μπορούν να πάρουν τη δόση τους.
Για κάποιους κυνικούς σαν κι εμένα που πλέον σχεδόν τα βλέπουν όλα ίδια, ένα 6,5/10 (γιατί πιστεύω πως το βιβλίο κομίζει γλαύκας εις τας Αθήνας)
http://skorofido.blogspot.gr/2016/09/...
March 8, 2017
Ο Γιώργης είναι ένα παληκάρι που ζει σε ένα νησί του βορείου Αιγαίου ευτυχισμένος με τη μητέρα του, τη γυναίκα και το παιδί του. Ώσπου μια μέρα ένας ψαράς βρίσκεται δολοφονημένος και αμέσως όλο το χωριό φωτογραφίζει τον Γιώργη ως ένοχο γιατί τον άκουσαν να απειλεί τον νεκρό ενώ κάποιοι άλλοι υποστήριξαν ότι τον είδαν και να τον σκοτώνει! Ο Γιώργης στρέφεται στην οικογένειά του για συμπαράσταση, όμως δεν τον πιστεύει κανείς, ούτε η μάνα του. Απελπισμένος, το σκάει νύχτα για τη Χίο, όπου ζούσε ο κουμπάρος του και εκεί ξεκινάει μια νέα ζωή, γιατί η οικογένεια του Μάνθου πιστεύει απόλυτα στην αθωότητά του. Αυτή είναι η αρχή της τραγικής ζωής του Γιώργη, δύο χρόνια πριν τη μικρασιατική καταστροφή του 1922, μια ιστορία γεμάτη συγκίνηση, αλήθειες, ανατροπές, πόνο και δραματικότητα.
Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, ακόμη δεν έχουν στεγνώσει τα δάκρυα που με συντρόφεψαν όταν διάβαζα τις τελευταίες σελίδες αυτού του βιβλίου. Δάκρυα ανακούφισης για την κάθαρσι των χαρακτήρων, δάκρυα οργής που δεν πίστεψε η ίδια η μάνα το παιδί της ότι είναι αθώο κι αυτό ήταν η απαρχή πάμπολλων δεινών για τον κεντρικό ήρωα, δάκρυα χαράς για την παρακαταθήκη της ψυχικής αυτής ανάκαρας στις επόμενες γενιές. Ένα σοβαρό περιστατικό και η ελάχιστη πιθανότητα μια γυναίκα να μην πιστέψει το ίδιο το σπλάχνο που έφερε στον κόσμο είναι η απαρχή των περιπετειών που θα έρθουν στη ζωή του Γιώργη, θα τον σμιλέξουν όπως η θάλασσα τον βράχο και θα τον πετρώσουν ακριβώς όπως το αλάτι αυτόν τον ίδιο βράχο.
Θέλω να γράψω αναλυτικά τα πάντα, να καταχωρίσω τα πάμπολλα σημεία που με συγκίνησαν, με ταξίδεψαν, με θύμωσαν, με γέμισαν αγωνία, με έκαναν να καρδιοχτυπήσω, όμως οφείλω να σεβαστώ όσους δε διάβασαν ακόμη αυτό το κείμενο-κόσμημα κι έτσι δεν ξέρουν τι θα γίνει παρακάτω. Επιπλέον, πολύ φοβάμαι πως η καταγωγή των παππούδων μου από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας, όπου διαδραματίζεται η ιστορία από ένα σημείο και μετά, ίσως να μη με κάνουν και τον πιο αμερόληπτο κριτή γι’ αυτό το μυθιστόρημα. Πράγματι, πολλές φορές παρασύρθηκα ακριβώς γιατί διάβαζα για μέρη και τόπους που επισκέφθηκα πρόσφατα, έχοντας υπ’ όψιν ότι στα ίδια χώματα πάτησαν και πρόγονοί μου. Από την άλλη όμως, σκέφτομαι πως αν ένα κείμενο είναι κακό ή αδύναμο ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, όσες μνήμες κι αν έχω απ’ το παρελθόν και προσδοκίες από αυτό σύντομα θα απογοητευτώ. Εδώ όμως μιλάμε για δύο εξαιρετικές πένες, που ντύνουν την ιστορία τους με χιλιάδες καλολογικά στοιχεία, χρησιμοποιούν αφειδώς τις παρομοιώσεις και τις μεταφορές και δε διστάζουν να σπείρουν στις αράδες του κειμένου τη ζάχαρη της ευτυχίας και το αίμα του σκοτωμού, πλάθοντας μια αξιέπαινη μαγιά, έτοιμη να ψηθεί στο μυαλό του κάθε αναγνώστη και να του προσφέρει ό,τι προσδοκά.
Ο Γιώργης, με δισταγμό και ανθρωπιά, χτίζει λιθαράκι λιθαράκι τη νέα του ζωή στη Χίο και την καρδιά του κλέβει μια ωραία βουρλιωτίνα, η Πάτρα. Αυτός είναι και ο λόγος που θα ζήσει από κοντά τη σφαγή των Βουρλών και θα γνωρίσει τον Νικόλαο Πλαστήρα, που είναι υποχρεωμένος να εγκαταλείψει τουλάχιστον πέντε αιώνες ελληνικού πολιτισμού, στον οποίο μπήκε οριστικά ταφόπλακα εκείνο το μαύρο έτος. Τα σημεία όπου οι συγγραφείς περιγράφουν την καταστροφή των Βουρλών είναι από τα πιο δυνατά και σπαραξικάρδια κι ας έχω διαβάσει πάμπολλες τέτοιες ιστορίες. Η γραφή τους, η αγωνία τους να αποστασιοποιηθούν για να περιγράψουν αντικειμενικά τις σφαγές και τις περιπέτειες του ελληνισμού αυτής της παραλιακής κωμόπολης ήταν λες και ξεπηδούσαν από στόμα αυτοπτών μαρτύρων. Θα κάνει τελικά νέα οικογένεια ο Γιώργης; Θα επιζήσει από τη σφαγή των τσετών; Τι τον περιμένει στην Ελλάδα και πόσο επικίνδυνο είναι, παρ’ όλη την πολιτική και κοινωνική αστάθεια, να επιστρέψει σε μια χώρα όπου τον περιμένουν για να τον συλλάβουν; Τι πραγματικά συνέβη εκείνο το καλοκαίρι του 1920; Πόση δύναμη χρειάζεται για να παλέψεις με τις αντιξοότητες της ζωής;
Θα επιμείνω ότι οι κυρίες Καγξίδου και Σπεντζάρη έχουν ένα καταπληκτικό στυλ γραφής, δεν μπορώ όμως από την άλλη να μην τονίσω ότι κάποια κεφάλαια (ιδίως αυτά που περιγράφουν την κατάσταση στην Ελλάδα από τη δικτατορία του Μεταξά ως τον Εμφύλιο) θα μπορούσαν να παραλειφθούν μιας και δε γίνεται κάτι που να ανατρέπει τη ροή της ιστορίας ή να αποτελεί φυσική συνέχεια του πριν και προαπαιτούμενο του μετά. Εγώ, που είμαι συναισθηματικά δεμένος με αυτόν τον τόπο και ταυτόχρονα αγάπησα τα υφολογικά στοιχεία των κυριών δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο, δε χόρταινα να διαβάζω κι άλλο κι άλλο. Υπάρχουν όμως πολλοί περισσότεροι αναγνώστες που δεν έχουν τα ίδια βιώματα και ενδιαφέροντα με μένα, επομένως ίσως αυτές οι επιμηκύνσεις της ιστορίας να κουράσουν ή και να απωθήσουν.
