Φυγή προς τα εμπρός

by Γιάννης Σκαρίμπας

Η Φυγή προς τα εμπρός είναι ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα που αφορά την αγριότητα του Α' Παγκοσμίου πολέμου, στην πρώτη γραμμή, στα οχυρά της Μακεδονίας. Δεν πρόκειται για ρεπορτάζ των γεγονότων η αφήγηση των δυστυχιών του πολέμου, αλλά για ένα γκροτέσκο αφήγημα όπου το βάρος συχνά μετατοπίζεται από το μήνυμα στη γραφή: μέσα από επιδέξιους χειρισμούς ειρωνικών και σατιρικών τεχνικών -με κυρίαρχη την τεχνική του παράδοξου- αποκαλύπτεται ο παραλογισμός του πολέμου. Ο Σκαρίμπας έζησε το ζοφερό κλιμαντού πολέμου αφού και ο ίδιος υπηρέτησε επί έξι χρόνια στο Σύνταγμα Ευζώνων με τον βαθμό του λοχία. Έτσι μετουσιώνει το βίωμα σε λόγο, έχοντας επίγνωση πόσο ανεπαρκής αποδεικνύεται ο λόγος όταν η εμπειρία τον υπερβαίνει. Με το κατακτημένο από τον ίδιο και γνωστό στους αναγνώστες ύφος του, ο συγγραφέας δείχνει πόσο στενή σχέση έχει το τραγικό με το κωμικό, όταν η εμπειρία αφήνεται πίσω και μένει ως μόνο απόσταγμά της η αναπαράστασή της μέσω της γραφής. Το έργο πήρε το Α' Κρατικό Βραβείο λογοτεχνίας το 1977 και έχει περίπλοκη συγγραφική και εκδοτική Ιστορία καθώς δημιουργήθηκε τμηματικά και καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της προσωπικής πορείας του συγγραφέα (από το 1932 ως το 1975). Η Φυγή προς τα εμπρός αποτελεί μια από τις πιο αξιόλογες στιγμές της αντιπολεμικής λογοτεχνίας.

225 pages, Paperback

First published January 1, 1976

About the author

Ο Γιάννης Σκαρίμπας (English: Giannis Skarimpas) ήταν από τις πιο ανήσυχες και ιδιότυπες μορφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε στην Αγία Ευθυμία Φωκίδας και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Χαλκίδα, πόλη με την οποία ταυτίστηκε βαθιά. Υπηρέτησε στον στρατό κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τραυματίστηκε στο μακεδονικό μέτωπο και αργότερα εργάστηκε ως τελωνειακός υπάλληλος. Παράλληλα ανέπτυξε έντονη λογοτεχνική δραστηριότητα, δημοσιεύοντας ποιήματα, πεζά, θεατρικά έργα και κριτικά κείμενα. Η γραφή του ξεχώρισε για την εικονοκλαστική διάθεση, τη σατιρική ματιά, τη γλωσσική ιδιομορφία και την αμφισβήτηση των κοινωνικών συμβάσεων. Θεωρείται από τους πρώτους δημιουργούς που εισήγαγαν υπερρεαλιστικά στοιχεία στην ελληνική πεζογραφία. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του συγκαταλέγονται τα μυθιστορήματα «Το Θείο Τραγί», «Μαριάμπας» και «Το Σόλο του Φίγκαρω». Το 1976 τιμήθηκε με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το αντιπολεμικό έργο «Φυγή προς τα εμπρός». Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από σημαντικούς Έλληνες συνθέτες, ενώ η προσωπικότητα και το έργο του εξακολουθούν να επηρεάζουν νεότερους συγγραφείς και μελετητές. Παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του μια ασυμβίβαστη παρουσία, μακριά από λογοτεχνικούς κύκλους και επίσημες επιρροές, καλλιεργώντας ένα προσωπικό ύφος γεμάτο ειρωνεία, λυρισμό και ανατρεπτικό χιούμορ. Οι φίλοι και οι αναγνώστες του τον αποκαλούσαν συχνά μπαρμπα-Γιάννη, αναγνωρίζοντας τη λαϊκή σοφία, την εκκεντρικότητα και την αμεσότητά του. Σήμερα θεωρείται σταθερό σημείο αναφοράς της νεοελληνικής γραμματείας.