What do you think?
Rate this book
ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์
ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์: บทศึกษาวิเคราะห์วาทกรรมการพัฒนา / หลังการพัฒนา (On Critical Discourse Analysis)
‘ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์’ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ ซึ่งนำไปสู่การ ‘รื้อสร้าง’ วาทกรรมการพัฒนากระแสหลักที่ครองอำนาจนำอยู่ในแวดวงการศึกษาการพัฒนา
อีกทั้งการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ในฐานะที่เป็นวิธีวิทยาในการศึกษาการพัฒนา สามารถนำไปสู่การสร้างวาทกรรมการพัฒนาที่มาจากเบื้องล่างและกลุ่มคนที่ถูกกดขี่ เช่น ชาวบ้านธรรมดา
กล่าวโดยย่อ หนังสือเล่มนี้แนะนำแนวคิดทฤษฎีการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ พร้อมกับการเสนอวิธีวิทยาและการนำแนวคิดไปใช้ในการวิจัยค้นคว้าด้านการพัฒนา
‘ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์’ มีลักษณะคาบเกี่ยวระหว่างการเป็นหนังสือเพื่อแนะนำแนวคิด ทฤษฎีการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์
พร้อมไปกับการเสนอวิธีวิทยาและการนำแนวคิดไปใช้ในการวิจัยค้นคว้าด้านการพัฒนา ที่เป็นเช่นนั้นส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่าการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์เป็นทั้งทฤษฎีและวิธีวิทยาโดยตัวเอง
อีกส่วนหนึ่ง เป็นความตั้งใจของผู้เขียนที่ต้องการจะเปิดพรมแดนการศึกษาการพัฒนาในเชิงวิพากษ์ เพื่อแนะนำให้รู้จักและชี้ชวนให้แวดวงวิชาการหันมาให้ความสนใจ และเพื่อแสดงให้เห็นแนวทางการนำมาใช้ มากกว่าที่จะเขียนเป็นคู่มือ
เพราะเมื่อใดก็ตามที่งานวิชาการถูกทำให้กลายเป็นคู่มือ ย่อมหมายถึงว่าเรายกย่องความรู้นั้นว่าเป็นสิ่งถูกต้อง เป็นจริงเหนือความรู้ด้านอื่น ซึ่งหมายถึงการเก็บกั้นปกปิดความรู้แบบอื่นไว้ในเวลาเดียวกัน
หนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนแสดงให้เห็นรายละเอียดมากเพียงพอสำหรับการศึกษาค้นคว้าให้ลึกลงไปเพื่อทำวิจัยในระดับที่สูง
โดยเฉพาะสำหรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่จะมองเห็นแนวทางการศึกษา วิจัย ด้านการพัฒนา คิดโจทย์การวิจัยใหม่ๆ ที่ไปไกลกว่าการพัฒนาแบบทางเลือกซึ่งลงหลักปักฐานอย่างมีข้อจำกัดในสังคมไทยปัจจุบัน
--------------------------------------------------------
ความน่าสนใจของงานศึกษาชิ้นนี้ของอาจารย์สามชายอยู่ที่ การพยายามขยายกรอบการวิเคราะห์วาทกรรมที่ริเริ่มโดยนักปรัชญา นักคิด และนักเขียน ชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงโด่งดัง นั่นคือ มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault) สู่การวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ของ นอร์แมน แฟร์คลัฟ (Norman Fairclough) ธีโอ ฟาน ลูเวน (Theo van Leeuwen) และการเคลื่อนไหวของสนามวาทกรรม ผลทำให้การศึกษาการพัฒนาในแบบของการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์มีลักษณะตัดข้ามสาขาวิชาการต่างๆ พร้อมเผยให้เห็นถึงมิติของอำนาจที่มากับการศึกษาการพัฒนาผ่านการวิเคราะห์ภาคปฏิบัติการทางสังคม ตัวบทและการพูด
--บางส่วนจาก คำนิยม โดย ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร
‘ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์’ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ ซึ่งนำไปสู่การ ‘รื้อสร้าง’ วาทกรรมการพัฒนากระแสหลักที่ครองอำนาจนำอยู่ในแวดวงการศึกษาการพัฒนา
อีกทั้งการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ในฐานะที่เป็นวิธีวิทยาในการศึกษาการพัฒนา สามารถนำไปสู่การสร้างวาทกรรมการพัฒนาที่มาจากเบื้องล่างและกลุ่มคนที่ถูกกดขี่ เช่น ชาวบ้านธรรมดา