Επί τη ευκαιρία παρατήρησα ότι συνολικά το βιβλίο δεν είναι άλλο ένα μυθιστόρημα για την καταστροφή του 1922, ούτε ξεκίνησε μια ιστορία για να την κουμπώσει σωστά σε αυτό το ιστορικό γεγονός. Αντίθετα, είναι η ιστορία ενός άντρα που κατηγορήθηκε (αθώος ή ένοχος αν είναι θα το διαβάσει ο αναγνώστης), ξεκίνησε στη μέση της ζωής του από την αρχή, η μοίρα και η Ιστορία τον κυνηγάνε και η ζωή το�� ολοκληρώνεται όπως πρέπει, την ώρα που πρέπει. Χωρίς μεμψιμοιρίες, χωρίς υπερβολικό ρομάντσο, χωρίς ερωτικές σκηνές (πόσο δυνατός είναι ο έρωτας όταν παραμένει ντυμένος!) και σαν άλλη αρχαία τραγωδία διέπεται από ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά που μπορούν να εξεγείρουν τον αναγνώστη και να καταλάβει ότι κρατάει στα χέρια του κάτι πραγματικά καλό: πράξις σπουδαία και τελεία, ηδυσμένος λόγος, ολοζώντανη δράση, έλεος και φόβος, κάθαρση.
Τέλος, είμαστε σίγουροι ότι η φράση-κλειδί του βιβλίου «Ούτε η μάνα μου» αφορά το γεγονός ότι δεν πίστεψε ούτε η ίδια η μάνα στην αθωότητα του Γιώργη; Γιατί, όταν μετά από χρόνια, σε ένα ταξίδι πίσω στη Σμύρνη, κάποιος από το οικογενειακό περιβάλλον της Πάτρας καταφέρνει να ακολουθήσει το παρελθόν, ζει μια από τις πιο δυνατές σκηνές του βιβλίου, που με έκανε να σπαράξω στο κλάμα. Μήπως λοιπόν το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο σε εκείνες τις μάνες που τυφλωμένες ή απογοητευμένες δεν πιστεύουν σε αυτό που είναι μπροστά στα μάτια τους; Ούτε η μάνα του δεν τον πίστεψε, ούτε η μάνα του δεν τον...... (δεν μπορώ να γράψω κάτι άλλο, η σκηνή στη Σμύρνη τη δεκαετία του 1950 ήταν από τις τραγικότερες).
Θέλω να γράψω κι άλλα, όμως ήδη έχω παρασυρθεί και δεν πρέπει. Αντικειμενικά, το «Ούτε η μάνα μου» είναι ένα λυρικό, εξαιρετικά καλογραμμένο κείμενο που αφορά το βάρος της αδικίας και των τύψεων και το πώς συνδυάζεται αυτό με τις αναποδιές της μοίρας. Πώς βγαίνει ένας χαρακτήρας από αυτήν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα; Πόσο πολύ διαφορετικός είναι ο Γιώργης της αρχής με τον Γιώργη του τέλους; Το κείμενο με ταξίδεψε από τη Χίο στα Βουρλά κι από κει στον Πειραιά και τον Βόλο, στέκεται δίπλα στον απελπισμένο πρόσφυγα (κι όσο σκέφτομαι ότι αυτό το δράμα είναι εφάμιλλο με τις συνθήκες και τη συμπεριφορά που βρίσκουν σήμερα οι ξένοι πρόσφυγες στην Ελλάδα...), του κρατά το μωρό για να ξεκουραστεί, του χαρίζει ένα ποτήρι νερό για να δυναμώσει και να συνεχίσει την πορεία του. Πόσο δυνατά συναισθήματα υπάρχουν σε αυτό το μυθιστόρημα και μάλιστα όταν ξεκαθαρίζεται ήδη από το εξώφυλλο ότι πρόκειται για πραγματική ιστορία: ο Γιώργης είναι ο παππούς της κυρίας Έφης Καγξίδου! Ειλικρινά, θα ήθελα να τον γνωρίσω αυτόν τον άνθρωπο. Μη χάσετε λοιπόν αυτό το βιβλίο!
Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, ακόμη δεν έχουν στεγνώσει τα δάκρυα που με συντρόφεψαν όταν διάβαζα τις τελευταίες σελίδες αυτού του βιβλίου. Δάκρυα ανακούφισης για την κάθαρσι των χαρακτήρων, δάκρυα οργής που δεν πίστεψε η ίδια η μάνα το παιδί της ότι είναι αθώο κι αυτό ήταν η απαρχή πάμπολλων δεινών για τον κεντρικό ήρωα, δάκρυα χαράς για την παρακαταθήκη της ψυχικής αυτής ανάκαρας στις επόμενες γενιές. Ένα σοβαρό περιστατικό και η ελάχιστη πιθανότητα μια γυναίκα να μην πιστέψει το ίδιο το σπλάχνο που έφερε στον κόσμο είναι η απαρχή των περιπετειών που θα έρθουν στη ζωή του Γιώργη, θα τον σμιλέξουν όπως η θάλασσα τον βράχο και θα τον πετρώσουν ακριβώς όπως το αλάτι αυτόν τον ίδιο βράχο.
Θέλω να γράψω αναλυτικά τα πάντα, να καταχωρίσω τα πάμπολλα σημεία που με συγκίνησαν, με ταξίδεψαν, με θύμωσαν, με γέμισαν αγωνία, με έκαναν να καρδιοχτυπήσω, όμως οφείλω να σεβαστώ όσους δε διάβασαν ακόμη αυτό το κείμενο-κόσμημα κι έτσι δεν ξέρουν τι θα γίνει παρακάτω. Επιπλέον, πολύ φοβάμαι πως η καταγωγή των παππούδων μου από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας, όπου διαδραματίζεται η ιστορία από ένα σημείο και μετά, ίσως να μη με κάνουν και τον πιο αμερόληπτο κριτή γι’ αυτό το μυθιστόρημα. Πράγματι, πολλές φορές παρασύρθηκα ακριβώς γιατί διάβαζα για μέρη και τόπους που επισκέφθηκα πρόσφατα, έχοντας υπ’ όψιν ότι στα ίδια χώματα πάτησαν και πρόγονοί μου. Από την άλλη όμως, σκέφτομαι πως αν ένα κείμενο είναι κακό ή αδύναμο ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, όσες μνήμες κι αν έχω απ’ το παρελθόν και προσδοκίες από αυτό σύντομα θα απογοητευτώ. Εδώ όμως μιλάμε για δύο εξαιρετικές πένες, που ντύνουν την ιστορία τους με χιλιάδες καλολογικά στοιχεία, χρησιμοποιούν αφειδώς τις παρομοιώσεις και τις μεταφορές και δε διστάζουν να σπείρουν στις αράδες του κειμένου τη ζάχαρη της ευτυχίας και το αίμα του σκοτωμού, πλάθοντας μια αξιέπαινη μαγιά, έτοιμη να ψηθεί στο μυαλό του κάθε αναγνώστη και να του προσφέρει ό,τι προσδοκά.
Ο Γιώργης, με δισταγμό και ανθρωπιά, χτίζει λιθαράκι λιθαράκι τη νέα του ζωή στη Χίο και την καρδιά του κλέβει μια ωραία βουρλιωτίνα, η Πάτρα. Αυτός είναι και ο λόγος που θα ζήσει από κοντά τη σφαγή των Βουρλών και θα γνωρίσει τον Νικόλαο Πλαστήρα, που είναι υποχρεωμένος να εγκαταλείψει τουλάχιστον πέντε αιώνες ελληνικού πολιτισμού, στον οποίο μπήκε οριστικά ταφόπλακα εκείνο το μαύρο έτος. Τα σημεία όπου οι συγγραφείς περιγράφουν την καταστροφή των Βουρλών είναι από τα πιο δυνατά και σπαραξικάρδια κι ας έχω διαβάσει πάμπολλες τέτοιες ιστορίες. Η γραφή τους, η αγωνία τους να αποστασιοποιηθούν για να περιγράψουν αντικειμενικά τις σφαγές και τις περιπέτειες του ελληνισμού αυτής της παραλιακής κωμόπολης ήταν λες και ξεπηδούσαν από στόμα αυτοπτών μαρτύρων. Θα κάνει τελικά νέα οικογένεια ο Γιώργης; Θα επιζήσει από τη σφαγή των τσετών; Τι τον περιμένει στην Ελλάδα και πόσο επικίνδυνο είναι, παρ’ όλη την πολιτική και κοινωνική αστάθεια, να επιστρέψει σε μια χώρα όπου τον περιμένουν για να τον συλλάβουν; Τι πραγματικά συνέβη εκείνο το καλοκαίρι του 1920; Πόση δύναμη χρειάζεται για να παλέψεις με τις αντιξοότητες της ζωής;
Θα επιμείνω ότι οι κυρίες Καγξίδου και Σπεντζάρη έχουν ένα καταπληκτικό στυλ γραφής, δεν μπορώ όμως από την άλλη να μην τονίσω ότι κάποια κεφάλαια (ιδίως αυτά που περιγράφουν την κατάσταση στην Ελλάδα από τη δικτατορία του Μεταξά ως τον Εμφύλιο) θα μπορούσαν να παραλειφθούν μιας και δε γίνεται κάτι που να ανατρέπει τη ροή της ιστορίας ή να αποτελεί φυσική συνέχεια του πριν και προαπαιτούμενο του μετά. Εγώ, που είμαι συναισθηματικά δεμένος με αυτόν τον τόπο και ταυτόχρονα αγάπησα τα υφολογικά στοιχεία των κυριών δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο, δε χόρταινα να διαβάζω κι άλλο κι άλλο. Υπάρχουν όμως πολλοί περισσότεροι αναγνώστες που δεν έχουν τα ίδια βιώματα και ενδιαφέροντα με μένα, επομένως ίσως αυτές οι επιμηκύνσεις της ιστορίας να κουράσουν ή και να απωθήσουν.
Επί τη ευκαιρία παρατήρησα ότι συνολικά το βιβλίο δεν είναι άλλο ένα μυθιστόρημα για την καταστροφή του 1922, ούτε ξεκίνησε μια ιστορία για να την κουμπώσει σωστά σε αυτό το ιστορικό γεγονός. Αντίθετα, είναι η ιστορία ενός άντρα που κατηγορήθηκε (αθώος ή ένοχος αν είναι θα το διαβάσει ο αναγνώστης), ξεκίνησε στη μέση της ζωής του από την αρχή, η μοίρα και η Ιστορία τον κυνηγάνε και η ζωή το�� ολοκληρώνεται όπως πρέπει, την ώρα που πρέπει. Χωρίς μεμψιμοιρίες, χωρίς υπερβολικό ρομάντσο, χωρίς ερωτικές σκηνές (πόσο δυνατός είναι ο έρωτας όταν παραμένει ντυμένος!) και σαν άλλη αρχαία τραγωδία διέπεται από ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά που μπορούν να εξεγείρουν τον αναγνώστη και να καταλάβει ότι κρατάει στα χέρια του κάτι πραγματικά καλό: πράξις σπουδαία και τελεία, ηδυσμένος λόγος, ολοζώντανη δράση, έλεος και φόβος, κάθαρση.
Τέλος, είμαστε σίγουροι ότι η φράση-κλειδί του βιβλίου «Ούτε η μάνα μου» αφορά το γεγονός ότι δεν πίστεψε ούτε η ίδια η μάνα στην αθωότητα του Γιώργη; Γιατί, όταν μετά από χρόνια, σε ένα ταξίδι πίσω στη Σμύρνη, κάποιος από το οικογενειακό περιβάλλον της Πάτρας καταφέρνει να ακολουθήσει το παρελθόν, ζει μια από τις πιο δυνατές σκηνές του βιβλίου, που με έκανε να σπαράξω στο κλάμα. Μήπως λοιπόν το μυθιστόρημα είναι αφιερωμένο σε εκείνες τις μάνες που τυφλωμένες ή απογοητευμένες δεν πιστεύουν σε αυτό που είναι μπροστά στα μάτια τους; Ούτε η μάνα του δεν τον πίστεψε, ούτε η μάνα του δεν τον...... (δεν μπορώ να γράψω κάτι άλλο, η σκηνή στη Σμύρνη τη δεκαετία του 1950 ήταν από τις τραγικότερες).
Θέλω να γράψω κι άλλα, όμως ήδη έχω παρασυρθεί και δεν πρέπει. Αντικειμενικά, το «Ούτε η μάνα μου» είναι ένα λυρικό, εξαιρετικά καλογραμμένο κείμενο που αφορά το βάρος της αδικίας και των τύψεων και το πώς συνδυάζεται αυτό με τις αναποδιές της μοίρας. Πώς βγαίνει ένας χαρακτήρας από αυτήν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα; Πόσο πολύ διαφορετικός είναι ο Γιώργης της αρχής με τον Γιώργη του τέλους; Το κείμενο με ταξίδεψε από τη Χίο στα Βουρλά κι από κει στον Πειραιά και τον Βόλο, στέκεται δίπλα στον απελπισμένο πρόσφυγα (κι όσο σκέφτομαι ότι αυτό το δράμα είναι εφάμιλλο με τις συνθήκες και τη συμπεριφορά που βρίσκουν σήμερα οι ξένοι πρόσφυγες στην Ελλάδα...), του κρατά το μωρό για να ξεκουραστεί, του χαρίζει ένα ποτήρι νερό για να δυναμώσει και να συνεχίσει την πορεία του. Πόσο δυνατά συναισθήματα υπάρχουν σε αυτό το μυθιστόρημα και μάλιστα όταν ξεκαθαρίζεται ήδη από το εξώφυλλο ότι πρόκειται για πραγματική ιστορία: ο Γιώργης είναι ο παππούς της κυρίας Έφης Καγξίδου! Ειλικρινά, θα ήθελα να τον γνωρίσω αυτόν τον άνθρωπο. Μη χάσετε λοιπόν αυτό το βιβλίο!