กล่าวโดยย่อ หนังสือเล่มนี้แนะนำแนวคิดทฤษฎีการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ พร้อมกับการเสนอวิธีวิทยาและการนำแนวคิดไปใช้ในการวิจัยค้นคว้าด้านการพัฒนา
‘ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์’ มีลักษณะคาบเกี่ยวระหว่างการเป็นหนังสือเพื่อแนะนำแนวคิด ทฤษฎีการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์
พร้อมไปกับการเสนอวิธีวิทยาและการนำแนวคิดไปใช้ในการวิจัยค้นคว้าด้านการพัฒนา ที่เป็นเช่นนั้นส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่าการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์เป็นทั้งทฤษฎีและวิธีวิทยาโดยตัวเอง
อีกส่วนหนึ่ง เป็นความตั้งใจของผู้เขียนที่ต้องการจะเปิดพรมแดนการศึกษาการพัฒนาในเชิงวิพากษ์ เพื่อแนะนำให้รู้จักและชี้ชวนให้แวดวงวิชาการหันมาให้ความสนใจ และเพื่อแสดงให้เห็นแนวทางการนำมาใช้ มากกว่าที่จะเขียนเป็นคู่มือ
เพราะเมื่อใดก็ตามที่งานวิชาการถูกทำให้กลายเป็นคู่มือ ย่อมหมายถึงว่าเรายกย่องความรู้นั้นว่าเป็นสิ่งถูกต้อง เป็นจริงเหนือความรู้ด้านอื่น ซึ่งหมายถึงการเก็บกั้นปกปิดความรู้แบบอื่นไว้ในเวลาเดียวกัน
หนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนแสดงให้เห็นรายละเอียดมากเพียงพอสำหรับการศึกษาค้นคว้าให้ลึกลงไปเพื่อทำวิจัยในระดับที่สูง
โดยเฉพาะสำหรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่จะมองเห็นแนวทางการศึกษา วิจัย ด้านการพัฒนา คิดโจทย์การวิจัยใหม่ๆ ที่ไปไกลกว่าการพัฒนาแบบทางเลือกซึ่งลงหลักปักฐานอย่างมีข้อจำกัดในสังคมไทยปัจจุบัน
--------------------------------------------------------
ความน่าสนใจของงานศึกษาชิ้นนี้ของอาจารย์สามชายอยู่ที่ การพยายามขยายกรอบการวิเคราะห์วาทกรรมที่ริเริ่มโดยนักปรัชญา นักคิด และนักเขียน ชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงโด่งดัง นั่นคือ มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault) สู่การวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ของ นอร์แมน แฟร์คลัฟ (Norman Fairclough) ธีโอ ฟาน ลูเวน (Theo van Leeuwen) และการเคลื่อนไหวของสนามวาทกรรม ผลทำให้การศึกษาการพัฒนาในแบบของการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์มีลักษณะตัดข้ามสาขาวิชาการต่างๆ พร้อมเผยให้เห็นถึงมิติของอำนาจที่มากับการศึกษาการพัฒนาผ่านการวิเคราะห์ภาคปฏิบัติการทางสังคม ตัวบทและการพูด
--บางส่วนจาก คำนิยม โดย ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร
285 pages, Paperback
Published March 1, 2018
3 people are currently reading
8 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
November 4, 2025
เปิดโลก CDA ที่ไม่ใช่แค่ Foucauldian สำหรับคนที่ไม่เคยมีความรู้เรื่องนี้มาก่อน มันทำให้เราต้องมานั่งคิดทบทวนใหม่ ข้อความ สารต่างๆ จะไม่เป็นเพียงแค่ข้อความอีกต่อไป แต่เป็นสถานการณ์ + ความสัมพันธ์ + กรอบที่ฝังอยู่ ทว่าเราหลายคนยังมองคำว่า “วาทกรรม” ในความหมายลบ
ไม่มีจุดยืนใดที่ "ผิด" มีเพียงความต่างชั้นของระดับความตระหนักรู้ นั่นเป็นเหตุผลที่คุณไม่สามารถ "เลิกเห็นคำ" ได้ เมื่อคุณรับรู้ภาษาเป็นชั้นๆ ที่มีการสื่อเจตนา บริบทแฝง อำนาจ การวางกรอบ การวางตำแหน่ง คุณไม่สามารถกลับไปสู่มุมมองที่ไร้เดียงสาที่ว่า "มันเป็นแค่ข้อความ อย่าคิดมาก"
ไม่มีจุดยืนใดที่ "ผิด" มีเพียงความต่างชั้นของระดับความตระหนักรู้ นั่นเป็นเหตุผลที่คุณไม่สามารถ "เลิกเห็นคำ" ได้ เมื่อคุณรับรู้ภาษาเป็นชั้นๆ ที่มีการสื่อเจตนา บริบทแฝง อำนาจ การวางกรอบ การวางตำแหน่ง คุณไม่สามารถกลับไปสู่มุมมองที่ไร้เดียงสาที่ว่า "มันเป็นแค่ข้อความ อย่าคิดมาก"
Displaying 1 of 1 review