February 7, 2017
Έχω πρόβλημα με αυτό το βιβλίο. Στο οπισθόφυλλο γράφει ότι είναι αληθινή ιστορία και μάλιστα οι ήρωες παρουσιάζονται με τα αληθινά τους ονόματα, είναι δηλαδή η εξιστόρηση της ζωής του Γιώργη (του βασικού πρωταγωνιστή της ιστορίας), οπότε αυτομάτως χάνω το δικαίωμα ακόμη και να αναζητήσω το "γιατί" σε ενέργειες που μου φαίνονται ακατανόητες. Αφού έτσι έγινε; Τι θα πει "γιατί", δεν επιδέχεται αμφισβήτησης το θέμα, είναι καταγραφή ιστορίας. Οπότε στην απορία μου (και ίσως όχι μόνο δική μου) για ποιο λόγο η μάνα του Γιώργη δεν του έδωσε το δικαίωμα να απολογηθεί, η μόνη απάντηση που υπάρχει είναι "'Ελα ντε. Έτσι μου είπανε ότι έγινε, μπροστά δεν ήμουν". Εννοώ, μέσα στο κείμενο υπάρχει μια αιτιολόγηση της συμπεριφοράς των υπολοίπων συγγενών (την οποία δεν κρίνω ως σωστή ή λάθος, αλλά με βοηθά να κατανοήσω τις ενέργειές τους), ενώ η μάνα του απλά τον κατηγορεί, τον καταριέται και δεν ακούει τίποτε.
Και συνεχίζω. Η ιστορία προφανώς και είναι συναρπαστική. Ποιανού η ζωή δεν είναι άλλωστε... Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για έναν άνθρωπο που μέσα σε μια νύχτα χάνει όλα όσα θεωρούσε δεδομένα (έμψυχα και άψυχα) κατηγορούμενος άδικα και στην ουσία εκδιώκεται από τον τόπο του και αναγκάζεται να αρχίσει τη ζωή του από το μηδέν. Και έχει το θάρρος να ζήσει, να δημιουργήσει ξανά παρά την πίκρα του και τις δυσκολίες που προέκυψαν ξανά στη ζωή του με τον ξεριζωμό και την προσφυγιά.
Βέβαια από την άλλη πλευρά, όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο δεν στεκόμαστε μόνο στην ιστορία. Πρέπει να μας αγγίξει και η πένα του συγγραφέα, να μας παρασύρει, να ταιριάξει στο μυαλό και στην ψυχή μας, αλλιώς το βιβλίο φαίνεται "στεγνό", ξερό, χωρίς συναίσθημα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο υπήρχαν σκηνές πολύ δυνατές, ειδικά το τελευταίο 1/3 του ήταν με μεγάλη διαφορά πολύ καλό συγκριτικά με τα πρώτα 2/3. Η ιστορία της Βασιλείας... δεν είμαι αναίσθητη, δάκρυσα, σφίχτηκε η ψυχή μου. Είχε ένταση σε εκείνο το σημείο, είχε συναίσθημα, η κάθε πρόταση είχε δύναμη. Το ίδιο και στο τέλος του βιβλίου, το τέλος της ιστορίας του Γιώργη, επίσης ήταν έντονο. Όμως το υπόλοιπο βιβλίο υπολειπόταν σε σχέση με αυτές τις σκηνές, δεν παρασύρθηκα από συναισθήματα, δεν συμπόνεσα κανέναν ήρωα σε καμία χρονική στιγμή (προφανώς εξαιρώ αυτές τις σκηνές που προανέφερα), ό,τι και να βίωνε. Να σημειώσω εδώ ότι έχω διαβάσει πολλά βιβλία που έχουν γραφτεί για τη σφαγή/διωγμό των Χριστιανών από τη Σμύρνη, οπότε οι καταστάσεις που περιέγραφε μου ήταν γνωστές.
Διαβάζοντας συνεντεύξεις των συγγραφέων, διαπιστώνω ότι είναι η πρώτη απόπειρα να γράψουν μυθιστόρημα και για τις δύο, και μάλιστα ότι έχουν αμφότερες εμπειρία στην ποίηση. Αυτό δικαιολογεί πολλά για τον τρόπο που είναι γραμμένο το βιβλίο με τις σχεδόν "λυρικές" περιγραφές σε κάποια σημεία και τις πολλές κοφτές προτάσεις που εμένα με ξένισαν λίγο (μια και είμαι συνηθισμένη να διαβάζω μεγάλες προτάσεις και μακροσκελείς περιγραφές- και αν χρειαστεί να γράψω κάτι γράφω μακροσκελώς). Πάντως με χαρά θα περιμένω να εκδώσουν νέο βιβλίο, είμαι σίγουρη ότι θα είναι ακόμη καλύτερο.
Γενικά το βιβλίο είναι ωραίο, διαβάστε το για να σχηματίσετε άποψη, είμαι σίγουρη ότι θα αγαπήσετε τον Γιώργη και αν μη τι άλλο θα μάθετε να δίνετε στους συνανθρώπους το δικαίωμα της απολογίας πριν τους κατακρίνετε.
http://kiallovivlio.blogspot.gr/
Και συνεχίζω. Η ιστορία προφανώς και είναι συναρπαστική. Ποιανού η ζωή δεν είναι άλλωστε... Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για έναν άνθρωπο που μέσα σε μια νύχτα χάνει όλα όσα θεωρούσε δεδομένα (έμψυχα και άψυχα) κατηγορούμενος άδικα και στην ουσία εκδιώκεται από τον τόπο του και αναγκάζεται να αρχίσει τη ζωή του από το μηδέν. Και έχει το θάρρος να ζήσει, να δημιουργήσει ξανά παρά την πίκρα του και τις δυσκολίες που προέκυψαν ξανά στη ζωή του με τον ξεριζωμό και την προσφυγιά.
Βέβαια από την άλλη πλευρά, όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο δεν στεκόμαστε μόνο στην ιστορία. Πρέπει να μας αγγίξει και η πένα του συγγραφέα, να μας παρασύρει, να ταιριάξει στο μυαλό και στην ψυχή μας, αλλιώς το βιβλίο φαίνεται "στεγνό", ξερό, χωρίς συναίσθημα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο υπήρχαν σκηνές πολύ δυνατές, ειδικά το τελευταίο 1/3 του ήταν με μεγάλη διαφορά πολύ καλό συγκριτικά με τα πρώτα 2/3. Η ιστορία της Βασιλείας... δεν είμαι αναίσθητη, δάκρυσα, σφίχτηκε η ψυχή μου. Είχε ένταση σε εκείνο το σημείο, είχε συναίσθημα, η κάθε πρόταση είχε δύναμη. Το ίδιο και στο τέλος του βιβλίου, το τέλος της ιστορίας του Γιώργη, επίσης ήταν έντονο. Όμως το υπόλοιπο βιβλίο υπολειπόταν σε σχέση με αυτές τις σκηνές, δεν παρασύρθηκα από συναισθήματα, δεν συμπόνεσα κανέναν ήρωα σε καμία χρονική στιγμή (προφανώς εξαιρώ αυτές τις σκηνές που προανέφερα), ό,τι και να βίωνε. Να σημειώσω εδώ ότι έχω διαβάσει πολλά βιβλία που έχουν γραφτεί για τη σφαγή/διωγμό των Χριστιανών από τη Σμύρνη, οπότε οι καταστάσεις που περιέγραφε μου ήταν γνωστές.
Διαβάζοντας συνεντεύξεις των συγγραφέων, διαπιστώνω ότι είναι η πρώτη απόπειρα να γράψουν μυθιστόρημα και για τις δύο, και μάλιστα ότι έχουν αμφότερες εμπειρία στην ποίηση. Αυτό δικαιολογεί πολλά για τον τρόπο που είναι γραμμένο το βιβλίο με τις σχεδόν "λυρικές" περιγραφές σε κάποια σημεία και τις πολλές κοφτές προτάσεις που εμένα με ξένισαν λίγο (μια και είμαι συνηθισμένη να διαβάζω μεγάλες προτάσεις και μακροσκελείς περιγραφές- και αν χρειαστεί να γράψω κάτι γράφω μακροσκελώς). Πάντως με χαρά θα περιμένω να εκδώσουν νέο βιβλίο, είμαι σίγουρη ότι θα είναι ακόμη καλύτερο.
Γενικά το βιβλίο είναι ωραίο, διαβάστε το για να σχηματίσετε άποψη, είμαι σίγουρη ότι θα αγαπήσετε τον Γιώργη και αν μη τι άλλο θα μάθετε να δίνετε στους συνανθρώπους το δικαίωμα της απολογίας πριν τους κατακρίνετε.
http://kiallovivlio.blogspot.gr/
July 15, 2016
Δεν ξέρω τι να γράψω για αυτό το βιβλίο και να φτάσουν οι λέξεις για να διατυπώσουν τις σκέψεις μου με σαφήνεια. Δεν ξέρω αν αρκούν οι λέξεις για να αποτυπώσουν τα συναισθήματα που βιώνει ο αναγνώστης διαβάζοντας αυτή την ιστορία, την αληθινή.. εγώ θα την πω φόρο τιμής!
Την διαφορά σε αυτό το έργο δεν την κάνει αποκλειστικά το ιστορικό πλαίσιο, έχουμε όλοι μας διαβάσει, πονέσει και συγκινηθεί με τις ιστορίες που αφορούν τις λησμονημένες πατρίδες, τον ξεριζωμό, τον αποτροπιασμό που προκαλούν πράξεις "ανθρώπων".. Την διαφορά την κάνει το ανθρώπινο και το απάνθρωπο, την μοίρα που μοιράζουν ή/και αλλάζουν οι άνθρωποι σε συνανθρώπους τους, οι άνθρωποι στους δικούς τους ανθρώπους, μέσα στην ίδια οικογένεια, η ίδια η μάνα στο παιδί της.. για λόγους που μας υπενθυμίζουν το πόσο εύκολα σταυρώνουμε ανθρώπους, πόσο λίγο ακούμε και πόσο απρόθυμοι γινόμαστε να εμπιστευτούμε την φωνή της καρδιάς, το ένστικτό μας παρασυρόμενοι από τον όχλο..
Ο Γιώργης είναι μια φιγούρα τραγική και συνάμα βαθιά ανθρώπινη, ηρωική, υπόδειγμα αντοχής, ανθρωπιάς, δοτικότητας. Ολόκληρος ένα δόσιμο μια ολάκερη ζωή.
Μια κακιά στιγμή που τον οδηγεί σε μια Οδύσσεια δίχως τέλος. Μια τραγική στιγμή που τον οδήγησε σε ανθρώπους αληθινούς και τον έκανε κομμάτι του δράματος του ξεριζωμού του ελληνισμού από την Μικρά Ασία. Ένα συγκλονιστικό οδοιπορικό της ζωής ενός ανθρώπου που μπλέκεται άρρητα και αμετάκλητα τα ιστορικά γεγονότα της μικρασιατικής καταστροφής και όχι μόνο.
Θα μπορούσε να είναι βιογραφία, μα δεν περιορίζεται στα πλαίσια αυτά. Οι συγγραφείς αυτού του έργου καταθέτουν εκτός από ένα εξαιρετικό δείγμα γραφής, την ψυχή τους, τις μνήμες τους, τον σεβασμό τους. Δημιούργησαν ένα μωσαϊκό που χωρά το προσωπικό βίωμα, το ιστορικό υπόβαθρο, τα λαογραφικά στοιχεία, την παράδοση ενός λαού, την πίστη, τα ιδανικά, την αγάπη, την ίδια την ζωή. Μια ζωή που χωρούσε και πάντα θα χωρά την αδικία, την απληστία, την αχαριστία, την κακία, την σκληρότητα.. Γιατί η ιστορία εν τέλει είναι αυτό, η ζωή καταγεγραμμένη στις πραγματικές της αποχρώσεις. Γραφή γεμάτη συναίσθημα δίχως να αποσκοπεί στην επίκληση αυτού, τα ίδια τα γεγονότα, ο ανθρώπινος πόνος, το ανθρώπινο δράμα μα και η ανθρώπινη θέληση, δύναμη και αντοχή, προκαλούν έντονη συναισθηματική φόρτιση και διακύμανση.
Θα ήθελα να γράψω για την μοναδική γυναίκα Πάτρα, για τον Οσμάν, για τον καθένα ξεχωριστά! Σας προτρέπω να τους ανακαλύψετε! Να μυρίσετε αρώματα και να πλημμυρίσετε εικόνες.. και συναισθήματα.
Γιώργης, Πάτρα, Οσμάν, Κατίνα, Βασιλεία, Μάνθος.. ανώνυμο πλήθος, άνθρωποι, ψυχές..
Την διαφορά σε αυτό το έργο δεν την κάνει αποκλειστικά το ιστορικό πλαίσιο, έχουμε όλοι μας διαβάσει, πονέσει και συγκινηθεί με τις ιστορίες που αφορούν τις λησμονημένες πατρίδες, τον ξεριζωμό, τον αποτροπιασμό που προκαλούν πράξεις "ανθρώπων".. Την διαφορά την κάνει το ανθρώπινο και το απάνθρωπο, την μοίρα που μοιράζουν ή/και αλλάζουν οι άνθρωποι σε συνανθρώπους τους, οι άνθρωποι στους δικούς τους ανθρώπους, μέσα στην ίδια οικογένεια, η ίδια η μάνα στο παιδί της.. για λόγους που μας υπενθυμίζουν το πόσο εύκολα σταυρώνουμε ανθρώπους, πόσο λίγο ακούμε και πόσο απρόθυμοι γινόμαστε να εμπιστευτούμε την φωνή της καρδιάς, το ένστικτό μας παρασυρόμενοι από τον όχλο..
Ο Γιώργης είναι μια φιγούρα τραγική και συνάμα βαθιά ανθρώπινη, ηρωική, υπόδειγμα αντοχής, ανθρωπιάς, δοτικότητας. Ολόκληρος ένα δόσιμο μια ολάκερη ζωή.
Μια κακιά στιγμή που τον οδηγεί σε μια Οδύσσεια δίχως τέλος. Μια τραγική στιγμή που τον οδήγησε σε ανθρώπους αληθινούς και τον έκανε κομμάτι του δράματος του ξεριζωμού του ελληνισμού από την Μικρά Ασία. Ένα συγκλονιστικό οδοιπορικό της ζωής ενός ανθρώπου που μπλέκεται άρρητα και αμετάκλητα τα ιστορικά γεγονότα της μικρασιατικής καταστροφής και όχι μόνο.
Θα μπορούσε να είναι βιογραφία, μα δεν περιορίζεται στα πλαίσια αυτά. Οι συγγραφείς αυτού του έργου καταθέτουν εκτός από ένα εξαιρετικό δείγμα γραφής, την ψυχή τους, τις μνήμες τους, τον σεβασμό τους. Δημιούργησαν ένα μωσαϊκό που χωρά το προσωπικό βίωμα, το ιστορικό υπόβαθρο, τα λαογραφικά στοιχεία, την παράδοση ενός λαού, την πίστη, τα ιδανικά, την αγάπη, την ίδια την ζωή. Μια ζωή που χωρούσε και πάντα θα χωρά την αδικία, την απληστία, την αχαριστία, την κακία, την σκληρότητα.. Γιατί η ιστορία εν τέλει είναι αυτό, η ζωή καταγεγραμμένη στις πραγματικές της αποχρώσεις. Γραφή γεμάτη συναίσθημα δίχως να αποσκοπεί στην επίκληση αυτού, τα ίδια τα γεγονότα, ο ανθρώπινος πόνος, το ανθρώπινο δράμα μα και η ανθρώπινη θέληση, δύναμη και αντοχή, προκαλούν έντονη συναισθηματική φόρτιση και διακύμανση.
Θα ήθελα να γράψω για την μοναδική γυναίκα Πάτρα, για τον Οσμάν, για τον καθένα ξεχωριστά! Σας προτρέπω να τους ανακαλύψετε! Να μυρίσετε αρώματα και να πλημμυρίσετε εικόνες.. και συναισθήματα.
Γιώργης, Πάτρα, Οσμάν, Κατίνα, Βασιλεία, Μάνθος.. ανώνυμο πλήθος, άνθρωποι, ψυχές..
Read
March 6, 2016Ένα συγκλονιστικό βιβλίο που εκτός του ταξιδιού που μου χάρισε στον χρόνο και στον τόπο μου δημιούργησε πλήθος συναισθημάτων.Έντονο θυμό στην αρχή για τους συγχωριανούς του Γιώργη και κυρίως την οικογένεια του, όχι μόνο για��ί δεν τον πίστεψαν αλλά κυρίως γιατί δεν του έδωσαν καν την ευκαιρία να μιλήσει,κανείς, ΟΥΤΕ η μάνα του.
Θαυμασμό για τον χαρακτήρα του Γιώργη,που σεβόταν την έννοια της φιλίας,βοηθούσε όσους και όπως μπορούσε με όλη του την ψυχή,αγάπησε βαθιά την Πάτρα(που τον αγάπησε πραγματικά και στάθηκε επάξια στο πλάι του και στα καλά και στα άσχημα) και δεν της φόρτωσε τις έννοιες και τις στεναχώριες του αλλά τις κουβάλησε μόνος ως το τέλος.
Πόνο για τον ξεριζωμό και την ''οδύσσεια'' του που τον οδήγησε από τη Χίο,στα Βουρλά και μετά την μικρασιατική καταστροφή στον Πειραιά και το Βόλο.
Θαύμασα τον Όσμαν και έκλαψα γι'αυτόν και την Κατερίνα,όπως και για την Βασιλεία(συγκλονιστική η σκηνή στο καράβι όταν διαβάζει το γράμμα!!!).
Και πλήθος συναισθημάτων και γι�� τους υπόλοιπους χαρακτήρες του βιβλίου και περιστατικά που σημάδεψαν τη ζωή τους που θα σας προέτρεπα να τα ανακαλύψετε όλα ένα ένα διαβάζοντας το υπέροχο αυτό βιβλίο.
Θαυμασμό για τον χαρακτήρα του Γιώργη,που σεβόταν την έννοια της φιλίας,βοηθούσε όσους και όπως μπορούσε με όλη του την ψυχή,αγάπησε βαθιά την Πάτρα(που τον αγάπησε πραγματικά και στάθηκε επάξια στο πλάι του και στα καλά και στα άσχημα) και δεν της φόρτωσε τις έννοιες και τις στεναχώριες του αλλά τις κουβάλησε μόνος ως το τέλος.
Πόνο για τον ξεριζωμό και την ''οδύσσεια'' του που τον οδήγησε από τη Χίο,στα Βουρλά και μετά την μικρασιατική καταστροφή στον Πειραιά και το Βόλο.
Θαύμασα τον Όσμαν και έκλαψα γι'αυτόν και την Κατερίνα,όπως και για την Βασιλεία(συγκλονιστική η σκηνή στο καράβι όταν διαβάζει το γράμμα!!!).
Και πλήθος συναισθημάτων και γι�� τους υπόλοιπους χαρακτήρες του βιβλίου και περιστατικά που σημάδεψαν τη ζωή τους που θα σας προέτρεπα να τα ανακαλύψετε όλα ένα ένα διαβάζοντας το υπέροχο αυτό βιβλίο.
November 4, 2020
Αφου εκλεισα το βιβλιο εκανα την ερωτηση στους γονείς μου αν θα με πίστευαν και εκει που 30 χρονια είχα μια σιγουριά για το ποιος θα έλεγε ναι και ποιος όχι,τελικά εκανα λαθος 😓
May 17, 2018
Δε με πίστεψε κάνεις. Ουτέ η μάνα μου..!
Με αυτη την φράση ξεκίνα η ιστορία του βιβλιου. Η αληθινη ιστορία του Γιώργη.
Ενός Γιωργή που κάνεις δε πίστεψε, που κάνεις δε του άπλωσε το χέρι.
Ενός Γιώργη που άλλοι τον έκαναν σκλήρο. Όχι λειψο σε άνθρωπια, αλλά σε συναισθήματα.
Έδινε με ψυχη άδεια απο συναισθημάτα.
Δε μπορω να πω οτι έκλαψα, μα ουτε συγκλονιστηκα.
Αλλά..
Μπορώ να πώ οτι ειναι ένα βιβλίο γεμάτο βιωματικές άληθιες.
Τα ιστορικά γεγονότα πρωτη φόρα δε με κούρασαν.
Οι όμορφες τοπογραφικες, λαογραφικές περιγράφες με ταξιδέψαν.
Αλλά.
Έχανε κάπου.
Μου έλειπε το συναιθσήμα.
Δε μου εβγάλε συναισθημα το βιβλιο.
Δε ένιωσα οσα θέλησαν να δωσουν οι δυο συγγραφεις.
Μου άρεσε πάρα πολύ η γραφή.
Ανθρωπίνη, μεστη, κατανοητη, αληθινή.
Αλλά οι εικονες προσπερνούσαν.
Δε στάθηκαν, δε με γέμισαν, δε με μάγεψαν.
Αλλά ειναι ένα βιβλίο γεμάτο μαθήματα.
Μαθημάτα ζώης.
Ουτέ η μάνα μου.
Και μόνο ο τιτλός σκορπά ριγεί στην ψυχή.
Τα συμπέρασματα μου:
Τίποτα δε μας δίνεται στην ζωή ευκόλα. Τίποτα δε ειναι αγκυροβολημένο στο ¨πάντα"
Η ζωή πάει και έρχεται.
Η αφετερία μας είναι ο ευατός μας.
Η πίστη μας η δυνάμη και η αδυναμία μας.
Και η ψυχη μας... Μπορεί να φουρτουνίαζει αλλά κάποτε λυτρώνεται.
Και η λύτρωση φερνει και την ελευθερία, παιρνει και σκορπά τα μίση. Φερνει την χάρα και τότε αφηνόμαστε να ζησούμε οτι άλλοι μας έκλεψαν σε μια ανάσα.
Το συναισθημα
Με αυτη την φράση ξεκίνα η ιστορία του βιβλιου. Η αληθινη ιστορία του Γιώργη.
Ενός Γιωργή που κάνεις δε πίστεψε, που κάνεις δε του άπλωσε το χέρι.
Ενός Γιώργη που άλλοι τον έκαναν σκλήρο. Όχι λειψο σε άνθρωπια, αλλά σε συναισθήματα.
Έδινε με ψυχη άδεια απο συναισθημάτα.
Δε μπορω να πω οτι έκλαψα, μα ουτε συγκλονιστηκα.
Αλλά..
Μπορώ να πώ οτι ειναι ένα βιβλίο γεμάτο βιωματικές άληθιες.
Τα ιστορικά γεγονότα πρωτη φόρα δε με κούρασαν.
Οι όμορφες τοπογραφικες, λαογραφικές περιγράφες με ταξιδέψαν.
Αλλά.
Έχανε κάπου.
Μου έλειπε το συναιθσήμα.
Δε μου εβγάλε συναισθημα το βιβλιο.
Δε ένιωσα οσα θέλησαν να δωσουν οι δυο συγγραφεις.
Μου άρεσε πάρα πολύ η γραφή.
Ανθρωπίνη, μεστη, κατανοητη, αληθινή.
Αλλά οι εικονες προσπερνούσαν.
Δε στάθηκαν, δε με γέμισαν, δε με μάγεψαν.
Αλλά ειναι ένα βιβλίο γεμάτο μαθήματα.
Μαθημάτα ζώης.
Ουτέ η μάνα μου.
Και μόνο ο τιτλός σκορπά ριγεί στην ψυχή.
Τα συμπέρασματα μου:
Τίποτα δε μας δίνεται στην ζωή ευκόλα. Τίποτα δε ειναι αγκυροβολημένο στο ¨πάντα"
Η ζωή πάει και έρχεται.
Η αφετερία μας είναι ο ευατός μας.
Η πίστη μας η δυνάμη και η αδυναμία μας.
Και η ψυχη μας... Μπορεί να φουρτουνίαζει αλλά κάποτε λυτρώνεται.
Και η λύτρωση φερνει και την ελευθερία, παιρνει και σκορπά τα μίση. Φερνει την χάρα και τότε αφηνόμαστε να ζησούμε οτι άλλοι μας έκλεψαν σε μια ανάσα.
Το συναισθημα
September 1, 2022
Γενάρης του 1920. Την ήρεμη ζωή ενός νησιού του Βόρειου Αιγαίου έρχεται να διαταράξει ένα φονικό. Ο καπετάν Γιώργης Σαρρής κατηγορείται για το φόνο ενός συντοπίτη του, καθώς την προηγούμενη μέρα είχε λογοφέρει μαζί του και πάνω στο θυμό του, του είχε πει: «Θα σε πνίξω με τα ίδια μου τα χέρια.» Δυστυχώς, την ώρα που ειπώθηκαν τα λόγια αυτά υπήρχαν άνθρωποι τριγύρω που τα άκουσαν και εκείνοι.
Όλοι βιάστηκαν να βγάλουν την ετυμηγορία, χωρίς πρώτα να τον ακούσουν. Ένοχος! Φονιάς! Τον δίκασαν και τον καταδίκασαν χωρίς αποδείξεις, τύψεις ή ενοχές. Κανείς δεν τον πίστεψε. Ούτε φίλοι, ούτε συγγενείς, ούτε καν η ίδια του η γυναίκα και τα αδέρφια του! Τους φώναζε πως ήταν αθώος, αλλά κανείς δεν άκουγε. Είχαν τα μάτια τους ερμητικά κλειστά, τα αυτιά τους βουλωμένα και τα πορτοπαράθυρα της καρδιάς τους σφαλιστά.
«Σας ορκίζομαι στην τιμή μου ότι είμαι αθώος! Η μάνα μου, πού χάθηκε η μάνα μου; Μόνο αυτή μπορεί να σταματήσει όλον αυτόν τον παραλογισμό!»
Μόνη του ελπίδα και σανίδα σωτηρίας η μάνα του. Η χειρότερη όμως μαχαιριά, αυτή που «σκότωσε» την καρδιά και την ψυχή του, ήρθε από εκείνη. Από την ίδια του την μάνα. Βαρύ το ανάθεμα και η κατάρα της.
«Την κατάρα μου να'χεις! Ατίμασες τη γενιά σου! Έκλεισες τα σπίτια μας!»
Η φυγή πλέον είναι μονόδρομος για τον Γιώργη. Νύχτα εγκαταλείπει το νησί του, ό,τι αγάπησε και ό,τι τον πόνεσε αφήνει πίσω του και ορκίζεται να μην ξαναγυρίσει ποτέ, να μην ξεχάσει, να μην συγχωρέσει. ΠΟΤΕ!!
Και η οδύσσεια ξεκινά… Πρώτος του σταθμός η Χίος και έπειτα τα Βουρλά, όπου θα κάνει νέο ξεκίνημα. Η ευτυχία δεν θα κρατήσει για πολύ, καθώς η Μικρασιατική καταστροφή αναγκάζει όσους απέμειναν ζωντανοί να ξεριζωθούν και να αναζητήσουν νέα πατρίδα. Επόμενοι προορισμοί: ο Πειραιάς, έπειτα η Κηφισιά και τέλος ο Βόλος. Πρόσφυγας μια ζωή, καταδικασμένος να μην στεριώνει πουθενά και να περιπλανιέται, το μόνο που αναζητά είναι ένα απάγκιο λιμάνι να αράξει το χιλιοτσακισμένο καράβι της ζωής του. Μια γωνιά στη γη που να μπορεί να ζήσει και να αναπνεύσει ελεύθερος. Ένα μικρό κομμάτι γαλήνης και ευτυχίας. Άραγε θα το βρει;
Πρώτη μου γνωριμία με το συγγραφικό δίδυμο Καγξίδου – Σπεντζάρη και δηλώνω κατενθουσιασμένη! Το βιβλίο αυτό δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας. Είναι η αληθινή ιστορία μιας βασανισμένης ψυχής, ενός ανθρώπου που αδικήθηκε κατάφορα, αλλά δεν κατέθεσε τα όπλα και πάλεψε, του Γιώργη Σαρρή, παππού της συγγραφέως Έφης Καγξίδου.
Το «Ούτε η μάνα μου» είναι ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα, ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, μια ιστορία ξέχειλη από αλήθειες που πονάνε, γεγονότα που σου ματώνουν την καρδιά και πλημμυρίζουν τα μάτια σου με δάκρυα. Ο αναγνώστης βιώνει πολύ έντονα, δυνατά και εναλλασσόμενα συναισθήματα: πίκρα, πόνο, χαρά, αγωνία, φόβο, αδικία, ζήλια, φθόνο, απώλεια, λύτρωση, κάθαρση. Υπέροχη λυρική γραφή που σε παρασέρνει, ολοζώντανες και παραστατικές περιγραφές που σε κάνουν να γίνεσαι ένα με την ιστορία. Η πολυπόθητη δικαίωση στο τέλος επιβεβαιώνει πως το άδικο ποτέ δεν ευλογείται. Η αλήθεια, όσο βαθιά κι αν είναι κρυμμένη, κάποια στιγμή βγαίνει στην επιφάνεια και λάμπει σαν διαμάντι!
Τα θερμά μου συγχαρητήρια κ. Καγξίδου και κ. Σπεντζάρη και ένα μεγάλο ευχαριστώ για το συγκλονιστικό αναγνωστικό ταξίδι που μου χαρίσατε!!
Όλοι βιάστηκαν να βγάλουν την ετυμηγορία, χωρίς πρώτα να τον ακούσουν. Ένοχος! Φονιάς! Τον δίκασαν και τον καταδίκασαν χωρίς αποδείξεις, τύψεις ή ενοχές. Κανείς δεν τον πίστεψε. Ούτε φίλοι, ούτε συγγενείς, ούτε καν η ίδια του η γυναίκα και τα αδέρφια του! Τους φώναζε πως ήταν αθώος, αλλά κανείς δεν άκουγε. Είχαν τα μάτια τους ερμητικά κλειστά, τα αυτιά τους βουλωμένα και τα πορτοπαράθυρα της καρδιάς τους σφαλιστά.
«Σας ορκίζομαι στην τιμή μου ότι είμαι αθώος! Η μάνα μου, πού χάθηκε η μάνα μου; Μόνο αυτή μπορεί να σταματήσει όλον αυτόν τον παραλογισμό!»
Μόνη του ελπίδα και σανίδα σωτηρίας η μάνα του. Η χειρότερη όμως μαχαιριά, αυτή που «σκότωσε» την καρδιά και την ψυχή του, ήρθε από εκείνη. Από την ίδια του την μάνα. Βαρύ το ανάθεμα και η κατάρα της.
«Την κατάρα μου να'χεις! Ατίμασες τη γενιά σου! Έκλεισες τα σπίτια μας!»
Η φυγή πλέον είναι μονόδρομος για τον Γιώργη. Νύχτα εγκαταλείπει το νησί του, ό,τι αγάπησε και ό,τι τον πόνεσε αφήνει πίσω του και ορκίζεται να μην ξαναγυρίσει ποτέ, να μην ξεχάσει, να μην συγχωρέσει. ΠΟΤΕ!!
Και η οδύσσεια ξεκινά… Πρώτος του σταθμός η Χίος και έπειτα τα Βουρλά, όπου θα κάνει νέο ξεκίνημα. Η ευτυχία δεν θα κρατήσει για πολύ, καθώς η Μικρασιατική καταστροφή αναγκάζει όσους απέμειναν ζωντανοί να ξεριζωθούν και να αναζητήσουν νέα πατρίδα. Επόμενοι προορισμοί: ο Πειραιάς, έπειτα η Κηφισιά και τέλος ο Βόλος. Πρόσφυγας μια ζωή, καταδικασμένος να μην στεριώνει πουθενά και να περιπλανιέται, το μόνο που αναζητά είναι ένα απάγκιο λιμάνι να αράξει το χιλιοτσακισμένο καράβι της ζωής του. Μια γωνιά στη γη που να μπορεί να ζήσει και να αναπνεύσει ελεύθερος. Ένα μικρό κομμάτι γαλήνης και ευτυχίας. Άραγε θα το βρει;
Πρώτη μου γνωριμία με το συγγραφικό δίδυμο Καγξίδου – Σπεντζάρη και δηλώνω κατενθουσιασμένη! Το βιβλίο αυτό δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας. Είναι η αληθινή ιστορία μιας βασανισμένης ψυχής, ενός ανθρώπου που αδικήθηκε κατάφορα, αλλά δεν κατέθεσε τα όπλα και πάλεψε, του Γιώργη Σαρρή, παππού της συγγραφέως Έφης Καγξίδου.
Το «Ούτε η μάνα μου» είναι ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα, ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, μια ιστορία ξέχειλη από αλήθειες που πονάνε, γεγονότα που σου ματώνουν την καρδιά και πλημμυρίζουν τα μάτια σου με δάκρυα. Ο αναγνώστης βιώνει πολύ έντονα, δυνατά και εναλλασσόμενα συναισθήματα: πίκρα, πόνο, χαρά, αγωνία, φόβο, αδικία, ζήλια, φθόνο, απώλεια, λύτρωση, κάθαρση. Υπέροχη λυρική γραφή που σε παρασέρνει, ολοζώντανες και παραστατικές περιγραφές που σε κάνουν να γίνεσαι ένα με την ιστορία. Η πολυπόθητη δικαίωση στο τέλος επιβεβαιώνει πως το άδικο ποτέ δεν ευλογείται. Η αλήθεια, όσο βαθιά κι αν είναι κρυμμένη, κάποια στιγμή βγαίνει στην επιφάνεια και λάμπει σαν διαμάντι!
Τα θερμά μου συγχαρητήρια κ. Καγξίδου και κ. Σπεντζάρη και ένα μεγάλο ευχαριστώ για το συγκλονιστικό αναγνωστικό ταξίδι που μου χαρίσατε!!
February 11, 2016
συγκινητικό, λυτρωτικό, αληθινό...
περισσότερα στον παρακάτω σύνδεσμο!
http://ekritikimas.blogspot.gr/2016/0...
περισσότερα στον παρακάτω σύνδεσμο!
http://ekritikimas.blogspot.gr/2016/0...
February 13, 2020
"Ούτε η μάνα μου" το παράπονο μιας ζωής. Εντάξει όλοι οι άλλοι, μα ούτε η μάνα μου; Είναι δυνατόν μια μάνα να φερθεί με τέτοιο τρόπο στο παιδί της; Μπορώ να καταλάβω ως ένα σημείο το να μην το πιστέψει (όταν αυτόπτες μάρτυρες την διαβεβαιώνουν για το αντίθετο), αλλά να μην το στηρίξει, ακόμα κι αν έκανε ένα λάθος; Και κυρίως να το καταριέται; Ως μάνα το θεωρώ αδιανόητο.
Μια υπέροχη ιστορία που εκφράζει το παράπονο μιας ζωής. Ένα παράπονο που δεν σε αφήνει να προχωρήσεις, να αφεθείς, να εμπιστευτείς. Ένα βιβλίο που δεν θέλεις να το αφήσεις από τα χέρια σου, όχι μόνο από αγωνία για το τι θα γίνει παρακάτω, αλλά και για τα αισθήματα που σου προκαλεί. Εγώ πραγματικά ένιωσα το παράπονο του πρωταγωνιστή και με έπνιξε....
Μια υπέροχη ιστορία που εκφράζει το παράπονο μιας ζωής. Ένα παράπονο που δεν σε αφήνει να προχωρήσεις, να αφεθείς, να εμπιστευτείς. Ένα βιβλίο που δεν θέλεις να το αφήσεις από τα χέρια σου, όχι μόνο από αγωνία για το τι θα γίνει παρακάτω, αλλά και για τα αισθήματα που σου προκαλεί. Εγώ πραγματικά ένιωσα το παράπονο του πρωταγωνιστή και με έπνιξε....
February 10, 2019
Καταπληκτικό βιβλίο το διάβαζα λίγο λίγο γιατί δεν ήθελα να τελειώσει. Απλό, χωρίς υπερβολές με κεντρικό ήρωα έναν άνθρωπο που έζησε πολλές ζωές στη ζωή του. Συγκινητική η δύναμη των ανθρώπων... Απόρησα που βρέθηκαν αναγνώστες που μάλιστα έχουν ρίζες στη Μ. Ασία, που θεώρησαν τις καταστάσεις που πραγματευεται το βιβλίο χιλιοειπωμενες και βαρετές.
January 26, 2016
απο τα αγαπημενα μου το 2016!!!!!!!!
March 3, 2021
Υπάρχει κάποιος που να μην του άρεσε αυτό το αριστούργημα;
Πολύ καλό βιβλίο και με άγγιξε ιδιαίτερα αφού γνώριζα πως πρόκειται για αληθινή ιστορία.
Πολύ καλό βιβλίο και με άγγιξε ιδιαίτερα αφού γνώριζα πως πρόκειται για αληθινή ιστορία.
June 6, 2021
Από τα καλύτερα βιβλία που υπάρχουν!
Displaying 1 - 14 of 14 reviews